ID.nl logo
IFA 2018: Lenovo's nieuwe ThinkPad X1 Extreme, en een e-inkt-toetsenbord
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

IFA 2018: Lenovo's nieuwe ThinkPad X1 Extreme, en een e-inkt-toetsenbord

Lenovo heeft met de ThinkPad al jaren één van de meest iconische laptops die er bestaan, en probeert die constant relevant te houden. Ook dit jaar kondigt het bedrijf een nieuwe versie aan: de X1 Extreme. Maar dat is niet de enige laptop die onze aandacht deze week trok...

De ThinkPad X1 Extreme is één van de nieuwe X1-modellen die Lenovo op de IFA-beurs in Berlijn aankondigde. Het is gelijk ook het high-end model, en dat merk je direct.

Klassiek model

Lenovo weet goed wat kopers van de klassieke laptop willen, en fans van het merk voelen zich waarschijnlijk ook meteen thuis bij de X1 Extreme. De klassieke rode knop-muis zit nog steeds op het toetsenbord met zijn karakteristieke schuine toetsen, en de behuizing voelt nog steeds oerdegelijk aan. De laptop voelt met 1,7 kilo nog relatief zwaar aan, maar ook dat zijn fans van het merk inmiddels wel gewend.

Zakelijk, of voor gamers?

Opvallend: Lenovo heeft in het model veel aandacht besteed aan features voor gamers. Blijkbaar vroeger veel van de doorgaans zakelijke gebruikers om zulke features, dus zit er een dedicated GPU in de laptop (een Nvidia GeForce 1050 Ti). Ook heeft de X1 Extreme zaken als HDR10- en Dolby Vision-ondersteuning.

Gelukkig zitten er ook nog allerlei andere functies is voor serieuze zakelijke gebruikers. Meerdere usb-c-poorten, een displaypoort en ondersteuning voor externe monitoren.

©PXimport

Premium product

Ook ziet de laptop er in het praktisch gebruik uit. Het 4K-scherm van 15,6 inch is daarmee niet alleen geschikt om te gamen, maar ook gewoon om een dag comfortabel op te kijken. Hoe lang de accu het volhoudt is een ander punt, maar dat is voor de doelgroep nooit zo'n prioriteit geweest.

Voor een premium product als dit betaal je natuurlijk wel de hoofdprijs. Exacte prijzen zijn vooralsnog niet bekend, maar Lenovo zegt dat de goedkoopste uitvoering al zo'n 1.700 euro gaat kosten. Ach, de mensen die dit apparaat kopen kunnen de btw waarschijnlijk toch wel aftrekken...

Nieuwe Chromebooks

Daarnaast komt Lenovo met een drietal nieuwe Chromebooks uit. De eerste twee daarvan (de Yoga C330 en de Yoga S330) zijn niet heel spannend en hebben de specificaties die je van een Chromebook mag verwachten (MediaTek ARM-processor, 4 GB RAM, 32 of 64 GB opslag, een sd-kaart-slot, één usb-C-aansluiting en één usb 3.1-aansluiting). Ze voelen ook wat goedkoop aan (de behuizing is van plastic), en dat is prima voor de prijs en de doelgroep.

Maar het is de wat pragmatisch genoemde 'Yoga Chromebook' die in het oog springt. Dat is namelijk een Chromebook die zich op een wat hoger segment richt. De Chromebook heeft een Intel Core i5-processor (van 4 óf 8 cores), 8 GB aan RAM, en 64 of 128 GB opslagruimte. Het scherm is 15,6 inch groot en komt in zowel een full HD- óf een 4K-resolutie - uiteraard met touchscreen. Op deze laptop zitten bovendien 2 usb-c-poorten.

©PXimport

Dat maakt de Yoga Chromebook één van de weinige Chromebooks die echte high-end-specificaties heeft. Lenovo zegt dat het zich daarmee niet alleen richt op scholieren, maar ook op een thuispubliek dat steeds vaker geïnteresseerd is in Chromebooks.

E-inkt-toetsenbord

Maar de laptop die écht in het oog sprong is de Yoga Book C930. Die laptop heeft namelijk geen fysiek toetsenbord, maar een e-ink-display waar een toetsenbord op verschijnt.

Animatie met trilfunctie

In deze Yoga Book C930 is het toetsenbord dus vervangen door een scherm van e-inkt, net als een e-book. Als je de laptop gewoon gebruikt verschijnt er een mooi geanimeerd toetsenbord waar je op kunt typen. Dat is even wennen, want je voelt geen fysieke feedback op het toetsenbord. Wel trilt het apparaat bij iedere toetsaanslag, zodat je alsnog voelt wanneer je een toets hebt ingedrukt. Dat is echter nét niet genoeg om het gevoel van een echt toetsenbord na te bootsen - het voelt als een wat halve oplossing.

©PXimport

©PXimport

Toch werkt het toetsenbord verrassend goed op deze manier. E-ink-schermen zijn vaak nogal traag, maar dat is in het geval van de Yoga Book helemaal niet het geval. Hoe snel we ook typten, alle letters werden netjes geregistreerd en we maakten bijna geen fouten - nou ja, niet meer dan normaal in ieder geval. Wel moet je waarschijnlijk goed en lang oefenen voor je volledig blind kunt typen op dit toetsenbord, maar zelfs dat is misschien wel mogelijk.

Extra scherm

Het e-ink-scherm is niet alleen bedoeld als toetsenbord. Je kunt het bijvoorbeeld ook gebruiken om er met een stylus op te tekenen. Ook daarbij merk je vrijwel geen vertraging, de pen registreert alles wat je erop schrijft. En ook handig: omdat je de Yoga Book zoals andere notebooks 180 graden kunt omvouwen kun je het scherm ook gebruiken om artikelen te lezen. Dat is lekker rustig voor je ogen, en een functie die voor een notebook als dit misschien wel eens dé killer feature kan worden.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Review Sony WF-1000XM6 – Dit is je volgende set oordopjes
© Wesley Akkerman
Huis

Review Sony WF-1000XM6 – Dit is je volgende set oordopjes

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

Fantastisch
Conclusie

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!

Plus- en minpunten
  • Audiokwaliteit van hoog niveau
  • Bediening met gevoel van contact
  • Actieve ruisonderdrukking verbeterd
  • Gave en unieke functies
  • Goede batterijduur
  • Genoeg oortips met memory foam
  • App wat gebruiksonvriendelijk
  • Oortips zitten na verloop van tijd minder comfortabel

Prijs: € 299,-
Driverunit:
8,4 mm
Bluetooth:
Versie 5.3
Batterijduur (muziek):
Max. 8 uur (NC AAN) / max. 12 uur (NC UIT)
Oplaadtijd:
Ca. 1,5 uur (oordopjes), ca. 2 uur via usb (case)
Draadloos opladen:
Ja (met oplaadcase)
Waterbestendigheid:
IPX4
Codecs:
SBC, AAC, LDAC, LC3
Multipoint-functie:
Ja
Frequentierespons:
20 Hz - 40.000 Hz (LDAC 96 kHz sampling 990 kbps)
Gewicht:
Ca. 6,5 g per oordopje / ca. 47 g voor de oplaadcase
Afmetingen case:
Ca. 61,6 x 41,1 x 26,5 mm
Inhoud verpakking:
Oplaadcase, geluidsisolerende eartips, usb-kabel

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!

▼ Volgende artikel
De beste State of Play ooit! - Power-Up Podcast Special
Huis

De beste State of Play ooit! - Power-Up Podcast Special

Zo! Dat was niet alleen de langste, maar voor velen ook meteen de beste State of Play ooit! Met meer dan 25 titels op het menu stond deze showcase vooral bij Simon dik op z’n buik geschreven. Samen met Martin en Jacco blikt hij terug op (bijna) alles wat voorbij kwam, en duiken ze dieper in onder andere: God of War: Sons of Sparta, Kena: Scars of Kosmora, Castlevania: Belmont’s Curse, Project Windless en natuurlijk de aangekondigde John Wick-game! Benieuwd wat de jongens ervan vonden? Check dan als de wiedeweerga deze speciale extra aflevering, baklap!

Watch on YouTube

00:00 Intro
02:20 Ons oordeel
09:20 Project Windless
11:35 Resident Evil Requiem
13:35 Kena: Scars of Kosmora
19:00 Legacy of Kain: Defiance Remastered / Ascendance
22:45 Yakoh Shinobi Ops
27:25 Dead or Alive
31:45 Control: Resonant
36:05 Beast of Reincarnation
37:15 Neva: Prologue
39:05 Star Wars: Galactic Racer
42:35 Metal Gear Solid Collection 2
45:15 Castlevania: Belmont’s Curse
49:15 Silent Hill: Townfall
52:10 John Wick
54:35 God of War Trilogy Remake
56:35 God of War: Sons of Sparta
01:03:00 Horizon Hunters: Gathering
01:04:45 Onze Reddit-aankondiging
01:06:45 Outro

Je kan ook de podcast beluisteren hieronder of via deze link!