Google zorgde onlangs voor opschudding toen het bedrijf haar oude Notebook-service afstofte en opnieuw lanceerde als Keep. Google's nieuwe software wil een graantje meepikken in een ruimte die momenteel gedomineerd wordt door Microsofts OneNote en Evernote. Tijd dus om deze drie notitie-apps eens naast elkaar te leggen.

Je kunt deze tools beschouwen als opgevoerde zelfklevende memoblaadjes. Ze zijn geweldig voor het bijhouden van dagelijkse taken en het opslaan van rich media-content, maar vooral ook om taken te organiseren op het werk.

Of je nou op het punt staat om voor de eerste keer een notitie-app te gebruiken of overweegt om van je huidige notitie-app op een andere over te stappen, je moet eerst nadenken over de functies die je het meest nodig hebt. Zo kan de ene app uitblinken in OCR-ondersteuning, terwijl een andere misschien wel het beste is voor algemene toegang, terwijl een derde ideaal kan zijn voor het delen van content binnen een team. Om je te helpen een weloverwogen beslissing te nemen, kijken we hoe Google Keep, Microsoft OneNote en Evernote presteren in verschillende categorieën.

De prijzen

Google Keep is beschikbaar via het web en als Android-app. Beide versies zijn gratis. OneNote en Evernote hebben web- en app-elementen die je gratis kunt gebruiken, plus betaalde premium-edities.

OneNote is beschikbaar als onderdeel van een Microsoft Office 365 abonnement, vanaf 100 dollar per thuisgebruiker per jaar. Het zit ook gebundeld in Office desktop-suites, vanaf 140 dollar. Als standalone product kost OneNote 2013 70 dollar. Je kunt OneNote gratis gebruiken als web-app via Microsoft SkyDrive, en op Windows Phone, Android, of iOS. De Office-versie biedt extra functies, zoals de mogelijkheid om screenshots of documenten rechtstreeks naar OneNote te sturen of te “printen”.

Evernote is gratis tot en met 60MB aan data per maand. De datalimiet van de Premium-upgrade (5 dollar per maand of 45 dollar per jaar) is 1GB per maand. Je krijgt ook snellere prestaties, betere beveiliging, en meer geavanceerde zoekmogelijkheden. Voor 120 dollar per gebruiker per jaar geeft Evernote for Business IT-beheerders toezicht en controle, met extra opties voor samenwerking.

Winnaar: Alle drie de applicaties hebben gratis opties, dus we kunnen van geen enkele app zeggen dat hij te duur is. Maar wat de betaalde versies betreft, biedt Evernote meer functionaliteit door middel van apps en add-ons.

Platforms en ecosystemen

Met een notitietool wil je onderweg tekst, gesproken notities, afbeeldingen en webpagina’s vast kunnen leggen, ongeacht wat voor toestel je in je hand hebt. Google Keep is het nieuwste platform, en het heeft ook het beperktste bereik: Via internet en Android.

©PXimport

De Evernote-app voor Windows 8.

We hebben geen officiële bevestiging gehad, maar je kunt redelijkerwijs verwachten dat Google uiteindelijk iOS en Windows Phone-versies van de Keep-app zal ontwikkelen. Tot nog toe is Keep het beste geschikt voor Google-gerichte gebruikers die van Google Drive’s online opslag en productiviteitstools gebruikmaken.

OneNote biedt toegang vanaf het web, plus apps voor Windows Phone, Android en iOS. Voor Windows is OneNote beschikbaar binnen Microsoft Office en als de OneNote MX app voor Windows 8. Met uitzondering van OneNote 2013, dat deel uitmaakt van Office 365 of Office 2013, zijn alle andere OneNote-opties gratis. Als je de voorkeur geeft aan diensten en apparaten van Microsoft is OneNote de beste keuze.

Evernote geeft net als Google Keep en OneNote toegang via het web, en biedt tevens native apps voor Android, iOS, Windows Phone en BlackBerry, plus toegewijde clientsoftware voor Windows en Mac OS X. Evernote heeft een uitgebreide gemeenschap ontwikkeld en biedt een verscheidenheid aan eigen apps en apps van derden op haar Trunk website.

Winnaar: Evernote is op meer platforms beschikbaar, en het is niet gebonden aan een specifiek merk.

Organisatie

Met Google Keep kun je in de browser notities bekijken als een lijst of een raster dat op nette zelfklevende memoblaadjes lijkt. Je kunt kleuren aan je notities toekennen, maar je kunt ze niet op volgorde zetten of groeperen.

OneNote en Evernote werken echter met een notitieboek-met-notitieblaadjes metafoor. Je kunt een notitieboek aanmaken voor een specifiek onderwerp – zoals een website project, zomervakantie, of inkomstenbelastingen – en daarbinnen meerdere notities aanmaken.

Met OneNote en Evernote kun je notities ook met trefwoorden taggen. Je kunt in OneNote afzonderlijke notitieboeken creëren. Elk notitieboek kan meerdere secties hebben en elke sectie kan uit meerdere pagina’s bestaan met kleurcodering. Met de desktopversie van OneNote kun je een Section Group aanmaken, het equivalent van het inbedden van een notitieboek in een ander notitieboek. Evernote heeft een vergelijkbare functie die je in staat stelt om notitieboeken te groeperen in zogenaamde Stacks. Gebruikers van Evernote Business kunnen professionele content groeperen in een Business Library.

Het systeem van Keep is alleen goed voor het bijhouden van een klein aantal notities. Als je echt op je notitietool steunt heb je de extra functies van OneNote of Evernote nodig.

Winnaar: Evernote biedt meer functies om je informatie te organiseren.

Rich media

Notitie-apps zijn het sterkst wanneer je ze voor meer dan alleen tekst gebruikt. Met Google Keep op het web kun je alleen maar een afbeelding vanaf je pc toevoegen, terwijl je met de Android-app ook foto’s kunt maken of een audioclip kunt opnemen. Keep transcribeert de audio naar tekst, en zowel de audio als de tekst worden in je notitie ingebed.

©PXimport

Notities in de browser-versie van Google Keep.

Met de gratis versies van OneNote kun je web links, tekst en afbeeldingen invoegen. Met de betaalde OneNote versie die in Microsoft Office zit, kun je ook audioclips aan je notities toevoegen. Met de OneNote desktopsoftware voor Windows kun je een afbeelding scannen en meteen invoegen, of screenclips, Excel-spreadsheets, en andere bestanden toevoegen.

De web-versie van Evernote is vrij beperkt, maar de mobiele apps verzamelen foto’s, audioclips en andere bestanden. Het echte verschil zit hem in Evernote’s ecosysteem van apps, waarmee je bijvoorbeeld bonnetjes direct naar Evernote kunt scannen, of handschrift kunt converteren naar tekst. Zo biedt Evernote’s Penultimate voor de iPad handschriftherkenning, met Skitch kun je afbeeldingen markeren, Web Clipper en EverClip slaan webpagina’s op, en Hello voor de iPhone beheert je contacten. Evernote slaat zelfs handgeschreven notities en audio van digitale Livescribe Sky pennen op.

Functies variëren afhankelijk van de hardware en software die je bij de hand hebt. Zo kun je in zowel de desktopversie van OneNote als de OneNote MX-app voor Windows 8 met behulp van een digitale pen OneNote notities annoteren, maar alleen als je een apparaat met een aanraakscherm en een digitale pen hebt om mee te werken.

Winnaar: Evernote’s ecosysteem van apps breidt haar mogelijkheden met rich media uit.

Tekstbewerking

Hoewel een notitietool niet bedoeld is om je tekstverwerker vervangen, moet het je tekst er beter uit laten zien dan een wirwar van niet goed uitgelijnde karakters. Je probeert immers de boel te organiseren.

Met OneNote voor Android kun je tekst toevoegen, een genummerde lijst, een ongenummerde lijst, of lijst met selectievakjes aanmaken, of een foto invoegen in een notitie. Je kunt de tekst niet formatteren.

OneNote op iOS is vergelijkbaar, maar genummerde lijsten ontbreken, alhoewel de OneNote-app voor Windows Phone het wel mogelijk maakt om genummerde lijsten en tekstopmaak te hebben. De web- en Office-versies van OneNote bieden uitgebreidere mogelijkheden om tekst te bewerken, terwijl de OneNote MX-app voor Windows 8 gebruik maakt van een innovatief radiaal menu voor de opmaak.

Als je op Evernote’s Android- of iOS-app een selectievakje invoegt, creëert Evernote automatisch op elke nieuwe lijn een selectievakje wanneer je op Enter tikt. Op de browser-versie daarentegen, moet je het selectievakje handmatig aan het begin van elke regel toevoegen; als je dit vaak moet herhalen, bereid je dan maar voor op zware ergernis.

Winnaar: Het is logisch dat OneNote, aangeboden door de makers van Word, de meest geavanceerde tekstopmaak biedt.

Zakelijke functies

Google Keep heeft geen zakelijke functies of tools voor IT-beheerders. Althans, nog niet.

OneNote ondersteunt daarentegen managementfuncties via SharePoint of SkyDrive Pro. De IT-beheerder kan bedrijfsgegevens die daar zijn opgeslagen beheren, net als gebruikerstoegang met Active Directory en Group Policy. Je kunt notitieboeken met het hele bedrijf delen, of met bepaalde personen of teams. Individuen kunnen hun persoonlijke OneNote notitieboeken op SkyDrive benaderen, alsook de bedrijfsnotitieboeken waarvoor ze toestemming hebben op SharePoint of SkyDrive Pro.

©PXimport

Content in de browser-versie van Microsoft's OneNote.

Net als OneNote, stelt Evernote Business bedrijven in staat om notities en gegevens met betrekking tot het bedrijf te beheren, terwijl individuele gebruikers buiten de greep van de IT-beheerder persoonlijke notities en notitieboeken kunnen creëren en onderhouden.

Winnaar: Evernote is eenvoudiger te beheren dan de SharePoint of SkyDrive Pro back-end voor OneNote.

Datamanagement

Wanneer je intensief gebruikmaakt van een notitietool wordt het al snel een onmisbare opslagplaats van gegevens. Je moet erop vertrouwen dat de dienst zal blijven bestaan, en dat je nog bij je gegevens kunt, mocht dat niet het geval zijn.

Houd er rekening mee dat Google wispelturig kan zijn. Het bedrijf heeft al meer dan 70 functies of diensten afgeschaft sinds het in 2011 met haar “grote schoonmaak” begon (rust zacht, Google Reader).

Met zowel Evernote Business als OneNote met SharePoint of SkyDrive Pro zijn zakelijke gegevens het eigendom van de werkgever en blijven deze onder het toezicht van de IT-beheerder. Als een gebruiker een bedrijf verlaat heeft hij of zij niet langer toegang tot de notitieboeken en gegevens van het bedrijf, maar deze persoon behoudt dan wel toegang tot zijn of haar persoonlijke notities.

Als een Office 365-abonnement vervalt, wordt de lokaal geïnstalleerde OneNote-software teruggeschakeld op de alleen-lezen-modus. De data staat echter nog gewoon op SkyDrive, en je kunt nog steeds gebruik maken van OneNote via de browser of met mobiele apps.

Alle drie de diensten vermelden duidelijk dat je zelf de eigenaar van je gegevens bent. Dit biedt echter weinig troost als het bedrijf over de kop gaat of de dienst beëindigd wordt.

Winnaar: Gelijkspel. Alle drie de diensten waarborgen het eigendom van de gegevens op ongeveer dezelfde manier, maar bieden geen mogelijkheid om je gegevens buiten hun eigen formaten te exporteren of te archiveren.

De kampioen

Google Keep, Microsoft OneNote, en Evernote hebben stuk voor stuk hun eigen voordelen. Tenzij je Google-gericht of Microsoft-centrisch bent is Evernote echter de meest diverse en capabele dienst.

Google Keep is leuk en eenvoudig, maar de mogelijkheden zijn zeer beperkt.

OneNote is een bijzonder product en komt op de tweede plaats te staan, na Evernote. Hoewel OneNote voor een verscheidenheid aan platforms en apparaten beschikbaar is, is het is nog altijd een tool van Microsoft, dus het heeft niet de platform-agnostische benadering en sterke ondersteuning van derden die Evernote zo krachtig maken.

Winnaar: Evernote biedt gebruikers gratis een sterk notitieplatform, samen met maatwerk en uitgebreide mogelijkheden door middel van apps en add-ons. Bovendien is Evernote’s versie voor bedrijven eenvoudig en betaalbaar.

Dit is een vrij vertaald artikel van onze zustersite PCWorld.com, geschreven door Tony Bradley (@bradleystrategy). De mening van de auteur komt niet per definitie overeen met die van ComputerTotaal.nl en genoemde prijzen zijn afkomstig uit de Verenigde Staten.

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.