Sonos kun je beschouwen als de uitvinder van moderne multiroom geluidssystemen. Hun systeem is bijna tien jaar op de markt en inmiddels zijn er veel meer fabrikanten actief. Onlangs stapte ook de bekende audiofabrikant Denon met het merk HEOS in deze markt. Hoe doet Denon het met HEOS?

Denon heeft voor HEOS goed naar Sonos gekeken. Net als Sonos bestaat het assortiment van HEOS uit drie luidsprekersystemen, een muziekstreamer die je op een bestaand stereosysteem kunt aansluiten en een versterker die je op normale luidsprekers kunt aansluiten. De door ons geteste HEOS 5 is de middenmoter in het aanbod van Denon. Lees ook: Sonos PLAY:1 - Compacte luidspreker voor iedere ruimte

Qua naamgeving lijkt hij op de Sonos PLAY:5 en waarschijnlijk niet geheel toevallig is het prijskaartje ook hetzelfde. Sonos denkt er het zijne van en heeft Denon aangeklaagd omdat ze HEOS teveel op Sonos vinden lijken.

©PXimport

De HEOS 5 heeft een strak ontworpen behuizing.

Ontwerp

De HEOS 5 bevat twee tweeters, twee drivers en een passieve radiator. De voorkant en achterkant bestaan vrijwel volledig uit luidsprekerdoek. Vanaf de zijkant gezien is de behuizing driehoekig van vorm. Alle designelementen samen geven de HEOS 5 een subtiele, maar stijlvolle uitstraling. Aan de zijkant zijn knoppen geplaatst voor de volumebediening terwijl we aan de achterkant een netwerkaansluiting, usb-poort en 3,5mm-geluidsingang zien.

Opvallend is dat Denon een handgreep heeft verwerkt in de achterkant, kennelijk beogen ze dat je de HEOS 5 op meerdere plekken in je huis gebruikt. Dat is niet heel handig, want de HEOS 5 heeft netspanning nodig. Wat een beetje afbreuk doet aan het fraaie ontwerp is de losse en forse voedingsadapter, van het formaatje laptopvoeding. Dat maakt het verplaatsen van de HEOS 5 nog lastiger, want waarschijnlijk wil je de voeding netjes wegwerken waardoor je er niet eenvoudig meer bij kunt.

©PXimport

In de achterkant is een handgreep verwerkt.

Installatie

De installatie van een HEOS-luidspreker is niet heel moeilijk, maar wel een beetje vreemd. Je moet de meegeleverde 3,5mm-geluidskabel aansluiten op je smartphone of tablet en vervolgens op de HEOS-luidspreker. Via geluidssignalen worden de configuratiegegevens voor wifi vervolgens verzonden naar de HEOS.

De HEOS maakt gebruik van je normale wifi-netwerk, dus je moet zorgen voor een goede dekking op de beoogde plek. Je kunt de HEOS ook bedraad aansluiten op je netwerk. De duidelijke app is onderverdeeld in drie tabbladen waar je speakers kunt groeperen, muziek kunt kiezen en de huidige afspeellijst ziet. Helaas zijn er geen programma's voor Windows of OS X.

©PXimport

Voor de installatie sluit je een geluidskabel aan. De app zelf is verdeeld in drie tabbladen en erg overzichtelijk.

Muziek streamen met de HEOS 5

Belangrijk aan een streamingsysteem zijn de streamingdiensten die ondersteund worden. De belangrijkste dienst van dit moment, Spotify, wordt gelukkig ondersteund. Ondersteuning wordt geboden in de vorm van Spotify Connect waarbij je Spotify's eigen app gebruikt. Dat heeft als voordeel dat je alle mogelijkheden van Spotify kunt gebruiken, bij Sonos kan dat bijvoorbeeld niet.

Het nadeel is dat je vanaf Spotify niet verschillende liedjes naar verschillende luidsprekers kunt sturen. Wel kun je hetzelfde liedje naar gegroepeerde luidsprekers sturen. Na de keuze in de Spotify-app, kun je de basisbediening eventueel via de HEOS-app uitvoeren.

Naast Spotify worden Deezer, Napster en TuneIn via de HEOS-app ondersteund. Het afspelen van eigen muziek is uiteraard ook mogelijk en kan op verschillende manieren. Je hebt toegang tot DLNA-mediaservers, lokale muziek op je tablet of smartphone en muziek vanaf een usb-stick die je verbindt met een HEOS-luidspreker. Eventueel kun je ook een apparaat via de lijningang aansluiten.

De geluidskwaliteit van de HEOS 5 is uitstekend. Muziek klinkt helder en de laagweergave is dik in orde, waardoor de HEOS 5 alle muziekgenres probleemloos aankan. Kwalitatief is de geluidsweergave vergelijkbaar met Sonos' PLAY:5.

©PXimport

Je hebt toegang tot vier streamingdiensten en je eigen muziek.

Conclusie

Denon zet met HEOS een sterke nieuwkomer in de steeds vollere multiroom-geluidsmarkt neer. De HEOS 5 is fraai ontworpen en klinkt erg goed. De apps voor iOS en Android werken prettig. Helaas biedt Denon geen programma's voor Windows of OS X waardoor je altijd je smartphone of tablet nodig hebt voor de bediening. HEOS ondersteunt momenteel slechts vier streamingdiensten, maar gelukkig zitten daar wel Spotify en Deezer bij. Prettig is dat Spotify Connect wordt gebruikt, waarmee je toegang hebt tot alle mogelijkheden van Spotify.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?