Windows 10 Mobile is uit, en één van de belangrijkste features van het besturingssysteem is Windows Continuum. Je kunt daarmee je telefoon omtoveren tot volwaardige computer, een wens die veel mobiele werkers al jaren koesteren. Maar die wens is ook ambitieus en niet makkelijk te volbrengen. Lukt het Microsoft wel? We gooiden onze pc's een dag aan de kant om Continuum te proberen.

Let op: Dit is niet de review van de Lumia 950 (XL). Die vind je hier. De review van Windows 10 Mobile kun je hier vinden.

First things first: Wat is Continuum?

Om naar Continuum te kijken, moet je eerst begrijpen wat de functie precies is. We schreven daar al eerder een uitgebreid artikel over, dat je hier kunt lezen. In een notendop is Windows Continuum een nieuwe feature in Windows 10 Mobile, waarmee je van je telefoon een complete computer kunt maken. Door je telefoon via een dongle aan een scherm te hangen, zie je een aangepaste versie van Windows 10 op je beeldscherm, compleet met startmenu en taakbalk. Continuum is een essentieel onderdeel van Windows 10. Het besturingssysteem moet namelijk het gat dichten tussen de desktop en de smartphone, en dat begint bij de langgekoesterde wens om van een smartphone ook daadwerkelijk een computer te maken.
 

Indrukwekkend

Aanvankelijk ziet Continuum er erg indrukwekkend uit. In theorie werkt Continuum bijzonder indrukwekkend. Het is kinderlijk eenvoudig te gebruiken en heeft een aantal slimme en handige features. Ook is het opvallend dat Continuum geen simpele emulator is, maar een nieuwe vorm van Windows 10 die bijna voor volwaardig besturingssysteem kan doorgaan. Wanneer je Continuum gebruikt, transformeert Windows 10 naar een desktopomgeving. Die heeft een startmenu (wat een exacte kopie is van het startmenu op je telefoon), een taakbalk met verschillende apps, en een Verkenner. Nog indrukwekkender is hoe een app verandert. Neem Word, dat via Continuum ineens verandert in de desktop-variant van de woordenverwerker.
 

Lastig in de praktijk

Toch zijn er een paar dingen aan Continuum die niet goed werken, en die zelfs zo vervelend zijn dat ze de functie praktisch onbruikbaar maken. Heel jammer, maar uiteindelijk is werken op Windows Continuum een erg vervelende ervaring.

©PXimport

Weinig apps

Dat heeft met een paar dingen te maken. Aan de ene kant is er het gebrek aan apps dat voor Continuum geschikt is. Windows Mobile heeft al een app-probleem, en dat komt vooral bij Continuum naar voren. Waar je op de mobiele telefoon nog wel omwegen kunt verzinnen voor het gebrek aan apps (je kunt bijvoorbeeld naar de mobiele site van Nest, ondanks dat er geen native app voor is), heb je met Continuum simpelweg geen keus.

Eén van de voordelen (en tegelijkertijd een van de meer imposante features) van Continuum is dat je je telefoon kunt blijven gebruiken terwijl je op je scherm aan het werk bent. Hoewel je dus geen WhatsApp kunt gebruiken op je pc, kun je de chat-app wel gewoon op je telefoon gebruiken zonder dat dat er iets verandert op je telefoonscherm. Daarnaast kun je de speciale Continuum-app opstarten op je telefoon, waardoor je die kunt gebruiken als muis. Dat is erg indrukwekkend, zeker omdat je op zulke momenten niets merkt van een vertraging of lag (in ieder geval niet bij de Lumia 950).
 

Uit-knop zet alles uit

Wat dan weer wel een onbegrijpelijke design-keuze is, is dat je je telefoon daarbij niet uit kunt zetten. Dat betekent in de praktijk dat je je scherm niet uit kunt zetten - en raad eens wat je héél vaak automatisch doet als je je telefoon neerlegt nadat je 'em gebruikt? Telkens als je je toestel per ongeluk vergrendelt, sluit Continuum af. Dat betekent niet alleen dat je scherm op zwart gaat, maar ook dat al je werk verloren gaat. Dat betekent dat je je browser en andere apps opnieuw moet opstarten wanneer je je scherm weer aan zet - al worden Word-documenten gelukkig wel periodiek opgeslagen.
 

Laden werkt niet altijd

Extra vervelend is dat Continuum lang niet altijd meer goed opstart als je je scherm per ongeluk hebt afgesloten. In zeker de helft van de gevallen startte het beeldscherm niet meer automatisch op, en moesten we even de stekker uit onze monitor halen om de feature weer aan de gang te krijgen.
 

Vreemde UI-keuzes

Er zitten meer rare problemen in het OS waarvan het nut ons compleet ontgaat. Zo heeft Continuum wel een volwaardig Actiecentrum op het grote scherm, maar krijg je meldingen alleen maar binnen op de telefoon zelf en niet op het beeldscherm. Ook staat er altijd een balk op je smartphone in beeld waarmee je kunt switchen van het smartphonebeeld naar de virtuele muis - maar die balk staat altijd bovenin beeld, juist op de plaats waar normaal altijd hamburgermenu's staan.
 

De beruchte 'app-gap'

Windows Mobile heeft altijd last gehad van de beruchte 'app-gap', het feit dat er simpelweg veel minder apps bestaan voor Windows dan voor Android en iOS. Microsoft denkt (of hoopt...) dat met een paar trucjes te kunnen oplossen in Windows 10 Mobile, en Continuum is er daar een van. Door het OS aantrekkelijk te maken voor meer mensen, moeten app-ontwikkelaars uiteindelijk meer apps gaan bouwen, én die voor Continuum geschikt maken.
 

Alleen Office

Dat betekent echter wel dat er nu nog amper apps te gebruiken zijn voor Continuum. Alleen de standaard-apps van Microsoft zelf, zoals Office (Word, Excel en PowerPoint), Mail en OneDrive zijn geschikt om in fullscreen te draaien, terwijl apps als Twitter of Evernote dat nog niet zijn. Die apps zijn dus via Continuum niet te gebruiken, en dat maakt Continuum een stuk minder productief.
 

Edge

Microsoft zegt echter dat de Edge-browser daarin een centrale rol speelt, want via de browser is het uiteraard mogelijk om de web-apps te gebruiken. In theorie. In de praktijk loop je daarbij echter tegen de beperkingen van de Snapdragon 810-processor van de Lumia 950 aan, want hoewel die voor smartphone-begrippen erg goed is is het voor de desktop simpelweg niet krachtig genoeg.

©PXimport

Multitasken is onmogelijk

Continuum is vooral interessant voor kantoorgebruikers, en die gebruiken over het algemeen meer applicaties dan de gemiddelde gebruiker. Zo hebben wij op een gemiddelde dag Twitter, Slack én Evernote open, maar dat is voor Edge echt te veel gevraagd. Regelmatig worden tabbladen dan ook herladen op de achtergrond, wat bijzonder vervelend is wanneer je net een chat-gesprek ergens op hebt staan.

Het is wel zo dat die app-gap vooral ontwikkelaars aan te rekenen is - die hebben immers geen apps voor Continuum gemaakt. Van de andere kant kun je je afvragen of Microsoft wel genoeg doet om ontwikkelaars aan zich te binden (daarover zijn de meningen verdeeld), en is het een raadsel dat veel Microsoft-apps als Skype en Groove niet Continuum-compatibel zijn.
 

Te spartaans

In de praktijk is het erg moeilijk om met alleen Continuum te werken. Goed, je moet Continuum niet gebruiken om video's te gaan bewerken of livestreams te volgen, maar als je zelfs naar een computer moet overstappen om een afbeelding te resizen dan mist er gewoon te veel aan het OS.
 

Gebrek aan goede Verkenner

Een ander groot gebrek aan Continuum is een degelijke Verkenner. In Windows voor de desktop is de Verkenner naast het startmenu misschien wel het belangrijkste onderdeel van het besturingssysteem, maar in Continuum ontbreekt een degelijke integratie van de Verkenner en dat maakt werken met bestanden een erg frustrerend proces. Via het startmenu is in Continuum wel de Verkenner te openen, maar in tegenstelling tot andere apps verandert die op het scherm dan niet tot nieuwe applicatie. De Verkenner is op een grote monitor simpelweg een gigantisch zwart vlak met een paar mappen erop.
 

Verkenner doet vreemd

Als je een bestand moet uploaden vanuit de browser, krijg je geen pop-up te zien zoals op het desktop-OS, maar een fullscreen versie van de Verkenner. Dubbelklikken op een bestand werkt dan niet, want dat opent een afbeelding in de Foto's-app. In plaats daarvan moet je één keer op de afbeelding klikken en vervolgens het vinkje onderin de Verkenner aanklikken. Ook ontbreken er belangrijke features in de Verkenner zoals het tonen van een thumbnail, of informatie als grootte van een bestand.
 

Bijna hetzelfde, maar nét anders

Het lijken allemaal kleine en op het eerste oog onbelangrijke verschillen, maar Continuum en de Verkenner in het bijzonder zitten vol met zulke kleine design-foutjes die nét iets anders werken dan Windows 10 op de desktop, zo veel dat het werken een ergerlijke ervaring is. Alles lijkt weliswaar wel op elkaar, maar je moet wel alles opnieuw leren omdat alles net wat anders werkt.
 

Slechte OneDrive-integratie

Frusterend is ook de ontbrekende integratie van OneDrive, wat op de desktop perfect werkt omdat OneDrive daar gewoon een map in de Verkenner is.

Op Windows 10 Mobile, en daarmee Continuum, is OneDrive een aparte app die niet samenwerkt met de Verkenner. Probeer je daarom een afbeelding op te slaan, dan moet je vooraf kiezen of dat de in de Verkenner of in OneDrive moet. Doe je dat verkeerd, dan kun je weer opnieuw beginnen.
 

Bugs

Maar het allervervelendste van Continuum zijn de vele bugs die de feature plagen. Onverklaarbare crashes, foutmeldingen met niet te vinden foutcodes, het beeld dat vaak niet automatisch aanspringt... Het maakt Continuum tot een over het algemeen frustrerende ervaring. Dat is heel jammer voor een functie die zo veelbelovend is, maar het is in de praktijk onmogelijk om een hele dag te werken op Continuum. We hebben het geprobeerd. Het was één van de minder productieve dagen die we hebben gehad.

Update: Na het lezen van deze review liet Microsoft weten ons mogelijk een defect reviewmodel te hebben gestuurd. We hebben een nieuwe Display Dock ontvangen, die bij normaal gebruik inderdaad minder vastliep. Bij het draaien van veel applicaties of bij stevig gebruik van Edge loop je echter nog steeds tegen crashes aan.Microsoft zegt daarnaast dat Continuum niet is bedoeld om je laptop te vervangen, maar als aanvulling daarop'. Je mag zelf invullen of je de functie dan nog steeds nuttig vindt.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.