Android-smartphones zijn (wel in mindere mate dan hun Apple-concurrent) dichtgetimmerd, waardoor u maar beperkte toegang hebt tot allerlei systeemfunctionaliteiten. Door systeemtoegang op uw apparaat te verkrijgen (rooten) is het mogelijk om uit dit keurslijf te ontsnappen, waarna u allerlei interessante programma's kunt draaien en zelfs alternatieve firmware kunt installeren.

Beveiligingsrisico's

Voor u enthousiast uw Android-smartphone begint te rooten, moet u zich er wel bewust van zijn dat applicaties met root-toegang niet meer ingeperkt worden, zodat ze meer schade aan uw telefoon kunnen berokkenen. Bij goed geschreven software zal dit niet voorvallen, maar een slordige programmeur kan een foutje in zijn applicatie maken. Omdat een geroote applicatie ook toegang heeft tot gegevens van andere applicaties, kan het dan wel voorkomen dat u plots door deze fout gegevens verliest. En dan hebben we het nog niet over applicaties die bewust kwaadaardige zaken uitvoeren. Geef dus enkel root-rechten aan applicaties die u vertrouwt! Voor alternatieve firmware geldt dit nog meer: installeer enkel een custom ROM uit een betrouwbare bron!

In dit artikel gaan we in op het rooten van een Android-telefoon. We bespreken de werkwijze, we vertellen wat handige apps zijn die u na het rooten kunt gebruiken, en tot slot installeren we alternatieve firmware op onze smartphone.

1 Wat is Rooten?

In Android worden uit veiligheidsoverwegingen standaard heel wat zaken van de gebruiker afgeschermd. U hebt slechts beperkte rechten en kunt bijvoorbeeld niet uw smartphone overklokken, screenshots maken, essentiële systeemprogramma's wijzigen enzovoort. Om toegang te krijgen tot al deze functies moet u zogenaamde root-rechten verkrijgen. 'Root' is onder Android (net als onder Linux) het gebruikersaccount dat alles kan. Standaard geeft Android u niet de mogelijkheid om het root-account te gebruiken. Om deze mogelijkheid toch te verkrijgen moet u eerst uw telefoon rooten, enigszins te vergelijken met het jailbreaken van een iPhone. Als u de instructies correct volgt, dan is uw telefoon rooten vrij ongevaarlijk en het duurt ook niet lang, in tegenstelling tot het installeren van alternatieve firmware (zie stap 13), dat heel wat risicovoller is. De rest van uw Android-installatie blijft bij het rooten intact. Aangezien u door te rooten op een eenvoudige manier heel wat meer mogelijkheden op uw smartphone krijgt, is het voor gevorderde gebruikers zeker aan te raden. Heel wat Android-applicaties uit de Android Market detecteren of uw apparaat geroot is en bieden meer mogelijkheden als dit zo is. Sommige gespecialiseerde applicaties vereisen zelfs dat uw apparaat geroot is omdat ze hun functionaliteit zonder root-toegang niet kunnen aanbieden. Let voordat u gaat rooten wel op: niet alle root-tools hebben de mogelijkheid ingebouwd om terug te keren naar de oorspronkelijke situatie.

©PXimport

Met een geroote telefoon kunt u zelfs Linux-commando's in de terminal ingeven.

2 Rooten in de praktijk

Enkele jaren geleden was het nog niet zo eenvoudig om een Android-smartphone te rooten. De fabrikanten waren er nogal huiverig over en werkten u actief tegen. Tegenwoordig bestaan er voor de meeste telefoons wel eenvoudig te gebruiken tools. Helaas bestaat er geen universeel programma waarmee u alle Android-smartphones kunt rooten. De programma's die er zijn, zijn veelal gemaakt door hobbyisten en ondersteunen alleen de smartphones die de maker bezit. Zodoende bestaan er nu heel wat root-tools die geschikt zijn voor enkele specifieke apparaten. We kunnen hier dus ook geen uitleg geven die voor alle smartphones werkt. Op de website www.xda-developers.com vindt u allerlei informatie over het rooten van verschillende Android-smartphones en het installeren van alternatieve firmware erop. De meeste tools vindt u niet in de Android Market maar moet u als apk-bestand downloaden van de website. Sla het bestand dan op de SD-kaart van uw telefoon op en installeer het met behulp van de bestandsbeheerder. Overigens moet u hiervoor wel in de instellingen bij Toepassingen het vinkje bij Onbekende bronnen aan hebben staan, anders kunt u enkel applicaties uit de Android Market installeren.

©PXimport

Vink Onbekende bronnen aan om een root-applicatie te installeren.

3 SuperOneClick

De applicatie SuperOneClick ondersteunt naar eigen zeggen 'bijna alle Android-smartphones', dus daarop gaan we hier uitgebreider in. Deze vereist niet de installatie van een applicatie op uw telefoon, maar op uw computer. Schakel eerst op uw telefoon USB-debugging in door in de instellingen naar Toepassingen / Ontwikkeling te gaan en daar USB-foutopsporing aan te vinken. Op uw computer moet u ook de Android SDK (Software Development Kit) installeren. Start daarna de Android-debugger op uw computer en sluit uw smartphone via usb op uw computer aan. In het debugvenster ziet u nu allerlei boodschappen. Als Windows bij het aankoppelen van uw smartphone vraagt om de SD-kaart te openen, doet u dit niet. Download het programma SuperOneClick van de website www.shortfuse.org, pak het bestand uit en start het. Het programma toont enkele grote knoppen. Klik op de knop Root, waarna het programma met uw smartphone verbindt en deze gaat rooten. U krijgt tijdens dit proces allerlei boodschappen te zien in het venster van SuperOneClick, op het einde ziet u als het goed is de melding 'Success!'. U kunt nu de usb-verbinding afkoppelen en het best herstart u de telefoon.

Naast SuperOneClick zijn een aantal andere bekende applicaties om te rooten z4Root (dat ook heel wat apparaten ondersteunt), Visionary (voor de HTC Desire HD en Desire Z), unrevoked (voor de HTC Desire Wildfire en Hero) en Easy Root (voor de Google Nexus One en Motorola Milestone).

©PXimport

Vink usb-foutopsporing aan om uw telefoon met SuperOneClick te rooten.

4 Root-rechten beheren

Kijk nu op uw Android-telefoon naar uw applicaties. Er is een nieuwe applicatie bijgekomen met de naam Superuser en het icoontje van een doodshoofd met ooglapje. Start het programma en open de instellingen. Ga naar Notifications en zorg dat Notifications aangevinkt is. Zo krijgt u altijd een melding wanneer een applicatie root-permissies vraagt. Op dat moment kunt u deze root-permissies aanvaarden of weigeren. U kunt in het notificatievenster ook aanvinken dat Android uw keuze onthoudt. Zo kunt u een applicatie die u vertrouwt permanent root-rechten geven, en één die u niet vertrouwt permanent root-rechten ontzeggen. U krijgt dan niet telkens op nieuw een notificatie.

©PXimport

Superuser waarschuwt u wanneer een applicatie root-rechten vraagt.

In de applicatie Superuser krijgt u een overzicht te zien van alle applicaties die u hebt laten onthouden, onderverdeeld in de categorieën Toestaan en Weigeren. Als u op een icoontje klikt, krijgt u informatie over de bijbehorende applicatie te zien en kunt u de root-rechten wijzigen. U kunt ook uw keuze laten vergeten, zodat u weer een notificatie te zien krijgt bij het starten van een applicatie die om root-rechten vraagt. Met Superuser behoudt u dus goed het overzicht over de applicaties die u root-rechten hebt gegeven.

©PXimport

Beheer in Superuser welke applicaties root-rechten krijgen.

Google Movie Rentals

Googles videotheekdienst Movie Rentals (dat overigens nog niet in Nederland beschikbaar is) uit de Android Market blokkeert geroote apparaten. Gebruikers krijgen dan een nietszeggende foutmelding. Geroote apparaten worden geblokkeerd omdat Google bang is dat u dan de beveiligingsmaatregelen om de auteursrechten te beschermen, kunt omzeilen. Uw Android-apparaat rooten is volledig legaal en u kunt er heel wat handige dingen mee doen, maar verwacht dus wel dat bepaalde zaken niet werken omdat de extra mogelijkheden contentaanbieders een doorn in het oog zijn.

5 App: screenshots

Screenshots maken is bij Android vrij omslachtig. Anders dan dat velen denken, kunt u wel een screenshot maken zonder uw telefoon te rooten. Dit kan via Android SDK op uw computer, u moet uw telefoon dus via usb aansluiten. Wilt u zonder computer een screenshot maken op uw telefoon, dan moet het apparaat geroot zijn. Er bestaan heel wat screenshot-apps voor geroote Android-telefoons, de handigste vinden wij ShootMe. Standaard neemt deze een screenshot wanneer u met de telefoon heen en weer schudt, maar u kunt de applicatie ook op audio laten reageren: het volstaat dan om naar de telefoon te roepen om een screenshot te maken. Screencasts (filmpjes van het scherm) maken is ook mogelijk.

©PXimport

Met ShootMe maakt u screenshots door met uw telefoon te schudden.

6 App: advertenties blokkeren

Een handige advertentie-blocker is AdFree Android, dat heel wat advertenties uit uw browser filtert en zelfs in-app-advertenties blokkeert. De applicatie werkt daarvoor met een lijst van te blokkeren hostnamen van bekende advertentieservers, die lijst kunt u automatisch dagelijks laten verversen door in de applicatie Check server for updates daily aan te vinken.

©PXimport

Surf zonder advertenties met AdFree Android.

7 App: bestandsbeheerders

De applicatie ES File Explorer is een heel uitgebreide bestandsbeheerder, inclusief een Dropbox- en ftp-client. Op een geroote Android-telefoon krijgt deze applicatie ook toegang tot de systeemmap, klik hiervoor op het meest linkse icoontje in de applicatie. Hierdoor kunt u - als u weet waarmee u bezig bent! - bloatware (onnodige/ongewenste software) van uw smartphoneproducent verwijderen, of een back-up maken van apk-bestanden. Klik in de instellingen op Root opties, vink Root verkenner aan en vervolgens Mount bestands systeem, waarmee u toegang krijgt tot de systeemmap.

Ook interessant is dat u met ES File Explorer via de wifi-verbinding toegang krijgt tot gedeelde netwerkschijven van uw Windows-computers, waardoor het bijvoorbeeld mogelijk is om op uw Android-telefoon video- of audio-bestanden af te spelen die op uw computer staan. In de andere richting kan het ook: als u het programma Samba Filesharing installeert, kunt u de inhoud van uw Android-apparaat via wifi op het netwerk delen met Windows-computers.

©PXimport

Deel bestanden via wifi met uw Windows-computers.

©PXimport

Stel het wachtwoord en andere instellingen van Samba in.

8 App: verplaatsen naar SD-kaart

Met Move2SD Enabler is het mogelijk om applicaties naar de SD-kaart te verplaatsen als het interne flash-geheugen bijna vol is. Android ondersteunt dit zelf ook sinds versie 2.2, maar enkel voor applicaties die hiervoor speciaal aangepast zijn, met Move2SD Enabler kan het met elke applicatie. U kunt aangeven wat de standaardlocatie is voor nieuwe applicaties die u installeert, en in de Android-instellingen vindt u dan bij Toepassingen ook een optie Verplaatsen naar SD-kaart bij elke applicatie.

©PXimport

Verplaats al uw applicaties naar de SD-kaart.

9 App: anoniem online

Als u op een anonieme manier op internet wilt gaan met uw Android-smartphone, dan is Orbot een unieke applicatie. Via Orbot laat u al het webverkeer op uw smartphone en alle DNS-aanvragen, over het Tor-netwerk gaan, dat uw anonimiteit verzekert. Orbot werkt ook zonder root-toegang, maar dan werkt het anonimiseren enkel voor applicaties die een http- of socks-proxy ondersteunen, zoals de instant messenger-applicaties Beem of Gibberbot of de browser Firefox Mobile (via de add-on ProxyMob). Hebt u Android geroot, dan zorgt Orbot dat al het internetverkeer via Tor omgeleid wordt zonder dat u de desbetreffende applicaties daarvoor moet configureren. Ook applicaties zoals Gmail, YouTube en Google Maps werken dan anoniem.

©PXimport

Met Orbot surft u anoniem via het Tor-netwerk.

10 App: speurder

Vertrouwt u bepaalde programma's op uw Android-telefoon niet en wilt u te weten komen welke informatie ze over het netwerk sturen, installeer dan Shark for Root. Dit is een 'pakketsniffer', die in een logbestand informatie over netwerkpakketten bijhoudt. Daarna leest u dit logbestand met de applicatie Shark Reader op uw telefoon uit of met het programma Wireshark op uw computer.

11 App: firewall

Met DroidWall installeert u een firewall op uw Android-telefoon. Hiermee kunt u per applicatie instellen of deze toegang krijgt tot internet via wifi of 3G. Zo voorkomt u bijvoorbeeld dat u in het buitenland een te dure rekening via 3G krijgt, door allerlei programma's die op de achtergrond internet blijven gebruiken. Of u ontzegt de applicaties die u niet vertrouwt volledig de toegang tot internet. Alle pogingen tot internettoegang kunnen gelogd worden.

©PXimport

Met DroidWall stelt u in welke applicaties netwerktoegang krijgen.

12 App: andere handigheidjes

Er bestaan ook allerlei applicaties die kleine maar soms nuttige aanpassingen doen, zoals ButtonRemapper (0,75 euro) dat u toelaat om de hardwareknoppen van uw telefoon een andere functionaliteit te geven, of LCD Density Changer (0,75 euro) waarmee u de resolutie van uw scherm wijzigt. Er zijn ook allerlei applicaties die de bootanimaties kunnen aanpassen, al moet u hiermee oppassen omdat uw telefoon bij een fout wel eens weigert op te starten. U kunt ook de klok van uw Android-telefoon automatisch laten synchroniseren met een NTP-server, zoals Windows dat ook kan doen. Hiervoor hebt u een applicatie met root-rechten nodig, er bestaan er enkele, zoals ClockSync, Micro Second en Sytrant.

Verder bestaan er heel wat applicaties die de processor van uw smartphone overklokken, zoals OverclockWidget en Milestone Overclock. Bij dit soort applicaties moet u echter goed oppassen, want een te hoge kloksnelheid kan uw smartphone instabiel maken. Bovendien moet u zeker de installatie-instructies goed lezen, zo werkt Milestone Overclock enkel op het standaard Android en niet op custom ROM's. Dezelfde waarschuwing geldt voor allerlei tuning-programma's, zoals de Galaxy Tuner voor de Samsung Galaxy S. Dit soort programma's heeft heel specifieke vereisten en kan uw telefoon schade berokkenen wanneer hij niet aan al deze eisen voldoet.

©PXimport

MicroSecond synchroniseert automatisch de tijd van uw Android-telefoon.

13 Alternatieve firmware

Met root-rechten krijgt u toegang tot heel wat mogelijkheden, maar als u ultieme flexibiliteit wilt, dan kunt u niet buiten alternatieve firmware. Deze firmware vervangt uw volledige Android-systeem. Dit is vooral handig als de producent van uw telefoon geen updates meer uitbrengt en u dus met een hopeloos verouderde Android-versie opgescheept zit. Dankzij alternatieve firmware (een custom ROM) kunt u dan wel de nieuwste Android-versie op uw telefoon installeren en profiteert u ook van de nieuwste functionaliteit, zoals betere performance, tethering, de mogelijkheid om applicaties op de SD-kaart te installeren (geïntroduceerd in Android 2.2) en geïntegreerde VoIP (geïntroduceerd in Android 2.3). Veel custom ROM's voegen bovenop de nieuwste Android-versie extra functies toe, een andere look of extra instellingen om uw systeem te finetunen en naar uw smaak aan te passen. Sommige ROM's zijn gespecialiseerd in het behalen van een betere performance en vervangen vooral de kernel door een eigen geoptimaliseerde versie. Helaas is het aanbod van alternatieve firmware zo mogelijk nog rommeliger en gefragmenteerder dan dat van applicaties om uw telefoon te rooten. Vaak is een custom ROM begonnen door een persoon die zijn eigen smartphone wil tunen, en ondersteunt het dan ook enkel dat apparaat. De kwaliteit van custom ROM's varieert ook van heel amateuristisch tot quasi-professioneel.

Back-up

Voordat u een custom ROM installeert (en voor u uw apparaat root als u echt op zeker wilt spelen), maakt u best een back-up van alle gegevens die niet op de SD-kaart staan. Het gaat dan om sms'jes, uw gespreksgeschiedenis, favorieten, applicaties enzovoort. Deze gaan allemaal verloren wanneer u een custom ROM installeert. Gegevens die u synchroniseert met een Google-account (uw Google-contacten, kalender, Gmail enzovoort) hoeft u niet te back-uppen, aangezien deze bij de eerste synchronisatie na de installatie van de custom ROM toch hersteld worden. Applicaties kunt u naar de SD-kaart back-uppen met de applicatie Titanium Backup of Astro File Manager, en ook voor back-ups van andere gegevens bestaan er applicaties, zoals SMS Backup & Restore voor uw sms-berichten en Call Logs Backup & Restore voor uw gespreksgeschiedenis. Na de installatie van de custom ROM installeert u deze back-up-applicaties opnieuw en herstelt u de gegevens op basis van de back-up op de SD-kaart die u eerder gemaakt hebt.

14 CyanogenMod

De installatie-instructies variëren weer van custom ROM tot custom ROM, en bij één custom ROM die meerdere apparaten ondersteunt variëren ze zelfs van apparaat tot apparaat. Daar kunnen we hier dus niet uitgebreid op ingaan. We geven echter wel een algemene uitleg over CyanogenMod, de bekendste custom ROM die vrij veel Android-smartphones ondersteunt. In het begin van dit jaar is CyanogenMod 7 uitgekomen, dat gebaseerd is op Android 2.3.

©PXimport

Met ROM Manager installeert u een alternatieve herstelmodus of custom ROM.

U vindt installatie-instructies voor elk apparaat op de wiki van CyanogenMod. Het eerste wat u moet doen is uw telefoon rooten. Daarna is het meestal wel de moeite om een alternatieve herstelmodus te installeren, hoewel dit optioneel is. Op veel telefoons heeft de standaard herstelmodus van de fabrikant immers slechts beperkte mogelijkheden, en wanneer u custom ROM's gaat installeren kunt u wel de luxe van een geavanceerdere herstelmodus gebruiken. Een populaire herstelmodus (recovery ROM) die vaak in combinatie met CyanogenMod gebruikt wordt is ClockworkMod Recovery. Installeer hiervoor ROM Manager uit de Android Market en selecteer daarin Flash ClockworkMod Recovery en kies uw telefoonmodel.

De laatste stap is het installeren van CyanogenMod zelf. Als u de Premium-versie van de applicatie ROM Manager in de Android Market koopt (die kost momenteel 3,99 euro), dan kunt u hierin Download ROM kiezen, wat de eenvoudigste manier is om CyanogenMod te installeren. Het kan echter ook manueel, wat ingewikkelder is en van apparaat tot apparaat verschilt. In de wiki vindt u uitgebreide hulp. Over het algemeen komt het erop neer dat u CyanogenMod naar de SD-kaart downloadt, uw telefoon in de ClockworkMod-herstelmodus herstart, dan een fabrieksherstel (factory reboot) uitvoert, de cache-partitie wist en dan het zip-bestand van CyanogenMod installeert. Na een herstart (die de eerste keer vrij traag gaat) start uw telefoon in CyanogenMod op. Omdat de Google-applicaties zoals Gmail, Google Maps, de Android Market, Google Talk en YouTube niet opensource zijn, mag CyanogenMod deze niet meeleveren, maar u kunt deze achteraf wel eenvoudig verkrijgen door een pakket (Google Apps Addon) te downloaden van de website van CyanogenMod en dit te installeren.

CyanogenMod biedt veel meer instellingen dan de standaardinstallatie van Android, en het loont dus de moeite om eens door de instellingen te gaan en te bekijken wat er allemaal mogelijk is. U kunt bijvoorbeeld de processor van uw telefoon overklokken, of het percentage van uw batterijlading in cijfers tonen. CyanogenMod ondersteunt ook tethering, zowel via wifi, bluetooth als usb. De browser is bovendien uitgebreid met een incognito-modus, die van alles wat u in deze modus in uw browser doet achteraf de sporen uitwist, zoals cookies, uw browsergeschiedenis, gedownloade bestanden enzovoort.

©PXimport

CyanogenMod ondersteunt tethering via wifi, bluetooth en usb.

©PXimport

CyanogenMod kan uw telefoon overklokken, maar wees u bewust van de risico's.

Andere ROM's

Er bestaan nog heel wat andere custom ROM's dan CyanogenMod. Het Chinese MIUI bijvoorbeeld, dat gelukkig ook een Engelse vertaling heeft, heeft een heel aparte interface. Voor de Samsung Galaxy S bestaan er heel wat meer custom ROM's. Een populaire is Darky's ROM, en als u het onderste uit de kan wilt halen qua performance, moet u zeker de Spike All in One Edition proberen. Voor tuners is er Ultimate ROM die bijvoorbeeld toelaat om de toetsen van uw Galaxy S anders toe te wijzen en een adblocker ingebouwd heeft. Voor minimalisten is er Insanity ROM, dat enkel de Android Market van de Google-applicaties bevat en u dus een heel klein systeem geeft zonder overbodige programma's. Kortom, er is voor elk wat wils, maar blijf op uw hoede: er zitten ook obscure ROM's bij die u beter kunt vermijden.

Windows 11 kreeg de afgelopen jaren veel nieuwe en vernieuwde apps. Deze werden vaak in de schijnwerpers gezet door de opmars van AI. Maar naast die blikvangers zitten er in dit systeem ook minder opvallende toepassingen. Dit zijn bescheiden werkpaarden die je dagelijkse pc-gebruik net dat tikkeltje efficiënter maken.

Terwijl de meesten van ons vooral vertrouwen op de klassieke apps die ze dagelijks gebruiken, zitten er in Windows 11 nog tal van functies verscholen die je workflow vereenvoudigen, je creativiteit stimuleren en je tijd besparen. In dit artikel belichten we elf van die handige helpers. Het gaat om gratis oplossingen die je niet apart hoeft te installeren; ze zijn namelijk al onderdeel van je Windows 11-systeem. Kleine tools die je misschien nog nooit hebt geopend, maar die je, eenmaal ontdekt, waarschijnlijk niet meer wilt missen.

Sticky Notes

Sticky Notes is het digitale alternatief voor de bekende kleefbriefjes. Handig voor ideeën, herinneringen, takenlijstjes en meer. Om misverstanden te voorkomen: ook Plaknotities staat op je Windows 11-pc, maar dat is de oude app met minder mogelijkheden. In zijn nieuwste versie is dit appje slimmer dan ooit.

Door met de camera van je smartphone de QR-code in Sticky Notes te scannen, openen je notities meteen in de mobiele OneNote-app. De app is verdeeld in twee tabbladen. In het eerste tabblad maak en beheer je de notities. Het tweede tabblad is bedoeld voor schermafdrukken die je hiermee maakt van actieve vensters. Staat er tekst in zo’n afbeelding? Dan herkent Sticky Notes die automatisch via OCR en kopieert de tekst naar het klembord, zodat je hem direct in een andere toepassing kunt plakken.Nog een slimme toevoeging: Sticky Notes bewaart automatisch de bron van geplakte inhoud. Kopieer je iets van een webpagina, dan wordt de link vanzelf mee opgeslagen. Zo open je later automatisch de bron van de informatie opnieuw vanuit zo’n roze, geel of blauw kattenbelletje.

Snelle videomontage met Clipchamp

Windows Movie Maker is dood, zo dood als een pier. En toch maken we tegenwoordig meer video’s dan ooit. Voor snelle en toegankelijke videobewerking is er inmiddels een overvloed aan apps. Maar met Clipchamp heb je meteen een krachtige en beginnersvriendelijke tool in huis. Je kunt er clips mee knippen, splitsen en soepel in elkaar laten overvloeien. Tekstoverlays, overgangen, achtergrondmuziek en voice-overs voeg je eenvoudig toe.

Clipchamp blinkt uit in gebruiksgemak, maar biedt tegelijk verrassend veel mogelijkheden. Zo heb je toegang tot een uitgebreide bibliotheek met stockbeelden, filters, audiotracks en effecten om de montage een professionele uitstraling te geven. Extra handig zijn de sjablonen die je sneller op weg helpen. Of laat de ingebouwde AI je begeleiden. Die doorloopt met je de selectie van media, daarna stelt de AI enkele leuke stijlen en een passende muzikale achtergrond voor. Enkele seconden later plaatst de AI een voorstel van de montage op de tijdlijn. Natuurlijk kun je het resultaat daarna nog helemaal naar je hand zetten.

Knippen en kopiëren met Klembordgeschiedenis

We knippen en kopiëren aanhoudend tijdens ons werk op de pc. Veel mensen zijn nog altijd tevreden met het standaardklembord, toch is de functie Klembordgeschiedenis vele malen handiger. Dankzij deze functie blijven de gekopieerde items bewaard tot je de computer uitschakelt of de geschiedenis wist. Zo raak je nooit meer iets kwijt. Let wel, gekopieerde bestanden of mappen komen niet in de klembordgeschiedenis terecht.

De tool kan maximaal vijfentwintig items opslaan en per item geldt een limiet van 4 MB. Wil je een eerder gekopieerd item plakken? Gebruik dan de sneltoets Windows-toets+V. Is de functie nog niet ingeschakeld, dan verschijnt er een melding met de knop Inschakelen. Daarna zie je een overzicht van alle items die in de huidige sessie zijn opgeslagen. Met de vastzetfunctie (het pinnetje) kun je belangrijke items vergrendelen, zodat ze niet verdwijnen, zelfs niet wanneer de lijst volloopt. Klik gewoon op een item en het wordt meteen in het actieve programma geplakt.

Quick Assist: Hulp op afstand

Met Quick Assist kun je via internet het scherm van iemand anders bekijken en zelfs overnemen. Ideaal om op afstand een vriend, gezinslid of collega te helpen, zonder extra software te installeren. Eerst starten beide partijen de Quick Assist-app op. Dan geven ze aan of ze hulp willen of dat ze willen assisteren. Daarna komt de verbinding tot stand dankzij een beveiligingscode.

Eenmaal verbonden kan de helper het scherm bekijken en met toestemming volledig de controle krijgen. De helper beschikt bovendien over een knoppenbalk om virtuele aantekeningen op het scherm van de ander te maken en het is mogelijk om een chatkanaal te openen. Ook kan de externe pc indien nodig vanop afstand worden herstart. Uiteraard kunnen beide partijen de verbinding op elk moment verbreken.

Live ondertiteling: Audio wordt tekst

Een ander verborgen pareltje in Windows 11 is Live ondertiteling. Deze functie zet alle audio op je pc automatisch om naar tekst. Het maakt niet uit of het gaat om een YouTube-video, een Teams-vergadering, een lokaal videobestand of een podcast. Handig voor wie gehoorondersteuning nodig heeft of wie gewoon graag meeleest.

Via de microfoonoptie kun je zelfs je eigen spraak live laten ondertitelen, bijvoorbeeld tijdens een gesprek. Er is wel een belangrijke beperking: momenteel werkt dit alleen in het Engels en Chinees. Bij Nederlandstalige audio verschijnt er geen of een sterk gebrekkige ondertiteling. Bij Engelstalige content werkt de functie daarentegen uitstekend, zelfs offline.

Alles gebeurt volledig lokaal op je apparaat, zodat je privacy gegarandeerd blijft. Volgens Microsoft wordt Live ondertiteling binnenkort uitgebreid naar talen zoals Frans, Duits, Japans, Portugees en Spaans, maar Nederlands staat nog niet op de lijst. Inschakelen kan eenvoudig met Windows-toets+Ctrl+Lof via Instellingen / Toegankelijkheid / Ondertiteling / Live ondertiteling. Je kunt bepalen waar de ondertitels op het scherm verschijnen en het is mogelijk om het lettertype, de kleur en achtergrond aan te passen voor betere leesbaarheid.

Geluidsrecorder: meer dan opnemen

De Geluidsrecorder van Windows 11 overklast zijn voorganger Voicerecorder uit Windows 10. Het is veel meer dan een eenvoudige opnametool. De app heeft een frisse interface met aan de linkerkant een overzicht van de opnames en onderaan duidelijke knoppen voor opnemen en afspelen.

Tijdens het opnemen verschijnt een golfvorm, zodat je meteen ziet of de microfoon geluid oppikt. Je kunt het gewenste opnameapparaat selecteren en hebt meer controle over de kwaliteit en het bestandsformaat. Standaard neemt Geluidsrecorder op in AAC, maar ook andere indelingen zijn mogelijk, zoals mp3, WMA, flac of wav. Daarnaast kun je bestaande audiobestanden importeren en afspelen, én de weergavesnelheid aanpassen van 0,25× tot 4×.

Handig zijn de markers die je tijdens of na de opname plaatst. Ze onderbreken de opname niet, maar maken het wel eenvoudig om achteraf direct naar specifieke punten te navigeren. Geluidsrecorder van Windows 11 gebruik je om opnames te maken en af te spelen, maar je kunt geen fragmenten knippen of wegsnijden.

Focussessies: slim focussen met timer

Omdat geconcentreerd blijven vaak lastig is, helpt Focussessie je om zonder afleiding te studeren of te werken. Zodra een sessie start, dempt Windows automatisch meldingen en minimaliseert het onderbrekingen. Het draait dus volledig om productief aan de slag te gaan. Je stelt een timer in, werkt onafgebroken en neemt korte pauzes volgens de Pomodoro-methode.

Daarnaast kun je je Microsoft To Do-taken koppelen, zodat je duidelijk ziet welke taken je tijdens een sessie wilt afronden. Wie beter werkt met muziek, kan zijn Spotify-account verbinden in het tabblad Focussessies van de Klok-app en zo zijn favoriete afspeellijsten beluisteren. Na afloop krijg je een overzicht van het aantal voltooide sessies en de totale werktijd.

Delen in directe omgeving via bluetooth of wifi

Met Delen in directe omgeving kun je bestanden, foto’s of links rechtstreeks delen met een andere Windows-pc in de omgeving. Dat gebeurt zonder tussenstation, via bluetooth of wifi. In Windows 11 is de functie grotendeels hetzelfde als in Windows 10, maar gebruiksvriendelijker. De interface oogt moderner, je hebt snellere toegang via het actiecentrum en je kunt nu zelf de opslagmap kiezen voor de ontvangen bestanden (in Windows 10 belandden die altijd in Downloads).

Voor gebruik moeten beide apparaten bluetooth 4.0+ met LE ondersteunen, binnen bereik zijn en de functie ingeschakeld hebben. In Windows 11 vind je de optie via Instellingen / Systeem / Delen in de buurt. Daar bepaal je of alleen apparaten met jouw Microsoft-account of ook iedereen in de buurt bestanden mag ontvangen. Een bestand delen gaat eenvoudig: klik met de rechtermuisknop, kies Delen en selecteer Delen in directe omgeving.

Automatisch opruimen met Opslaginzicht

Opslaginzicht kan automatisch schijfruimte vrijmaken wanneer dat nodig is. Veel gebruikers kennen deze functie niet of hebben hem uitgeschakeld, terwijl het een eenvoudige manier is om opslagproblemen te voorkomen. Je vindt de functie via Instellingen / Systeem / Opslag. Zet de schakelaar bij Gebruikersinhoud automatisch opschonen aan en Windows verwijdert bestanden uit de Prullenbak die er langer dan dertig dagen staan. Je kunt dit verfijnen en instellen op dagelijks, om de veertien dagen of om de zestig dagen.

Ook bestanden in de map Downloads kun je met deze tool na een opgegeven periode automatisch laten wissen. Deze oplossing is op maat gemaakt voor mensen die meestal vergeten deze mappen leeg te maken. Wil je meteen ruimte winnen? Klik dan op Opslaginzicht nu uitvoeren. Na afloop zie je direct hoeveel opslagruimte is vrijgekomen.

Klassieke systeemkopie

We hebben het over twee verschillende back-upconcepten die vaak door elkaar worden gehaald. De verwarring is begrijpelijk, omdat Microsoft de termen zelf door elkaar husselt. Eerst is er de klassieke Windows Back-up, de vertrouwde functie uit eerdere Windows-versies. Daarmee kun je nog steeds een volledige systeemback-up maken op een externe schijf en bovendien de versiegeschiedenis van bestanden bewaren.

Microsoft heeft deze optie in Windows 11 steeds dieper verstopt, waardoor veel gebruikers zelfs denken dat deze is verdwenen. Het bedrijf promoot de functie niet langer, omdat het liever inzet op OneDrive en externe software voor image-based back-ups. Toch is die nog beschikbaar, al is dat niet meer via de moderne instellingen.

Zo ga je te werk: typ Configuratiescherm in het Startmenu en kies Back-up maken en terugzetten (Windows 7). Klik links op Een systeemkopie maken, selecteer een externe schijf of netwerklocatie en volg de stappen. Dit levert een complete kopie van je systeem op: een echte verzekering tegen lokale rampen zoals een kapotte harde schijf of een ransomware-aanval.

Windows Back-up via OneDrive

Tegelijk richt de moderne Windows Back-up zich vooral op OneDrive-synchronisatie. Dit is een cloudgerichte vorm van back-up. Als je in Windows 11 zoekt naar Windows Back-up, kom je in een scherm met twee mogelijkheden: Een back-up van deze pc maken en Overzetten naar een nieuwe pc. Het is belangrijk te weten dat deze functie géén volledige systeemback-up maakt. In plaats daarvan bewaart hij in de cloud een kopie van je apps, instellingen (zoals bureaubladindeling, taal- en netwerkvoorkeuren) en referenties, bijvoorbeeld wifi-wachtwoorden en accounts. Daardoor kun je bij het instellen van een nieuwe pc snel je vertrouwde werkomgeving terughalen.

Voor je bestanden vertrouwt Windows Back-up op OneDrive. Via de OneDrive-app kun je onder het tandwieltje instellen dat de mappen Documenten, Afbeeldingen en Bureaublad automatisch naar de cloud worden gesynchroniseerd. Andere mappen voeg je eenvoudig toe door ze in je OneDrive-map te plaatsen. Voor een goede OneDrive-back-up moet je dus én de moderne Windows Back-up activeren, én in OneDrive aanduiden welke mappen automatisch worden gesynchroniseerd.

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934