AI-chatbots worden steeds vaker gebruikt om producten te vergelijken, aanbiedingen te zoeken of een geschikte webwinkel te vinden. Maar een overtuigend antwoord van een chatbot betekent niet automatisch dat de genoemde websites betrouwbaar zijn.

Het Amerikaanse bedrijf Podqi, dat merken helpt beschermen tegen namaak en misbruik, onderzocht samen met AI-zoekbedrijf Gauge hoe ChatGPT, Google Gemini en Perplexity reageren op winkelvragen. De onderzoekers analyseerden duizenden antwoorden over 151 merken, waaronder Birkenstock, Lululemon en Le Creuset.

In 9 procent van de antwoorden werd minstens één risicovolle website genoemd. Daarbij ging het niet alleen om nepwebwinkels, maar ook om websites die namaakproducten lijken te verkopen en webadressen die niet meer actief zijn.

Perplexity maakt de meeste fouten

De verschillen tussen de drie chatbots zijn aanzienlijk. Perplexity verwees in 15 procent van de antwoorden naar een risicovolle website. Bij ChatGPT was dat 8 procent en bij Google Gemini 4 procent.

Opvallend is dat de chatbots zulke websites lang niet altijd als verdacht herkennen. In 57 procent van de antwoorden waarin een risicovolle website voorkwam, werd deze actief aanbevolen als plek om iets te kopen. In 34 procent werd de website zonder waarschuwing genoemd. Slechts in 9 procent van de gevallen waarschuwde de chatbot voor het mogelijke risico.

ChatGPT deed dat laatste relatief het vaakst: in 24 procent van zijn antwoorden met een risicovolle website gaf de chatbot een waarschuwing.

Vooral buitenlandse webwinkels vormen een risico

De onderzoekers ontdekten dat het vooral misgaat wanneer consumenten vragen naar regionale websites van een merk. Denk aan een vraag als: heeft dit merk ook een Nederlandse of Europese webwinkel?

Bij een op de zes antwoorden verscheen een risicovolle website. Soms presenteerden chatbots zelfs een onofficiële website als regionale webwinkel van een merk dat helemaal geen eigen webshop voor dat land heeft. Ook kleinere merken bleken kwetsbaarder. Bij vragen over grote, bekende merken kwamen risicovolle websites ongeveer half zo vaak voor als bij minder bekende merken.

Niet iedere verdachte website is een nepwinkel

Het is iets om rekening . Podqi rekende ook niet-werkende websites tot de risicovolle adressen. Van de 718 aangetroffen risicovolle domeinen waren er 367 niet actief. Dat is vervelend, maar niet per se gevaarlijk.

Google en OpenAI hebben laten weten dat ze blijven werken aan de betrouwbaarheid van hun antwoorden en de bescherming tegen misleidende websites. Perplexity stelt dat hun AI het goed doet vergeleken met de concurrenten, maar niet foutloos is.

Zo voorkom je dat je via AI bij een nepwebshop belandt

Vind je AI handig als hulpje bij het shoppen? Daar hoef je niet mee te stoppen. Het is alleen verstandig om de aanbevolen webwinkels zelf te controleren voordat je iets bestelt. Je kunt ook kiezen voor een betrouwbare vergelijkingssite zoals Kieskeurig. Ken je een webwinkel nog niet, dan vind je op Trustpilot recensies van mensen die de site hebben gebruikt. Bij veel negatieve ervaringen met een site kun je beter verder zoeken naar een goede aanbieding. Een opvallend lage prijs of een onbekende buitenlandse website is reden om extra voorzichtig te zijn.

Lees ook: Veilig online winkelen: zo herken je een nepwebshop