Doe meer met de rechtermuisknop

Hoewel de muis alweer ruim dertig jaar de beste vriend van de computergebruiker is, laat u – en veel gebruikers met u – veel van zijn mogelijkheden links liggen. Zonde. Daarom gaan we aan de slag met de rechtermuistoets.Met de linkermuisknop kunt u zaken selecteren, dat weet iedereen. Heel belangrijk én eenduidig. De linkermuisknop herbergt overzichtelijke taken en doet altijd hetzelfde. De rechtermuisknop daarentegen is een stuk slimmer. Afhankelijk van waar u op klikt met rechts zijn er andere acties mogelijk. 'Contextgevoeligheid' heet dat met een moeilijk woord, en het is de bron van de kracht van de rechtermuisknop. We beginnen met een overzicht van de nuttigste standaard handigheidjes, zodat u straks veel voorkomende taken gemakkelijker en sneller kunt uitvoeren. Daarna laten we u ook nog zien dat het mogelijk is om zélf een functie aan de rechtermuistoets toe te voegen.

Rechtsklikken op het icoon Mijn computer op het Bureaublad opent een menu met een tiental opties. De handigste zijn Zoeken…, Verkennen en Eigenschappen. Met deze opties kunt u razendsnel uw computer doorzoeken, een nieuw verkennerscherm openen (dat handiger navigeert dan wanneer u gewoon dubbelklikt) of de Eigenschappen van uw computer bekijken. Die laatste optie is vooral voor gevorderde gebruikers interessant.

In Excel kunt u met de muis de meest gebruikte functies prima benutten. De rechtermuisknop draagt uiteraard een belangrijk steentje bij. Rechtsklikken op een (verzameling) cellen opent een vrij fors menu. Knippen, plakken en kopiëren zijn algemene opties, maar de optie Plakken speciaal is zeer handig. Met deze optie opent u een venster waarin u er onder andere voor kunt kiezen om alleen de opmaak of alleen de berekende waarde te kopiëren. Daarnaast bevat dit menu ook de optie Transponeren, waarmee u een verticale verzameling cellen horizontaal kunt plakken en vice versa; heel erg handig! De optie Verwijderen is 'sterker' dan op de Deletetoets drukken op het toetsenbord; de Delete-toets maakt de selectie alleen leeg, de optie verwijderen verwijdert de selectie helemaal.

Het zal u niet verbazen dat wij zeer veel tijd in Word doorbrengen, en we gunnen onze rechtermuisknop nauwelijks rust! Herkent de spellingscontrole in Word een woord niet? Geen punt, rechtsklik op een woord met rode golfjes eronder en bovenaan het menu verschijnen woorden die zoveel mogelijk lijken op wat u hebt ingetikt. Een klik met links op een alternatief plaatst dit op de plek van het originele woord. Is uw woord een echt bestaand woord dat niet wordt herkend door Word? Klik op Toevoegen aan woordenboek en Word zal dit woord voortaan herkennen als goed gespeld. Tikt u wel eens Engelse teksten, maar wordt u dan gek van de spellingscontrole van Word? Rechtsklik op een woord dat 'fout' is, en via het submenuutje Taal wisselt u tijdelijk naar de Engelse spellingscontrole. Als u op een willekeurige plek in een Word-document rechtsklikt en de optie Font kiest kunt u gemakkelijk alle opties van het lettertype aanpassen en teksteffecten zoals doorhalen en onderlijnen aan- en uitzetten.

U kent ze misschien wel, webpagina's waar u met de rechtermuisknop op klikt, maar er gebeurt vervolgens niets. Dat is geen fout in uw browser, maar zo bedoeld door de eigenaar van de website. Die heeft blijkbaar liever niet dat u de pagina opslaat, afbeeldingen ervan downloadt of de broncode bekijkt. Hebt u een eigen website en wilt u dat ook? Het slechte nieuws is dat er geprogrammeerd moet worden om de rechtermuisknop uit te schakelen. Maar geen nood; het goede nieuws is dat anderen dit al voor u gedaan hebben! Op veel plaatsen op internet kunt u programmacode vinden die u simpelweg in uw bestaande webpagina’s kunt plakken. Via Dynamic Drive kunt u een paar goede scripts downloaden. Handig is dat u de functies van alle scripts op Dynamic Drive direct kunt testen: als u op hun website rechtsklikt, krijgt u dan ook een boodschap te zien in plaats van het normale menu.

Browsen op het web doet u vooral met de muis. Niet zo verwonderlijk dus dat het menu onder de rechtermuisknop zo rond de twintig opties telt! Klikt u op een leeg deel van de pagina dan hebt u onder andere de optie om de pagina aan uw favorieten toe te voegen, een snelkoppeling naar de pagina op het Bureaublad te plaatsen en om de pagina af te drukken. Ziet u een leuke afbeelding op een website? Rechtsklik erop en kies in het menu de optie Afbeelding opslaan als… om hem te bewaren. Of klik op Als achtergrond gebruiken om de afbeelding gelijk als Bureaubladachtergrond in te stellen. Wilt u een linkje volgen, maar de huidige pagina open laten staan? Rechtsklik op de link en kies de optie Openen in nieuw venster om de doelpagina in een nieuw browservenster te openen.

Naast al deze nuttige standaardfuncties kan het altijd nóg beter. In Windows hebt u namelijk de mogelijkheid om uw eigen functies aan de rechtermuisknop toe te wijzen. De allernuttigste bestaande functie is Kopiëren naar. Helaas is deze functie standaard niet al te uitgebreid, maar daar brengen we verandering in! Navigeer via Mijn computer naar de map Documents and Settings (meestal staat deze in de hoofdmap van de schijf waarop Windows geïnstalleerd is). Open deze map waarin allerlei instellingen en tijdelijke bestanden per gebruiker zijn opgeslagen. Selecteer de map met de naam van de gebruiker van wie u het menu Kopiëren naar wilt uitbreiden. In de hoofdmap van elke gebruiker bevindt zich een map genaamd SendTo. Open de map SendTo en ontdek dat er al een viertal of meer snelkoppelingen in staan. In deze map kunt u ook eigen snelkoppelingen plaatsen naar locaties waar u veel gebruik van maakt. Voorbeelden zijn schijven, downloadmappen en mp3-mappen. Nieuwe snelkoppelingen maakt u het gemakkelijkst met de rechtermuisknop. Rechtsklik op de open Send-To-map, kies de optie Nieuw en selecteer Snelkoppeling. Een simpele wizard verschijnt. Klik op de knop Bladeren en kies in het nieuwe venster de locatie die u wilt toevoegen. Klik op OK om het nieuwe venstertje af te sluiten en klik op Volgende in de wizard. Geef de nieuwe snelkoppeling een betekenisvolle naam en druk op Finish om de wizard af te sluiten. Uw nieuwe snelkoppeling verschijnt nu altijd als een keuze onder het Kopiëren naar menu, en bestanden verplaatst u nu razendsnel en gemakkelijk naar deze locatie.

Misschien zegt u nu: "Hartstikke leuk dat toevoegen van locaties aan een al bestaande optie, maar ik wil meer!" Dat kan, en we leggen u zo dadelijk uit hoe dat moet, maar willen u wel even waarschuwen: het volgende is theoretisch niet geheel zonder risico en kan beter alleen worden gedaan door gevorderde gebruikers! Pas dus op met wat u doet! Maak voor de zekerheid ALTIJD een backup vóór u in het register aan de slag gaat. Op http://support.microsoft.com/kb/308422/nl legt Microsoft stap voor stap uit hoe u dat doet. Voor een zuivere backup van alleen het register kiest u bij stap vijf geen enkel station, en vinkt u bij stap zes Systeemstatus aan. Wat u ook doet, zorg dat u Systeemstatus meeneemt in de backup!

Klik in het menu Start op de optie Uitvoeren en type regedit. Dit opent de Register Editor, die het mogelijk maakt om handmatig onder de motorkap van Windows te sleutelen. Klap in de register editor de map HKEY_CLASSES_ROOT open. Klap ook de map * onder deze map open. In deze map gaan we een nieuwe sleutel aanmaken, genaamd shell.
Als er al een map shell is slaat u deze stap over. Selecteer de map * en rechtsklik erop. Houd de muis in het menu boven de optie Nieuw, en klik op Sleutel om de nieuwe map te maken. Voer de naam shell in en klik op OK. Rechtsklik opnieuw, nu op de map shell, en maak opnieuw een nieuwe sleutel aan. Geef deze sleutel een naam die de actie die u wilt toevoegen het beste omschrijft, bijvoorbeeld Openen met kladblok (afbeelding 4). Rechtsklik op de tekst (Standaard) in de linkerhelft van de register editor en kies de optie Wijzigen. Nu kunt u de tekst invoeren die getoond zal worden in het context menu, de naam van de nieuwe actie dus. Voer een duidelijke naam (bijvoorbeeld Open met kladblok) in en klik op OK. Nu zijn we klaar om de nieuwe actie zelf toe te voegen. Rechtsklik op de map Open met kladblok en voeg een nieuwe Sleutel toe. De nieuwe sleutel moet Command heten. Rechtsklik op (geen waarde ingesteld) die automatisch onder Command is aangemaakt en kies de optie Aanpassen. Nu kunt u de naam van het programma dat u wilt toevoegen invoeren. De namen zijn bestandsnamen, en dus niet Nederlands. Voorbeelden zijn onder meer mspaint (Paint) en notepad.exe (Kladblok). Na de naam van het programma typt u een spatie en '%1'. Met de tekst %1 geeft u aan dat het programma geopend moet worden. Nu hebt u als het goed is een boomstructuur in de Register Editor, beginnend met *, daaronder shell, daaronder Openen met kladblok en daaronder Command. Het enige wat we nu nog hoeven te doen is testen of het gelukt is. Rechtsklik op een willekeurig bestand in een willekeurige map, de optie hoort direct te verschijnen!