Winkelen is een heerlijke manier om een stad te leren kennen. Dus op zoek naar nieuwe zomerkleren, een bikini of een betaalbare spijkerbroek? Ga dan lekker shoppen! Je iPhone wijst je de weg naar de leukste winkeltjes van de stad.

"Ik moet eerst even ergens zitten", puft de zwangere Eva. Ze is net samen met haar vriendin Lian binnengestapt in het gedrocht dat winkelcentrum Hoog Catharijne heet. Het is lelijk, stinkt naar schoonmaakmiddel en op zaterdagmiddag is het er vervelend druk. Niet de plek waar je als hippe twintigers even tot rust wil komen en plannen wil maken voor een heerlijk dagje shoppen. Maar Eva en Lian komen niet uit Utrecht, dus weten zij veel ... Ja, zij weten veel. Lees ook: iPhone 6 of iPhone 6 Plus - Welke iPhone is geschikt voor jou?

Binnen no-time hebben ze een stuk of tien koffiebarretjes in de buurt gevonden en strijken ze neer bij een leuk tentje op de sfeervolle Mariaplaats. Even later struinen ze langs verborgen vintagewinkeltjes en lunchen ze in een middeleeuwse werfkelder. Hoe dat kan? Hun iPhone fluistert het ze in.

Op ons verzoek gingen 'shopping queens' Eva Siebelink (27) uit Apeldoorn en Lian Swinkels (29) uit Arnhem een dagje winkelen in de voor hen onbekende shopstad Utrecht. Ze kregen een iPhone 5 mee met daarop twintig apps over bijzondere boetiekjes, leuke lunchrooms en praktische geldzaken. De vraag: verhogen deze apps het shopplezier?

Shopdoelen

"Ik weet precies wat ik vandaag wil kopen", zegt Eva, terwijl ze op het terras van de Mariaplaats een slok van haar cappuccino neemt. Haar shopritueel houdt in dat ze duidelijke doelen stelt, zodat ze nooit met spullen thuis komt die ze niet nodig heeft "Ik wil drie dingen: een retro spijkerjasje zonder mouwen, zeepjes van Lush en shampoo van Elvive, maar die laatste alleen als het in de aanbieding is."

Lian is uit een ander hout gesneden. Shoppen is voor haar een creatief proces waarin ze zich laat inspireren door impulsen en toevalligheden. "Ik laat me altijd graag verrassen. Als ik iets leuks in een winkel zie, bedenk ik of het bij mijn andere kleren past. Zo niet, dan kijk ik wat ik nog meer moet kopen om er een compleet setje van te maken." Toch heeft ze twee heldere doelen vandaag: een oogpotlood van de M.A.C. scoren en binnen budget blijven. Jarenlang heeft ze te veel geld uitgegeven aan kleren, vindt ze. Soms wel honderden euro's per maand. Ze is dan ook blij verrast dat er twee budget-apps op de telefoon staan: Wally en BUDGT (prijs € 1,79). Beide apps geven je de mogelijkheid om op eenvoudige wijze je uitgaven bij te houden en te categoriseren. Ze zet het budget voor vandaag op 50 euro. Ze rekent af, verwerkt meteen de 7,60 euro in BUDGT (categorie Food) en gaat op zoek naar de eerste winkel.

©PXimport

Met Wally heb je altijd een handig overzicht bij de hand van je uitgavepatroon.

©PXimport

BUDGT heeft geen fraai uiterlijk, maar het toevoegen van een besteding is erg eenvoudig.

Waar is de M.A.C.?

Volgens de app Voradius, waarin je op merk kunt zoeken, verkopen ze M.A.C. onder andere bij de Dixons, Media Markt, Bart Smit en ICI PARIS. Die eerste twee winkels verkopen ongetwijfeld een Mac, maar dan die zónder puntjes. Parfumerie ICI PARIS lijkt de meest logische keuze en dus drukt Lian op de navigeerknop in de app, Google Maps wordt geopend en ze gaan op weg.

©PXimport

De zoekresultaten in Voradius kloppen lang niet altijd.

500 meter verderop, in de drukke Steenweg, staan ze stil. "Hier moet het zijn", zegt Eva. Maar op de plek waar de ICI PARIS zou moeten staan, staat haar favoriete winkel: Lush. Zonder na te denken betreedt ze het kleurrijke zeepjesparadijs, waarin zeepjes kekke vormpjes hebben en gekke namen dragen als Fuffie Egg en A French Kiss. "Ik bezoek deze winkel altijd als ik in een grote stad ben", zegt ze. "Meestal gebruik ik gewoon Safari om te weten waar hij is." Eva rekent af en noteert 20,95 euro in Wally (categorie Personal Care).

De zoektocht naar de ICI PARIS gaat verder, maar Eva heeft geen zin om weer op Voradius te kijken en schiet een voorbijganger aan. "Gewoon de weg vragen met een Hollandse mond is soms effectiever", verklaart ze. Het helpt, want ze wandelen nu moeiteloos naar juiste winkel. Maar helaas, ICI PARIS heeft helemaal geen M.A.C. en ze worden doorverwezen naar Douglas. Daar slaagt Eva gelukkig wel, maar het moge duidelijk zijn: het principe van Voradius is goed, maar voorlopig is het geen handig hulpje.

Tijdens het afrekenen geeft Lian haar iPhone ineens aan de caissière. Reden: haar Douglas-kaart staat in de app PasNL. Wordt deze versie ook geaccepteerd? Jawel, want de caissière begint zuchtend het zestiencijferige klantnummer op de kassa in toetsen. "Via de app kunnen we de barcode nog niet scannen", verklaart ze haar gezucht. "Ik zie wel het voordeel voor de klanten. Je kunt één kaart nu gemakkelijker met anderen delen." Lian vindt het daarnaast handig dat er een pasje minder in haar dikke portemonnee zit. Buiten noteert ze 16,00 euro in haar BUDT (categorie: Make Up).

©PXimport

Met PasNL heb je altijd al je pasjes bij de hand!

Boetiekjes

De M.A.C. zoektocht heeft hen naar een van de drukste stukjes in Utrecht gebracht: Vredenburg. Hier zitten bekende winkelketens als WE, Sting en Zara, die je in iedere stad vindt. Maar Eva zoekt liever in een bijzonder boetiekje naar een retro spijkerjasje. Op de iPhone staan zes gratis apps die haar mogelijk kunnen helpen. Vier landelijke: Susie, Leuke Boetiekjes, NLStreets en Shopgids. En twee lokale: Puha Shop Route en Utrecht City Guide.

©PXimport

De startpagina van Susie ziet er leuk uit!

Terwijl ze bijna omver wordt gelopen door de winkelende mensenmassa, opent Eva op goed geluk de Puha Shop Route, waarin jonge lokale designers een route hebben uitgestippeld langs meer dan vijftig winkels, van 'fashion' en 'design' tot 'interior' en 'art'. "De winkels hebben leuke namen, zoals de katoenfabriek", zegt Lian. "Daar word ik wel nieuwsgierig van." Eva selecteert ondertussen de categorie 'vintage'. Er worden drie winkeltjes aangeraden, waarvan twee op de Voorstraat. Ze besluit er een kijkje te gaan nemen.

©PXimport

De verschillende modestijlen zijn verwarrend in Boetiekjes.

De ongezellige Voorstraat is geen straat die je inloopt als je er niet moet zijn. Het is er vies, rommelig en de doorgang over de smalle stoepjes wordt vaak belemmerd door slecht geparkeerde fietsen. Eva en Lian kijken wat sceptisch om zich heen. "Waar zijn we belandt?" denken ze. In de navigatiefunctie van de app missen ze ook het blauwe balletje dat hun eigen locatie aangeeft. Maar als ze de vintagewinkeltjes eindelijk hebben gevonden, slaat de stemming om: hier hangen leuke kleren! "Dit had ik zonder de app nooit gevonden", zegt Lian blij.

Lunch

Na het gebruik van Voradius en de Puha Shop Route-app is Eva en Lian één ding duidelijk: in een drukke winkelstraat op je iPhone naar winkels zoeken, is níet handig. Ze besluiten daarom naar een lunchtentje te gaan en daar rustig te kijken welke winkels ze nog meer willen zien. Ook daar blijkt het vinden van leuke winkeltjes niet altijd even gemakkelijk. "Kijk nou naar de app Leuke Boetiekjes", zegt Lian. "Ik kan een stijl selecteren, zoals urban of romantisch. Maar als ik romantisch selecteer, kom ik bij winkeltjes in IJsselstein en Breukelen terecht. Dan ben je mij al kwijt. Je moet wel goede tips in de buurt geven." De app Susie heeft hetzelfde probleem, vindt ze. "Óf je zoekt op categorie en krijgt winkels door heel Nederland. Óf je zoekt in de buurt, maar krijg je een ratjetoe aan resultaten. Brillenzaken, hotels en modewinkels staan allemaal door elkaar. Er zitten volgens mij wel leuke winkeltjes tussen, maar het is echt even zoeken. Dat is nog best wat werk."

©PXimport

Puha Shop Route heeft een route door Utrecht uitgestippeld langs ongeveer 50 winkels.

De aanpak van NLStreet valt meer in de smaak. Oké, er zijn veel te veel categorieën, maar ze vinden het handig dat de app zich concentreert op een aantal straten. "Zo weet je in ieder geval waar je leuke winkeltjes kunt vinden." De Utrecht City Guide doet dat nóg beter, vinden ze allebei. "Deze maakt onderscheid tussen winkelgebieden en de winkeltjes zelf. Zo kom je dus in de leuke winkelstukjes van de stad en kun je daar relaxt gaan rondstruinen."

©PXimport

NLStreets geeft vooral winkeltips in een aantal gebieden.

Als laatste openen ze Shopgids, die met zijn zwart-gouden kleuren een beetje en posh-uitstraling heeft. Hij onderscheidt zich van andere apps, want hij heeft veruit de meeste winkels in het bestand en de categorieën zijn veel meer rechttoe-rechtaan: dameskleding, herenschoenen etc. "Hij geeft minder een originele selectie van leuke winkels dan de andere apps, maar is toch wel praktisch", zegt de zwangere Eva. "Als je bijvoorbeeld babykleding nodig hebt, hoef je niet kriskras door de stad te lopen, maar kun je doelgericht zoeken."

©PXimport

Shopgids heeft een beetje een posh-uitstraling, maar onderscheidt zich wel door het grote aantal winkels.

"Wat ik eigenlijk bij alle apps mis, is een prijsindicatie", zegt de budgetbewuste Lian, "Ik wandel niet helemaal naar winkel aan de andere kant van de stad, om er daar achter te komen dat die leuke leren jas onbetaalbaar is."

Ze lunchen in de prachtige werfkelder van de Bakkerswinkel, tweehonderd meter van de vintagewinkeltjes in Voorstraat. Om een goed lunchtentje in de buurt te vinden, zochten ze eerst in Yelp, maar daar konden ze onhandig genoeg niet filteren op lunch. In het bekende IENS kon dat wel. Eva: "De Bakkerswinkel was in de buurt, had een beoordeling van 7,3 en wordt, zie ik nu, ook in sommige shop-apps genoemd als leuk lunchtentje." Dat vindt ze helemaal terecht.

©PXimport

In Yelp kun je helaas niet op lunchgerechten selecteren.

's Ochtends hadden ze ook al twee apps vergeleken voor leuke koffiebarretjes. De web-app Koffie App heeft een goede selectie van smaakvolle koffiespots. Het leidde ze naar Café P op de Mariaplaats. Helaas ontbrak er een navigatieknop die ze eenvoudig naar het koffietentje begeleidde, dus was het ouderwets zoeken naar straatnaambordjes. Helaas is de dienst Koffie App op moment van schrijven niet meer beschikbaar en we weten niet of dat ooit nog verandert. Een alternatief is Beanhunter. Deze app raadt helaas veel minder tentjes aan dan Koffie App. Voordeel is dat hij internationaal is en dus handiger in een buitenlandse stad.

©PXimport

In IENS heb je snel een overzicht van locatie, prijs en kwaliteit van het een lunchtentje.

Budget

Tegen het einde van de lunch bekijken Eva en Lian hun budget. Ze hebben zich tot nu toe goed ingehouden, constateren ze. Over de twee apps zijn ze wisselend tevreden. BUDGT werkt snel en simpel: je typt het bedrag in, selecteert een categorie - bijvoorbeeld mode - en dat is dat. "Maar ik heb heel lang moeten zoeken hoe ik mijn budget kan invoeren", zegt Lian. Wally werkt net zo eenvoudig. Je kunt zelfs een foto maken van je kassabon, zodat je die niet kwijt raakt. Maar die functie loopt vaak vast, ontdekt Eva. "De app zou de informatie uit de bon moeten inlezen, zodat je niets meer hoeft in te vullen. Maar dat gebeurt dus niet."

Bij de app Receipts werkt dat wel prima. Deze app is eigenlijk gemaakt voor freelancers, maar is ook als consument prima te gebruiken. Uit een foto van de bon, filtert hij de datum, het bedrag en de categorie. Zo heb je altijd al je bonnetjes bij de hand! In de bezochte winkels zeggen medewerkers allemaal dat ze een bon in deze vorm accepteren bij het retourneren van spullen.

©PXimport

Met Receipts heb je altijd al je bonnetjes bij de hand

Na de lunch gaan ze naar wat winkeltjes uit Susie en een straatje uit de Utrecht City Guide. Ze bekijken wat kleren- en schoenenwinkels en hoppen toch even dat leuke zaakje binnen met designmeubels, die ze op Puha Shop Route hadden gezien. Eva slaagt er helaas niet in om een leuk spijkerjasje te vinden.

Ten slotte eten ze een ijsje op de Maartensbrug. Het ijswagentje vlakbij de Domtoren staat niet in de app Zoek IJssalon, maar ze lopen er toevallig langs. "We zijn wel meer ijstentjes tegengekomen. Een ijsje koop je toch impulsief, daar heb je eigenlijk geen app voor nodig", zegt Eva.

©PXimport

Er zijn veel meer IJssalons dan de app Zoek IJssalons toont.

Afrekenen

Natuurlijk wilden we Eva en Lian hun lunch of koffie laten afrekenen met de iPhone. Bijvoorbeeld met de Vodafone Wallet of My Order, maar dat bleek in het centrum van Utrecht helaas nog niet mogelijk. De Vodafone Wallet is gebaseerd op NFC-technologie (near field communication). Omdat de iPhone geen NFC-chip heeft, (en het lijkt erop dat die ook niet in de iPhone 6 wordt geplaatst), moet je een sticker op je iPhone plakken. Maar je kunt er in Utrecht voorlopig alleen mee betalen in Vodafone-winkels en bij BelCompany.

Met My Order kun je niet alleen betalen, maar ook bestellen. De app meldt dat het op 11.000 punten te gebruiken is, waaronder veel restaurants en kroegen. Helaas zitten die niet in het centrum van Utrecht. Daarom togen we zelf naar restaurant Buurten in Oudwijk. Daar moet je snel handelen, ondervonden we. Want nog voordat je een bestelling en tafelnummer in My Order hebt ingevoerd, staat er al een serveerster bij je tafel. Ook de rest van de avond komt ze regelmatig vragen 'of we nog wat willen drinken'. "Er wordt nog niet zoveel gebruik gemaakt van My Order", zegt ze. "Veel mensen vinden het toch gezelliger en gemakkelijker als we langskomen." Onze My Order- en tafelbestellingen liepen daarom door elkaar heen, zodat we aan het einde van de avond toch nog een rekening op de ouderwetse manier moesten betalen.

Aanbiedingen

Shoppen is óók het ontdekken van koopjes. Een aantal apps heeft dit ingebouwd, maar de tabbladen 'acties' van Leuke Boetiekjes en 'kortingen' van Shopgids geven maar heel beperkte resultaten. Daarom werpen Eva en Lian een blik in SCOUPY, de bekendste korting-app. Maar de aanbiedingen voor mode en beauty zijn er beperkt. Vooral eten blijkt in de aanbieding. Gelukkig bestaat er nog zoiets simpels als Reclamefolder.nl, maar dan in app-vorm. Een verzameling reclamefolders van alle winkels in de buurt. Eva spot haar Elvive-shampoo bij het Kruidvat: 3 voor de prijs van 2. "Een heel ouderwetse manier van korting zoeken, maar wel effectief!" vindt Eva.

©PXimport

Het aantal aanbiedingen voor mode is beperkt in SCOUPY.

©PXimport

Een ouderwets overzicht van de reclamefolders van de winkels bij jou in de buurt.

Conclusie

Hoe is het ze bevallen, shoppen met de iPhone? "Het heeft voor- en nadelen", zegt Eva. "We vonden snel en gemakkelijk goede koffie- en lunchtentjes. Zonder iPhone moet je daar soms lang naar zoeken of je komt bij doorsnee-tentjes terecht." De winkel-apps vindt ze vaak rommelig en ook te specifiek. "Je komt in winkeltjes die je normaal niet vindt in een onbekende stad, maar je bent ook veel met je telefoon bezig. Ik wil tijdens het winkelen juist lekker kletsen en om mij heen kijken naar de mensen en etalages." De gouden tip is daarom: "Zoek vooraf welke winkeltjes je leuk lijken. Dan ontdek je de stad, maar behoud je het shopplezier! Na de lunch ging het shoppen veel soepeler."

Er is één app die duidelijk boven de anderen uitsteekt, vinden ze allebei: de Utrecht City Guide. "De app is heel compleet, geeft veel informatie, maar is toch overzichtelijk. Vooral het deel over winkelgebieden en markten is praktisch. Als ik ergens voor het eerst ben, wil ik naar leuke stukjes in de stad worden geleid. Daar kijk ik dan zelf wel naar de winkeltjes", zegt Lian. Daarnaast geeft de app veel algemene informatie over Utrecht. "Er is kort overzicht van de hoogtepunten die je moet zien als je voor het eerst hier bent en welke musea en festivals er zijn. Stel je hebt het na een ochtend winkelen wel gehad, dan biedt deze app genoeg alternatieven."

Ook de apps waarmee je kortingspassen en kassabonnetjes kunt opslaan in je iPhone kunnen op hun goedkeuring rekenen. En de budget-apps? "Nee, dat was te veel werk, daar zijn we halverwege mee opgehouden. En ach, we zijn binnen het budget gebleven. Dus die hebben we helemaal niet nodig", lacht Lian.

De beste PlayStation 5-games bepalen is best een uitdaging. Anno 2026 is 'een PlayStation 5-game'een breed begrip, vanwege backwards compatible titels, het dalende aantal exclusives en verschillende updates en remasters. Toch is het gelukt: dit zijn de beste PS5 die je kunt spelen.

Astro Bot

Wat begon als een absurd uitgebreide techdemo van de PlayStation 5 en de bijbehorende DualSense-controller in Astro's Playroom, is uitgegroeid tot misschien wel de leukste PlayStation 5-exclusive van deze generatie. Team Asobi's Astro Bot wordt door sommigen ook wel de 'Mario-game van PlayStation' genoemd, onder andere dankzij de vele collectibles in de vorm van Astro Bots die verkleed zijn als zowel bekende als meer obscure PlayStation- en gaming-personages.

Die Bots vind je in de vele levels van het spel, dat je al platformend doorloopt - vaak ook met een unieke power-up om alles steeds beter onder de knie te krijgen. Het is misschien niet de beste pure platformer, maar wat betreft creativiteit en variatie komen weinig games bij Astro Bot in de buurt.

Horizon: Forbidden West

Het concept van de Horizon-franchise voelt als een ietwat willekeurige cocktail, maar werkt als een tierelier. De fictieve versie van de aarde is zowel post-apocalyptisch als prehistorisch, het verhaal is gegrond en tegelijkertijd sciencefiction tot de max, en er zijn robot-dinosauriërs. What's not to love? In Forbidden West reist Aloy af naar het voormalige San Francisco, nog altijd op zoek naar antwoorden rondom haar verleden - en daarmee over het verleden van de wereld.

Die ziet er overigens werkelijk prachtig uit op de PlayStation 5 – het is misschien wel de mooiste game op het platform - en zit bomvol zij-missies en plekken om te ontdekken. Dit allemaal naast een sterk verhaal over identiteit, dat vol zit met plotwendingen en interessante personages. Forbidden West lost daarbij een hoop van de kritiekpunten op van voorganger New Dawn, waardoor het ook een van de fijnst spelende games op het platform is.

©Guerilla Games

Blue Prince

We zeggen het gewoon: Blue Prince is de beste puzzelgame sinds The Witness. In de game erf je een landhuis, waarin je door 45 kamers moet ploegen om de mysterieuze 46e kamer te vinden. Dat doe je steeds door drie verschillende stukken kaart neer te leggen – vandaar de naam van de game – zonder stuk te lopen voordat de dag eindigt. In de praktijk hou je daarom in een notitieboek bij welke combinaties je al hebt verkend, en verzamel je items om de zoektocht dragelijker te maken. Blue Prince is daarom een game die je hersenen net zo kraakt als masseert.

©Dogubomb

Marvel's Spider-Man 2

Met de release van Marvel's Spider-Man in 2018 dachten we even dat het webslingeren niet beter kon worden dan dat. Vijf jaar later bewees Insomniac Games het tegendeel, met een uitermate soepel slingersysteem dat je razendsnel door New York City transporteert. Daarbij speel je in Marvel's Spider-Man 2 met niet één, maar twee van de webhoofden. Na zijn sologame sluit Miles Morales zich aan bij Peter Parker om de Big Apple - nu uitgebreid met Long Island en de wijk Queens - veilig te houden, en geen seconde te laat. Nieuwe schurken als Venom en Kraven the Hunter liggen namelijk op de loer.

Fundamenteel verandert er in Marvel's Spider-Man 2 weinig ten opzichte van de eerdere delen, maar dat maakt de game zeker niet minder leuk. Het is een speelbare blockbuster die aanvoelt als een Marvel-film, iets wat we elk jaar wel kunnen gebruiken op de PS5.

©Insomniac Games

Ghost of Yotei

Ghost of Yotei doet wat veel vervolgen tegenwoordig niet durven: doorgaan met een compleet nieuw, losstaand verhaal en personages die praktisch niets te maken hebben met wat vooraf kwam. Je hoeft niets over Ghost of Tsushima te weten om de reis van het nieuwe hoofdpersonage Atsu te waarderen, terwijl de gameplay wel voortbouwt op de mechanieken van het vorige deel. In plaats van enkel een katana, boog en wat kunai heeft Atsu een waar arsenaal aan wapens om haar queeste voor wraak mee te vervullen. Een katana voor in iedere hand, odachi (grote katana), kusarigama (mes aan een keten) en zelfs een geweer, om er maar een paar te noemen.

Ghost of Yotei omarmt vooral de kalmte. Waar veel openwereldgames leunen op actie, is je door het noorden van Japan begeven een bijna serene ervaring. De wind die door de bomen wappert en de werkelijk prachtige kleuren die de game op je scherm tovert maken Ghost of Yotei een fijne plek om gewoon even te zijn.

Alan Wake 2

Alan Wake is een schrijver, en hij heeft een probleem. Alles wat hij schrijft, gebeurt ook echt. In Alan Wake 2 zorgt dat weer voor problemen, wat een uiterst unieke horror-ervaring maakt. Zeker wie het eerste deel - en de dlc van mede-Remedy-game Control - al gespeeld heeft, weet namelijk dat Alan zich in een soort alternatieve wereld begeeft, wat ook invloed heeft op het andere speelbare personage: Saga Anderson. Omdat je continu weet dat er iets gaat of kan gebeuren, barst Alan Wake 2 praktisch uit zijn voegen van de spanning.

Gameplay-technisch doet de ontwikkelaar daarbij iets knaps: steeds wanneer je het verhaal van een scène omschrijft, verandert ook een deel van de spelwereld. Verschillende combinaties openen telkens andere routes. Dat maakt het alleen maar verwarrender, precies zoals de game het bedoelt en ook duidelijk laat merken. Alan Wake 2 verlegt daarom de grenzen van het horrorgenre.

©Remedy Entertainment

The Last of Us Part 2 Remastered

Het vervolg op een van de beste games ooit zou alleen worden gemaakt als het verhaal de moeite waard was. We kunnen wel stellen dat het in 2020 verschenen The Last of Us: Part 2 een van de beste verhalen in videogames is, en verteld op een manier die alleen het medium kan dragen. Hoe meer je geeft om Joel en Ellie, hoe ongemakkelijker Part 2 de ervaring voor je maakt.

Je tocht, ditmaal met Ellie, is sowieso een aanslag op je geweten. Vijanden hebben allemaal een naam, roepen om hulp en kermen het uit wanneer je ze te grazen neemt. Het gamedesign van The Last of Us: Part 2 wordt nog weleens onderschat, maar in de basis is het qua gameplay en physics een grensverleggende actie-stealthgame. De PlayStation 5-versie voegt behalve betere graphics weinig toe aan het origineel, maar het is een ervaring die we nog steeds met klem aanraden.

Hollow Knight: Silksong

We hebben er potvolkoffie lang op moeten wachten, maar inmiddels kunnen we al een poosje aan de slag met Hollow Knight: Silksong. De game doet het nieuwe gebied Pharloom aan en legt het personage Hornet uit de eerste game onder de knoppen voor een nieuw, op zichzelf staand avontuur. De bazen en omgevingen in het met wanhoop gevulde Pharloom zijn nog gevaarlijker dan in Hallownest, en de moeilijkheidsgraad van deze 'actie-verkenningsgame' of metroidvania ligt dan ook vrij hoog

Dat maakt het dan ook extra bevredigend wanneer je sierlijk tussen vijanden en valstrikken door springt, of na tien keer doodgaan de patronen van een baasgevecht doorkrijgt. Daarbij krijg je alle ruimte om te ontdekken en inwoners van dit sombere land te helpen voor extra items, die jouw tocht naar de top van Pharloom stukje bij beetje draagbaarder maken. De flow van Silksong is ongekend, de besturing ongeëvenaard soepel en het audiovisuele aspect elke mogelijke prijs waard. Silksong is een kroon op het genre.

©Team Cherry

Baldur's Gate 3

De Baldur's Gate-rpg's van weleer zijn iconisch en geliefd door velen, dus een nieuw deel maken is een gewaagde keuze. Het Belgische Larian Studios heeft zich vol overgave op deze taak gestort, en heeft daarmee een van de beste (moderne) rpg's ooit aangeleverd. De opzet van het verhaal is dat jouw personage een tadpole - soort worm - in zijn schedel heeft, en op avontuur moet om die te verwijderen, voordat je in een octopusachtige Mind Flayer verandert. In het verloop van dat avontuur heb jij de regie over wie je helpt, een kopje kleiner maakt of om de tuin leidt. Als de dobbelstenen meewerken, tenminste.

Baldur's Gate 3 biedt spelers in ieder geval ongekend veel vrijheid in het aanpakken van vrijwel iedere situatie, waardoor iedereen een persoonlijke ervaring kan opbouwen met het spel. Kun je het – net als in het bordspel Dungeons & Dragons – bedenken, dan kan het waarschijnlijk. Daarbij is het noemenswaardig hoe soepel de game wegspeelt met een controller, terwijl Baldur's Gate 3 alle complexiteit van een oneindig diepgaande rpg bevat.

©Larian Studios

Tunic

Veel van de games in deze lijst zijn gemaakt door gepassioneerde teams, bestaande uit soms wel honderden ontwikkelaars. Tunic is daarin het tegenovergestelde, gezien de game grotendeels gemaakt is door één persoon: Andrew Shouldice. Overduidelijk is dat hij zich heeft laten inspireren door The Legend of Zelda voor de visuele stijl van het spel, met Bloodborne-invloeden voor de gevechten.

Maar Tunic is juist ook ontzettend uniek. Spelend als een vosje moet je als speler een taal ontcijferen die met verschillende stukken papier in de game het verhaal vertelt en langzaamaan onthult hoe je de game uitspeelt. Het gevoel van ontdekking en het langzaamaan begrijpen van de wereld maakt van Tunic een zeer speciale ervaring.

©Finji

God of War: Ragnarok

God of War uit 2018 bleek de grandioze heruitvinding van een al iconische PlayStation-franchise. Opeens was de brute Kratos een stuk menselijker, een vader die - al rouwend om zijn vrouw - de jonge Atreus probeert te behoeden tegen de schaduw van zijn eigen verleden. God of War: Ragnarok is het lange vervolg op dat verhaal, en tegelijk een verkenning van wat vaderschap en goddelijkheid betekenen in de context van de ramp uit de titel. Want als je zoon het einde van de wereld - Ragnarok - kan behoeden, neem je hem dan nog in bescherming? Wat als godheden als Odin en Thor zich ermee gaan bemoeien?

Ragnarok is een prachtig schouwspel, vol indrukwekkende acteerprestaties en keiharde actie. Tijdens het bevechten van hordes vijanden en oplossen van omgevingspuzzels loert de wanhoop constant op de achtergrond: de tijd dringt. Het is een typische PlayStation-blockbuster en mist daardoor de verrassing van zijn voorganger, maar het blijft een dijk van een game.

Helldivers 2

Dat dit vervolg op een relatief onbekende top-down shooter zoveel bekijks trok was een verrassing, maar Helldivers 2 is dan ook echt verraderlijk leuk om te spelen. Als soldaten van het 'democratische' Super Earth rukken de Helldivers uit in het hele heelal om - naar eigen zeggen - vrijheid te verspreiden onder de mechanische Automatons en insectachtige Terminids. De soldaten strooien op satirische wijze leuzen als "Voor vrijheid, voor democratie!" rond, waardoor de toon van deze third-person shooter redelijk luchtig blijft.

Tenminste, totdat je omsingeld wordt door Automatons met kettingzagen als armen, de kanonnen op je moederschip herladen moeten worden en er bijna geen extra troepen meer beschikbaar zijn. Dan laat Helldivers 2 je een speciaal soort stress voelen, wat bij tijd en wijle hilarische momenten met je vrienden oplevert. Het is misschien niet de meest geraffineerde game op dit lijstje, maar Arrowhead Games blijft gestaag nieuwe content toevoegen.

Metaphor: ReFantazio

Atlus staat voornamelijk bekend om de populaire Persona-jrpgs, die weer spin-offs zijn van de bredere Shin Megami Tensei-franchise. Met Metaphor: ReFantazio zet de studio een game neer die met zijn unieke fantasiewereld geheel op zichzelf staat, maar toch druipt van het Atlus-dna. De muziek, menu's en designs van monsters en metgezellen zijn uitermate stijlvol. Je leert zowel partyleden als ondersteunende personages steeds beter kennen dankzij het sociale systeem à la Persona en het beurtelingse vechtsysteem is zowel simpel om te leren als diepgaand genoeg om de spanning er continu in te houden.

Daarbij haalt Metaphor verschillende sociale thema's rondom macht en vrijheid aan in het verhaal, terwijl je jouw gezelschap - en zo hopelijk ook de United Kingdom of Euchronia - naar een betere toekomst loodst. Dat doet het op een manier die weinig games aandurven, waardoor het misschien ook wel een van de belangrijkste games op de PlayStation 5 is. Met een gemiddelde speelduur van zo'n tachtig uur als je ook de zij-content meeneemt is Metaphor: ReFantazio een flinke zit, maar ook een die je tijd dubbel en dwars waard is.

©Atlus

Death Stranding 2: On The Beach

Er zijn een paar merkbare verschillen in Death Stranding 2 ten opzichte van het eerste deel, waaronder vooral een grotere focus op vuurgevechten en natuurlijke obstakels die het terrein in Australië verraderlijk maken. Het bezorgen van pakketjes om zo een continent te verbinden met het 'chiral network' - een futuristisch wi-fi-netwerk - vormt echter nog steeds de basis van het verhaal.

De een vindt dat leuker dan de ander, maar uiteindelijk kunnen we allemaal wel genieten van de gestoorde hersenspinsels van regisseur Hideo Kojima - wiens kenmerkende bombast en knotsgekke ideeën weer volop in de game verwerkt zijn. Soms is Death Stranding 2 niet te volgen, maar de ervaringen waar het je insleept zijn uniek voor het platform.

©Kojima Productions

Elden Ring

Als Elden Ring 'gewoon' Dark Souls in een open wereld was, dan had het deze lijst ook al gehaald. Maar het is veel meer: een nieuwe standaard voor openwereldgames, een doorbraak in het ‘souls-genre’ en de katalysator voor een hele nieuwe community. The Lands Between blijven verbazen, met verborgen grottenstelsels, afschrikwekkende lore, megalomane eindbazen die uit het niets opduiken, items waarvan je niet weet wat ze doen en nog veel meer. Loop tegen een muur, en er zijn nog duizend-en-een andere muren om tegenaan te lopen. Je hoeft enkel rechtsomkeert te maken.

Om die reden is Elden Ring ook de meest toegankelijke FromSoftware-game ooit gemaakt. Wie écht stukloopt op de game, heeft altijd de optie om te grinden voor meer XP, zijn of haar uitrusting te upgraden of hulp te zoeken bij vriendelijke metgezellen op het internet die tips hebben om 'wel verder te komen' – of ze gewoon online op te roepen in de game. Waar andere souls-likes verkenning afschaffen, richt Elden Ring zich juist op die langverwachte beloning. Misschien is dat wel wat de game zo uniek maakt.

©FromSoftware

The Witcher 3: Wild Hunt

The Witcher 3: Wild Hunt is inmiddels ruim tien jaar oud, maar nog steeds een van de beste videogames ooit gemaakt. Waar veel games zich richten op het vullen van de wereld met dingen om te doen, zorgt The Witcher 3 ervoor dat elke minuut speeltijd daadwerkelijk de moeite waard is. Een ogenschijnlijk onbelangrijke sidequest kan zomaar uitmonden in een groots verhaal over een familievloek, vol drama en dilemma's die het verloop van het verhaal bepalen.

The Witcher 3 is daarom een verzameling van meeslepende monsterverhalen, waarbij vaker wel dan niet de mens de grootste boosdoener is. Monsterjager Geralt of Rivia wordt ook nog eens persoonlijk geraakt wanneer zijn surrogaat-dochter Ciri wordt ontvoerd en hij het door oorlog verwoeste land doorkruist om haar te vinden. Dat is echter het excuus voor een boel andere verhalen die allemaal aanvoelen als het hoofdverhaal - een unieke prestatie binnen rollenspellen en videogames.

Celeste

Celeste draait om Madeline, een eigenwijs en onzeker meisje dat de mysterieuze Mount Celeste besluit te trotseren. Dat doe je in verschillende levels die steeds lastiger worden en uiteindelijk pixel-perfecte platformvaardigheid eisen en het uiterste van je reactievermogen vragen. Een droom die uitkomt voor speedrunners en 2D platform-fanaten dus. Maar wat Celeste toch echt naar de top van het genre tilt is het verhaal, en de symboliek van een berg beklimmen in samenhang met het overkomen van je angsten, twijfels over identiteit en mentale problemen over het algemeen.

Celeste is niet per se een rasechte PlayStation 5-game, maar als een van de beste indie-games ooit wat ons betreft een must-play.

©EXOK Games

Cyberpunk 2077

De oorspronkelijke verschijning van Cyberpunk 2077, dé volgende game van The Witcher-makers CD Projekt Red, was een grote ramp. De bugs en prestatieproblemen waren dusdanig ingrijpend dat de game eigenlijk alleen op de huidige generatie consoles fatsoenlijk speelbaar is. Vergeet je die geschiedenis, dan is het echter een van de beste rpg's van het moment.

Cyberpunk schiet als een shooter, maar is nog altijd een rollenspel vol mogelijkheden. Als jonge 'punk' kies je een achtergrond en set vaardigheden die bepalen hoe je het beste opereert, maar een zee aan skills en robotische upgrades openen openen talloze deuren voor gameplay-vrijheid. De verhaalvertelling is daarnaast wederom uitmuntend, met zijmissies die aanvoelen als de hoofdmissie en personages om wie je langzaam gaat geven. Met de steengoede uitbreiding The Phantom Liberty in het achterhoofd biedt Cyberpunk 2077 simpelweg een van de beste verhalende verhalende ervaringen op PlayStation 5.

©CD Projekt Red

Final Fantasy 7 Rebirth

Het legendarische Final Fantasy 7 wordt in maar liefst drie delen opnieuw gemaakt. Waar Final Fantasy 7 Remake het verhaal aftrapte met nieuwe perspectieven voor bekende personages, richt Rebirth zich vooral op de open wereld. De plot kabbelt daarbij wat voort, maar het zijn vooral de interacties tussen Cloud en zijn lotgenoten die Rebirth zo intrigerend maken.

Bovendien speelt de game nog altijd met je verwachtingen: is dit niet eigenlijk een vervolg op het origineel? Het antwoord daarop is nog steeds niet duidelijk, en past bij de abstracte Japanse stijl van verhaalvertelling. Dankzij het unieke vechtsysteem - dat realtime en beurtelingse gevechten perfect combineert - vlieg je er vanzelf doorheen. Als je ondertussen niet verknocht raakt aan Queen's Blood, da' is.

Returnal

Roguelikes winnen de laatste jaren flink aan populariteit, en Housemarque heeft met Returnal een ijzersterke duit in het zakje gedaan. Je speelt in de game als Selene Varros, een piloot die neerstort op een buitenaardse planeet en moet vechten om te ontsnappen. Daarbij is dit een timeloop, waardoor Selene na iedere dood terugkeert en opnieuw op pad kan gaan, al verandert de indeling van de planeet met iedere run.

Makkelijk is Returnal dus niet, maar gestaag kom je als speler ook steeds meer te weten over de planeet en het verleden van Selene. Zo is de gameplay continu verbonden met het verhaal van de game, wat de al indrukwekkende gevechten met buitenaardse wezens extra gewichtig maakt.

©Housemarque

Disco Elysium: The Final Cut

Sommigen beschrijven Disco Elysium eerder als een boek dan een videogame vanwege de hoeveelheid tekst, en dat is eigenlijk een compliment. In de rpg speel je als Harry Du Bois, een detective wiens vaardigheden en attributen letterlijk worden bepaald door zijn actieve brein. Gedurende de game praat je met personages en maak je keuzes zowel in dialogen als acties, afhankelijk van je gekozen karaktereigenschappen. Die geven je bijvoorbeeld nieuwe opties omdat je een eigenschap over jezelf ontdekt en bepalen hoe goed conversaties verlopen.

Disco Elysium gebruikt skill checks met dobbelstenen om te bepalen of een keuze lukt of juist misgaat. Dat levert een avontuur op dat vaak grappig is, maar soms ook verrassend diep gaat. Het verhaal past zich steeds aan aan wat jij doet en laat je ook leven met de gevolgen. Disco Elysium is daarom een héle bijzondere game.

©ZA/UM

Amazon heeft afgelopen oktober al een forse ontslagronde doorgevoerd, en doet dat nu weer: zo'n 16.000 mensen verliezen hun baan.

Volgens het bedrijf zijn de ontslagen een noodzakelijk kwaad om zo "bureaucratie te verminderen" en "lagen te verminderen". Vooral mensen in leidinggevende posities worden schijnbaar dan ook getroffen bij het bedrijf.

Ontslagen van afgelopen oktober

Amazon ontsloeg in oktober vorig jaar al zo'n 14.000 mensen, en hintte toen al naar de mogelijkheid dat er spoedig meer ontslagen zouden vallen. Dat is nu dus gebeurd.

Er vielen afgelopen oktober ook ontslagen binnen de gamedivisie van het bedrijf, waarbij gemeld werd dat Amazon zich minder op mmo's zou richten. Wel blijft het bedrijf de aankomende nieuwe Tomb Raider-games uitbrengen.

Hulp voor ontslagen werknemers

Amazon zou er alles aan doen om de mensen die getroffen worden te helpen. Zo krijgen de meeste Amerikaanse werknemers drie maanden de tijd om intern een nieuwe functie te vinden. Mocht dat niet lukken, dan ontvangt men ontslagvergoeding en begeleiding bij het vinden van nieuw werk.

Het is al geruime tijd bekend dat Amazon minder werknemers in dienst wil. Hoewel het bedrijf nog meer producten wil verkopen via diens webwinkel, is het de bedoeling dat er steeds meer gerobotiseerd wordt.