Dat het einde van Windows XP allerlei risico's met zich meebrengt als je het besturingssysteem blijft gebruiken, weet je waarschijnlijk al. Wij raden dus af XP nog te gebruiken. Wil je toch verder met Windows XP? Lees dan hier hoe je dit zo veilig mogelijk doet.

Hoewel XP niet meer door Microsoft ondersteund zal worden, blijft het wel mogelijk het besturingssysteem te gebruiken. Het grootste risico is dat beveiligingslekken niet meer worden gedicht, waardoor Windows XP nog kwetsbaarder wordt dan het besturingssysteem al was.

01 Zero day attack

Besturingssystemen en andere programmatuur bevat altijd kwetsbare plekken. Hierdoor kunnen beveiligingsproblemen ontstaan. Zodra een kwetsbaarheid bekend wordt in het Windows-besturingssysteem, wordt dit (meestal snel) verholpen via Windows Update. Als de tijd tussen het bekend worden van een lek en het uitbuiten ervan echt heel kort is, dan noemt men dat een 'zero day attack'.

Maar omdat Microsoft na 8 april stopt met het patchen van Windows XP, zal het besturingssysteem dus continu blootstaan aan allerlei aanvallen, 'zero day' of langer maakt dan niet meer uit, malwareschrijvers hebben vrij spel.

©PXimport

Gerichte aanvallen op je oude Windows XP-computer komen binnen via internet.

02 Risico's

Windows XP 'zo veilig mogelijk blijven gebruiken' is iets heel anders dan Windows XP 'veilig gebruiken'. Omdat het besturingssysteem niet meer wordt bijgewerkt, is de kans groot dat hackers en criminelen zich massaal storten op kwetsbaarheden in Windows XP, nog meer dan nu al gebeurt!

Als je geen afstand wil (of kunt) doen van je Windows XP-machine, dan is het goed om te weten waar het gevaar vandaan komt. Een samenvatting van de risico's: de computer wordt gehackt, gegevens worden gestolen, je raakt bestanden kwijt, het systeem wordt geïnjecteerd met virussen en/of je computer wordt onderdeel van een botnet. Zoals je leest komt het gevaar vooral uit één hoek: het internet.

©PXimport

Draait je computer met Windows XP ook nog over en jaar veilig en stabiel?

03 Internet uitschakelen

Omdat het grootste gevaar voor Windows van internet komt, ligt de oplossing ook voor de hand: koppel je Windows XP-computer los van internet. Gebruik het verouderde systeem alleen nog voor de meest essentiële dingen waarvoor je Windows XP niet kunt missen, bijvoorbeeld om een oud programma te draaien.

Bij een bedrade verbinding (ethernet) verwijder je simpelweg de netwerkkabel. Het is ook mogelijk om de verbinding softwarematig uit te schakelen. Dit is snelste slag als je een draadloos netwerk gebruikt. Klik met de rechtermuisknop op Deze Computer in je startmenu en kies Eigenschappen / Hardware / Apparaatbeheer. Open het onderdeel Netwerkadapter. Klik alle netwerkadapters één voor één aan en schakel ze uit via het menu Actie / Uitschakelen. Via Actie / Instakelen activeer je de adapter opnieuw.

©PXimport

De grootste stap op weg naar een veilige Windows XP-computer is het permanent uitschakelen van de internetverbinding.

04 Internet tijdelijk uitschakelen

Het is fijn dat internet altijd 24x7 beschikbaar is, maar niets is gevaarlijker voor een systeem waarvan de lekken niet meer gedicht worden. Als je de internetverbinding toch soms nodig hebt, kun je het tooltje InternetOFF overwegen. Hiermee schakel je de internetverbinding van je Windows XP-computer uit met de mogelijkheid om de verbinding tijdelijk te activeren.

InternetOFF toont een icoontje van een wereldbol in je systeemvak. Klik hierop en kies Turn off the internet. De internetverbinding wordt verbroken. Wil je internet weer activeren? Klik nogmaals op de wereldbol en kies Turn on for 5 min of Turn on for 30 min.

Zo kun je niet vergeten de verbinding weer uit te schakelen. Let op: zelfs vijf minuten op internet is niet zonder gevaar, maar altijd beter dan een permanent actieve verbinding.

©PXimport

InternetOFF schakelt de internetverbinding van je Windows XP-computer uit, met de optie om deze tijdelijk te activeren.

05 Externe opslag

Heb je je Windows XP-machine veilig van het internet afgesloten, blijf dan wel op je hoede. Je hebt je pc op deze manier wel beveiligd tegen hackers of spyware, maar virusbesmettingen kunnen zich ook nog op andere manieren voordoen, bijvoorbeeld via usb-opslagmedia, zoals externe harde schijven of usb-sticks.

Zo'n virus heeft vrij spel in een Windows XP-omgeving nu Windows XP-kwetsbaarheden niet meer verholpen worden en je virusscanner zich niet meer kan updaten zonder internetverbinding. Let daarom dus bijzonder goed op wat je via de usb-poort aansluit.

Updates tot 8 april 2014

Het is onduidelijk of (en zo ja: hoe lang) de Windows Update-functie na 8 april nog bereikbaar zal zijn voor Windows XP-gebruikers. Als het goed is, installeert je computer nu alle essentiële updates automatisch op een vast tijdstip.

Om er zeker van te zijn dat je alle updates hebt, is het aan te raden om voor 8 april een handmatig controle te doen en updates te installeren. Ga naar Start / Configuratiescherm / Windows Update en laat je systeem onderzoeken. Kies voor Snel om alleen de meest essentiële updates binnen te halen.

Met de optie Aangepast kun je zelf bepalen welke updates je installeert en tevens optionele updates installeren.

©PXimport

Zorg dat je alle updates voor Windows XP handmatig binnenhaalt en installeert voor 8 april 2014.

06 Bijgewerkte browser

Een verouderde browser is altijd een groot veiligheidsrisico. Websites worden soms gehackt en voorzien van malware of andere kwaadwillende programma's. Deze ellende wordt vervolgens automatisch geïnjecteerd als de site bekeken wordt met een verouderde browser.

Dit risico is groot als je over een jaar nog steeds Windows XP gebruikt met een verouderde versie Internet Explorer. Als je per se wil internetten op een Windows XP-computer, doe dit dan in ieder geval met een browser die bij de tijd is. Installeer bijvoorbeeld de browser Google Chrome of Mozilla Firefox.

Hoe lang deze browsers zullen blijven functioneren onder Windows XP is niet te zeggen, maar zolang dit werkt is het een veiligere keuze dan het verouderde Internet Explorer.

©PXimport

Een moderne browser maakt internetten met een Windows XP-computer iets veiliger.

07 Antivirus

Een virusscanner is nooit een overbodige luxe en zelfs essentieel als je een verouderd besturingssysteem blijft gebruiken dat verbonden is met internet. Als je nu Windows Security Essentials gebruikt op je Windows XP-computer, is het verstandig om tijdig over te stappen naar een andere beveiliger.

Dit hoeft geen commercieel programma te zijn waarvoor je jaarlijks abonnementsgeld moet betalen, er zijn goede gratis varianten.

©PXimport

Gebruik je Windows XP en Windows Security Essentials? Stap dan tijdig over naar andere beveiligingssoftware.

08 Firewall

Een compleet beveiligingsprogramma bestaat tenminste uit twee onderdelen: een virusscanner en firewall. Als je een losse virusscanner installeert, is het raadzaam om ook voor een goede firewall te kiezen. Een firewall op je computer controleert onder meer welke programma's verbinding proberen te maken met internet (zowel inkomend als uitgaand) en zal de toegang standaard blokkeren. Pas na je nadrukkelijke toestemming wordt de blokkade verwijderd.

De standaard firewallfunctie van Windows XP vind je bij Start / Configuratiescherm / Netwerk- en internetverbindingen / Windows Firewall. Helaas laat deze ingebouwde firewall veel te wensen over. Het is verstandiger om een goede gratis firewall te installeren, bijvoorbeeld Comodo Free Firewall of ZoneAlarm Free Firewall. Het is veiliger om Windows XP niet meer te gebruiken om te internetten, maar als je dat toch doet, heb je een goede firewall nodig.

©PXimport

Installeer een goede firewall, bijvoorbeeld Comodo Free Firewall of ZoneAlarm Free Firewall.

Werkt het nog?

Als je tegen alle adviezen toch Windows XP blijft gebruiken met een internetverbinding, is het raadzaam om je beveiligingsprogramma handmatig te inspecteren. Controleer regelmatig of de antivirussoftware nog werkt, voorzien is van recente updates en voer een volledige controle uit op alle bestanden.

Handig om te weten: veel malware en virussen pakken eerst de virusscanner aan en zetten deze buitenspel. Als de virusscanner dus plotseling zonder aanwijsbare reden niet meer functioneert, kan het zijn dat je computer is aangetast.

©PXimport

Controleer regelmatig handmatig of je virusscanner nog correct functioneert.

09 Programma's bijwerken

Een niet bijgewerkt besturingssysteem is slechts één van de gevaren waaraan je Windows XP-computer straks wordt blootgesteld. Het is altijd aan te raden om de rest van je programmatuur bij te werken naar de meest recente versie. Zo voorkom je dat je per ongeluk via een verouderde Java-versie wordt aangevallen of iets vervelends oploopt via een pdf-bestand.

Secunia Personal Software Inspector richt zich op bekende programma's waar regelmatig kwetsbaarheden in worden aangetroffen of waarbij het werken met een verouderde versie andere risico's met zich mee brengt. Secunia Personal Software Inspector controleert je computer op deze software, laat zien wat er verouderd is en kan dit direct voor je oplossen.

©PXimport

Secunia controleert op verouderde programma's waarna je de meest recente versie eenvoudig kunt installeren.

10 Persoonlijke tijdmachine

Nog een heel andere manier om een veiligere situatie te creëren is met Toolwiz Time Freeze. Dit is een enigszins merkwaardige oplossing die te maken heeft met het principe van een tijdmachine.

Klinkt vaag? Het werkt als volgt: Toolwiz Time Freeze maakt een momentopname van je computer. Zodra je je systeem herstart of Toolwiz Time Freeze uitschakelt, keer je automatisch terug naar dit moment. Als je systeem dus tussentijds wordt aangevallen of besmet, is een herstart voldoende om alles weer te herstellen naar die momentopname. De keerzijde is uiteraard dat het geen echte veiligheid biedt: je systeem kan weer besmet raken of een rootkitvirus nestelt zich dieper dan Windows zelf in het systeem.

De werking van Toolwiz Time Freeze is eenvoudig. Als je de optie Start hebt gekozen, is de tijdmachine actief. Je kunt Toolwiz Time Freeze automatisch laten starten en activeren met via Enable Time Freeze automatically when Windows start. Alles wat je met je computer doet, verdwijnt als sneeuw voor de zon bij de volgende herstart van je systeem. Omdat ook bestanden die je tussentijd aanmaakt worden gewist (denk ook aan data van programma's die je gebruikt!), kun je mappen uitsluiten van Toolwiz Time Freeze.

Activeer eerst de optie Enable folder exclusion when Time Freeze is on. Klik vervolgens op Add folder en wijs de map aan die je wil uitsluiten van de virtuele 'tijdmachine'. Wijzigingen in deze map blijven behouden, ook als Toolwiz Time Freeze je computer herstelt.

©PXimport

Wijs bij Add folder een of meerdere mappen aan die je wil uitsluiten van het herstelproces van Toolwiz Time Freeze.

11 Niet alleen Microsoft stopt

Het einde van de levenscyclus van een besturingssysteem wordt niet alleen ingelast door de makers het besturingssysteem. Het is te verwachten dat programmamakers de ondersteuning ook zullen gaan staken.

Wat kan dit in de toekomst betekenen? Nieuwe versies van programma's verschijnen niet meer voor Windows XP of kun je niet meer installeren. Dit hebben we eerder gezien bij het uitgefaseerde Windows 98. Als dit bij populaire programma's gebeurt, ontstaat er een beveiligingsrisico: niet alleen het besturingssysteem heeft onderhoud nodig, dit geldt ook voor programma's.

©PXimport

Hoe lang blijven de makers van populaire programma's Windows XP nog ondersteunen?

Microsoft Security Essentials

In januari maakte Microsoft bekend dat het de antivirustool Security Essentials nog tot juli 2015 blijft voorzien van updates om nieuwe virusbedreigingen te ontdekken en te verwijderen. In principe is dat een positief punt, maar verre van zaligmakend. Het is in principe alsof je een inbreker het huis uit gooit, maar de voordeur niet sluit.

Bovendien is uit een recente virusdetectietest van Dennis Technology Labs gebleken dat Security Essentials maar liefst 34 procent van alle virussen niet detecteerde.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.