Windows XP gebruiken zonder Microsoft-ondersteuning
Microsoft staakt op 8 april de ondersteuning voor Windows XP. Dit betekent dat je pc geen nieuwe updates meer ontvangt. Wil je XP graag nog een tijdje zo veilig mogelijk gebruiken? Dankzij deze slimme tips stel je het afscheid van dit mooie besturingssysteem nog een tijdje uit.
Op eigen risico!
Aan de hand van de tips in dit artikel kun je best veel maatregelen nemen om Windows XP ook zonder updates nog een tijdje te gebruiken. Toch neem je daarmee wel een behoorlijk groot risico. Cybercriminelen doen namelijk voortdurend hun uiterste best om in te breken op computers met verouderde besturingssystemen. Op welke schaal dat gaat gebeuren voor XP, is op dit moment nog koffiedik kijken.
Wel is het zo dat wanneer er eenmaal een beveiligingslek is gevonden, deze niet meer door Microsoft wordt hersteld. Verschillende cybercriminelen kunnen dus hetzelfde gat gebruiken om zo ongestoord digitale misdaden te plegen. Wil je zo veilig mogelijk werken, dan is het verstandig om over te stappen naar een ander besturingssysteem dat nog wel ondersteund wordt. Als je er desondanks toch voor kiest om XP na 8 april te blijven gebruiken, doe je dat volledig op eigen risico.
Tip 01: XP met pensioen
Via het onderdeel Windows Update zorgt Microsoft ervoor dat het besturingssysteem actueel en stabiel blijft. De meeste pc's staan zo ingesteld dat ze via internet automatisch nieuwe updates binnenhalen. Microsoft dicht op deze manier beveiligingslekken en voegt verbeteringen toe. Windows XP kun je dankzij de updates al ruim twaalf jaar veilig gebruiken. Hoewel het bejaarde besturingssysteem nog altijd een groot marktaandeel heeft, trekt het Amerikaanse softwarebedrijf op 8 april 2014 de stekker eruit. Het besturingssysteem gaat definitief met pensioen. Na deze datum ontvangt je computer geen nieuwe updates meer.
Overigens wil dat nog niet zeggen dat je verplicht bent om meteen afscheid te nemen van de software. Computers met XP zullen na deze datum gewoon nog werken. Wel ligt er relatief veel gevaar op de loer, waardoor het belangrijk is dat je op de hoogte bent van eventuele risico's. Belangrijk is ook dat je het besturingssysteem zorgvuldig onderhoudt. Als je alle praktische tips uit dit artikel toepast, verhoogt je de kans dat XP nog een tijdje goed blijft werken.
©PXimport
Tip 01 Microsoft geeft op zijn website aan wanneer de ondersteuning voor XP eindigt.
Tip 02: Windows Update
Hoewel Microsoft XP binnenkort niet meer ondersteunt, kun je nog wel de updates downloaden die het softwarebedrijf voor het laatst heeft vrijgegeven. Zorg in ieder geval dat die op je pc staan. Klik achtereenvolgens op Start / Alle programma's / Windows Update. Je browser opent met een speciale website. Microsoft controleert via deze website of er nieuwe updates zijn. Is dat het geval, dan kies je voor de knop Snel om alle essentiële updates uit te voeren. Houd er rekening mee dat dit proces enige tijd kan duren.
Zodra alle updates zijn binnengehaald, herstart je de pc. Open vervolgens opnieuw de Windows Update-site en kijk of Microsoft nog meer essentiële updates voor je in petto heeft. Verder kun je ook voor Aangepast kiezen. Je vindt hier optionele updates om je systeem bij te werken. Dit zijn vaak nieuwe versies van Windows-programma's en stuurprogramma's van hardware.
©PXimport
Tip 02 Installeer de laatste updates naar je XP-machine.
Tip 03: Internetloos
Gebruik je de XP-machine alleen nog voor je boekhouding of om een leuk spelletje te spelen? Vraag jezelf af of het in dat geval nog zin heeft om de pc met internet te verbinden. Omdat je computer niet meer beschermd is tegen nieuwe beveiligingslekken, is offline werken aanzienlijk veiliger. Je loopt dan niet het risico dat hackers inbreken op je pc. Bovendien is de kans op virussen een stuk kleiner. Bedenk goed dat cybercriminelen ook je pc weten te vinden wanneer je niet aan het surfen bent of e-mail opent.
Als je geen internet nodig hebt, is het slim om zelf ook op 8 april 2014 definitief de netwerkkabel uit je pc te trekken. Ben je met een laptop aangemeld op een draadloos netwerk? Meestal is er op het toetsenbord een sneltoets aanwezig waarmee je de verbinding uitschakelt. Houd er rekening mee dat geïnfecteerde bestanden naast internet ook via externe opslagdragers op je computer terecht kunnen komen. Let daarom goed op met het gebruik van usb-sticks, externe harde schijven en geheugenkaarten. Zeker wanneer je externe opslagdragers op verschillende systemen gebruikt of soms aan andere personen uitleent, ligt het gevaar van besmetting op de loer.
©PXimport
Tip 03 Vanwege veiligheidsredenen kun je XP-systemen na 8 april beter niet meer met internet verbinden.
Tip 04: Goede virusscanner
De meeste mensen willen stiekem toch nog graag internet gebruiken op hun XP-computer. Logisch, want e-mail, sociale netwerken, websites en downloadnetwerken zijn té leuk om helemaal links te laten liggen. Besef wel dat je daarmee de verhoogde kans op digitale inbraken en de installatie van malware voor lief neemt. Belangrijk is om er alles aan te doen om het voor hackers en virusverspreiders zo lastig mogelijk te maken.
Als je met een XP-machine het web op gaat, bezuinig dan in ieder geval niet op je virusscanner! Omdat je pc geen beveiligingsupdates meer ontvangt, hebben cybercriminelen meer mogelijkheden om in te breken op je pc. Ook het risico op virussen en andere vormen van malware is groter. Door te kiezen voor gerenommeerde antivirussoftware zorg je ervoor dat je pc zoveel mogelijk bedreigingen buiten de deur houdt. Gratis virusscanners herkennen minder snel nieuwe bedreigingen. Kies daarom bij voorkeur voor betaalde software. Bekende ontwikkelaars van antivirussoftware zijn onder meer Symantec (Norton), Kaspersky, Panda en McAfee.
De installatie van een virusscanner wil overigens helemaal niet zeggen dat je veilig kunt werken in XP. Je pc heeft de updates van Microsoft eigenlijk nodig om het systeem tegen alle onheil te beschermen.
©PXimport
Tip 04 Een goede virusscanner is in staat om je pc tegen de meeste bedreigingen te beschermen.
Tip 05: Firewall
Een firewall controleert al het verkeer tussen het web en je computer. Zo nodig blokkeert deze virtuele muur verdachte datapakketjes. Dankzij dit hulpmiddel is het voor hackers bijvoorbeeld lastiger om in te breken op je pc. Met XP loop je extra gevaar en daarom is het belangrijk om een goede firewall te gebruiken.
Het besturingssysteem heeft dit zelf al aan boord. Ga naar Start / Configuratiescherm / Beveiligingscentrum / Windows Firewall. Als dat nog niet het geval is, markeer je de optie Ingeschakeld (aanbevolen). Bevestig met OK. Gebruik je liever een andere firewall? Als je een internet security-pakket hebt geïnstalleerd, zit die daar mogelijk al bij. Je kunt het beste deze firewall gebruiken, aangezien het ingebouwde onderdeel van XP niet meer wordt bijgewerkt en uitsluitend het inkomende verkeer controleert. Versies van andere softwareontwikkelaars hebben als voordeel dat ze meestal ook het uitgaande verkeer in de gaten houden.
Overigens zijn er op internet ook veel gratis firewalls te vinden, zoals Comodo Internet Security en ZoneAlarm.
©PXimport
Tip 05 Een firewall is een essentieel hulpmiddel om verdacht internetverkeer te weren.
Tip 06: Volledige systeemscan
Als cybercriminelen een gat in XP ontdekken, wachten ze bewust met inbraakpogingen totdat Microsoft de ondersteuning van het besturingssysteem beëindigd. Na 8 april worden er tenslotte geen gaten meer gedicht, waardoor digitale bendes ongestoord hun gang kunnen gaan. Om die reden is het belangrijk dat er geen bedreigingen op je pc aanwezig zijn, zoals geïnfecteerde bestanden. Mogelijk gebruiken kwaadwillenden deze bestanden namelijk als ingang om in te breken op je pc.
Het is daarom zinvol om regelmatig een volledige systeemscan uit te voeren. Ieder antiviruspakket heeft een dergelijke functie in huis. Alle bestanden van je XP-computer neemt de software nauwkeurig onder de loep. Na afloop van de scan zie je precies welke bedreigingen er zijn gevonden, waarna je ze simpel verwijdert. Zorg ervoor dat je geen andere werkzaamheden op de pc verricht wanneer je een volledige systeemscan uitvoert. Het kost namelijk vrij veel processorkracht om alle bestanden te controleren.
Handig is dat je bij de meeste antivirussoftware een tijdschema in kunt stellen. Zo kun je bijvoorbeeld aangeven op welk moment in de week je een volledige systeemscan wil uitvoeren.
©PXimport
Tip 06 Houd je XP-systeem schoon door regelmatig alle bestanden van de pc te scannen.
Tip 07: EMET 4.0
Microsoft heeft een gratis programma beschikbaar gesteld om je pc te beschermen tegen hackers die via beveiligingslekken je pc proberen binnen te dringen. Het pakket Enhanced Mitigation Experience Toolkit 4.0 (EMET 4.0) creëert hindernissen die cybercriminelen eerst moeten overwinnen voordat ze misbruik kunnen maken van een beveiligingslek. Concreet komt het erop neer dat het hierdoor een stuk moeilijker is om digitale misdaden te plegen.
Download EMET 4.0. Zet een vinkje voor EMET Setup.msi en download via Next het bestand naar je pc. Dubbelklik op het EMET Setup.msi-bestand om de installatie van het programma uit te voeren. Mogelijk dien je eerst het aanvullende pakket .NET Framework 4.0 te installeren. Tijdens de installatie verschijnt er een speciale wizard in beeld. Selecteer de optie Use Recommended Settings om de aanbevolen instellingen te gebruiken. Klik ten slotte op Finish. De beveiliging draait volledig in de achtergrond van je pc.
Rechtsonder in het systeemvak vind je een pictogram van EMET 4.0 waar je eventuele waarschuwingen voorbij ziet komen.
©PXimport
Tip 07 EMET 4.0 probeert beveiligingslekken van software zo goed mogelijk te beschermen.
Tip 08: Toch internet
Als je XP zonder updates gebruikt, is het verstandig om de pc niet meer te verbinden met internet. Kun je de verleiding niet weerstaan? Besef dan goed dat kwaadwillenden mogelijk precies zien wat je op het web allemaal doet. Ze kunnen in het ergste geval zelfs persoonlijke gegevens onderscheppen. Ga daarom absoluut niet internetbankieren op een XP-computer! Als cyberspionnen je inloggegevens aftappen, ben je binnen mum van tijd al je spaargeld kwijt.
Ook andere privacygevoelige websites waarvoor je moet inloggen, kun je beter niet meer gebruiken op een pc met XP. Denk hierbij aan sociale netwerken, e-maildiensten, cloudopslag en websites van de Belastingdienst. Mocht je echt niet zonder internet op je XP-machine kunnen, bezoek dan uitsluitend websites waarbij het niet nodig is om privégegevens achter te laten.
©PXimport
Tip 08 Zodra XP geen updates meer ontvangt, is het té gevaarlijk om nog online te bankieren onder dit besturingssysteem.
Tip 09: Glary Utilities
Om ervoor te zorgen dat je XP-machine niet in rap tempo veroudert, is het nuttig om eens flink de bezem door het systeem te halen. Als je allerlei overbodige bestanden verwijdert, krijgt je computer een bescheiden snelheidsboost.
Download Glary Utilities. Voer het installatiebestand uit en neem alle stappen van de wizard door. Zodra je de freeware opstart, open je eerst het tabblad 1-Klik onderhoud. Bepaal welke functies je op het systeem los wil laten. Zorg er in ieder geval voor dat de onderdelen Spyware verwijderaar, Bestanden opschonen en Opstart manager zijn aangevinkt. De overige onderdelen markeer je naar eigen inzicht, al heeft het opschonen van het register in de praktijk geen nut. Bevestig met Scannen om de taak uit te voeren. Na afloop zie je meteen of het programma spyware, nutteloze bestanden en problemen met opstartprogramma's heeft gevonden.
Klik op Details om te controleren om welke data het gaat. Weet je honderd procent zeker dat alles weg kan? Via Alles corrigeren haal je de bezem definitief door het systeem.
©PXimport
Tip 09 Glary Utilities is een handig programma om je XP-machine te onderhouden.
Tip 10: Schijfdefragmentatie
Op den duur gaan de jaren tellen voor je XP-computer. Je merkt dat meestal als eerste aan de trage reactietijd zodra je bijvoorbeeld een programma opent. Gelukkig kun je zelf een heleboel doen om de veroudering tegen te gaan. Een belangrijk hulpmiddel hiervoor is het programma Schijfdefragmentatie.
Toegegeven, bij Windows Vista, 7 en 8 is er na het defragmenteren van de schijf lang niet altijd snelheidswinst merkbaar. Dat is in XP wel anders! Zeker wanneer er veel bestanden gefragmenteerd staan opgeslagen, zal je merken dat je pc sneller reageert wanneer je de harde schijf defragmenteert. Tijdens deze taak groepeert Windows netjes alle data die bij elkaar horen. Het voordeel hiervan is dat je pc minder tijd nodig heeft om de bestanden te vinden.
Zorg ervoor dat je de komende uren niets meer op de computer hoeft te doen en ga naar Start / Alle programma's / Bureau-accessoires / Systeemwerkset / Schijfdefragmentatie. Selecteer het volume waarop Windows staat opgeslagen (meestal de C-schijf) en klik op Defragmenteren. Windows analyseert eerst de schijf en groepeert vervolgens alle data die bij elkaar horen. Houd er rekening mee dat het mogelijk uren duurt voordat Windows deze taak afrondt.
©PXimport
Tip 10 In XP is het zinvol om de harde schijf af en toe te defragmenteren.
Tip 11: DriveImage XML
Wanneer je allerlei veiligheidsmaatregelen hebt genomen en de pc netjes hebt opgeschoond, is het slim om in XP een image van de C-schijf te maken. Hiermee heb je bij problemen altijd een kopie van het besturingssysteem met al je favoriete programma's en instellingen. Mocht het systeem onverhoopt vastlopen of duikt er plotseling een hardnekkig virus op, dan herstel je met een image de C-schijf eenvoudig naar de oorspronkelijke staat. Je pc is dan weer helemaal schoon! Dat werkt een stuk sneller vergeleken met een blanco installatie van XP.
In tegenstelling tot Windows Vista, 7 en 8 heeft XP geen eigen mogelijkheid om een image te maken. Voor XP ben je hiervoor aangewezen op software van andere ontwikkelaars. Het gratis programma DriveImage XML kan je hierbij helpen. Bezoek de website www.runtime.org en klik onder DriveImage XML op Free Download om het bestand op te slaan. Installeer de freeware door telkens op Next te klikken. Start ten slotte het programma op.
©PXimport
Tip 11 Voor XP heb je een extern programma nodig om een image te maken.
Tip 12: Image maken
Je gaat nu met behulp van DriveImage XML een image maken. Klik aan de linkerkant op Backup en selecteer de partitie waarop XP is geïnstalleerd. Bij de meeste systemen is dat de C-schijf. Via Next opent in een nieuw venster een speciale wizard. Klik nogmaals op Next. Bij Directory geef je aan waar je het image wil opslaan.
Als je computer crasht, is het natuurlijk wel de bedoeling dat je nog bij het image kunt komen. Kies daarom bij voorkeur een externe opslagdrager, zoals een externe harde schijf of NAS. Als er geen extern opslagmedium voorhanden is, kun je ook een aparte partitie op de pc selecteren.
Bedenk wel dat je aan de laatstgenoemde optie niets hebt wanneer een kwaadaardig virus je pc heeft verziekt. Onder File name geef je de back-up een duidelijke naam, zodat je die later gemakkelijk herkent. Haal daarnaast het vinkje weg voor Split large files. De overige instellingen laat je ongewijzigd. Klik op Next. DriveImage XML gaat het image nu aanmaken. Sluit na afloop de wizard af via Finish.
©PXimport
Tip 12 De beste plaats om een image te bewaren, is op een extern opslagapparaat.
Tip 13: Image terugzetten
In geval van nood zet je het image met behulp van DriveImage XML weer terug. Dit vergt wel enige inspanning. Het is namelijk noodzakelijk dat je een speciale cd brandt waarmee je de computer opstart. Besef ook dat je alle documenten kwijtraakt die op de Windows-partitie zijn opgeslagen.
Bezoek de webpagina www.runtime.org/data-recovery-live-cd.htm en klik aan de rechterkant op Free Download. Sla het iso-bestand op en brand het op een lege cd. Hiervoor gebruik je een willekeurig brandprogramma, zoals ImgBurn. Herstart de pc en open het BIOS. Je regelt dat door tijdens het opstartproces op een specifieke sneltoets te drukken, bijvoorbeeld F2, F12 of Delete. Zo nodig pak je hiervoor even de handleiding van je pc erbij. Als je het BIOS hebt geopend, selecteer je de cd/dvd-drive als eerste opstartstation.
Zodra de inhoud van de cd in beeld verschijnt, klik je tweemaal op DriveImage XML. Kies aan de linkerkant voor Restore / Next. Klik op het pictogram met het mapje en selecteer het image. Dit is een xml-bestand dat je in tip 12 hebt opgeslagen. Bevestig met Openen en klik op Next. Geef aan welke partitie je wil herstellen (C-schijf) en start het herstelproces door tweemaal op Next te klikken.
©PXimport
Tip 13 Het is belangrijk dat je het image naar de juiste partitie herstelt.
Virtuele XP-machine
Wil je niet overstappen naar aan ander besturingssysteem, omdat je een programma gebruikt dat alleen maar onder XP werkt? Een veilige oplossing is om XP virtueel te draaien op een machine met Windows 7 of 8. Je gebruikt daarmee eigenlijk een computer binnen een computer, waardoor je verouderde software alsnog kunt gebruiken.
Wel is het belangrijk dat je internet op de virtuele machine uitschakelt, zodat cybercriminelen geen kans maken. Geschikte programma's om XP virtueel te draaien, zijn VirtualBox en VMware Player.
