ID.nl logo
Huis

Exit EU roaming is niet perse exit kosten

Je vakantie is vanaf nu nooit meer hetzelfde. De ooit vrijwel telefoonloze vakanties vanwege hoge roamingkosten zijn verleden tijd. Per 15 juni zijn de roaming tarieven binnen de EU officieel gelijk gestreken. Je belt, stuurt een sms of internet nu vanuit je huidige bundel. Ouders; wees je ervan bewust dat de smartphone nu nooit meer weggestopt wordt op vakantie in de EU. We blijven na 15 juni volledig op de hoogte van het thuisfront.

©PXimport

2017 is met name een bijzonder jaar voor de Nederlandse Telecom sector. Het jaar startte met een aanzet voor een ware prijzenoorlog door T-Mobile met Go Unlimited. Vervolgens leidde de nieuwe regels voor telefoonabonnementen in ons kikkerlandje tot een grote verandering. Smartphones van 250 euro of meer zijn per 1 mei niet meer op afbetaling te verkrijgen zonder een vermelding bij het Bureau Krediet Registratie. Providers, fabrikanten en vergelijkingssites zoals Telefoon.nl bedenken oplossingen om onder de BKR-registratie van een toestel uit te komen. Niet veel later verandert de volledige Europese Telecom sector, want vanaf 15 juni zijn de extra roamingkosten binnen de EU afgeschaft.

Exit EU roamingkosten

15 juni 2017 is een memorabele dag voor Europa geweest. Vanaf die dag mogen Europese providers officieel geen extra roamingkosten meer berekenen aan abonnees voor internet gebruik, bellen en het versturen van een sms binnen de EU landen. Een geweldige vooruitgang voor iedere inwoner van de EU. Er zijn echter wel een aantal beperkingen. Gelukkig zullen de meesten onder ons zullen die beperkingen nauwelijks merken. Diegene met een grote of onbeperkte internetbundel moeten echter wel uitkijken met hun normale gebruik in het buitenland. Afhankelijk van de prijs die je betaalt voor je telefoonabonnement mogen providers namelijk een limiet instellen van enkele GB’s per maand.

Voor ons consumenten lijkt het gelijk strijken van de roamingtarieven met binnenlandse tarieven een duidelijke verbetering. Voor de Europese Unie is het in ieder geval een geweldig voorbeeld van de nuttige EU samenwerking. Een voordeel dat in Brussel veelvuldig wordt aangehaald als schoolvoorbeeld van de grote voordelen van de EU. Maar waar liggen nu de adders onder het gras hoor ik je denken. Want hoe kunnen wij van een legioen aan commerciële EU providers verwachten dat de kosten niet bij ons de consument terecht komen?

Wat kost het ons?

Een van de grote angsten is natuurlijk dat providers de verhoogde roamingkosten één op één aan de consument gaan doorberekenen in de prijs van binnenlandse sim only abonnementen. Aan de andere kant blijft natuurlijk de vraag hangen wat roaming in de EU nu precies kost. Beide vragen zijn helaas niet volledig te beantwoorden. Om een antwoord te krijgen op die laatste vraag heeft Telefoonabonnement.nl in een recent onderzoek de prijzen van de vier grote Nederlandse providers onder de loep genomen net na het ingaan van ‘Roam Like at Home’. Het resultaat was zachtjes gezegd verrassend te noemen. Want wie zou nu denken dat onze marktleider KPN de meest voordelige aanbieder is wanneer je ook in het buitenland echt veel data wilt verbruiken.

Huidige roamingkosten in de EU

Vergis je niet, er zijn wel degelijk kosten voor roaming in het buitenland. Het verschil met de oude situatie is dat de gemiddelde consument die kosten vandaag de dag niet direct meer merkt. Stel je hebt een abonnement met 2 GB aan data dan is je 2 GB ook binnen de EU geldig. Sta je met één been in Duitsland, dan krijg je daarvoor geen aparte rekening meer. Wel gaat het verbruik direct van je bundel af. Ga je iets later met hetzelfde been in België staan terwijl je jouw 2 GB die maand al hebt verbruikt, dan betaal je bijna altijd extra kosten. Afhankelijk van jouw provider gaat in dat geval de snelheid omlaag of betaal je 0,009 euro per MB, 0,01 euro per MB of in sommige gevallen zelfs 0,003 euro per MB.

Maar denk niet dat dit alleen geldt voor de kleine bundel. Juist mensen met Unlimited abonnement moeten uitkijken met hun gewoontes. Kijk je dagelijks een paar uur Youtube filmpjes of geniet je van series via Netflix, dan is het op vakantie binnen de EU echt oppassen geblazen. Beide aanbieders van Unlimited abonnementen hebben namelijk een maximum aantal GB’s ingesteld voor het buitenland van 6 GB of 10 GB per maand. Let op, die limieten gelden bovenop de onbeperkte MB’s die je in Nederland mag verbruiken. Toch kan het voor de gemiddelde seriekijker wel van invloed zijn. Met een uur Netflix kijken in HD kwaliteit verbruik je namelijk tot 3 GB aan data.

Uit het onderzoek van Telefoonabonnement.nl blijkt dat het verbruik van 25 GB aan data in de EU behoorlijk veel geld kan kosten. Wil je 25 GB verbruiken, dan kost je dat afhankelijk van de provider en uitgaande van de hoogste abonnementen tussen de 33 euro en 421 euro! Word je toch gemotiveerd om die telefoon of tablet eens opzij te schuiven niet?

©PXimport

Ontstaat er een gat in de begroting van onze providers?

Het is zeer onduidelijk wat er nu precies gebeurt met de verdiensten van bijvoorbeeld de Nederlandse providers na het gelijkstellen van de roamingtarieven met de binnenlandse tarieven. Wij Nederlanders zijn namelijk best actief op internet internationaal gezien. Om te achterhalen wat er precies gebeurt, moeten we natuurlijk weten wat providers hier vroeger aan verdienden. Toen moesten ze in ieder geval hoge prijzen betalen aan de vakantielanden zoals Italië en Frankrijk. Het is nu dus de vraag of de marge tussen die prijzen en de huidige marge erg verslechterd is. Helaas is het niet duidelijk hoe die verhoudingen er nu uit zien ten opzichte van vroeger. Aangezien de prijzen nu gladgestreken zijn, zou je bijna verwachten dat de Nederlandse providers hierdoor veel minder kosten maken.

Nieuwe verdienmodel providers is complex

Dat het nieuwe verdienmodel van Europese providers een complex verhaal is, bewijst bijvoorbeeld de toerisme zelf. Belangrijke vragen in dit geval zijn de volgende. In hoeverre het verbruik van Nederlanders in het buitenland meer of minder is dan het verbruik van buitenlanders in Nederland? Hoe ziet het toekomstig gebruik er uit van de Nederlanders en vakantiegangers in Nederland?

De Nederlandse providers aan de andere kant, laten weten dat de kosten voor hun wel degelijk om hoog gaan. Dat heeft er waarschijnlijk mee te maken dat telefonie in het buitenland nu vanuit de bestaande bundel wordt gehaald. Daarmee verdwijnt voor een groot deel de extra verdiensten die een provider vroeger kreeg dankzij telefonie in het buitenland. De extra kosten (of juist verlies van verdiensten) die de nieuwe regeling met zich meebrengen voor de Nederlandse providers is niet exact vast te stellen. KPN heeft eerder dit jaar aangegeven dat ´Roam Like at Home´ in 2017 vermoedelijk tussen de 40 tot 50 miljoen euro gaat kosten. Vodafone verwacht in het komende jaar 300 miljoen euro kosten, daarbij moet je wel bedenken dat de Nederlandse tak minder dan 5 procent van Europese klantenbestand is. Het moederbedrijf van T-Mobile, Deutsche Telekom, heeft de afschaffing als reden genoemd waardoor de omzet onder druk staat. Het Duitse concern noemt verder geen cijfers.

Voordat je medelijden met onze providers krijgt, is het goed te beseffen dat vrijwel alle providers de abonnementsprijzen afgelopen jaar hebben verhoogd. De providers hebben daarmee Roam Like at Home al verwerkt in de prijzen van de verschillende telefoonabonnementen. Tot groot voordeel voor de consument woedt er tegelijkertijd wel een prijs concurrentiestrijd. Wat de providers in de komende jaren te wachten staat, dat weten zelfs markt analisten niet zeker.

Het einde is nog niet in zicht

In de aankomende jaren zijn er verschillende stromingen actief. Enerzijds wordt de vraag naar data in Europa groter. Anderzijds ondernemen providers acties om eventueel verloren inkomsten terug te verdienen. Daarnaast dalen de roaming groothandelstarieven die providers elkaar berekenen jaarlijks tot aan 2022. Daardoor zullen de kosten van roaming voor providers dalen, maar de inkomsten die providers in de afgelopen jaren uit roamingbundels haalden, krijgen ze nooit meer terug.

Het goedkoper worden van data en de huidige prijzen oorlog zijn in ieder geval goed nieuws voor de Nederlandse consument. Het lijkt er daardoor op, dat de huidige prijzen niet snel zullen stijgen.

Dit artikel is tot stand gekomen met onze Partner-redactie. Deze levert redactionele diensten aan commerciële partners van Reshift. Artikelen die door afdeling geschreven zijn, herkent u aan het lichtblauwe Partner-label. De Partner- redactie opereert gescheiden van de reguliere Reshift-redacties, zodat de redactionele onafhankelijkheid van deze laatste groep gegarandeerd blijft. De redactie is dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit artikel.

▼ Volgende artikel
Review HP OmniBook 7 Aero – Perfect voor onderweg
© Jeroen Boer - ID.nl
Huis

Review HP OmniBook 7 Aero – Perfect voor onderweg

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Uitstekend
Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Plus- en minpunten
  • Superlicht
  • Genoeg aansluitingen
  • Uitstekend toetsenbord
  • 32 GB RAM
  • Luidruchtige koeling
  • Accucapaciteit kan beter
OnderdeelSpecificatie
ProcessorAMD Ryzen AI 7 350
RAM32 GB
GPUAMD Radeon 860M
Opslag1 TB ssd
Beeldscherm13,3 inch, ips (2560 × 1600 pixels)
Aansluitingen2x usb-c (DisplayPort en laden), usb 3.2, HDMI 2.1, 3,5mm-headsetaansluiting
DraadloosWifi 6, bluetooth 5.4
Afmetingen29,7 × 21,1 × 1,7 cm
GewichtMinder dan 1000 gram
Accu43 Wh
OSWindows 11 Home

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Je krijgt naast twee usb-c-poorten ook een HDMI-aansluiting en normale usb-poorten.

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Het toetsenbord oogt overzichtelijk én tikt lekker.

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Dankzij een ingebouwd schuifje wordt je niet bespied.

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Het scherm heeft geen last van spiegelingen.

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

De aluminium-magnesium-behuizing oogt netjes en is lekker stevig.

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

▼ Volgende artikel
Analist: 'PlayStation 6 verschijnt mogelijk pas na 2028'
© Sony
Huis

Analist: 'PlayStation 6 verschijnt mogelijk pas na 2028'

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

View post on Instagram
 

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.