Je vakantie is vanaf nu nooit meer hetzelfde. De ooit vrijwel telefoonloze vakanties vanwege hoge roamingkosten zijn verleden tijd. Per 15 juni zijn de roaming tarieven binnen de EU officieel gelijk gestreken. Je belt, stuurt een sms of internet nu vanuit je huidige bundel. Ouders; wees je ervan bewust dat de smartphone nu nooit meer weggestopt wordt op vakantie in de EU. We blijven na 15 juni volledig op de hoogte van het thuisfront.

©PXimport

2017 is met name een bijzonder jaar voor de Nederlandse Telecom sector. Het jaar startte met een aanzet voor een ware prijzenoorlog door T-Mobile met Go Unlimited. Vervolgens leidde de nieuwe regels voor telefoonabonnementen in ons kikkerlandje tot een grote verandering. Smartphones van 250 euro of meer zijn per 1 mei niet meer op afbetaling te verkrijgen zonder een vermelding bij het Bureau Krediet Registratie. Providers, fabrikanten en vergelijkingssites zoals Telefoon.nl bedenken oplossingen om onder de BKR-registratie van een toestel uit te komen. Niet veel later verandert de volledige Europese Telecom sector, want vanaf 15 juni zijn de extra roamingkosten binnen de EU afgeschaft.

Exit EU roamingkosten

15 juni 2017 is een memorabele dag voor Europa geweest. Vanaf die dag mogen Europese providers officieel geen extra roamingkosten meer berekenen aan abonnees voor internet gebruik, bellen en het versturen van een sms binnen de EU landen. Een geweldige vooruitgang voor iedere inwoner van de EU. Er zijn echter wel een aantal beperkingen. Gelukkig zullen de meesten onder ons zullen die beperkingen nauwelijks merken. Diegene met een grote of onbeperkte internetbundel moeten echter wel uitkijken met hun normale gebruik in het buitenland. Afhankelijk van de prijs die je betaalt voor je telefoonabonnement mogen providers namelijk een limiet instellen van enkele GB’s per maand.

Voor ons consumenten lijkt het gelijk strijken van de roamingtarieven met binnenlandse tarieven een duidelijke verbetering. Voor de Europese Unie is het in ieder geval een geweldig voorbeeld van de nuttige EU samenwerking. Een voordeel dat in Brussel veelvuldig wordt aangehaald als schoolvoorbeeld van de grote voordelen van de EU. Maar waar liggen nu de adders onder het gras hoor ik je denken. Want hoe kunnen wij van een legioen aan commerciële EU providers verwachten dat de kosten niet bij ons de consument terecht komen?

Wat kost het ons?

Een van de grote angsten is natuurlijk dat providers de verhoogde roamingkosten één op één aan de consument gaan doorberekenen in de prijs van binnenlandse sim only abonnementen. Aan de andere kant blijft natuurlijk de vraag hangen wat roaming in de EU nu precies kost. Beide vragen zijn helaas niet volledig te beantwoorden. Om een antwoord te krijgen op die laatste vraag heeft Telefoonabonnement.nl in een recent onderzoek de prijzen van de vier grote Nederlandse providers onder de loep genomen net na het ingaan van ‘Roam Like at Home’. Het resultaat was zachtjes gezegd verrassend te noemen. Want wie zou nu denken dat onze marktleider KPN de meest voordelige aanbieder is wanneer je ook in het buitenland echt veel data wilt verbruiken.

Huidige roamingkosten in de EU

Vergis je niet, er zijn wel degelijk kosten voor roaming in het buitenland. Het verschil met de oude situatie is dat de gemiddelde consument die kosten vandaag de dag niet direct meer merkt. Stel je hebt een abonnement met 2 GB aan data dan is je 2 GB ook binnen de EU geldig. Sta je met één been in Duitsland, dan krijg je daarvoor geen aparte rekening meer. Wel gaat het verbruik direct van je bundel af. Ga je iets later met hetzelfde been in België staan terwijl je jouw 2 GB die maand al hebt verbruikt, dan betaal je bijna altijd extra kosten. Afhankelijk van jouw provider gaat in dat geval de snelheid omlaag of betaal je 0,009 euro per MB, 0,01 euro per MB of in sommige gevallen zelfs 0,003 euro per MB.

Maar denk niet dat dit alleen geldt voor de kleine bundel. Juist mensen met Unlimited abonnement moeten uitkijken met hun gewoontes. Kijk je dagelijks een paar uur Youtube filmpjes of geniet je van series via Netflix, dan is het op vakantie binnen de EU echt oppassen geblazen. Beide aanbieders van Unlimited abonnementen hebben namelijk een maximum aantal GB’s ingesteld voor het buitenland van 6 GB of 10 GB per maand. Let op, die limieten gelden bovenop de onbeperkte MB’s die je in Nederland mag verbruiken. Toch kan het voor de gemiddelde seriekijker wel van invloed zijn. Met een uur Netflix kijken in HD kwaliteit verbruik je namelijk tot 3 GB aan data.

Uit het onderzoek van Telefoonabonnement.nl blijkt dat het verbruik van 25 GB aan data in de EU behoorlijk veel geld kan kosten. Wil je 25 GB verbruiken, dan kost je dat afhankelijk van de provider en uitgaande van de hoogste abonnementen tussen de 33 euro en 421 euro! Word je toch gemotiveerd om die telefoon of tablet eens opzij te schuiven niet?

©PXimport

Ontstaat er een gat in de begroting van onze providers?

Het is zeer onduidelijk wat er nu precies gebeurt met de verdiensten van bijvoorbeeld de Nederlandse providers na het gelijkstellen van de roamingtarieven met de binnenlandse tarieven. Wij Nederlanders zijn namelijk best actief op internet internationaal gezien. Om te achterhalen wat er precies gebeurt, moeten we natuurlijk weten wat providers hier vroeger aan verdienden. Toen moesten ze in ieder geval hoge prijzen betalen aan de vakantielanden zoals Italië en Frankrijk. Het is nu dus de vraag of de marge tussen die prijzen en de huidige marge erg verslechterd is. Helaas is het niet duidelijk hoe die verhoudingen er nu uit zien ten opzichte van vroeger. Aangezien de prijzen nu gladgestreken zijn, zou je bijna verwachten dat de Nederlandse providers hierdoor veel minder kosten maken.

Nieuwe verdienmodel providers is complex

Dat het nieuwe verdienmodel van Europese providers een complex verhaal is, bewijst bijvoorbeeld de toerisme zelf. Belangrijke vragen in dit geval zijn de volgende. In hoeverre het verbruik van Nederlanders in het buitenland meer of minder is dan het verbruik van buitenlanders in Nederland? Hoe ziet het toekomstig gebruik er uit van de Nederlanders en vakantiegangers in Nederland?

De Nederlandse providers aan de andere kant, laten weten dat de kosten voor hun wel degelijk om hoog gaan. Dat heeft er waarschijnlijk mee te maken dat telefonie in het buitenland nu vanuit de bestaande bundel wordt gehaald. Daarmee verdwijnt voor een groot deel de extra verdiensten die een provider vroeger kreeg dankzij telefonie in het buitenland. De extra kosten (of juist verlies van verdiensten) die de nieuwe regeling met zich meebrengen voor de Nederlandse providers is niet exact vast te stellen. KPN heeft eerder dit jaar aangegeven dat ´Roam Like at Home´ in 2017 vermoedelijk tussen de 40 tot 50 miljoen euro gaat kosten. Vodafone verwacht in het komende jaar 300 miljoen euro kosten, daarbij moet je wel bedenken dat de Nederlandse tak minder dan 5 procent van Europese klantenbestand is. Het moederbedrijf van T-Mobile, Deutsche Telekom, heeft de afschaffing als reden genoemd waardoor de omzet onder druk staat. Het Duitse concern noemt verder geen cijfers.

Voordat je medelijden met onze providers krijgt, is het goed te beseffen dat vrijwel alle providers de abonnementsprijzen afgelopen jaar hebben verhoogd. De providers hebben daarmee Roam Like at Home al verwerkt in de prijzen van de verschillende telefoonabonnementen. Tot groot voordeel voor de consument woedt er tegelijkertijd wel een prijs concurrentiestrijd. Wat de providers in de komende jaren te wachten staat, dat weten zelfs markt analisten niet zeker.

Het einde is nog niet in zicht

In de aankomende jaren zijn er verschillende stromingen actief. Enerzijds wordt de vraag naar data in Europa groter. Anderzijds ondernemen providers acties om eventueel verloren inkomsten terug te verdienen. Daarnaast dalen de roaming groothandelstarieven die providers elkaar berekenen jaarlijks tot aan 2022. Daardoor zullen de kosten van roaming voor providers dalen, maar de inkomsten die providers in de afgelopen jaren uit roamingbundels haalden, krijgen ze nooit meer terug.

Het goedkoper worden van data en de huidige prijzen oorlog zijn in ieder geval goed nieuws voor de Nederlandse consument. Het lijkt er daardoor op, dat de huidige prijzen niet snel zullen stijgen.

Dit artikel is tot stand gekomen met onze Partner-redactie. Deze levert redactionele diensten aan commerciële partners van Reshift. Artikelen die door afdeling geschreven zijn, herkent u aan het lichtblauwe Partner-label. De Partner- redactie opereert gescheiden van de reguliere Reshift-redacties, zodat de redactionele onafhankelijkheid van deze laatste groep gegarandeerd blijft. De redactie is dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit artikel.

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.