De Europese Unie pleit voor een Europese traceer-app, die moet helpen bij het opstarten van ons leven na de coronacrisis. Ook de Nederlandse overheid lijkt een dergelijke app te omarmen. Wat kunnen we van zo’n app verwachten?

De Europese Unie adviseert de diverse lidstaten om een mobiele appte ontwikkelen, die kan helpen bij het in bedwang houden van een verdere verspreiding van het virus en tegelijkertijd niet de privacy van burgers aantast.

Verschillende Europese overheden hebben al een app gelanceerd met behulp van telecombedrijven die de locatiegegevens anonimiseren. De mogelijkheden en functionaliteiten van dergelijke apps zullen in de komende weken en maanden alleen maar toenemen, nu overheden actieve maatregelen zoeken om de virusuitbraak onder controle te houden en om te kijken naar manieren om de economie weer open te gooien.

Zo werkt de app mogelijk

Het ligt voor de hand dat er in Nederland een app komt op basis van bluetooth en dus niet op basis van GPS of wifi, waar veel andere apps van bijvoorbeeld Google of Facebook gebruik van maken. Het idee van zo’n traceer-app is dat je telefoon kort contact legt met andere telefoons in de buurt, waardoor er inzicht kan worden verkregen in hoeveel mensen er op een bepaald moment op een bepaalde plek zijn.

“Als jij dan later besmet blijkt met het coronavirus, krijgt iedereen die een bepaalde periode in jouw buurt was een bericht met die mededeling”, zegt Bart Preneel, professor cybersecurity aan de KU Leuven en mede-ontwikkelaar van een privacy vriendelijke corona-app in een interview met het Algemeen Dagblad. “Het is anoniem, je krijgt de melding dat je enige tijd in de buurt was van iemand die besmet is en je contact moet opnemen met de GGD bijvoorbeeld.”

Diverse gemeenten werken al met een separate app, waarmee gebruikers symptomen van het virus kunnen doorgeven. Voor iedereen die in de provincie Utrecht woont is er bijvoorbeeld de gratis OLVG-corona check app. In de app vul je dagelijks diverse gezondheidsgegevens in. Een medisch team van het UMC Utrecht analyseert jouw gegevens, waarna er contact met je wordt opgenomen indien dit nodig is.

In dit artikel lees je uitgebreid hoe de app zou kunnen werken.

Privacyzorgen

De traceer-app kan wel op de nodige kritiek rekenen. Hoe zit het met de beveiliging en privacy van gebruikers? Sommigen vrezen dat overheden de gegevens kunnen gebruiken om burgers in de gaten te houden.

Hoewel de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) het gebruik van anonieme gegevens toestaat, wil het instituut de zorgen wegnemen door aan te sturen op een pan-Europese benadering, dus één app voor heel Europa.

“Het EDPS is zich ervan bewust dat diverse lidstaten bezig zijn met de ontwikkeling van uiteenlopende mobiele applicaties, waarbij op verschillende manieren met persoonlijke gegevens wordt omgesprongen”, zo stelt topman Wojciech Wiewiorowski van EDPS in een brief aan Europese overheden. Wiewiorowski stelt dat het gebruik van tijdelijke broadcast identifiers en bluetooth veilige manieren zijn om burgers te volgen en om tegelijk hun privacy te beschermen.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.