Chromebooks zijn het stadium van goedkope netbookvervangers met te kleine afmetingen voorbij. Zo is Acers Chromebook Spin 513 uitgevoerd in een bruikbaar 13inch-formaat en voorzien van een full hd-scherm. Hoe prettig is de Spin 513 in gebruik?

De Acer Chromebook Spin 513 is een laptop met een zilverkleurige behuizing. Die blijkt van twee verschillende soorten materiaal te zijn gemaakt. De schermdeksel is afgewerkt met aluminium, de behuizing zelf is van kunststof. Qua kleur is het kunststof vrijwel hetzelfde als het aluminium waardoor het nauwelijks opvalt dat de behuizing uit twee materialen bestaat. Het kunststof gedeelte komt bovendien stevig over. De aluminium plaat op de achterkant van het scherm had wat mij betreft wat stijver gemogen. Daar zit namelijk wel wat beweging in. Met een gewicht van 1,29 kilo is de Spin 513 naast compact ook prettig licht.  Voor een relatief goedkope laptop ziet het er al met al netjes uit.

©PXimport

©CIDimport

Op het gebied van aansluitingen heeft Acer in tweemaal usb-c , usb-a en een 3,5mm-geluidsaansluiting voorzien. Prettig is dat beide usb-c-aansluitingen geschikt zijn voor laden en video-uitvoer en dat er aan beide zijden een usb-c-aansluiting geplaatst is. Handig, want zo kun je de meegeleverde usb-c-lader afhankelijk van de situatie aan beide kanten aansluiten.

©CIDimport

Specificaties

De Chromebook Spin 513 is voorzien van een Qualcomm Snapdragon 7c die gebruik maakt van de arm-architectuur. Deze chip is door Qualcomm ontworpen voor relatief goedkope laptops en is voorzien van acht cores. Twee cores zijn van een snellere variant terwijl de andere zes cores wat langzamer zijn. Ontworpen voor laptops klinkt misschien snel, maar dat geldt voor deze chip niet echt.  Deze Snapdragon 7c is qua configuratie vergelijkbaar met de in smartphones toegepaste Snapdragon 730 die je in middenklassers vindt. De processor wordt afhankelijk van de gekozen uitvoering bijgestaan door 4 of 8 GB ram en 64 GB eMMC-opslag. Wij hebben de 4GB-uitvoering getest.

De Snapdragon 7c maakt relatief goedkope laptops met een goede accucapaciteit mogelijk. Een ander voordeel van dit platform zou zijn dat het voor notebookfabrikanten relatief eenvoudig is om het apparaat van een 4G-modem te voorzien. De uitvoeringen van de Chromebook Spin 513 die in eerste instantie op de Nederlandse markt verschijnen zijn echter niet voorzien van 4G. Een 4G-variant is wel aangekondigd. De gebruikte wifi-chip is ook afkomstig van Qualcomm en ondersteunt wifi 5. Helaas geen wifi 6 dus, maar gelukkig wel een chip met ondersteuning voor twee datastromen. Heel erg is dat niet, het nut van wifi 6 op een Chromebook is beperkt.

Omklapbaar

De Acer Spin 513 is zoals de naam verraadt een apparaat met een opklapbaar scharnier. Je kunt het scherm helemaal naar achteren omklappen waarna je een forse tablet in handen hebt. Ook kun je de Spin 513 op verschillende manieren neerzetten, bijvoorbeeld als een ‘tentje’. Hiermee neemt het apparaat weinig oppervlakte in terwijl het scherm wel rechtop staat. Handig voor krappe situaties of als je met een los toetsenbord wilt werken. De scharnier is strak afgesteld, hierdoor beweegt het scherm vrijwel niet als je het scherm tijdens het werken aanraakt. Wel is het hierdoor onmogelijk om de laptop met één hand te openen. Helemaal omgeklapt blijkt er niet iets van een magneet in de Spin 513 te zitten om beide helften aan elkaar geplakt te laten. Hierdoor kleppert de achterkant van het scherm enigszins tegen de achterkant van de laptop, al hebben we het bij vergelijkbare form-factors erger gezien. 

©CIDimport

©CIDimport

Chrome OS

Chrome OS is Googles desktopbesturingssysteem dat ooit niet veel meer dan een webbrowser was, maar tegenwoordig voor allerlei lichte taken goed inzetbaar is. Ook kun je op een moderne Chromebook best veel doen zonder actieve internetverbinding. Googles eigen kantoorsoftware is offline te gebruiken en dat geldt ook voor sommige andere webgebaseerde toepassingen. Voor een echt groot offline aanbod kun je terecht in de Play Store waarmee je toegang krijgt tot het gros van het aanbod aan Android-apps. Android is tegenwoordig standaard geïntegreerd in Chrome OS en Android-apps die je installeert verschijnen naadloos in de Chrome OS-omgeving. De meeste apps werken goed, al geldt dat niet voor iedere app. De door Google gebruikte Android-versie in Chrome OS is Android 9, wel met de meeste recente veiligheidspatch. Daarnaast kun je ook aan de slag met Linux-software, al blijft dat voor de doelgroep van een Chromebook waarschijnlijk nog een beetje pionieren. Je moet hoe dan ook aan de slag met de shell om daar iets mee voor elkaar te krijgen. Het is daarom begrijpelijk dat de Linux-mogelijkheid nog altijd in beta is.

Chrome OS laat tegenwoordig zien tot wanneer een apparaat updates ontvangt en in het geval van de Chromebook Spin 513 verstrekt Google tot juni 2029 updates. 

Prettig werken

Tijdens het werken met de Spin 513 viel het toetsenbord in positieve zin op. De toetsen zijn dan wel van een enigszins goedkoop aanvoelend kunststof, ze hebben wel een prettige toetsaanslag en travel. Je kunt dus comfortabel typen op deze Chromebook. Het toetsenbord is bovendien voorzien van toetsverlichting, al is het bij een Chromebook altijd weer even nadenken hoe je dit instelt (alt + schermhelderheid). Je kunt kiezen uit vijf helderheidsstanden, meer dan je op veel andere laptops ziet. Onder het toetsenbord is een glazen touchpad geplaatst met een afmeting van 10,5 x 6,5 centimeter. Deze touchpad werkt goed en ook multitouchgebaren worden goed herkent. De basisfunctionaliteit van een laptop is kortom prima voor elkaar.

De Chromebook Spin 513 is voorzien van een 13,3inch-scherm met een resolutie van 1920 x 1080 pixels. Het paneel maakt gebruik van ips-technologie en is zeker voor wat deze laptop kost een goed scherm. De inkijkhoeken zijn goed en ook de helderheid is hoog genoeg. Gezien de form-factor gaat het uiteraard om een aanraakscherm en hierdoor is het scherm glanzend afgewerkt. Iets dat uiteraard niet in iedere situatie handig is. 

Prestaties

De Acer Chromebook draait zoals gezegd o peen arm-processor van Qualcomm. In d e benchmark  CrXPRT scoort deze Chromebook 101 punten. Dat is een flink stuk langzamer dan de Chromebooks met een Intel-processor. Zo scoort Acers eigen Chromebook 314 LTE die is voorzien van de op zich al niet heel indrukwekkende Intel Pentium Silver N5030 in dezelfde benchmark 162 punten. Wel is de Spin 513 in deze benchmark zo’n tien procent sneller dan de Lenovo IdeaPad Duet die van een MediaTek arm-processor is voorzien.

In Geekbench 5 scoort de laptop 539 punten in de single-core-test en 1583 punten in de multi-core-test, dat ligt zoals verwacht in lijn met de scores die de eerder genoemde smartphone-tegenhanger Snapdragon 730 neerzet.

De Snapdragon 7c is dus zeker geen heel krachtige processor. Echt erg is dat niet, want Chrome OS is een licht besturingssysteem en in de praktijk heb ik geen klachten bij het werken op de Spin 513. Chrome Os is van zichzelf vooral geschikt voor lichte kantoorwerkzaamheden en dat gaat prima op deze arm-processor. Acer belooft dat de accu met een capaciteit van 36 Wh een accuduur van 14 uur haalt. In de praktijk is zo’n 10 uur makkelijk haalbaar zodat je zonder tussendoor opladen heel de dag kunt werken.

Conclusie

Chromebooks zitten duidelijk in de lift en met de Chromebook Spin 513 bewijst Acer dat je in combinatie met Chrome OS voor 449 euro een prettig en bruikbaar voor typische kantoortaken apparaat in huis kunt hebben. De Spin 513 is licht, zit stevig in elkaar, tikt lekker en heeft een full hd-scherm dat je ook nog eens kunt aanraken. Je moet uiteraard wel om kunnen gaan met de beperkingen van Chrome OS zelf en bijvoorbeeld vooral gebruik willen maken van Googles kantoorsoftware. Dankzij Android-ondersteuning en een Linux-mogelijkheid die nog wel een beetje pionieren blijft kun je echter allerlei apps en software gebruiken. 

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.