Nooit meer een besmette pc met Returnil

Returnil System Safe bewaakt uw pc en waarschuwt als hij virussen en andere malware vindt. Tot zover niets nieuws. Maar tegelijkertijd beschermt de software ook uw hele systeempartitie, oftewel de schijf waar Windows is geïnstalleerd (normaliter station C). Returnil doet alsof wijzigingen op dat station echt worden uitgevoerd. Maar zodra u de computer herstart, begint u weer met een schone lei. Als er op de systeempartitie toch bestanden verwijderd of besmet zijn, zoals registerbestanden van Windows, opstartbestanden of stuurprogramma’s, dan zijn die na herstarten weer helemaal de oude. Deze virtualisatie van de systeempartitie zorgt voor een goede beveiliging, maar het betekent wel dat u Returnil op een bepaalde manier moet gebruiken. Het ingebouwde Systeemherstel van Windows houdt alleen bepaalde mappen en bestanden in de gaten en werkt op een heel andere manier.

Als thuisgebruiker kunt u de gratis editie van Returnil System Safe 2011 gebruiken. Die downloadt u van www.returnilvirtualsystem.com. Als u op Home Users klikt, zult u zien dat er ook een betaalde proeditie beschikbaar is. Die biedt meer mogelijkheden, zoals het herstellen van specifieke bestanden in plaats van de hele systeempartitie. Ook kunt u daarmee instellen dat bepaalde wijzigingen op de systeemschijf wel bewaard blijven. Dat kan handig zijn, maar ook minder veilig. De betaalde en gratis versie zitten in dezelfde download. Op het einde van de installatie kunt u kiezen voor de gratis versie (Free version) of eerst de betaalde versie 30 dagen uitproberen. Daarna schakelt het programma automatisch over op de gratis versie. De betaalde versie kost overigens 40 dollar.

Returnil is geschikt voor 32- en 64-bit-versies van Windows XP en nieuwere Windows-versies. Aan een GHz-processor en 1 GB ram hebt u genoeg, als u maar voldoende vrije schijfruimte hebt op de systeempartitie: ten minste tweemaal de hoeveelheid werkgeheugen. Precieze systeemeisen vindt u op www.returnilvirtualsystem.com/returnil-system-safe onder System Requirements. De malwarebescherming van Returnil is gebaseerd op die van F-Prot. Schakel dit onderdeel uit als het niet lekker samenwerkt met een ander geïnstalleerd antimalwareprogramma. Als de installatie van Returnil mislukt, kunt u proberen uw firewall of andere beveilingssoftware tijdelijk uit te schakelen.

Het programma is na installatie standaard zo ingesteld dat alleen de malwarebescherming actief is. U kunt uw computer gewoon blijven gebruiken zoals u gewend bent en de virtualisatie inschakelen als u onbetrouwbare websites gaat bezoeken of software wilt testen. Klik op de zwevende balk van Returnil of op het pictogram in het systeemvak en kies Start Virtual Mode. Bevestig de waarschuwing met OK zodat uw systeemschijf wordt beschermd. Uw installatie van Windows wordt daardoor ook meteen beveiligd. Het is wel belangrijk dat u weet dat niet alleen virussen of slecht geschreven programma’s geen wijzigingen kunnen aanbrengen op uw systeemschijf, maar dat dat óók geldt voor uw e-mailprogramma, tekstverwerker enzovoort. E-mail die u downloadt van de server, Windows-updates en alle andere zaken die naar de systeemschijf worden geschreven, zullen na een herstart van Windows verdwenen zijn! Gebruik uw pc zolang de virtualisatie actief is dus niet voor zaken die bewaard moeten blijven. Als u toch iets wilt bewaren kan dat op een ander station, zoals een usb-stick, netwerkschijf of extra partitie. Een andere mogelijkheid is een virtuele schijf, waarover  verderop meer.

Returnil helpt u veilig het internet af te struinen of software te testen. Installeer die software op station C en houd er rekening mee dat alles verdwijnt bij een herstart. Voor een optimale werking is het soms nog nodig de zogeheten virtuele cache van Returnil te vergroten of verkleinen. Dit bestand kan groeien tot maximaal de helft van de systeempartitie, maar dat is aan te passen via Virtual Mode, Settings. Bij uitschakelen van virtualisatie verdwijnt het bestand weer. Om te voorkomen dat uw backupsoftware het onnodig kopieert, kunt u dit bestand (rvsystem.cch) bovendien uitsluiten van de backup. Wilt u Returnil verwijderen? Gebruik daar vooral geen losse hulpprogramma’s voor maar verwijder Returnil netjes via het Configuratiescherm. Vergeet voordat u dat doet niet eerst de virtualisatie uit te schakelen!

Nadat u klaar bent met riskante activiteiten, kiest u de opdracht Stop Virtual Mode. Dat kan weer via werkbalk of pictogram, maar ook via het programmavenster. Dit opent u met een dubbelklik op een van beiden. Bevestig uw keuze door in het waarschuwingsvenster op OK te klikken, zodat de pc herstart en alle sporen van uw activiteiten op de systeemschijf verdwijnen.

Als u Returnil op de hiervoor beschreven manier gebruikt, is het belangrijk te weten of virtualisatie nu in- of uitgeschakeld is. Ga naar de Preferences (opdracht Change Preferences) en activeer op het tabblad Administration de optie Virtual Mode is active. Het pictogram van Returnil is dan enkel groen bij ingeschakelde virtualisatie en het controleert niet de virusbescherming. Deactiveer desgewenst de optie Show desktop toolbar om de werkbalk te verbergen, maar zorg er dan wel voor dat het pictogram in het systeemvak altijd zichtbaar is. Klik met rechts op de klok en kies  meldingspictogrammen aanpassen om dat in te stellen.

U kunt de virtualisatie eventueel automatisch laten inschakelen bij het starten van Windows, zodat u altijd beschermd bent. Daarvoor hoeft u alleen het betreffende vakje te markeren dat u vindt in het programmavenster Virtual Mode, Overview (zie ook afbeelding 4). Om te voorkomen dat bijvoorbeeld e-mailberichten verloren gaan, moet u er dan echter wel voor zorgen dat het betreffende programma de gegevens niet op de systeemschijf bewaart. Of en hoe dat gaat verschilt per programma, en is meer iets voor gevorderde gebruikers. Als u voor de gegevens geen andere opslaglocatie hebt die altijd beschikbaar is, kunt u een virtuele schijf maken met Returnil. Als er trouwens toch wijzigingen nodig zijn op de systeemschijf, zoals bij Windows-updates, zult u het selectievakje moeten leegmaken en daarna de virtualisatie stoppen. Na een herstart zijn dan wel wijzigingen mogelijk, totdat u de virtualisatie weer start.

Met Returnil kunt u een virtuele schijf maken om bijvoorbeeld downloads of programmagegevens op te bewaren. De inhoud van zo’n virtuele schijf blijft bewaard bij het uitschakelen van de virtualisatie en na de bijbehorende herstart. Ga in het programmavenster naar Virtual Mode, Tools, tabblad Virtual Disk om zo’n schijf te creëren. U kunt dan zelf zaken kiezen zoals de grootte, stationsletter en locatie. Die locatie mag zich wel op de systeemschijf bevinden, zodat u Returnil ook kunt gebruiken zonder extra partities. Markeer het vakje Mount when I start Windows, zodat de virtuele schijf altijd beschikbaar is ook als de virtualisatie is uitgeschakeld).