We hebben het in Computer Idee al eerder gehad over de Raspberry Pi; De minicomputer ter grootte van een creditcard. Maar wat kan er eigenlijk met het kleine apparaat? Nou, voor nog geen 35 euro heeft u met de Raspberry Pi in no-time een eigen mediaserver om films naar de televisie te streamen of om muziek af te spelen.

©CIDimport

1. Printplaatje

De Raspberry Pi is in feite niet veel meer dan een printplaatje met daarop een aantal basale computeronderdelen. Het apparaatje is zo ontworpen dat hij zo min mogelijk plek inneemt en nauwelijks energie verbruikt. Daarbij hebben de makers hun uiterste best gedaan om hem zo goedkoop mogelijk te houden. Ondanks die strenge eisen is het gelukt om van de Raspberry Pi een minicomputer te maken die allerlei taken prima kan uitvoeren, zoals het serveren van muziek, video's en foto's. Voor onze mediaserver gebruiken we Model B omdat deze meer geheugen heeft dan Model A (512 in plaats van 256MB) en beschikt over een netwerkaansluiting; handig voor het aansluiten van een NAS of het op afstand beheren van de Raspberry Pi. Model B is via diverse webshops te koop. 

©CIDimport

De Raspberry Pi wordt standaard 'kaal' opgeleverd. Dat betekent dat hij geen opslaggeheugen heeft en dat u zelf voor een sd-kaart (minimaal 2 GB) moet zorgen die gaat dienen als ‘harde schijf’. Ook een voeding (micro-usb) ontbreekt en moet los worden aangeschaft. Bij veel verkooppunten van de Raspberry Pi worden ook kleine behuizingen verkocht, die het fragiele printplaatje wat meer bescherming bieden.

©CIDimport

2. Softwaredownloaden

Omdat de Raspberry Pi zelf geen opslaggeheugen heeft, ontbreekt ook het besturingssysteem – dat moet u zelf op de sd-kaart installeren. Inmiddels zijn er al flink wat systemen beschikbaar voor installatie op de Raspberry Pi. Omdat we de mini-pc gaan inzetten als mediaserver, gebruiken we Raspbmc; een Linux-distributie die is gebaseerd op Debian en speciaal is gemaakt om de populaire opensource-mediacenter XBMC te draaien. Op www.raspbmc.com/download kunt u een kant-en-klare installer voor Windows 2000, XP of 7 downloaden die het installeren van Raspbmc op de sd-kaart vergemakkelijkt.

©CIDimport

3. Raspbmc installeren

Plaats de sd-kaart in uw pc en open setup.exe uit het gedownloade zip-bestand. Het programma waarschuwt u direct: alle data wordt gewist voor de installatie van Raspbmc. Daarom is het zaak om in het hoofdvenster van de Raspbmc Installer de juiste schijf te kiezen. Vink de sd-kaart aan in de lijst. Van de opties daaronder hoeft u alleen 'I accept the license agreement' te selecteren. Met een druk op 'Install' worden de installatiebestanden voor Raspbmc vervolgens gedownload en op de sd-kaart geplaatst.

©CIDimport

. Eerste keer starten

Plaats nu de sd-kaart in de Raspberry Pi, sluit het apparaat (bij voorkeur via hdmi) aan op uw televisie, verbind hem via de lan-poort met het thuisnetwerk en sluit de voeding aan. De Raspberry Pi heeft geen aan-/uitknop en start bij het inpluggen van de micro-usb-adapter direct. In de vorige stap is alleen de installatiesoftware van Raspbmc op de sd-kaart gezet. De eerste keer dat Raspbmc wordt gestart, wordt het systeem dan ook verder geïnstalleerd. Dit kan enige tijd duren omdat het hele besturingssysteem moet worden gedownload en geconfigureerd. Na enkele malen opnieuw starten, is de installatie bijna voltooid en start XBMC. Er moeten echter nog wat instellingen worden gedaan, dus het is handig om een usb-toetsenbord aan te sluiten. Met een beetje geluk wordt de afstandsbediening van uw tv automatisch herkend en kunt u XBMC ook vanaf de bank configureren. De eerste instelling is de taalkeuze, waarna het systeem klaar is voor gebruik.

©CIDimport

5. Media toevoegen

Een mediacenter is niets zonder media. Tijd dus om wat films en muziek toe te voegen aan XBMC. Dit kan op verschillende manieren. Als er nog voldoende ruimte is op de sd-kaart, is het mogelijk om via ftp bestanden vanaf uw computer op de Raspberry Pi te zetten. Hiervoor hebt u het ip-adres van de Raspberry Pi nodig. Dit kunt u vinden in XBMC onder het menu Systeem en vervolgens onder Systeeminformatie op het tabblad Overzicht. Dit ip-adres is het hostadres voor de ftp-verbinding. De standaard gebruikersnaam van Raspbmc is pi, met als wachtwoord raspberry. Eenmaal ingelogd, bent u in de thuismap van gebruiker pi beland. Hier kunt u zelf mappen aanmaken voor bijvoorbeeld films of muziek en daarin de mediabestanden vanaf uw pc kopiëren. Een alternatief is om een foto's, video's of muziek op een usb-stick of externe harde schijf te zetten en deze vervolgens op de Raspberry Pi aan te sluiten.

©CIDimport

6. Toevoegen aan bibliotheek

Als het ftp'en is voltooid of u heeft een externe schijf aangesloten, moet u XBMC nog laten weten waar het de mediabestanden kan vinden. Stel, u wilt muziek toevoegen aan de bibliotheek van XBMC. Ga dan naar Muziek, Bestanden. In het geval van een externe usb-schijf is deze al direct opgenomen in de lijst van locaties. Hebt u bestanden via ftp overgezet, kies dan Locatie toevoegen. In het scherm dat nu verschijnt, kiest u Bladeren en selecteert u Startmap en vervolgens de map waar uw muziek staat. Open de map en druk op OK. Vervolgens is het nog mogelijk om de naam van deze locatie aan te passen en via nog een keer OK is de map met muziek toegevoegd als snelkoppeling.

Selecteer vervolgens de usb-schijf of de nieuwe snelkoppeling en druk op de C-toets. In het menu dat verschijnt, kiest u voor Aan bibliotheek toevoegen. XBMC scant nu de geselecteerde locatie en gaat op internet op zoek naar albuminformatie en -afbeeldingen. Vervolgens kunt u in het Muziek-menu direct uw favoriete muziek afspelen.

Op een soortgelijke manier voegt u ook video's toe. Deze kunnen ook aan de bibliotheek worden toegevoegd en als XBMC de bestanden herkent, verschijnen de video's automatisch in de menu's Films of TV-series.

©CIDimport

Tips en trucs

Het is mogelijk de Raspberry Pi ook via een wifi-dongle met uw netwerk te verbinden. Voor de installatie van Raspbmc is echter een vaste verbinding vereist. De wifi-verbinding configureren kan via Programma's, Raspbmc Settings en Network Configuration. Als uw films op een nas staan en u wilt deze via wifi op de Raspberry Pi afspelen, kan deze echter gaan haperen omdat de wifi-dongle te veel energie opslokt.

Er zijn diverse plugins beschikbaar die nieuwe mogelijkheden toevoegen aan XBMC. Zo is er een addon om de NOS-journaals terug te kijken en eentje voor video's van Youtube. De plugins zijn te installeren via het submenu Add-on onder Video's, Muziek en Afbeeldingen.

Het is met XBMC ook mogelijk om films vanaf dvd-images te lezen. Volgens de makers van de Raspberry Pi is het apparaat echter onder andere zo goedkoop omdat licenties (zoals mpeg-2 voor video-dvd's) die in veel apparaten standaard zijn opgenomen, niet bij de worden geleverd. Via de website van Raspberry Pi, www.raspberrypi.org, kunnen deze los worden aangeschaft. Naast mpeg-2 kunt u er ook de VC-1-licentie kopen voor het afspelen van Silverlight-streams van Uitzending Gemist.

Tekst: Jeroen van de Nieuwenhof

Deze workshop komt uit Computer IDee nummer 8, jaargang 2013.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.