In deze workshop gaan we ons huis slim verwarmen met een thermostaat van Tado. We leggen kort uit welke mogelijkheden er binnen het assortiment van de fabrikant zijn. Vervolgens gaan we een slimme thermostaat aansluiten en verbinden met het netwerk. Deze komt op de plek van de bestaande klokthermostaat. Ten slotte laten we zien hoe je deze verder kunt instellen met de app en welke slimme features je kunt benutten, om zo veel mogelijk energie te besparen.

In veel woningen hangt op één plek, meestal in de woonkamer, een thermostaat die de temperatuur in de ruimte meet en je cv-ketel aanstuurt via draadjes of in enkele gevallen draadloos. Moderne cv-ketels werken modulerend, in tegenstelling tot de wat oudere modellen met aan/uit-functie. Het zorgt in combinatie met een modulerende thermostaat voor een meer gelijkmatige verwarming van je huis met de laagst mogelijke temperatuur. Dit biedt meer comfort omdat er minder temperatuurschommelingen zijn en is bovendien energiebesparend. De aansturing van modulerende cv-ketels gebeurt meestal via het OpenTherm-protocol. Enkele fabrikanten hebben een eigen protocol. Bij het kopen van een slimme thermostaat is het verstandig om na te gaan of deze geschikt is voor jouw cv-ketel. De Tado die we hier gebruiken ondersteunt ongeveer 95 procent van de cv-ketels.

©pololia - stock.adobe.com

Wat gaan we doen

In deze workshop gaan we een bestaande thermostaat vervangen door een slim exemplaar van Tado. De thermostaat hangt centraal in het woongedeelte. Op basis van de hier gemeten temperatuur wordt de cv-ketel voor het hele huis aangestuurd. Eventueel kun je ter aanvulling slimme radiatorknoppen van Tado installeren in extra kamers die je vaak gebruikt. Bijvoorbeeld in je werkkamer en een slaapkamer. De temperatuur in de bewuste kamers laat je ofwel door de slimme radiatorknop zelf meten of door een apart verkrijgbare temperatuursensor. Met de radiatorknop, de temperatuursensor of de app kun je dan de (tijdelijke) temperatuur in die ruimte instellen. Ook kun je per ruimte een programma maken. De slimme radiatorknop kan zelf de kraan naar de radiator opendraaien als het te koud is of weer dichtknijpen zodra de gewenste temperatuur is bereikt.

©Andreas Berheide

Warmtevraag in kamers

Waar je goed op moet letten bij het uitbreiden van je systeem met slimme radiatorknoppen is dat Tado de cv-ketel aan zal zetten zodra er warmtevraag is in één van de extra kamers, óók als de woonkamer waar de thermostaat hangt al op temperatuur is. In het woongedeelte kan het daardoor warmer worden dan de daar ingestelde temperatuur. Stel dat je slaapkamer slecht is geïsoleerd, of de warmte verdwijnt door een openstaand raam, dan kan het zeker in een goed geïsoleerde woonkamer een sauna worden! Je kunt dit voorkomen door óók in de woonkamer een slimme radiatorknop te installeren. Dan zullen de radiatoren in de woonkamer dicht worden gezet zodra de gewenste temperatuur is bereikt op een moment dat de andere kamers mogelijk nog warmte aan het vragen zijn. Bij vloerverwarming in de woonkamer en eventueel enkele extra kamers is dat wat lastiger (zie kader).

©All Rights Reserved.

Opties bij aanschaf

De oude thermostaat die we gaan vervangen is meestal via twee draden aangesloten. Daarom hebben we de Starterskit Bedrade Slimme Thermostaat V3+ (ongeveer €199) geselecteerd. Werkt jouw thermostaat draadloos dan heb je de draadloze variant nodig, ook wel Starterskit Draadloze Slimme Thermostaat V3+ (ongeveer €239) genoemd. Let er goed op dat je voor een starterskit kiest. Alleen dan ontvang je namelijk de vereiste internetbridge. Bedenk vooraf of je ook extra kamers wilt verwarmen. Hier zijn diverse opties voor (zie kader).

Accessoires toevoegen

We raden je aan om als eerste de app van Tado te installeren. Deze is beschikbaar voor zowel Android als iPhone/iPad. Maak dan via de app een account aan en vul de gevraagde gegevens in, zoals je woonadres. De app is een uitstekende hulp bij de installatie. Het toevoegen van een accessoire van Tado gaat steeds op dezelfde manier. Je scant de qr-code op de verpakking en volgt dan stap voor stap de instructies. Zo voegen we de thermostaat toe nadat we deze van batterijen hebben voorzien en installeren de internetbridge in de meterkast. Je sluit deze via een netwerkkabel aan op je router of op een tussenliggende switch. De internetbridge zal zelf draadloos verbinding met je thermostaat maken via een eigen protocol op 868 MHz. Dit geeft over het algemeen een heel goede dekking en ook een goed bereik door muren en vloeren.

Thermostaat activeren

Om de thermostaat daadwerkelijk in gebruik te nemen kun je eenvoudigweg opgeven wat voor thermostaat je op dit moment gebruikt. In ons voorbeeld vervangen we een Honeywell T8851M-NL2. Zodra daarom wordt gevraagd schakel je de cv-ketel uit. Daarna haal je de oude thermostaat los van de muur. Bewaar deze goed, je kunt hem dan weer terughangen als je een keer tegen een probleem aanloopt of als je gaat verhuizen. Er zijn stickers met labeltjes bijgeleverd die het aansluiten extra makkelijk maken. Je kunt deze aan de bestaande draadjes vast maken zodat je na het bevestigen van het achterplaatje precies weet op welk kroonsteentje je ze moet schroeven. Het achterplaatje van de Tado schroef je vast aan de muur. Het past precies op de twee bestaande pluggen in de muur van de vorige thermostaat. Ten slotte kun je de thermostaat voorzichtig op dat achterplaatje klikken en de cv-ketel weer aanzetten. Daarmee zal de installatie zijn afgerond.

Slim schema

Je kunt de temperatuur op de unit zelf regelen maar dit kan helaas alleen per hele graad. Het voordeel is wel dat je de temperatuur ook kunt regelen als je internetverbinding uitvalt. Voor een nauwkeurigere temperatuurinstelling kun je de app gebruiken. Handmatig kun je de temperatuur via de app per halve graad instellen en in een slim schema kun je het zelfs per tiende graad instellen. We raden aan om als eerste zo’n slim schema te maken. Dat is een schema met de dagen van de week en de gewenste temperatuur per dagdeel. Precies zoals je dat van een klokthermostaat gewend bent. Als je meerdere kamers verwarmt kun je dit per ruimte doen. Je kunt daarna op elk moment afwijken van het schema en de temperatuur tijdelijk aanpassen via de unit of app.

Meer slimme features

Tado biedt diverse slimme features waar je in enkele gevallen gratis gebruik van kunt maken. Zo maakt Tado standaard gebruik van plaatselijke weersinformatie en past zich hierop aan om energie te besparen. De app geeft je bovendien mooie grafieken van de temperatuur en luchtvochtigheid en maakt een rapport over de luchtkwaliteit, met advies voor verbeteringen. Verder kan de app het detecteren als een raam is geopend. Je krijgt dan een notificatie om de verwarming uit te zetten. Als je een abonnement op Auto-Assist hebt (€2,99/maand of €24,99/jaar) kan Tado de verwarming automatisch voor je uitzetten gedurende een instelbare tijd. De feature kan overigens ook valse meldingen geven, omdat vooral wordt gekeken naar plotselinge veranderingen in temperatuur of vochtigheid. 

Aanwezigheidsdetectie

Via de smartphones van gebruikers kan Tado, middels positiebepaling met gps, ook detecteren dat de laatste persoon het huis heeft verlaten. De feature heet Geolocatie. Je ontvangt dan een herinnering om naar de afwezigheidsmodus over te schakelen. Ook hier geldt dat dit met Auto-Assist automatisch gebeurt, waarbij tevens de verwarming weer automatisch kan worden aangezet als je bijna thuis bent. Gebruik je Home Assistant dan kun je vast allerlei slimme automatiseringen bedenken waardoor je het abonnement niet nodig hebt.

Interesse in een Tado-set voor thuis? Bij Bol.com hebben ze 'm!

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.