Sony brengt de afgelopen jaren elk half jaar een nieuw topmodel smartphone uit, en zet die trend op de IFA-elektronicabeurs voort met de Xperia XZ1. De 699 euro kostende telefoon heeft een herkenbaar ontwerp, high-end hardware en draait op Android 8.0 Oreo. We bekijken hem alvast van dichtbij, voor hij later deze maand uitkomt.

Na de Xperia XZ en XZs wordt de XZ1 het derde Sony-vlaggenschip in amper een jaar tijd, maar verwacht van de buitenkant geen grote verschillen. Net als zijn voorgangers heeft de XZ1 een rechthoekig ontwerp met vrij scherpe hoeken en grote randen boven en onder het beeldscherm. Van een randloos scherm, zoals de Samsung Galaxy S8 en LG V30 hebben, is bij dit Sony-toestel geen sprake. Het maakt de XZ1 groter dan nodig; hij is qua afmetingen vergelijkbaar met bijvoorbeeld de S8, die een scherm van maar liefst 5,8 inch heeft. Weliswaar is de XZ1 voorzien van stereospeakers aan de voorkant, de forse schermranden laten de telefoon wat gedateerd overkomen. Niet in de laatste plaats omdat hij grotendeels hetzelfde oogt als een Sony-telefoon van vier jaar geleden.

Gelukkig laat de van metaal gemaakte XZ1 wel een solide indruk achter, en zijn we te spreken over de water- en stofbestendigheid en (niet geheel onbelangrijk) gewoon een 3,5mm-koptelefoonaansluiting. De vingerafdrukscanner zit nog steeds aan de rechterzijkant, verwerkt in de aan- en uitknop. Dat kan onpraktisch zijn voor linkshandigen.

©PXimport

Hardware: top of the line

Een blik op het specificatielijstje van de Sony Xperia XZ1 toont veel overeenkomsten met die van concurrerende smartphones als de HTC U11, LG V30 en OnePlus 5. De XZ1 draait op dezelfde Snapdragon 835-processor en heeft 4GB werkgeheugen met 64GB uitbreidbare opslagruimte. Verder bevat de telefoon een usb-c-poort met snelladen-functie, een relatief kleine 2700 mAh accu en een 13 megapixel frontcamera. Die lijkt op het eerste gezicht goede selfies te maken.

Aan de achterkant van de XZ1 vind je een 19 megapixel camera met f/2.0-diafragma, super slow-motion-filmfunctie en voorspellende techniek die al een paar foto's maakt voor je op de sluiterknop drukt. Komt dit alles je bekend voor? Dat kan: het Xperia XZ Premium-smartphone, die in de zomer verscheen, heeft dezelfde camera. Omdat die uitstekende foto's en video's maakt, is het aannemelijk dat de XZ1 minimaal even goed scoort. Een paar testfoto's op de beursvloer zien er in ieder geval ruim voldoende uit.

Beeldscherm: nieuwe functies, oude resolutie

De Xperia XZ1 heeft een ips lcd-scherm met full-hd-resolutie, waar Sony-topmodellen al jaren gebruik van maken. Veel premium smartphones zijn overgestapt op een beter oled-paneel met hogere qhd-resolutie, maar Sony blijft de boot afhouden (behalve met de XZ Premium met 4K-display). Voor sommigen zal dat een minpunt zijn, terwijl anderen er blij mee zijn omdat full-hd een langere accuduur mogelijk maakt. De fabrikant kiest er wel voor om nieuwe technieken in het beeldscherm te verwerken; bij de XZ1 is dat hdr-ondersteuning. Netflix-video's met hdr-ondersteuning komen zo beter tot hun recht.

©PXimport

Android 8.0 Oreo

De nieuwste smartphone komt met de nieuwste software. Zo simpel klinkt het, maar Sony is de enige fabrikant die op de IFA telefoons presenteerde met het nieuwe Android 8.0 Oreo. Die software is net een paar weken uit en is geïnstalleerd op de Xperia XZ1 (en XZ1 Compact). Andere topmodellen, waaronder de LG V30, moeten het doen met het één jaar oude Android 7.1 Nougat. Sony heeft dus een streepje voor, en past de Android-versie daarnaast weinig aan. Wel worden er een aantal commerciële apps voorgeïnstalleerd, waaronder een antivirusscanner en social media-apps. Dat zien we liever niet op zo'n dure telefoon.

©PXimport

Voorlopige conclusie

Sony levert met de Xperia XZ1 zijn derde topmodel in iets meer dan een jaar tijd af, waarbij overduidelijk meer sprake is van evolutie dan revolutie. Het herkenbare ontwerp komt vandaag de dag wat saai en ouderwets over, het beeldscherm is nauwelijks gewijzigd en de camera kennen we van een andere Sony-telefoon. Aan de andere kant is de hardware nagenoeg identiek aan die van andere vlaggenschepen, en valt het te prijzen dat Sony - vooralsnog als enige - Android 8.0 Oreo installeert op zijn smartphones. De Xperia XZ1 lijkt op alle vlakken een goede smartphone, maar weet ons op de IFA niet het wow-gevoel te bezorgen dat de Samsung Galaxy S8 en LG V30 teweegbrachten. We vragen ons daarom ook af of de telefoon later wel weet te overtuigen, want de concurrentie is ongekend sterk dit jaar.

De Sony Xperia XZ1 verschijnt in september voor 699 euro.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.