Eén, twee, drie, drie T, vijf. OnePlus houdt er een vreemde manier van tellen op na, omdat vier een ongeluksgetal is in China. Wat niet ongebruikelijk is, is dat de OnePlus 5 de concurrentie wederom op scherp zet met topspecificaties, dubbele camera en een scherpe prijs.

Omdat OnePlus, in tegenstelling tot onder andere Samsung en Apple, altijd voor een scherpe prijs een topsmartphone aanbiedt, noemen ze hun toestellen steevast ‘flagship killers’. Maar de prijs van OnePlus’ smartphone is van zo’n 300 euro ten tijde van het eerste toestel gestegen naar 500 euro (560 voor de luxere variant). Daardoor was ik tijdens de presentatie toch wel een tikje teleurgesteld. Kun je zo’n toestel nog wel een vlaggenschipbestrijder noemen als je je toestel in de hoogste prijsklasse tilt? Hoe dan ook, de OnePlus 5 gaat meer dan tevoren een nek-aan-nekrace aan met de vlaggenschepen van Samsung, Apple, Sony, LG, HTC en Huawei.

Op het gebied van specificaties zit dat wel snor: de Snapdragon 835-processor is een van de krachtigste smartphoneprocessors van het moment. Er zijn twee uitvoeringen, een met 64GB opslagruimte en zes gigabyte aan werkgeheugen en een variant die zestig euro meer kost die 128GB en acht gigabyte (!) werkgeheugen aan boord heeft. De hoeveelheid werkgeheugen is wel een tikje overdreven. Zelf ben ik met vier gigabyte nog nooit tekortgekomen, zelfs niet als ik een smartphone het vuur aan de schenen leg. De hoeveelheid werk- en opslaggeheugen is in ieder geval prettig voor wie veel apps gebruikt. De hoeveelheid opslaggeheugen is echter niet met een geheugenkaart uit te breiden, wel valt er een extra simkaart te plaatsen. Dat is een beetje gek, veel smartphones bieden juist ruimte voor een geheugenkaart óf een tweede simkaart.

©PXimport

Accu

Maar veel apps open hebben, houdt ook in dat je meer energie verbruikt. Daar wringt de schoen wel een beetje, want de 3.300 mAh-grote accu geeft je niet echt de beste accuduur. Ik heb soms wel moeite om de dag door te komen, vooral als ik m’n VPN aan heb staan en via bluetooth verbonden ben met een sportarmbandje. Dat is wel even anders dan de Zenfone Zoom S van Asus, die ongeveer hetzelfde prijskaartje heeft. Op de accuduur na legt deze smartphone het echter op alle fronten af van de OnePlus 5.

Gelukkig weet OnePlus het leed redelijk te verzachten met Dash Charge: een speciale oplader die het toestel via z’n usb-c-poort razendsnel oplaadt. Je moet echter wel een speciale Dash Charge-oplader bij je dragen. Overigens laadt de smartphone natuurlijk ook gewoon op via alle andere usb-c opladers, maar dan wat minder snel.

Licht metaal

De bouwkwaliteit geeft het toestel ook de uitstraling die de andere toptoestellen als de Huawei P10 en iPhone 7 Plus hebben, die ook een metalen afwerking hebben. Op de afbeeldingen die OnePlus tijdens de aankondiging gebruikte leek de OnePlus wel heel erg op de iPhone 7 Plus, maar dan gewoon met koptelefooningang. Wanneer ik het toestel voor het eerst in handen kreeg verminderde deze indruk gelukkig een beetje. Het toestel is namelijk aan de achterkant rond afgewerkt en ondanks dezelfde schermgrootte van 5,5 inch (14 cm) is het toestel een stuk compacter door z’n dunnere schermranden.

De metalen achterkant zorgt ervoor dat het toestel niet zo’n enorme vingerafdrukmagneet is, maar voelt eveneens erg licht, stevig en hoogwaardig. Aan de achterkant prijkt een dubbele camera, terwijl aan de voorkant de vingerafdrukscanner is bevestigd. Deze scanner is tevens de home-knop, maar het is wel wat onwennig dat hij zich niet laat indrukken.

Aan de linkerbovenzijkant zit een schuifknopje om het geluidsprofiel op aan, uit of niet storen te zetten. Hoewel het knopje ook al op de OnePlus 3 zat is het ook wel een beetje afgekeken van de iPhone. Bovendien vond ik het persoonlijk niet echt een verrijking voor het toestel omdat het schuifknopje in m’n broekzak wel eens versprong.

©PXimport

©PXimport

Scherm

In het toestel zit, net als zijn voorgangers, een 5,5-inch (14 cm) full HD-scherm. Met de wat teleurstellende accuduur in het achterhoofd is deze resolutie de juiste keuze geweest en als je je smartphone niet voor VR gebruikt is het verschil ook nauwelijks waarneembaar. Het scherm is groot, maar het formaat van de OnePlus 5 valt echter binnen de perken door dunne schermranden en dunne bouw. De plaatsing van de vingerafdrukscanner onder het scherm maakt het toestel wel wat langwerpiger, maar de scanner op deze plaats werkt nou eenmaal het natuurlijkst.

De schermkwaliteit is ook om over naar huis te schrijven. Vooral de kleurweergave is heerlijk. Vooral als je in de goede lichtomstandigheden kleurige foto’s hebt geschoten (ik vertel zo over de camera), dan komen de kleuren ontzettend natuurgetrouw over. Dat is anders dan bijvoorbeeld de Samsung Galaxy S8, die de neiging heeft kleuren wat te overdrijven. Omdat het een amoledscherm is, wordt zwart echt diepzwart weergegeven, waardoor er nauwelijks overgang te zien is tussen het zwarte toestel zelf en het scherm. Indrukwekkend.

Wanneer ik in fel zonlicht stond had de OnePlus 5 wel wat moeite om het scherm voldoende te verlichten om alles goed te kunnen aflezen.

©PXimport

Dubbelziend

Alleen al op papier is de camera indrukwekkend. Niet alleen is er dus een dubbele camera op de achterkant aanwezig, 16 en 20 megapixel, een diafragma van f/1.7 (en f/2.6) en pixelgroottes van 1.12 en 1 µm zijn om mee op te scheppen. Twee goede lenzen is op papier leuk, maar het is nog best lastig om deze softwarematig goed samen te laten werken. Huawei steekt in samenwerking met Leica ontzettend veel geld en onderzoek in de werking van de dualcam. Apple heeft zich er op verkeken waardoor een portretmodus die de achtergrond vervaagt pas maanden later via een update verscheen en de Zenfone die ik onlangs testte verslikte zich af en toe, waardoor delen niet op de juiste plek stonden, alsof er iemand in een panorama bewoog.

De dubbele camera van de OnePlus 5 is goed afgesteld en schiet prachtige foto’s, waarbij veel kleur en detail zichtbaar is. De camera’s worden net als bij de iPhone 7 Plus ingezet om een soort optische zoom mogelijk te maken, door een groothoeklens en een kleinere lens te gebruiken. De zoom-knop wisselt van weergave. Toch is de OnePlus 5 op cameragebied geen flagship-killer. Wanneer de camera in donkerdere omgevingen of buiten bij bewolking zijn werk moet doen is er te veel ruis en onscherpte.

De twee lenzen zijn behoorlijk verschillend als je kijkt naar het aantal megapixel, diafragma en pixelgrootte. Toch zijn er weinig verschillen waarneembaar wanneer ik de groothoek en de zoomlens inzet. Het lijkt er dus op dat OnePlus het wel goed voor elkaar heeft de twee lenzen optimaal samen te laten werken. Maar ondanks dat moeten ze toch hun meerdere erkennen in de vlaggenschepen van HTC, Samsung, Apple, et cetera.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Adembenemend goed

Wat de OnePlus 5 voor mij echter een van de meest prettige smartphones maakte om uit te testen was de manier waarop OnePlus Android 7.1 onder handen neemt. Of beter gezegd, vrijwel niet onder handen neemt. De Android-skin Oxygen OS kent geen overbodige bloatware en kent geen ingrijpende veranderingen in Android, sterker nog, je hebt meer mogelijkheid om alles naar je eigen smaak in te richten. Android komt volledig tot bloei. Het overzichtsscherm dat verschijnt als je het startscherm naar rechts veegt (waar andere fabrikanten Google Now, Bixby en dergelijke plaatsen) is een overzichtelijke lijst die je verticaal kan scrollen en ook widgets in kwijt kunt. Handig!

Normaliter ben ik tijdens het testen van smartphones geneigd om Nova Launcher te installeren om het toestel toch nog een beetje het gevoel van Android terug te geven. De OnePlus 5 is hierop een uitzondering, en dat is een heel groot pluspunt.

©PXimport

Conclusie

De OnePlus 5 is niet de flagship-killer die het was ten tijde van de eerste OnePlus-smartphone. Daarvoor is de prijs simpelweg te hoog, 500 (of 560) euro valt eigenlijk gewoon in de vlaggenschip-prijsklasse. De OnePlus 5 is echter wel een geduchte vlaggenschip-concurrent te noemen. De bouwkwaliteit is indrukwekkend (hoewel ik waterdichtheid mis), Oxygen OS laat Android tot bloei komen, het scherm is beeldig en de specificaties uitmuntend. 8GB RAM en 128GB opslagruimte biedt veel speelruimte voor veel, heel veel apps. Toch rijmt de wat kleinere batterij hier niet mee. Dat is wel jammer. Ook van de camera had ik meer verwacht. Deze moet in lastige lichtomstandigheden toch zijn meerdere erkennen in de andere vlaggenschepen.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!