Oh jee, Sinterklaasavond staat voor de deur en je bent vergeten cadeautjes te kopen! Geeft helemaal niks, want die fout maken wij ook jaar op jaar op jaar. Zo vaak zelfs, dat we inmiddels een back-up plan hebben. Hier zijn 4 tips om last-minute nog wat tech-cadeautjes te geven. Enne... Geen dank hè?

1. Snel bestellen

Steeds meer bedrijven bieden bezorging binnen 24 uur aan, zoals Coolblue of (de meeste) artikelen op Bol.com. Als je dus op het laatste moment iets nodig hebt, weet je dus vrij zeker dat je je cadeautje morgen nog in huis hebt. Wil je liever zeker weten dat het er vandaag nog is? Dan heeft Coolblue ook een dienst waarbij je iets dezelfde dag nog in huis kan hebben. Dat werkt alleen wanneer je iets vóór 15.00 bestelt, en het kan goed zijn dat je het dan pas om 21.00 hebt. Bovendien betaal je daar niet minder dan € 9,95 voor, dus kun je je afvragen of dat de moeite waard is.

Een andere slimme tip is om de Pricewatch van Tweakers te bekijken. Als je daar naar een willekeurig product gaat en op 'Prijzen' klikt, kun je bij 'Levertijd' zien hoe snel een product in huis is. Let daarbij op vrachtwagentjes met 24/5 erop, wat betekent dat je een product op werkdagen kunt bestellen zodat het de volgende dag in huis is.

Dat zie je overigens ook op Beslist.nl, waar je direct ook kunt zien hoe laat je je product uiterlijk besteld moet hebben om het de volgende dag te krijgen.

2. Zelf een dvd of cd maken

Als je liever niet van achter je computer vandaan komt (geeft niks, doen wij ook liever niet), dan kun je natuurlijk altijd ook zelf wat gaan knutselen. Dvd's en cd's doen het altijd goed, dus laten we daar eens naar kijken. Je kunt namelijk makkelijk je eigen dvd's maken - maar dan wel een beetje leuk natuurlijk.

Je kunt een dvd of cd natuurlijk makkelijk downloaden (en dan uiteraard niet van websites zoals The Pirate Bay, KickAss Torrents of Demonoid, want dat is illegaal dus dat zouden jullie nooit doen...). Een video of cd is bijvoorbeeld te koop op iTunes. Je kunt een cd direct in iTunes branden naar een schijf: Je kunt hier lezen hoe dat moet.

Met een dvd is dat wat moeilijker, want daar heb je extra software voor nodig. Je kunt hier lezen hoe dat moet.

Stichting Brein heeft een speciale website gelanceerd waar je kunt zien waar je legaal kunt downloaden. Daar staan echter nog websites op zoals ZuneNet, dus uhm.... Misschien toch eens naar die niet zo legale sites gaan kijken?

Als je een film of cd hebt gedownload, moet je die nog even branden - net als vroeger. Een oud maar nog steeds actueel artikel over branden vind je hier.

Wil je zo'n gebrande dvd of cd nog in een mooi hoesje verpakken, dan vind je hier een grote verzameling aan dvd- en cd-covers.
 

3. Digitale cadeau's verzinnen

Als je er niet op vertrouwt dat je iets fysiek met de post binnenkrijgt, moet je andere manieren gaan bedenken.

Cadeaubonnen zijn sinds mensenheugenis hét cadeau bij uitstek voor wanneer je even zonder inspiratie zit, en dat is bij pakjesavond niet anders. Het wordt helemaal makkelijk gemaakt door alle online winkels waar je digitale apps of games kunt kopen, waardoor je niet eens meer een fysieke waardebon hoeft te hebben.

Google Play
Je kunt in de winkel fysieke kaarten kopen, maar ook online Die zijn wel onofficiëel, waardoor je iets meer betaalt dan het tegoed (je betaalt € 17,99 voor € 15,- tegoed), maar je hebt het wel direct in je mailbox. Maak daar een leuk documentje van en voìla! Je kunt terecht op PlayCardGiftCodes.nl of op GoogleGiftCard.nl.

iTunes/App Store
Apple heeft wel een eigen manier om cadeaubonnen voor de App Store en iTunes te kopen. Let daarbij wel op dat er een verschil is tussen de Apple Store (voor fysieke Apple-producten) en de App Store (voor iPhone- en iPad-apps). Voor die eerste kun je hier een digitale giftcard laten maken en emailen. Je kunt daar zelf een bedrijf op zetten van maximaal € 2,000,- waarmee iemand Apple-accessoires kan kopen - al kun je je afvragen of je moet je limiet van € 15,- bij je surprise ver komt...
Je kunt ook een giftcard maken voor de App Store of de iTunes Store, zodat de ontvanger apps kan kopen voor de iPhone, of muziek of films. Dat moet echter via iTunes, dus installeer je dat eerst als je het nog niet hebt.

Klik daar bovenin op 'iTunes Store' en log in met je Apple ID. Klik dan rechts op 'Verstuur iTunes Cadeau' en geef een mailadres op. Dat kan je eigen mailadres zijn, zodat je de code later nog kunt geven. Je kunt ook inplannen wanneer je het cadeau stuurt.

Als je geen iTunes hebt of dat simpelweg niet wil gebruiken, kun je net als met Google Play gebruik maken van een derde partij. Ook daarbij betaal je wel iets meer, maar je krijgt de code meteen in je mail zodat je er zelf iets moois van kunt maken. Je kunt dat bijvoorbeeld doen via iTunesCard.nl.

Spotify
De enige officiële cadeaukaarten voor Spotify zijn fysiek, maar ook hier zijn genoeg online winkels te vinden waar je de kaarten online kunt kopen (voor een iets hoger bedrag). Dat kan bijvoorbeeld op 123SpotifyGiftCard.nl.

Windows/Xbox
Microsoft heeft eigen gift-cards die je online kunt kopen en via email kunt ontvangen. Die kun je gebruiken in de Microsoft Store als je een Windows Phone hebt, maar ook op de Xbox One zodat je er games kunt kopen, of skins voor je personages. je kunt ze hier kopen.

Facebook
Ook Facebook heeft eigen cadeaukaarten, maar de fysieke exemplaren zijn niet in Nederland verkrijgbaar. Je gebruikt een cadeaukaart voor Facebook bijvoorbeeld als je spelletjes koopt of in-game-aankopen doet in bijvoorbeeld Candy Crush. Gift-cards moet je ook kopen via externe partijen, zoals FBcodes.nl.

PlayStation Network
Er zijn kaarten te koop voor het PlayStation Network, maar die zijn vaak ook fysiek. Ook hier kun je echter terecht bij derde partijen, zoals bij PSNcardsdirect.nl.

4. Biedt je diensten aan!

Je leest Computer Idee, en als je dan net zoals de redacteuren bent ben jij degene die altijd op verjaardagen wordt gevraagd om 'even naar het internet te kijken'. Geeft niks, vinden we soms best leuk en ook een beetje vleiend, maar waarom zouden we het 'gratis' doen? Je kunt natuurlijk ook jezelf en je kennis als cadeau geven!

Maak daarom tegoedbonnen waarop je je eigen diensten aanbiedt. "Ik kom 1 (één) keer langs om je printer te installeren", of "Ik help je met het bouwen van één eigen website".

Er zijn genoeg websites waarmee je dat een beetje mooi kunt verpakken door er een eigen tegoedbon van te maken. Kijk maar eens op GeefEenTegoedBon.nl.

Disney en Lucasfilm hebben gisteren een nieuwe trailer van de aankomende bioscoopfilm The Mandalorian and Grogu uitgebracht.

Tijdens de Super Bowl werd er al een trailer uitgezonden, maar die viel niet bij alle fans even goed in de smaak. Lucasfilm lijkt het goed te willen maken met deze nieuwe trailer, die veel meer als een trailer voor een traditionele Star Wars-film voelt.

The Mandalorian en Grogu worden in de aankomende film ingehuurd om Colonal Ward te redden uit de klauwen van Rotta the Hutt - de zoon van Jabba the Hutt. De rol van The Mandalorian wordt zoals in de serie gespeeld door Pedro Pascal, maar ook acteurs als Jeremy Allen White en Sigourney Weaver zijn van de partij.

De film, die de Disney+-serie The Mandalorian opvolgt, draait vanaf 20 mei in Nederlandse bioscopen.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.