ID.nl logo
Hoe kies je het juiste schermformaat voor een tv?
© Reshift Digital
Huis

Hoe kies je het juiste schermformaat voor een tv?

Als je op zoek gaat naar een nieuwe televisie, kijk je waarschijnlijk eerst naar het gewenste formaat. Tegenwoordig zijn zelfs grote modellen van 55 of 65 inch prima betaalbaar, dus een fraaie televisie is voor veel mensen binnen handbereik. Maar het juiste schermformaat is van meerdere factoren afhankelijk. Waar moet je op letten?

Sinds de opkomst van 4K stijgt de behoefte naar grote tv inch maten alleen maar, want Ultra HD-beelden komen op een fors scherm het beste tot hun recht. Houd wel rekening met de beschikbare ruimte en bepaal vooraf de maximale breedte van de beeldbuis. Zo voorkom je dat je onverhoopt een te grote televisie aanschaft.

Fabrikanten gebruiken de eenheid inch om de grootte van televisies uit de drukken. Vermeldt een televisiemerk bij zijn product bijvoorbeeld een formaat van 49 inch, dan wordt hiermee de afstand van het beelddiagonaal bedoeld. Dit is dus de totale lengte tussen de hoeken linksonder en rechtsboven van het scherm.

Wil je de afstand liever niet in inch berekenen? Geen probleem, want je rekent inches eenvoudig om naar centimeters. Vermenigvuldig het aantal inches met 2,54 en je achterhaalt de beelddiagonaal in centimeters. In het geval van een 49inch-scherm is de som dus 49 × 2,54, wat resulteert in een beelddiagonaal van zo’n 124 centimeter. De meeste televisiemerken vermelden overigens in hun specificaties ook de schermdiagonaal in centimeters.

Ideale kijkafstand

Welke televisieformaat je het beste kunt kiezen, hangt nauw samen met de kijkafstand in de kamer. In een bescheiden slaapkamer kun je waarschijnlijk uit de voeten met een kleiner model dan in een ruime woonkamer. Verder hangt het ook af van de hoofdactiviteit. Als je een televisie voornamelijk gebruikt om te gamen, zit je doorgaans dichter op het scherm dan wanneer je op een afstandje geniet van een spannende film.

Belangrijk om te weten is dat het voor een gemiddelde woonkamer haast onmogelijk is om een te grote televisie te kopen. Een goede kijkafstand heeft namelijk alles te maken met de gebruikte resolutie. 

©PXimport

Doordat de standaardresolutie van de meeste nieuwe televisies de afgelopen jaren steeg naar maar liefst 3840 × 2160 pixels (4K) moet je behoorlijk dicht bij het scherm zitten om het verschil met een Full HD-televisie (1920 × 1080 pixels) te zien.

Om alle details van een 4K-televisie zonder verlies waar te nemen, gebruik je de volgende vuistregel om de ideale kijkafstand te berekenen. Vermenigvuldig het schermdiagonaal in centimeters met 0,8 en je weet hoe ver je van de televisie kunt zitten. Een 55inch-televisie heeft een beelddiagonaal van ongeveer 140 centimeter, dus dan kom je uit op een ideale kijkafstand van slechts 112 centimeter.

Waarneembare details

In de praktijk zit natuurlijk niemand op een meter voor de televisie. Een ideale kijkafstand afgestemd op het maximaal aantal waarneembare details is tenslotte iets anders dan een comfortabele kijkafstand. Een kanttekening is dan ook wel op zijn plaats, want op een langere afstand kun je natuurlijk ook van 4K-beelden genieten.

Wel neemt het aantal waarneembare details geleidelijk af wanneer je verder weg zit van het scherm. Deze korte ideale kijkafstand verklaart overigens wel waarom je in het geval van een 4K-televisie het beste voor een grote beeldbuis kunt kiezen. Bij een klein maatje zit je al gauw te ver weg, waardoor de meerwaarde ten opzichte van een Full HD-televisie wegvalt.

©PXimport

Een model van 65 of zelfs 75 inch is tegenwoordig helemaal niet vreemd voor een huiskamer met normale afmetingen. Bij een exemplaar van 75 inch bedraagt de ideale kijkafstand nog altijd slechts 152 centimeter, al is een afstand van enkele meters in de praktijk natuurlijk realistischer. 

Heb je de keuze, ga dan altijd voor groot. Je raakt er snel aan gewend en je zult er geen spijt van krijgen! Zit je relatief ver weg en wens je geen grote televisie, dan is een Full HD-televisie een prijsvriendelijk alternatief.

Kleine tv kopen?

Overigens is groter niet altijd beter. Als tweede televisie in de slaapkamer is een uit de kluiten gewassen beeldbuis zelfs ongewenst, omdat het felle licht je wakker houdt. Vlak voor het slapengaan nog even een talkshow kijken, is dus niet echt bevorderlijk voor de nachtrust. Een model van pakweg 32 of 43 inch voldoet voor de meeste slaapkamers al prima. Bijkomend voordeel is dat kleine televisies ook nog eens zeer betaalbaar zijn.

▼ Volgende artikel
CES 2026: Acer introduceert gamingmonitoren tot 1000 Hz en 5K-resolutie
© Acer
Huis

CES 2026: Acer introduceert gamingmonitoren tot 1000 Hz en 5K-resolutie

Tijdens CES 2026 heeft Acer drie nieuwe gamingmonitoren aangekondigd. Blikvanger is de Predator XB273U F6, die een verversingssnelheid tot 1000 Hz haalt in een verlaagde resolutie. Daarnaast introduceert Acer de Predator X34 F3 met QD-OLED-scherm en 360 Hz, en de Nitro XV270X P, een 5K-monitor die snelheid en scherpte combineert.

De Predator XB273U F6 is een 27-inch QHD-monitor (2560 × 1440) met AMD FreeSync Premium en een verversingssnelheid van 500 Hz. Wie kiest voor een lagere resolutie van 1280 × 720 kan de snelheid opvoeren tot 1000 Hz. Dat maakt het scherm vooral interessant voor e-sporters, waar elke milliseconde telt. Het IPS-paneel dekt 95 procent van het DCI-P3-kleurengamma en biedt brede kijkhoeken. Met een contrast van 2000:1 en een helderheid van 350 nits blijft het beeld scherp en gelijkmatig. De monitor heeft twee HDMI 2.1-poorten, DisplayPort 1.4, ingebouwde luidsprekers en een in hoogte verstelbare standaard. Via de Acer Smart Dial op de afstandsbediening zijn helderheid en volume snel aan te passen.

De Predator X34 F3 richt zich op gamers die snelheid willen combineren met beeldkwaliteit. Het gebogen 34-inch QD-OLED-scherm levert een resolutie van 3440 × 1440 pixels en een verversingssnelheid tot 360 Hz. Dankzij de minimale responstijd van 0,03 ms en ondersteuning voor AMD FreeSync Premium Pro blijven beelden vloeiend, ook bij snelle bewegingen. De dekking van 99 procent DCI-P3 en een contrastverhouding van 1 miljard op 1 zorgen voor levendige kleuren en diepe zwarttinten. Het scherm is verstelbaar in hoogte en hoek en beschikt over twee 5 watt-speakers.

©Acer

De Nitro XV270X P is bedoeld voor gamers die detail belangrijk vinden. Het 27-inch IPS-scherm biedt een 5K-resolutie (5120 × 2880) bij 165 Hz, of 330 Hz bij 2560 × 1440. De monitor ondersteunt AMD FreeSync Premium, heeft een responstijd van 0,5 ms (GTG) en een contrastverhouding van 1.000.000.000:1. De helderheid piekt op 400 nits (HDR400), met een 95 procent dekking van DCI-P3. Ook hier is het scherm volledig verstelbaar en voorzien van HDMI 2.1-, DisplayPort- en audio-aansluitingen.

©Acer

Beschikbaarheid

De Predator XB273U F6, Predator X34 F3 en Nitro XV270X P verschijnen in het tweede kwartaal van 2026 in de Benelux.

▼ Volgende artikel
Hier rijden de strooiwagens nu: zo check je of jouw route al gestrooid is
© Rijkswaterstaat
Huis

Hier rijden de strooiwagens nu: zo check je of jouw route al gestrooid is

Heel Nederland ligt onder een dikke laag sneeuw. En dat betekent dat het flink glad kan zijn. Moet je toch de weg op? Via een online kaart van Rijkswaterstaat zie je live waar strooiwagens rijden en op welke wegen net is gestrooid.

Ga je naar Rijkswaterstaatstrooit.nl, dan krijg je een interactieve kaart van Nederland te zien. Op die kaart bewegen kleine icoontjes die de actieve strooiwagens voorstellen. De gegevens worden voortdurend bijgewerkt, waardoor je vrijwel live ziet waar op dat moment wordt gestrooid.

Naast de voertuigen vallen de gekleurde lijnen op de wegen op. Een paarse lijn betekent dat er in de afgelopen zes uur zout is gestrooid. Zo kun je zelf een inschatting maken of jouw route redelijk begaanbaar zal zijn of dat je éxtra moet opletten.

©Rijkswaterstaat

Zo lees je de strooikaart

De kaart laat zien wat er nu en in de afgelopen zes uur op de weg is gebeurd, inclusief strooiacties, wegdektemperaturen en radarbeelden. Kijk je vooruit, dan toont de kaart een verwachting tot twee uur met de voorspelde verwachte radarbeelden en wegdektemperaturen. Goed om te weten: je kunt niet vooruitkijken om te zien waar de strooiwagens gaan rijden.

Wegtemperatuur

De kaart laat meer zien dan alleen strooiwagens. Op veel plekken vind je ook de actuele wegdektemperatuur. Die metingen komen van 330 meetpunten verspreid over het hele land. Dat is relevant, omdat het asfalt vaak al onder nul kan zijn terwijl de buitentemperatuur dat nog niet is. Gaat het sneeuwen of regenen op wegdek dat al beneden nul is, dan neemt de kans op gladheid toe.

©Rijkswaterstaat

Op de A12, onder Utrecht, is de temperatuur van het wegdek -3,3 graden.

Neerslag

Links op de kaart zie je ook nog een icoontje van een regenwolk met een zonnetje erachter. Klik je daar op, dan krijg je actuele beelden te zien van de neerslagradar van het KNMI. Je ziet niet alleen waar de neerslag valt, maar ook of er veel of weinig valt. Dit neerslagbeeld wordt elke vijf minuten opnieuw samengesteld.

De weg op? Doe het veilig!

Door voor vertrek de strooikaart te checken, vergroot je de veiligheid onderweg. Of, anders gezegd, je verkleint het risico. Wat je zelf nog kunt doen? Controleer de bandenspanning. Bij kou daalt de luchtdruk, niet alleen buiten maar ook in je banden, wat invloed heeft op de grip. Kijk daarnaast of je voldoende ruitensproeiervloeistof hebt en of die bestand is tegen vorst; daar bestaan verschillende gradaties in. Leg voor de zekerheid ook een zaklamp en een warme deken in de auto. Een powerbank is eveneens handig. Mocht je vast komen te staan, dan blijf je in ieder geval warm en heb je genoeg stroom om je smartphone een paar uur te gebruiken.