ID.nl logo
Hoe kies je het juiste schermformaat voor een tv?
© Reshift Digital
Huis

Hoe kies je het juiste schermformaat voor een tv?

Als je op zoek gaat naar een nieuwe televisie, kijk je waarschijnlijk eerst naar het gewenste formaat. Tegenwoordig zijn zelfs grote modellen van 55 of 65 inch prima betaalbaar, dus een fraaie televisie is voor veel mensen binnen handbereik. Maar het juiste schermformaat is van meerdere factoren afhankelijk. Waar moet je op letten?

Sinds de opkomst van 4K stijgt de behoefte naar grote tv inch maten alleen maar, want Ultra HD-beelden komen op een fors scherm het beste tot hun recht. Houd wel rekening met de beschikbare ruimte en bepaal vooraf de maximale breedte van de beeldbuis. Zo voorkom je dat je onverhoopt een te grote televisie aanschaft.

Fabrikanten gebruiken de eenheid inch om de grootte van televisies uit de drukken. Vermeldt een televisiemerk bij zijn product bijvoorbeeld een formaat van 49 inch, dan wordt hiermee de afstand van het beelddiagonaal bedoeld. Dit is dus de totale lengte tussen de hoeken linksonder en rechtsboven van het scherm.

Wil je de afstand liever niet in inch berekenen? Geen probleem, want je rekent inches eenvoudig om naar centimeters. Vermenigvuldig het aantal inches met 2,54 en je achterhaalt de beelddiagonaal in centimeters. In het geval van een 49inch-scherm is de som dus 49 × 2,54, wat resulteert in een beelddiagonaal van zo’n 124 centimeter. De meeste televisiemerken vermelden overigens in hun specificaties ook de schermdiagonaal in centimeters.

Ideale kijkafstand

Welke televisieformaat je het beste kunt kiezen, hangt nauw samen met de kijkafstand in de kamer. In een bescheiden slaapkamer kun je waarschijnlijk uit de voeten met een kleiner model dan in een ruime woonkamer. Verder hangt het ook af van de hoofdactiviteit. Als je een televisie voornamelijk gebruikt om te gamen, zit je doorgaans dichter op het scherm dan wanneer je op een afstandje geniet van een spannende film.

Belangrijk om te weten is dat het voor een gemiddelde woonkamer haast onmogelijk is om een te grote televisie te kopen. Een goede kijkafstand heeft namelijk alles te maken met de gebruikte resolutie. 

©PXimport

Doordat de standaardresolutie van de meeste nieuwe televisies de afgelopen jaren steeg naar maar liefst 3840 × 2160 pixels (4K) moet je behoorlijk dicht bij het scherm zitten om het verschil met een Full HD-televisie (1920 × 1080 pixels) te zien.

Om alle details van een 4K-televisie zonder verlies waar te nemen, gebruik je de volgende vuistregel om de ideale kijkafstand te berekenen. Vermenigvuldig het schermdiagonaal in centimeters met 0,8 en je weet hoe ver je van de televisie kunt zitten. Een 55inch-televisie heeft een beelddiagonaal van ongeveer 140 centimeter, dus dan kom je uit op een ideale kijkafstand van slechts 112 centimeter.

Waarneembare details

In de praktijk zit natuurlijk niemand op een meter voor de televisie. Een ideale kijkafstand afgestemd op het maximaal aantal waarneembare details is tenslotte iets anders dan een comfortabele kijkafstand. Een kanttekening is dan ook wel op zijn plaats, want op een langere afstand kun je natuurlijk ook van 4K-beelden genieten.

Wel neemt het aantal waarneembare details geleidelijk af wanneer je verder weg zit van het scherm. Deze korte ideale kijkafstand verklaart overigens wel waarom je in het geval van een 4K-televisie het beste voor een grote beeldbuis kunt kiezen. Bij een klein maatje zit je al gauw te ver weg, waardoor de meerwaarde ten opzichte van een Full HD-televisie wegvalt.

©PXimport

Een model van 65 of zelfs 75 inch is tegenwoordig helemaal niet vreemd voor een huiskamer met normale afmetingen. Bij een exemplaar van 75 inch bedraagt de ideale kijkafstand nog altijd slechts 152 centimeter, al is een afstand van enkele meters in de praktijk natuurlijk realistischer. 

Heb je de keuze, ga dan altijd voor groot. Je raakt er snel aan gewend en je zult er geen spijt van krijgen! Zit je relatief ver weg en wens je geen grote televisie, dan is een Full HD-televisie een prijsvriendelijk alternatief.

Kleine tv kopen?

Overigens is groter niet altijd beter. Als tweede televisie in de slaapkamer is een uit de kluiten gewassen beeldbuis zelfs ongewenst, omdat het felle licht je wakker houdt. Vlak voor het slapengaan nog even een talkshow kijken, is dus niet echt bevorderlijk voor de nachtrust. Een model van pakweg 32 of 43 inch voldoet voor de meeste slaapkamers al prima. Bijkomend voordeel is dat kleine televisies ook nog eens zeer betaalbaar zijn.

▼ Volgende artikel
Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2
Huis

Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

Watch on YouTube

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

▼ Volgende artikel
Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp
© Gorodenkoff Productions OU
Huis

Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.