ID.nl logo
Hoe kies je het juiste schermformaat voor een tv?
© Reshift Digital
Huis

Hoe kies je het juiste schermformaat voor een tv?

Als je op zoek gaat naar een nieuwe televisie, kijk je waarschijnlijk eerst naar het gewenste formaat. Tegenwoordig zijn zelfs grote modellen van 55 of 65 inch prima betaalbaar, dus een fraaie televisie is voor veel mensen binnen handbereik. Maar het juiste schermformaat is van meerdere factoren afhankelijk. Waar moet je op letten?

Sinds de opkomst van 4K stijgt de behoefte naar grote tv inch maten alleen maar, want Ultra HD-beelden komen op een fors scherm het beste tot hun recht. Houd wel rekening met de beschikbare ruimte en bepaal vooraf de maximale breedte van de beeldbuis. Zo voorkom je dat je onverhoopt een te grote televisie aanschaft.

Fabrikanten gebruiken de eenheid inch om de grootte van televisies uit de drukken. Vermeldt een televisiemerk bij zijn product bijvoorbeeld een formaat van 49 inch, dan wordt hiermee de afstand van het beelddiagonaal bedoeld. Dit is dus de totale lengte tussen de hoeken linksonder en rechtsboven van het scherm.

Wil je de afstand liever niet in inch berekenen? Geen probleem, want je rekent inches eenvoudig om naar centimeters. Vermenigvuldig het aantal inches met 2,54 en je achterhaalt de beelddiagonaal in centimeters. In het geval van een 49inch-scherm is de som dus 49 × 2,54, wat resulteert in een beelddiagonaal van zo’n 124 centimeter. De meeste televisiemerken vermelden overigens in hun specificaties ook de schermdiagonaal in centimeters.

Ideale kijkafstand

Welke televisieformaat je het beste kunt kiezen, hangt nauw samen met de kijkafstand in de kamer. In een bescheiden slaapkamer kun je waarschijnlijk uit de voeten met een kleiner model dan in een ruime woonkamer. Verder hangt het ook af van de hoofdactiviteit. Als je een televisie voornamelijk gebruikt om te gamen, zit je doorgaans dichter op het scherm dan wanneer je op een afstandje geniet van een spannende film.

Belangrijk om te weten is dat het voor een gemiddelde woonkamer haast onmogelijk is om een te grote televisie te kopen. Een goede kijkafstand heeft namelijk alles te maken met de gebruikte resolutie. 

©PXimport

Doordat de standaardresolutie van de meeste nieuwe televisies de afgelopen jaren steeg naar maar liefst 3840 × 2160 pixels (4K) moet je behoorlijk dicht bij het scherm zitten om het verschil met een Full HD-televisie (1920 × 1080 pixels) te zien.

Om alle details van een 4K-televisie zonder verlies waar te nemen, gebruik je de volgende vuistregel om de ideale kijkafstand te berekenen. Vermenigvuldig het schermdiagonaal in centimeters met 0,8 en je weet hoe ver je van de televisie kunt zitten. Een 55inch-televisie heeft een beelddiagonaal van ongeveer 140 centimeter, dus dan kom je uit op een ideale kijkafstand van slechts 112 centimeter.

Waarneembare details

In de praktijk zit natuurlijk niemand op een meter voor de televisie. Een ideale kijkafstand afgestemd op het maximaal aantal waarneembare details is tenslotte iets anders dan een comfortabele kijkafstand. Een kanttekening is dan ook wel op zijn plaats, want op een langere afstand kun je natuurlijk ook van 4K-beelden genieten.

Wel neemt het aantal waarneembare details geleidelijk af wanneer je verder weg zit van het scherm. Deze korte ideale kijkafstand verklaart overigens wel waarom je in het geval van een 4K-televisie het beste voor een grote beeldbuis kunt kiezen. Bij een klein maatje zit je al gauw te ver weg, waardoor de meerwaarde ten opzichte van een Full HD-televisie wegvalt.

©PXimport

Een model van 65 of zelfs 75 inch is tegenwoordig helemaal niet vreemd voor een huiskamer met normale afmetingen. Bij een exemplaar van 75 inch bedraagt de ideale kijkafstand nog altijd slechts 152 centimeter, al is een afstand van enkele meters in de praktijk natuurlijk realistischer. 

Heb je de keuze, ga dan altijd voor groot. Je raakt er snel aan gewend en je zult er geen spijt van krijgen! Zit je relatief ver weg en wens je geen grote televisie, dan is een Full HD-televisie een prijsvriendelijk alternatief.

Kleine tv kopen?

Overigens is groter niet altijd beter. Als tweede televisie in de slaapkamer is een uit de kluiten gewassen beeldbuis zelfs ongewenst, omdat het felle licht je wakker houdt. Vlak voor het slapengaan nog even een talkshow kijken, is dus niet echt bevorderlijk voor de nachtrust. Een model van pakweg 32 of 43 inch voldoet voor de meeste slaapkamers al prima. Bijkomend voordeel is dat kleine televisies ook nog eens zeer betaalbaar zijn.

▼ Volgende artikel
TikTok is in de VS nu afgesplitst van Chinese eigenaar
Huis

TikTok is in de VS nu afgesplitst van Chinese eigenaar

Sinds afgelopen vrijdag is TikTok in de Verenigde Staten afgesplitst van het Chinese moederbedrijf ByteDance.

Vorig jaar werd al aangekondigd dat TikTok zou worden afgesplitst in de Verenigde Staten. Dit omdat het socialmediaplatform daar onder vuur ligt. China heeft namelijk toegang tot gebruikersdata van TikTok-gebruikers, en het land kan ook ook de algoritme van gebruikers beïnvloeden.

Met die kritiek in het achterhoofd stelde de Amerikaanse president Donald Trump TikTok vorig jaar voor de keuze: de app helemaal niet beschikbaar maken in de VS, of het verkopen aan een Amerikaans bedrijf. Dat laatste is nu dus gebeurd.

Het Amerikaanse TikTok

De Amerikaanse vestiging waar TikTok in de VS nu onder valt heet TikTok USDS Joint Venture LLC. Het bedrijf wordt door Amerikaanse investeerders beheerd, waaronder Oracle, MGX en Silver Lake, die samen iets minder dan de helft van alle aandelen in handen hebben. Adam Presser, die voorheen aan het stuur stond van Warner Bros., is de ceo, terwijl Will Farrell - die eerder al bij TikTok aan het roer stond - de cso is.

Overigens is hiermee TikTok-eigenaar ByteDance niet helemaal buitenspel gezet: het bedrijf behoudt nog altijd bijna twintig procent van de aandelen van de Amerikaanse divisie, en TikTok-ceo Shou Chew maakt onderdeel uit van de raad van bestuur.

Wat verandert er aan TikTok?

De nieuwe Amerikaanse tak van TikTok zal niet veel invloed hebben op hoe we in Nederland TikTok consumeren. In de VS zal het Amerikaanse bedrijf echter modereren en bepalen hoe de algoritme werkt op basis van Amerikaanse data.

Het is echter niet duidelijk in hoeverre Amerikaanse gebruikers dat gaan merken, en deels voelt de oprichting van TikTok USDS Joint Venture LLC dan ook louter als een manier om de angst rondom Chinese invloed te sussen.

Tegelijkertijd is er onder sommige Amerikaanse gebruikers angst ontstaan dat juist de Amerikaanse overheid meer invloed gaat uitoefenen op de algoritme en dus politieke agenda's gaat pushen. Een heel gekke gedachte is dat niet: Oracle, een van de investeerders die nu over het Amerikaanse TikTok gaan, heeft nauwe banden met Trump.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?
Huis

Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Als je té dicht op je televisie zit, kun je de kleurenleds van elkaar onderscheiden.

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Je moet je hoofd fysiek draaien

Als je tijdens het kijken naar een film ondertiteling leest en daardoor de actie boven in het scherm mist, of als je je nek daadwerkelijk moet draaien om van de linker- naar de rechterhoek te kijken, is het scherm te groot voor je kijkafstand. Je verliest het overzicht.

De tv past fysiek niet op het meubel

Dit klinkt misschien logisch, maar wordt vaak genegeerd. Als de pootjes van de tv net aan op de rand van je tv-meubel balanceren, of als het scherm breder is dan het meubel zelf, oogt dat niet alleen goedkoop, het is ook onveilig. Een scherm dat buiten de kaders van het meubel steekt, is enorm kwetsbaar voor (om)stoten.

Je ziet pixels of rastervorming

Ga op je favoriete plek op de bank zitten. Zie je bij normaal HD-beeld een soort hordeur-effect of individuele blokjes? Dan zit je te dichtbij voor dat specifieke formaat. Dat is geen kwestie van wennen; het is een mismatch tussen resolutie, inch-maat en kijkafstand.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.