ID.nl logo
Wat moet ik kiezen? Voor- en nadelen van alle soorten energiecontracten
© LEONID IASTREMSKYI
Zekerheid & gemak

Wat moet ik kiezen? Voor- en nadelen van alle soorten energiecontracten

Wie een ander energiecontract wil, heeft heel wat te kiezen. Naast een vast en variabel energiecontract is ook het dynamisch energiecontract in trek. Om je te helpen de juiste keuze te maken, zetten we de voor- en nadelen van alle vormen van energiecontracten voor je op een rij.

In dit artikel vertellen we je:

  • Wanneer een vast energiecontract interessant is (en wanneer niet)
  • Welke voor- en nadelen een variabel energiecontract heeft
  • Wat een dynamisch energiecontract inhoudt en waar je op moet letten

Ook interessant: Dit betekent de nieuwe Energiewet voor jou

Vast energiecontract: voordelen en nadelen

Een vast energiecontract biedt de meeste zekerheid, helemaal na het einde van het prijsplafond in januari 2024. De leveringsprijzen van elektriciteit en gas blijven hetzelfde, zolang je contract loopt. Je kunt vaak een contract voor één jaar of voor drie jaar afsluiten. Daarna wordt je contract automatisch omgezet in een variabel contract, tenzij je weer een nieuw vast contract afsluit. Met een vast energiecontract heb je dus geen zorgen over prijsschommelingen op de energiemarkt. Je weet gedurende de looptijd precies waar je aan toe bent en je hoeft niet bang te zijn voor plotselinge prijsstijgingen. 

Lees hier hoe een vast energiecontract je honderden euro’s kan besparen.

Aan de andere kant is er ook een kans dat de energieprijzen niet stijgen maar zakken. Daardoor betaal je misschien wel meer dan wanneer je een variabel contract had. Het is lastig te voorspellen wat de energieprijzen in de toekomst doen. Daarom is een vast energiecontract vooral verstandig als je de tarieven binnen het contract acceptabel vindt en niet het risico wil lopen dat de energieprijzen het komende jaar (of jaren) stijgen. 

©nevodka.com - stock.adobe.com

Het ‘vaste’ aan deze contractvorm zorgt er ook voor dat je er minder makkelijk vanaf komt. Tussentijds overstappen van energieleverancier is mogelijk, maar dan heb je te maken met een opzegvergoeding. Voorheen was dat bedrag nog te overzien, maar sinds juni 2023 ben je een stuk meer kwijt bij voortijdige opzegging. Zeg je het contract vóór de einddatum op, dan moet je als klant namelijk het bedrag bijleggen dat de leverancier misloopt door je vertrek. Hoe hoog deze ‘opzegboete’ precies is, verschilt per situatie. Je mag er echter van uitgaan dat het bedrag een stuk hoger ligt dan de 50 tot 125 euro die voorheen gold (zeg je zowel stroom als gas op, dan wordt dit bedrag verdubbeld). 

Ben je van plan om binnenkort te verhuizen? Houd er rekening mee dat een vast energiecontract op je naam staat en niet op je adres. Verhuis je bijvoorbeeld van een huis met gasaansluiting naar een gasloze woning? Dan blijf je zolang je vast energiecontract loopt wel de vaste leveringskosten en netbeheerkosten betalen, terwijl je geen gas meer gebruikt.

Ook interessant: Is het slim om (weer) een vast energiecontract af te sluiten?

Ben je voordeliger uit bij een andere aanbieder?

Check of overstappen de moeite waard is!

Voor- en nadelen van variabel energiecontract

Een variabel energiecontract is een contract voor onbepaalde tijd, wat inhoudt dat je het contract op ieder moment kunt opzeggen. Je bent dus erg flexibel, maar daar staat tegenover dat de energietarieven iedere maand kunnen wijzigen. Je kunt de ene maand dus voordeliger uit zijn dan de andere. Het is ook mogelijk dat je over een jaar fors meer betaalt dan als je nu een vast contract voor drie jaar had afgesloten.

Is er sprake van een dalende energieprijs, dan is een variabel energiecontract erg interessant. Je profiteert immers van de lagere energieprijzen. Het is echter niet altijd even duidelijk of er wel sprake is van een dalende energiemarkt. Bovendien kan het sentiment ook zomaar omslaan, bijvoorbeeld door een oorlog. Omdat het een contract voor onbepaalde tijd betreft, kun je in het geval van flinke stijgingen ook snel alsnog een vast contract afsluiten. De kans is echter aanwezig dat ook de prijzen voor vaste contracten zijn gestegen. Je dekt jezelf echter wel in als de prijzen nóg hoger worden.

Doordat je energietarieven iedere maand verschillen, weet je wat minder goed waar je aan toe bent. Je kunt dan ook het best van een hoger maandbedrag uitgaan dan je eigenlijk verwacht, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.  

Dynamisch energiecontract: de voors en tegens

Het dynamisch energiecontract werkt wat anders dan bovenstaande contractvormen. Er is namelijk geen sprake van een vast energietarief gedurende de hele looptijd (zoals bij een vast contract), maar er is ook geen wisselend maandtarief (zoals bij een variabel contract). In plaats daarvan betaal je de actuele beursprijs van elektriciteit en gas. Die prijzen schommelen ieder uur voor elektriciteit en iedere dag voor gas. Zoals bij elk contract is het belangrijk om de prijsverschillen tussen aanbieders te vergelijken

©alice_photo - stock.adobe.com

De tarieven kunnen soms zelfs negatief zijn. Dat betekent dat je geen geld hoeft te betalen, maar juist geld krijgt als je energie gebruikt. Dit kan gebeuren op momenten dat het stroomnet overvol is. In de praktijk komt dit niet vaak voor. Bovendien kunnen de prijzen de rest van de tijd hoog zijn, waardoor je er uiteindelijk alsnog geen profijt van hebt. Voor eigenaren van zonnepanelen kan een dynamisch contract bovendien nadelig uitvallen als je stroom levert op het moment dat het stroomnet overvol is. De teruglevertarieven zijn namelijk gekoppeld aan de huidige marktprijzen. Bij negatieve prijzen betaal je daardoor voor het terugleveren van energie.

Zo’n dynamisch energiecontract is dus heel interessant als je energie gebruikt op uren dat de energieprijzen het laagst zijn. Dat helpt ook bij het voorkomen van een overvol stroomnet. De energieprijzen zijn namelijk hoger in de piekuren, wanneer het gros van de Nederlandse huishoudens energie gebruikt. Zo’n contract is dan ook vooral interessant als je overdag (of misschien wel ‘s nachts) de wasmachine en droger laat draaien, of bijvoorbeeld je elektrische auto oplaadt. Lees ook onze tips voor slim laden met een dynamisch energiecontract.

Tip: na 1 januari 2024 wordt gas wat duurder en stroom wat goedkoper. Het kan aantrekkelijk zijn om een kamer te verwarmen met bijvoorbeeld een elektrisch kacheltje.

Een nadeel van een dynamisch energiecontract is echter dat het tijdsintensief kan zijn om gedurende de dag steeds te monitoren wanneer de tarieven het laagst zijn. De tarieven kunnen van uur tot uur en van dag tot dag flink schommelen. Als je de huidige prijzen niet actief in de gaten houdt, kan een dynamisch contract ertoe leiden dat je energiekosten veel hoger uitvallen dan bij een vast of variabel energiecontract. 

Lees ook: Zo maak je de uurprijzen van een dynamisch energiecontract visueel.


🌡️Minder gas en meer stroom gebruiken? Met een airco verwarm en koel je alleen de ruimtes die je gebruikt!
▼ Volgende artikel
Kristen Bell speelt Amy Rose in vierde Sonic the Hedgehog-film
Huis

Kristen Bell speelt Amy Rose in vierde Sonic the Hedgehog-film

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

View post on X

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

▼ Volgende artikel
Alles over Tomb Raider: The Legacy of Atlantis, Catalyst en de aankomende serie
© Crystal Dynamics
Huis

Alles over Tomb Raider: The Legacy of Atlantis, Catalyst en de aankomende serie

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Watch on YouTube

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Watch on YouTube

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

View post on Instagram
 

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.