Op steeds meer plekken in Nederland raakt het elektriciteitsnet vol. Vervelend, want hierdoor kunnen netbeheerders geen nieuwe woningen en bedrijven meer aansluiten. Bovendien staat energiecongestie verdere verduurzaming in de weg. Naast het verzwaren van het stroomnet is er nog een andere (slimme) oplossing om meer capaciteit te creëren, namelijk een massale omarming van dynamische energiecontracten. Hoog tijd voor een nadere uitleg.

Partnerbijdrage - In samenwerking met Frank Energie

Begin november kreeg de gemeente van Almere een verontrustende boodschap. Volgens de plaatselijke netbeheerder is er in een groot deel van de stad geen ruimte meer om nieuwe woningen aan het elektriciteitsnet te koppelen. Hierdoor heeft een kersverse woonwijk vooralsnog geen stroom. Naar verwachting krijgen veel meer steden en dorpen de komende tijd met dit probleem te maken.

In de file op het stroomnet

Vanwege het toenemende aantal elektrische auto’s, warmtepompen en andere energievreters neemt de drukte op het stroomnet almaar toe. Is de vraag naar stroom groter dan het aanbod, dan ontstaat er netcongestie. Dit verschijnsel laat zich het best omschrijven als een file op het stroomnet. Op plekken met een vol elektriciteitsnet voegen netbeheerders al langere tijd geen nieuwe grootverbruikers meer toe, waaronder grote bedrijven, datacenters en zonneparken. In de drukste gebieden met congestie is er zelfs geen ruimte meer voor kleinverbruikers, zoals woningen en scholen.

Tijdrovende maatregelen

Netbeheerders werken momenteel hard om op de voornaamste knelpunten het elektriciteitsnet te verzwaren. Helaas gaat deze ontwikkeling niet snel genoeg. Vanwege gebrek aan technisch personeel en de voortrazende energietransitie neemt het risico op stroompieken in woonwijken de komende jaren alleen maar toe. Netbeheerders kunnen het laagspanningsnet in stedelijke gebieden kortgezegd niet vlot genoeg uitbreiden. Dat is ook niet zo vreemd, want de beoogde maatregelen zijn erg tijdrovend. Voor het verbeteren van de bekabeling is het openbreken van straten onvermijdelijk. Verder komen er op veel plekken elektriciteitshuisjes bij. Het bijbehorende papier- en vergunningswerk kost eveneens veel tijd.

De noodzakelijke maatregelen om het elektriciteitsnet overal te verzwaren, duren naar verwachting nog vele jaren. Naast capaciteitsvergroting op het stroomnet is het daarom óók belangrijk om slimmer met de beschikbare stroom om te gaan. Innovatieve energieleveranciers kunnen daarbij helpen.

Elk uur een ander stroomtarief

Drukte op het elektriciteitsnet is door kleinverbruikers relatief eenvoudig te voorkomen. Een dynamisch energiecontract stimuleert klanten om grote apparaten op goedkope momenten te gebruiken. Denk onder meer aan stofzuigen, wassen, elektrisch verwarmen en het opladen van de auto. Is het aanbod van stroom veel groter dan de vraag, dan resulteert dat in een laag stroomtarief. Bijvoorbeeld ’s nachts of op dagen met veel zon en/of wind.

Frank Energie loopt voorop in het aanbieden van dynamische energiecontracten. De stroomtarieven zijn gebaseerd op de actuele beursprijs. Ze veranderen om die reden elk uur. Het loont dus om slimmer om te gaan met energie. Een app op je smartphone helpt je daarbij. Aan de hand van pushberichten weet je precies wanneer het stroomtarief laag of juist hoog is. Je past vervolgens jouw energieverbruik daarop aan. Draai op de goedkoopste momenten van de dag een extra was of zet de vaatwasser aan.

©Frank Energie

Slimmer omgaan met energie

Naast het aanpassen van je eigen energieverbruik laten allerlei apparaten zich ook slimmer aansturen. Neem bijvoorbeeld de elektrische auto. De energie-app kiest op eigen houtje een voordelig tijdstip om het laadproces te starten. Bespaar zo al gauw meer dan duizend euro per jaar ten opzichte van ‘dom’ opladen via vaste energietarieven. Verder is het mogelijk om huishoudelijke apparaten op goedkope momenten te activeren, zoals de vaatwasser, wasmachine, wasdroger en warmtepomp. Je kunt zelfs een thuisbatterij op een prijsvriendelijk tijdstip laten opladen. De rest van de dag gebruiken alle apparaten in huis vervolgens de lokaal opgeslagen (budget)stroom.

Hoe meer mensen in de wijk slimmer omgaan met energie, hoe lager het risico op stroompieken. Mooi meegenomen zijn bovendien de lagere kosten voor klanten. Dynamische energiecontracten in combinatie met slimme aansturing van apparaten zijn een doeltreffende methode om het landelijke congestieprobleem te verminderen. Het is mogelijk om op deze wijze ongeveer dertig procent piekbelasting uit het net te halen. Zo kunnen de woningbouw en energietransitie in een hoog tempo blijven doorgaan. Om die reden werkt Frank Energie nauw samen met diverse gemeentes en projectontwikkelaars. Deze energieleverancier heeft als doel om verdere congestie zoveel mogelijk tegen te gaan.

Zo laad je pas écht slim op

Frank Energie kijkt bij het slim opladen van de elektrische auto niet louter naar de actuele beursprijs. Dat heeft een belangrijke reden. Zodra iedereen op de goedkoopste uren gaat laden, verhoogt dat juist het risico op stroomtekorten en congestie. Daar hebben landelijke en regionale netbeheerders iets op bedacht. Energieproviders die een actieve bijdrage leveren om drukte op het stroomnet te verhelpen, ontvangen van netbeheerders namelijk een vergoeding.

Vanwege dit beloningssysteem is het soms zelfs lucratiever om de goedkoopste uren te vermijden. Frank Energie kiest aan de hand van nieuwe algoritmes automatisch het voordeligste oplaadmoment. Hierbij berekent Frank Energie de ontvangen vergoedingen door aan zijn klanten. Onderaan de streep profiteer je zo van lagere uitgaven voor het opladen van de elektrische auto. Zie hier hoe je voortaan slimmer oplaadt dan ooit!

©tong2530

Dynamisch energiecontract afsluiten

Klanten met een dynamisch energiecontract zijn historisch gezien goedkoper uit dan klanten met een variabel of vast contract. Lijken dynamische energietarieven je wel wat en wil je jouw steentje bijdragen aan het verminderen van congestie? Word dan binnen drie minuten lid. Frank Energie maakt daarna de overstap in orde. Tot slot is het nuttig om te weten dat je na afloop van elke maand de werkelijk afgenomen stroom betaalt. Je ontvangt dus voortaan geen jaarrekening meer!

Een trage laptop is vaak te wijten aan één specifiek onderdeel: het werkgeheugen. De tijd dat 8 GB volstond, ligt in 2026 definitief achter ons. Maar hoeveel gigabytes heb je nu écht nodig voor een soepele ervaring met Windows en zware AI-functies? Wij duiken in de cijfers en helpen je een miskoop te voorkomen.

De eisen die software aan onze computers stelt veranderen razendsnel, zeker nu kunstmatige intelligentie diep in besturingssystemen wordt geïntegreerd. Waar je een paar jaar geleden nog prima uit de voeten kon met 8 GB werkgeheugen, liggen de standaarden in 2026 een stuk hoger. Sta je op het punt een nieuwe laptop of desktop aan te schaffen? Wij leggen uit hoeveel RAM je nodig hebt om de komende jaren vlot en toekomstbestendig te blijven werken.

Nog snel op zoek naar betaalbare geheugenplankjes? Check Kieskeurig.nl!

Waarom 16 GB het absolute minimum is geworden

Voorheen werd 8 GB RAM gezien als de gouden standaard voor basisgebruik, maar in 2026 is dit advies verouderd. Moderne besturingssystemen zoals Windows 11 en macOS 26 snoepen al een aanzienlijk deel van het geheugen op, nog voordat je een programma opent. Tel daar webbrowsers bij op die per tabblad steeds meer geheugen vragen en je computer loopt al snel vol. Voor simpele taken zoals tekstverwerking, e-mailen en het streamen van video's is 16 GB werkgeheugen daarom de nieuwe ondergrens. Hiermee voorkom je dat je computer voortdurend data naar bijvoorbeeld de tragere harde schijf moet verplaatsen, wat zorgt voor een trage en haperende gebruikservaring.

©Negro Elkha

De opkomst van AI-pc’s en de 32 GB-standaard

Wie zijn computer intensiever gebruikt of een toekomstbestendige aankoop wil doen, doet er verstandig aan om direct voor 32 GB RAM te kiezen. De belangrijkste reden hiervoor is de opmars van lokale AI-toepassingen. De zogenoemde AI-pc’s en Copilot+-systemen voeren zware berekeningen lokaal uit op de processor, wat een zware wissel trekt op het beschikbare werkgeheugen. Daarnaast vragen moderne games steeds vaker minimaal 16 GB tot 32 GB om soepel te draaien met hoge grafische instellingen. Met 32 GB heb je voldoende ademruimte om zware software, tientallen browser-tabbladen en achtergrondprocessen tegelijkertijd te draaien zonder prestatieverlies.

Wanneer is 64 GB of meer noodzakelijk?

Voor de gemiddelde consument en zelfs de fanatieke gamer is 64 GB werkgeheugen vaak nog overkill, maar er is een specifieke groep gebruikers voor wie dit in 2026 geen overbodige luxe is. Als je regelmatig aan de slag gaat met professionele videobewerking in 4K- of 8K-resolutie, complexe 3D-rendering of het draaien van zware virtuele machines, dan is deze hoeveelheid geheugen wel zo prettig. Ook ontwikkelaars die experimenteren met het lokaal draaien van grote taalmodellen (LLM’s) zullen merken dat 32 GB al snel tekortschiet. In deze scenario's fungeert het extra geheugen als een noodzakelijke buffer om wachttijden tijdens het renderen of compileren aanzienlijk te verkorten.

Snelheid is net zo belangrijk als capaciteit

Naast de hoeveelheid gigabytes is het in 2026 nogal belangrijk om te letten op de generatie van het geheugen. We bevinden ons in een overgangsfase waarin DDR4 langzaam heeft plaatsgemaakt voor het veel snellere DDR5-geheugen. Bij de aanschaf van een nieuw systeem heeft DDR5 zodoende absoluut de voorkeur. Deze nieuwe standaard biedt een veel hogere bandbreedte, wat betekent dat de processor gegevens sneller kan ophalen en wegschrijven. Dit merk je direct in de reactiesnelheid van het systeem, zeker in combinatie met snelle processors. Een systeem met 16 GB snel DDR5-geheugen kan in de praktijk vlotter aanvoelen dan een ouder systeem met 32 GB DDR4-geheugen.

Wikipedia heeft een deal gesloten met bedrijven als Microsoft, Amazon en Mistral AI. Zij gaan voortaan betalen voor toegang tot Wikipedia Enterprise. In ruil krijgen ze toegang tot grote hoeveelheden content uit de online encyclopedie.

De samenwerking werd gisteren aangekondigd – precies op de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia. De samenwerking tussen de encyclopedie en bedrijven als Microsoft, Meta, Amazon, Mistral AI en Perplexity zorgt ervoor dat zij allen gebruik kunnen maken van Wikipedia Enterprise. Het is niet bekend hoeveel deze bedrijven betalen voor hun lidmaatschap.

Wat is Wikipedia Enterprise?

Wikipedia Enterprise is de commerciële tak van Wikipedia waarbij aangesloten bedrijven op grote schaal data aangeleverd krijgen via een API-dienst. Zo kunnen AI-bedrijven, zoekmachines en spraakassistenten op grote schaal betrouwbare data van Wikipedia ontvangen die door machines gelezen kan worden.

Kortgezegd is dit een efficiënte en makkelijke manier voor bedrijven om de informatie uit Wikipedia-pagina's voor hun eigen producten te gebruiken. Daarbij gaat het ook om de meest recente versies van Wikipedia-pagina's, zodat informatie altijd zo nieuw mogelijk en dus relevant is.

Lees ook: Kennis delen? Zo werk je mee aan Wikipedia

Waarom sluiten bedrijven zich bij Wikipedia Enterprise aan?

Hoewel elk bedrijf zijn eigen reden heeft om zich bij Wikipedia Enterprise aan te sluiten, lijken de deze week aangekondigde samenwerkingen vooral te maken te hebben met het gebruik van Wikipedia-info voor AI. Op die manier kunnen AI-bots getraind worden met correcte info van Wikipedia die door mensen is geschreven, waardoor ze steeds slimmer worden en ook steeds meer informatie kunnen bieden.

De samenwerking voelt deels symbolisch: bedrijven laten hun AI-modellen al geruime tijd gebruikmaken van Wikipedia en alle andere bronnen op het internet, waardoor Wikipedia aanzienlijk minder bezoek krijgt vergeleken met enkele jaren geleden. Wikipedia riep AI-bedrijven afgelopen jaar dan ook op te betalen voor het gebruik van Wikipedia-pagina's voor AI-training. Daar hebben Microsoft, Meta, Amazon en consorten nu dus gehoor aan gegeven. Andere bedrijven, zoals Google, hadden zich al aangesloten bij Wikipedia Enterprise.