Als je genoeg hebt van het telkens moeten installeren van software, kun je ook portable programma’s gebruiken. Die hoef je niet te installeren. Ben je er klaar mee, dan sluit je ze gewoon af. Ze laten dus geen restjes achter op de computer. Steeds vaker wordt software portable aangeboden. Zelf kun je ook van je favoriete programma’s portable versies maken.

In de meeste gevallen installeer je een programma voordat je ermee aan de slag gaat. Tijdens de installatie vinden er verschillende bewerkingen plaats. Vaak worden bestanden uitgepakt en naar een locatie op de vaste schijf gekopieerd. Er worden snelkoppelingen gemaakt, op het bureaublad en in het startmenu. In het Windows-register worden aanpassingen gedaan en op de achtergrond worden processen geladen. Ben je na een tijdje het betreffende programma zat, dan kun je die de-installeren. De sporen van de software worden dan zo goed mogelijk verwijderd.

Maar zoals iedere Windows-gebruiker weet, gaat dat niet altijd zonder slag of stoot. Er blijven restjes achter en die hebben vaak een negatieve invloed op de systeemprestaties. Met portable apps (ofwel ‘draagbare’ apps) heb je hier geen last van. Hierbij gebruik je een programma zonder dat je het hoeft te installeren. Ben je er klaar mee? Dan klik je op het kruisje van het venster en het programma is er nooit geweest (als het ware). Portable apps lenen zich dus goed voor situaties waarin je je computer schoon wilt houden, maar ook wanneer je een programma eerst wilt uitproberen.

Portable apps komen ook van pas als je een computer tijdelijk gebruikt, bijvoorbeeld op een kantoor of bij een kennis. Bovendien kun je een portable app ook slim gebruiken als je achter een computer zit waarop je geen software mag installeren (bijvoorbeeld op een kantoor). Handig!

Lees ook: Windows aanpassen met Tweak UIX

Hoe kom je eraan?

Softwaremakers bieden steeds vaker een portable versie van het programma aan. Je vindt deze vaak op de downloadpagina van de aanbieder. De versies worden aangeduid met de termen ‘portable’, ‘without installation’ of ‘standalone’.

Probeer altijd eerst via deze weg een portable versie van het programma te krijgen en kom niet in de verleiding om aangepaste versies van de software via niet-officiële kanalen te downloaden. Van deze versies weet je immers niet of er (kwaadaardige) aanpassingen zijn gedaan aan de code. Wordt een portable variant niet aangeboden? Gelukkig bestaan er alternatieve methoden.

PortableApps.com Platform

Voor ons doel gaan we aan de slag met het PortableApps.com Platform. Deze tool fungeert als grote verzamelbak voor allerlei portable apps. PortableApps is een opensource-initiatief, dat je kosteloos mag gebruiken. De software is onder meer geschikt voor Windows 10 en 11, maar werkt ook op Linux. Je vindt de nieuwste versie via www.portableapps.com/download.

Tijdens de installatie geef je aan hoe het platform moet worden geïnstalleerd. Hierbij kun je kiezen tussen een portable installatie, maar ook voor een installatie in de cloud. Kies je voor een cloud-installatie, dan zet PortableApps alle bestanden in een online map, zoals Dropbox of Google Drive. Voordeel hiervan is dat je vanaf elke locatie met internetverbinding toegang hebt tot je programmaverzameling.

Je kunt de software ook ‘traditioneel’ installeren op de lokale computer. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen een installatie voor de huidige gebruikersaccount en een installatie voor alle gebruikers. Wij kiezen voor een portable installatie. Geef hierbij de map op, bijvoorbeeld op een usb-stick. Wil je dat het platform altijd wordt gestart als je Windows gebruikt? Je beschikt hiermee telkens automatisch over de gewenste programma’s en je hoeft PortableApps niet meer handmatig te starten. Kies in het laatste venster voor optie Het platform automatisch met Windows starten.

Overzicht

PortableApps toont een overzicht van de beschikbare apps. De apps zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Afbeeldingen en foto’s, Hulpprogramma’s en Muziek en video. Bij elk programma lees je hoeveel ruimte de download in beslag neemt. Neem de lijst door en plaats een vinkje voor de programma’s die je wilt gebruiken. Tevreden met de selectie? Klik op Volgende. De programma’s worden gedownload.

Let er tijdens de installatie op dat er soms extra vensters worden geopend, zoals gebruiksrechtvoorwaarden. Die vensters verschijnen soms op de achtergrond, maar deze dien je wel door te klikken. Alleen dan kun je de installatie afronden.

Aan de slag

Je vindt PortableApps als pictogram in het systeemvak van Windows (naast de klok op de taakbalk). Gebruik je het programma regelmatig, zorg er dan voor dat het pictogram continu wordt getoond (en niet is ondergebracht in het submenu van de Windows-taakbalk, zoals standaard het geval is). Open het submenu van de taakbalk en sleep het pictogram van PortableApps naar een leeg gedeelte naast de klok in de taakbalk. Klik eenmaal op het pictogram om het hoofdmenu van PortableApps te openen.

Links vind je een overzicht van de beschikbare programma’s, terwijl je rechts snelkoppelingen ziet naar standaardlocaties (zoals Documenten en Video) en naar programma-instellingen. Onderin het menu lees je hoeveel capaciteit er nog is. Dat is handig, bijvoorbeeld als je een usb-stick gebruikt en wilt weten of er nog voldoende vrije ruimte beschikbaar is.

Klik op een programma in de lijst om het te starten. Via de rechtermuisknop heb je toegang tot aanvullende opties voor het programma. Zo kun je het uitvoeren met beheerrechten (kies voor Als administrator uitvoeren). Ook kun je de naam veranderen (Naam wijzigen) en het programma uit de collectie halen wanneer je het niet meer gebruikt (Verwijderen).

Lees ook: Programma's samen installeren en up-to-date houden

Collectie uitbreiden

Heb je de smaak te pakken, dan kun je eenvoudig de collectie met portable apps uitbreiden. In het hoofdmenu van PortableApps kies je voor Apps, Meer apps verkrijgen. Je kunt de apps op verschillende manieren bekijken, bijvoorbeeld Op titel of Nieuwe releases. Je kunt de lijst met aangeboden apps verder aan je wensen aanpassen. Keer terug naar het hoofdmenu en kies voor Opties (rechts in het venster). Open vervolgens de tab App Store.

Wil je alleen opensource-programma’s gebruiken, dan plaats je een vinkje bij de optie Alleen opensource-apps weergeven. Via die appstore kun je ook vroege testversies binnenhalen: activeer hiervoor de optie Geavanceerde apps weergeven (bèta/test). In het vak ernaast bepaal je of er 64bit-versies moeten worden gebruikt of juist niet: kies tussen Automatisch, Altijd en Nooit.

Overzicht behouden

Na verloop van tijd kan de collectie aardig groeien. Zorg ervoor dat je het overzicht behoudt. Via het zoekvak bovenin kun je op zoek gaan naar een specifieke programma. Bovendien brengt PortableApps de programma’s onder in verschillende categorieën. Ben je niet tevreden over die categorie? Je kunt de app verplaatsen. Klik met de rechtermuisknop op de app en kies Categorie. Een overzicht van bestaande categorieën verschijnt. Je hoeft hiermee geen genoegen te nemen: maak een eigen categorie aan. Onderin het menu vind je de optie Categorie toevoegen. Geef een naam op en klik op OK.

Programma’s die je vaak gebruikt, kun je ook vastmaken aan het startmenu of aan de taakbalk van Windows. Je kunt de portable app vervolgens gebruiken zonder het menu van PortableApps te openen. Klik met de rechtermuisknop op de app die je eenvoudig toegankelijk wilt maken en kies Aan taakbalk vastmaken. Die naam is ietwat misleidend. In de praktijk wordt de app eerst aan het startmenu vastgemaakt. Open het startmenu en klik met rechts op de verschenen app. Kies dan zelf voor Aan de taakbalk vastmaken.

Je kunt favoriete programma’s ook als zodanig markeren. Ze worden dan in een aparte categorie ondergebracht en zijn eenvoudig toegankelijk via de bovenkant van het menu. Klik met de rechtermuisknop op het programma en kies Favoriet. Wil je dat het programma altijd geladen wordt wanneer je de computer gebruikt, dan kies je voor de optie Automatisch opstarten. Als je het programma enige tijd niet gebruikt maar het niet wilt verwijderen, kies dan de optie Verbergen. Via de optie Verborgen pictogrammen weergeven kun je de programma’s alsnog openen.

Naar je hand zetten

Je kunt PortableApps verder naar je hand zetten. In het hoofdmenu kies je voor Opties. Open het tabblad Geavanceerd. Geen behoefte aan die onnodige titelschermen wanneer je een app opent? Plaats een vinkje bij Splash screens van apps uitschakelen (waar ondersteund). Ook kun je alle apps automatisch laten afsluiten zodra je PortableApps sluit: kies voor de optie Apps sluiten bij afsluiten van Platform. Verder vind je de nodige opties om het overzicht te bewaren. Zo kun je de apps in de verschillende categorieën in één keer tonen (via Categorieën standaard uitklappen) of niet-gebruikte categorieën juist laten inklappen (Andere categorieën inklappen als er een uitgeklapt wordt). Wil je dat de categorieën niet altijd zichtbaar zijn, dan kies je voor Categorieën inklappen bij minimaliseren.

Vooral bij een grote hoeveelheid programma’s is het niet altijd eenvoudig om het gewenste programma te vinden. Plaats een vinkje bij Zoeken binnen app-beschrijvingen tijdens zoeken. Hiermee wordt bij een zoekopdracht niet alleen gekeken naar de namen van de programma’s, maar neemt PortableApps ook de bijbehorende beschrijving mee.

Reservekopie

PortableApps biedt de mogelijkheid om een reservekopie te maken van je programmacollectie. Je kunt op een later moment altijd de back-up terugzetten. Bijvoorbeeld als je niet meer tevreden bent over de huidige programmacollectie en wilt terugkeren naar een eerdere samenstelling. In het hoofdmenu van PortableApps klik je op Back-up. Je vindt de optie rechts in het venster. Kies voor Back-up maken. En wizard wordt geopend. Klik op Volgende. Hierna geef je aan van welke onderdelen je een back-up wilt maken.

Voor een volledige back-up kies je Compleet, deze bestaat dan uit zowel de programma’s als de programma-instellingen. Wil je alleen de gegevens van de programma’s (zoals instellingen, profielen en favorieten) opslaan, dan kies je Opgeslagen data. Tot slot is er de optie Documenten, waarmee je alleen de map met documenten veiligstelt. Geef in het vak Back-up Opties de gewenste locatie en naam op. De andere instellingen hoef je niet aan te passen. Klik op Back-up. Je kunt de reservekopie op elk gewenst moment terugzetten: in het hoofdmenu van PortableApps kies je voor Back-up / Back-up herstellen.

Ben je al op zoek naar de ultieme Black Friday-deal? Check onze tips in de video hieronder!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.