ID.nl logo
Neem je software overal mee naartoe dankzij PortableApps
Huis

Neem je software overal mee naartoe dankzij PortableApps

Als je genoeg hebt van het telkens moeten installeren van software, kun je ook portable programma’s gebruiken. Die hoef je niet te installeren. Ben je er klaar mee, dan sluit je ze gewoon af. Ze laten dus geen restjes achter op de computer. Steeds vaker wordt software portable aangeboden. Zelf kun je ook van je favoriete programma’s portable versies maken.

In dit artikel leer je

  • Wat portable apps zijn
  • Waar je portable apps kunt vinden
  • Hoe je portable apps gebruikt
  • Ook interessant: klik hier om te lezen over ons bezoek aan het laboratorium van Logitech

In de meeste gevallen installeer je een programma voordat je ermee aan de slag gaat. Tijdens de installatie vinden er verschillende bewerkingen plaats. Vaak worden bestanden uitgepakt en naar een locatie op de vaste schijf gekopieerd. Er worden snelkoppelingen gemaakt, op het bureaublad en in het startmenu. In het Windows-register worden aanpassingen gedaan en op de achtergrond worden processen geladen. Ben je na een tijdje het betreffende programma zat, dan kun je die de-installeren. De sporen van de software worden dan zo goed mogelijk verwijderd.

Maar zoals iedere Windows-gebruiker weet, gaat dat niet altijd zonder slag of stoot. Er blijven restjes achter en die hebben vaak een negatieve invloed op de systeemprestaties. Met portable apps (ofwel ‘draagbare’ apps) heb je hier geen last van. Hierbij gebruik je een programma zonder dat je het hoeft te installeren. Ben je er klaar mee? Dan klik je op het kruisje van het venster en het programma is er nooit geweest (als het ware). Portable apps lenen zich dus goed voor situaties waarin je je computer schoon wilt houden, maar ook wanneer je een programma eerst wilt uitproberen.

Portable apps komen ook van pas als je een computer tijdelijk gebruikt, bijvoorbeeld op een kantoor of bij een kennis. Bovendien kun je een portable app ook slim gebruiken als je achter een computer zit waarop je geen software mag installeren (bijvoorbeeld op een kantoor). Handig!

Lees ook: Windows aanpassen met Tweak UIX

Hoe kom je eraan?

Softwaremakers bieden steeds vaker een portable versie van het programma aan. Je vindt deze vaak op de downloadpagina van de aanbieder. De versies worden aangeduid met de termen ‘portable’, ‘without installation’ of ‘standalone’.

Probeer altijd eerst via deze weg een portable versie van het programma te krijgen en kom niet in de verleiding om aangepaste versies van de software via niet-officiële kanalen te downloaden. Van deze versies weet je immers niet of er (kwaadaardige) aanpassingen zijn gedaan aan de code. Wordt een portable variant niet aangeboden? Gelukkig bestaan er alternatieve methoden.

Makers bieden vaak een portable variant van hun software aan.

PortableApps.com Platform

Voor ons doel gaan we aan de slag met het PortableApps.com Platform. Deze tool fungeert als grote verzamelbak voor allerlei portable apps. PortableApps is een opensource-initiatief, dat je kosteloos mag gebruiken. De software is onder meer geschikt voor Windows 10 en 11, maar werkt ook op Linux. Je vindt de nieuwste versie via www.portableapps.com/download.

Tijdens de installatie geef je aan hoe het platform moet worden geïnstalleerd. Hierbij kun je kiezen tussen een portable installatie, maar ook voor een installatie in de cloud. Kies je voor een cloud-installatie, dan zet PortableApps alle bestanden in een online map, zoals Dropbox of Google Drive. Voordeel hiervan is dat je vanaf elke locatie met internetverbinding toegang hebt tot je programmaverzameling.

Je kunt de software ook ‘traditioneel’ installeren op de lokale computer. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen een installatie voor de huidige gebruikersaccount en een installatie voor alle gebruikers. Wij kiezen voor een portable installatie. Geef hierbij de map op, bijvoorbeeld op een usb-stick. Wil je dat het platform altijd wordt gestart als je Windows gebruikt? Je beschikt hiermee telkens automatisch over de gewenste programma’s en je hoeft PortableApps niet meer handmatig te starten. Kies in het laatste venster voor optie Het platform automatisch met Windows starten.

Je kunt PortableApps op verschillende manieren gebruiken of ‘installeren’.

Overzicht

PortableApps toont een overzicht van de beschikbare apps. De apps zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Afbeeldingen en foto’s, Hulpprogramma’s en Muziek en video. Bij elk programma lees je hoeveel ruimte de download in beslag neemt. Neem de lijst door en plaats een vinkje voor de programma’s die je wilt gebruiken. Tevreden met de selectie? Klik op Volgende. De programma’s worden gedownload.

Let er tijdens de installatie op dat er soms extra vensters worden geopend, zoals gebruiksrechtvoorwaarden. Die vensters verschijnen soms op de achtergrond, maar deze dien je wel door te klikken. Alleen dan kun je de installatie afronden.

Welke apps wil je installeren?

Aan de slag

Je vindt PortableApps als pictogram in het systeemvak van Windows (naast de klok op de taakbalk). Gebruik je het programma regelmatig, zorg er dan voor dat het pictogram continu wordt getoond (en niet is ondergebracht in het submenu van de Windows-taakbalk, zoals standaard het geval is). Open het submenu van de taakbalk en sleep het pictogram van PortableApps naar een leeg gedeelte naast de klok in de taakbalk. Klik eenmaal op het pictogram om het hoofdmenu van PortableApps te openen.

Links vind je een overzicht van de beschikbare programma’s, terwijl je rechts snelkoppelingen ziet naar standaardlocaties (zoals Documenten en Video) en naar programma-instellingen. Onderin het menu lees je hoeveel capaciteit er nog is. Dat is handig, bijvoorbeeld als je een usb-stick gebruikt en wilt weten of er nog voldoende vrije ruimte beschikbaar is.

Klik op een programma in de lijst om het te starten. Via de rechtermuisknop heb je toegang tot aanvullende opties voor het programma. Zo kun je het uitvoeren met beheerrechten (kies voor Als administrator uitvoeren). Ook kun je de naam veranderen (Naam wijzigen) en het programma uit de collectie halen wanneer je het niet meer gebruikt (Verwijderen).

Lees ook: Programma's samen installeren en up-to-date houden

Collectie uitbreiden

Heb je de smaak te pakken, dan kun je eenvoudig de collectie met portable apps uitbreiden. In het hoofdmenu van PortableApps kies je voor Apps, Meer apps verkrijgen. Je kunt de apps op verschillende manieren bekijken, bijvoorbeeld Op titel of Nieuwe releases. Je kunt de lijst met aangeboden apps verder aan je wensen aanpassen. Keer terug naar het hoofdmenu en kies voor Opties (rechts in het venster). Open vervolgens de tab App Store.

Wil je alleen opensource-programma’s gebruiken, dan plaats je een vinkje bij de optie Alleen opensource-apps weergeven. Via die appstore kun je ook vroege testversies binnenhalen: activeer hiervoor de optie Geavanceerde apps weergeven (bèta/test). In het vak ernaast bepaal je of er 64bit-versies moeten worden gebruikt of juist niet: kies tussen Automatisch, Altijd en Nooit.

Welke programma’s mag PortableApps aanbieden?

Overzicht behouden

Na verloop van tijd kan de collectie aardig groeien. Zorg ervoor dat je het overzicht behoudt. Via het zoekvak bovenin kun je op zoek gaan naar een specifieke programma. Bovendien brengt PortableApps de programma’s onder in verschillende categorieën. Ben je niet tevreden over die categorie? Je kunt de app verplaatsen. Klik met de rechtermuisknop op de app en kies Categorie. Een overzicht van bestaande categorieën verschijnt. Je hoeft hiermee geen genoegen te nemen: maak een eigen categorie aan. Onderin het menu vind je de optie Categorie toevoegen. Geef een naam op en klik op OK.

Programma’s die je vaak gebruikt, kun je ook vastmaken aan het startmenu of aan de taakbalk van Windows. Je kunt de portable app vervolgens gebruiken zonder het menu van PortableApps te openen. Klik met de rechtermuisknop op de app die je eenvoudig toegankelijk wilt maken en kies Aan taakbalk vastmaken. Die naam is ietwat misleidend. In de praktijk wordt de app eerst aan het startmenu vastgemaakt. Open het startmenu en klik met rechts op de verschenen app. Kies dan zelf voor Aan de taakbalk vastmaken.

Je kunt favoriete programma’s ook als zodanig markeren. Ze worden dan in een aparte categorie ondergebracht en zijn eenvoudig toegankelijk via de bovenkant van het menu. Klik met de rechtermuisknop op het programma en kies Favoriet. Wil je dat het programma altijd geladen wordt wanneer je de computer gebruikt, dan kies je voor de optie Automatisch opstarten. Als je het programma enige tijd niet gebruikt maar het niet wilt verwijderen, kies dan de optie Verbergen. Via de optie Verborgen pictogrammen weergeven kun je de programma’s alsnog openen.

Naar je hand zetten

Je kunt PortableApps verder naar je hand zetten. In het hoofdmenu kies je voor Opties. Open het tabblad Geavanceerd. Geen behoefte aan die onnodige titelschermen wanneer je een app opent? Plaats een vinkje bij Splash screens van apps uitschakelen (waar ondersteund). Ook kun je alle apps automatisch laten afsluiten zodra je PortableApps sluit: kies voor de optie Apps sluiten bij afsluiten van Platform. Verder vind je de nodige opties om het overzicht te bewaren. Zo kun je de apps in de verschillende categorieën in één keer tonen (via Categorieën standaard uitklappen) of niet-gebruikte categorieën juist laten inklappen (Andere categorieën inklappen als er een uitgeklapt wordt). Wil je dat de categorieën niet altijd zichtbaar zijn, dan kies je voor Categorieën inklappen bij minimaliseren.

Vooral bij een grote hoeveelheid programma’s is het niet altijd eenvoudig om het gewenste programma te vinden. Plaats een vinkje bij Zoeken binnen app-beschrijvingen tijdens zoeken. Hiermee wordt bij een zoekopdracht niet alleen gekeken naar de namen van de programma’s, maar neemt PortableApps ook de bijbehorende beschrijving mee.

Zet PortableApps nog verder naar je hand.

Reservekopie

PortableApps biedt de mogelijkheid om een reservekopie te maken van je programmacollectie. Je kunt op een later moment altijd de back-up terugzetten. Bijvoorbeeld als je niet meer tevreden bent over de huidige programmacollectie en wilt terugkeren naar een eerdere samenstelling. In het hoofdmenu van PortableApps klik je op Back-up. Je vindt de optie rechts in het venster. Kies voor Back-up maken. En wizard wordt geopend. Klik op Volgende. Hierna geef je aan van welke onderdelen je een back-up wilt maken.

Voor een volledige back-up kies je Compleet, deze bestaat dan uit zowel de programma’s als de programma-instellingen. Wil je alleen de gegevens van de programma’s (zoals instellingen, profielen en favorieten) opslaan, dan kies je Opgeslagen data. Tot slot is er de optie Documenten, waarmee je alleen de map met documenten veiligstelt. Geef in het vak Back-up Opties de gewenste locatie en naam op. De andere instellingen hoef je niet aan te passen. Klik op Back-up. Je kunt de reservekopie op elk gewenst moment terugzetten: in het hoofdmenu van PortableApps kies je voor Back-up / Back-up herstellen.

Tijd voor een nieuwe Windows-laptop?

Bol.com verkoopt notebooks in alle soorten en maten.

Ben je al op zoek naar de ultieme Black Friday-deal? Check onze tips in de video hieronder!

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.