LG introduceerde onlangs officieel zijn laptops op de Nederlandse markt. Met de Gram-laptops richt LG zich sterk op het een gering gewicht. Wij hebben de LG Gram 16 getest om te achterhalen of LG hiermee echt iets toevoegt aan de laptopmarkt.

LG maakt al jarenlang laptops waarbij het bedrijf zich sterk richt op het gewicht van de laptops die het daarom de naam Gram meegeeft. Die waren tot nu toe echter niet (officieel) in Nederland te koop. Daar komt verandering in, want LG bracht onlangs zes modellen verdeeld over drie formaten op de markt. LG noemt zijn laptops Gram vanwege het geringe gewicht en na het uitpakken van de laptop valt het gewicht in positieve zin op. Hij weegt ook dan maar 1,19 kilogram en dat is voor het formaat echt heel licht. Het ontwerp is functioneel te noemen zonder enige opsmuk. Overigens is ons testexemplaar van de LG Gram 16 wit terwijl de varianten die je in Nederland kunt kopen zilver of zwart zijn.

©PXimport

©CIDimport

De Gram-laptops zijn gemaakt van een magnesiumlegering waardoor ze volgens LG zowel licht als sterk zijn. Licht zijn ze zeker, maar tegelijkertijd heeft LG de laptops wellicht net iets té licht gemaakt. Want uiteraard geldt dat hoe dunner het materiaal is, hoe minder het geheel weegt en de behuizing is naar mijn smaak net iets te dun. Je kunt de behuizing bijvoorbeeld sterk indrukken en zelfs bij normaal typen zie je het toetsenbord al veren. Dat is niet iets dat ik direct met stevigheid associeer. Ook de schermbehuizing is naar mijn smaak net iets te flexibel.

©CIDimport

©CIDimport

LG heeft Windows voorzien van een thema waarin dezelfde kleur roze als in het LG-logo een prominente rol speelt. Gelukkig pas je met drie klikken het standaard Windows-thema toe. Qua bloatware heeft LG naast eigen applicaties ook behoorlijk wat applicaties van derden geïnstalleerd waaronder McAfee, Spotify en diverse programma’s van Cyberlink. Opvallend is ook slimme assistent Alexa die regelmatig een pop-up toont om het programma alsjeblieft in te stellen. Voor Alexa is zelfs een sticker op de laptop geplakt.

Op het gebied van aansluitingen biedt de Gram 16 een heel bruikbaar pakket. Links krijg je tweemaal usb-c met ondersteuning voor Thunderbolt 4, een hdmi-aansluiting en een 3,5mm-hoofdtelefoonaansluiting. Aan de rechterkant heeft LG twee normale usb3.0-poorten en een microSD-kaartlezer geplaatst.

Uitvoeringen

LG brengt 14-, 16- en 17inch-laptops op de markt. Ik ontving een testexemplaar van het 16inch-model dat je in twee varianten kunt kopen met een Core i5- of Core i7-processor.  Helaas is de testuitvoering met Core i5 niet volledig identiek aan de Core i5-variant die je daadwerkelijk kunt kopen. Zo is de behuizing van het reviewexemplaar wit terwijl de winkelvariant zilver is. Ook qua specificaties is het reviewexemplaar niet volledig identiek aan de uitvoering die je daadwerkelijk kunt kopen. Want waar het reviewexemplaar is voorzien van 8 GB RAM en een SSD van 256 GB, vind je in de variant in de je kunt kopen 16 GB RAM en een 512 GB SSD. Doorgaans presteert een SSD van 512 GB beter dan een exemplaar van 256 GB, dus het testexemplaar zou net iets langzamer kunnen zijn dan de variant die je daadwerkelijk kunt kopen. Veel zal het echter niet schelen.

Extra M.2-slot

Bij het openmaken blijkt nog maar eens hoe dun het materiaal van de behuizing is, ik heb nog nooit een onderkant van een laptop gezien die zo dun en flexibel is als bij deze LG Gram. Openmaken is overigens een relatief lastig klusje omdat LG de acht schroefjes heeft verstopt onder gelijmde voetjes en dopjes. Een verrassingen dat de laptop een vrij M.2-slot blijkt te hebben, de opslag is dus eenvoudig uit te breiden. Dat is direct het enige, want het werkgeheugen en de wifi-kaart zijn op het bord gesoldeerd.

©CIDimport

Groot scherm

Het scherm heeft een 16:10-beeldverhouding en biedt in combinatie met de resolutie van 2560 x 1200 pixels lekker veel werkruimte. Windows is standaard op 150 procent schaling ingesteld, mar daar kun je best comfortabel 125 procent van maken om nog net even wat meer werkruimte te krijgen. Het scherm is ondanks dat het geen aanraakscherm is toch glanzend afgewerkt. Dat kan een nadeel zin als je werkt met lichtbronnen achter je, maar het voordeel van een glanzende afwerking is dat kleuren er beter uitzien. De beeldkwaliteit van het scherm is prima.

In de schermrand is een webcam verwerkt. Dat is zoals vaak het geval is een 720p-camera waarvan je kunt zeggen dat het voldoet. Opvallend in negatieve zin is dat de camera redelijk wat ruis in beeld laat zien en niet heel goed met lichtcontrasten kan omgaan.

Toetsenbord en touchpad

Het gedeelte waar het toetsenbord in is verwerkt is helemaal vlak is. Opvallend, want op de meeste laptops is het toetsenbord in een kuil geplaatst. Het toetsenbord zelf is voorzien van verlichting die je in twee standen kunt instellen. De toetsen hebben genoeg travel en je kunt comfortabel typen op de Gram. Wel veert de bovenkant van de laptop mee als je aan het tikken bent, een gevolg van het dunne materiaal waar de behuizing van gemaakt is.

De aan-uit-schakelaar is voorzien van een vingerafdrukscanner en is helemaal rechts op de bovenste rij geplaatst. Dat is vaak een nadeel voor mensen die blind tikken en de delete-toets willen gebruiken. Bij de Gram speelt dit nadeel minder omdat de laptop is voorzien van een numeriek veld en de delete-toets als laatste toets van het alfanumerieke veld geplaatst is. Een apart numeriek veld is handig voor wie bijvoorbeeld vaak met Excel werkt. Wel heeft het numerieke veld smallere toetsen dan het alfanumerieke veld en voelt het daardoor erg krapjes aan. Op de F4-toets staat een schildje. Die blijkt de Secure Mode in te schakelen waarmee de webcam en microfoon worden uitgeschakeld. Die verdwijnen dan netjes uit apparaatbeheer. Op zich handig, maar er is verder geen feedback of de Secure Mode aan of uit staat. Iets van een lampje had handig geweest.

Onder het toetsenbord heeft LG een opvallend ruime glazen touchpad met een afmeting van 13,2 x 8,3 cm geplaatst. Die touchpad is vanwege het numerieke veld iets meer naar links gepositioneerd, maar is weer niet precies uitgelijnd met het midden van het alfanumerieke veld. De touchpad heeft een prettige klik en werkt goed. 

Prestaties

De Gram is voorzien van de Intel Core i5-1135G7, een quadcoreprocessor met een maximale kloksnelheid van 4,2 GHz. De prestaties van processor zijn gezien de score van 4842 punten in PCMark 10 prima. De SSD is een NVME-exemplaar van SK Hynix die qua schrijfprestaties niet heel indrukwekkend is. De maximale leessnelheid bedraagt 3114,06 MB/s terwijl de maximale schrijfsnelheid 1114,15 MB/s bedraagt. In de praktijk maakt dat echter niet zo heel veel uit.

Waar het bij de Gram 16 echt om gaat is de werkduur en die is in één woord uitstekend. LG heeft een accu geplaatst met een capaciteit van maar liefst 80 Wh. Hiermee presteert de laptop echt uitstekend. In de PCMark 10 Modern Office accutest zet de laptop een score neer van maar liefst 17 uur en 43 minuten. En in de praktijk is een werktijd van zo’n 14 uur bij kantoorwerkzaamheden prima haalbaar. 

Conclusie

Ben je op zoek naar een laptop met een relatief groot scherm, maar wel een laag gewicht? Dan is de LG Gram zeker een interessante laptop. Wel doet de net iets te flexibele behuizing voor mij een beetje af aan de kwaliteitsbeleving. Het is een compromis dat je moet maken voor dit lage gewicht. Daar krijg je wel een heel bruikbaar apparaat voor terug, want de accuduur is echt uitstekend. 

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.

Energieopslag stond lang gelijk aan een technische puzzel van losse kastjes en kabels. De Hoymiles HiOne rekent daar definitief mee af. Dit systeem integreert krachtige prestaties in één strakke, modulaire zuil die gezien mag worden. Ben jij klaar voor de volgende stap in energieonafhankelijkheid? Wij doken in de specificaties van deze stille krachtpatser.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Hoymiles

Geen kabelbrij, maar strak design

Wie zijn garage of technische ruimte netjes wil houden, zit niet te wachten op een wirwar van kastjes en leidingen. De HiOne lost dit op met een slim modulair ontwerp. De installateur stapelt de batterij- en omvormermodules simpelweg op elkaar.

Het unieke hieraan is dat alle verbindingen intern lopen. Aan de buitenkant zie je dus geen kabels, wat zorgt voor een rustig en 'afgewerkt' beeld. De behuizing voelt niet aan als goedkoop plastic, maar als een solide apparaat dat tegen een stootje kan. Dankzij de IP66-certificering (water- en stofdicht) is het systeem zelfs robuust genoeg om buiten onder een overkapping geplaatst te worden, mocht je binnen ruimte willen besparen.

Klaar voor de moderne grootverbruiker

Dit systeem is specifiek ontworpen om de energiehonger van het moderne, duurzame gezin te stillen. Heb je een warmtepomp, een elektrische auto of een druk huishouden? Dan is de HiOne in zijn element.

De huidige line-up van de HiOne is geoptimaliseerd voor woningen met een 3-fase aansluiting (ondersteuning tot 33,3 A per fase), maar ook 1-fase varianten staan op de planning. Dit maakt het systeem enorm veelzijdig. Waar lichtere systemen vaak moeite hebben om meerdere zware apparaten tegelijk van stroom te voorzien, levert de HiOne onverstoorbaar door. De echte meerwaarde zit in de onafhankelijkheid. Dankzij de 'whole-home backup'-functie kan het systeem bij stroomuitval het hele huis draaiende houden. Dus niet alleen de wifi en de koelkast, maar ook het koken en verwarmen gaan gewoon door.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Het brein: AI en dynamische tarieven

Een batterij is tegenwoordig meer dan een opslagvat; het is een slimme handelscomputer. De HiOne wordt aangestuurd door de S-Miles Cloud, een platform dat verder kijkt dan alleen 'vol' of 'leeg'. Met de ingebouwde 'Time-of-Use' modus kan het systeem slim inspelen op energietarieven.

Heb je een dynamisch energiecontract? Dan kan de software automatisch laden als de stroom goedkoop (of zelfs gratis) is en terugleveren of ontladen als de prijzen pieken. Zo verdien je de investering niet alleen terug door eigen gebruik, maar ook door slim te handelen op de energiemarkt. Bovendien leert het systeem jouw verbruikspatronen kennen, zodat er altijd voldoende buffer is voor jouw specifieke situatie.

Geen DIY, maar professionele zekerheid

Het is belangrijk om te benadrukken dat de HiOne geen doe-het-zelfproject is, zoals een eenvoudige balkon-set. Dit is hoogwaardige infrastructuur die naadloos geïntegreerd wordt in je meterkast en woning. Je koopt dit systeem dan ook via een gecertificeerde installateur.

Voor de consument is dat een groot voordeel: je hoeft je niet druk te maken over de techniek. De vakman zorgt dat de zuil op de juiste plek komt te staan, regelt de koppeling met je zonnepanelen en zorgt dat alles veilig draait. Jij bedient het systeem vervolgens simpelweg via de app.

Om deze krachtpatser veilig te houden, is een 5-laags veiligheidssysteem ingebouwd. Dit varieert van speciale drukkleppen en aerogel-isolatie tussen de cellen tot een actieve brandonderdrukkingsmodule die in noodsituaties binnen enkele seconden reageert. Daarnaast wordt de temperatuur op negen punten per cel continu gemonitord.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Toekomstmuziek: je auto als batterij

Misschien wel het meest interessante aspect voor EV-rijders is de voorbereiding op V2X (Vehicle-to-Everything). Hoymiles heeft aangekondigd dat er een specifieke V2X-module aankomt voor de HiOne. Hiermee wordt het in de toekomst mogelijk om de enorme accu van je elektrische auto te koppelen aan je thuisbatterij. Je auto fungeert dan als een soort super-accu voor je huis, terwijl de HiOne de regie voert. Daarmee is dit systeem niet alleen een oplossing voor nu, maar ook een voorbereiding op de volgende stap in de energietransitie.

Conclusie

De Hoymiles HiOne is een premium keuze voor huiseigenaren die verder kijken. Het systeem combineert een strak design met de brute kracht die nodig is voor een huis vol warmtepompen en EV's. Door te kiezen voor een professioneel geïnstalleerd systeem met 5-voudige beveiliging en slimme AI-software, haal je niet alleen een batterij in huis, maar een complete energiemanager die klaar is voor de toekomst.