ID.nl logo
Haal alles uit Verkenner-tabbladen in Windows 11
© Reshift Digital
Huis

Haal alles uit Verkenner-tabbladen in Windows 11

Verkenner krijgt met de nieuwe update van Windows 11, versie 22H2, een grote wijziging. Het is vanaf dat moment eindelijk mogelijk om tabbladen te gebruiken. Hiermee werk je in Verkenner vrijwel net zoals je gewend bent van je internetbrowser. We laten je zien hoe dit werkt.

Windows 11 wordt constant verbeterd. Een van de nieuwe functies die aan de laatste versie wordt toegevoegd, zijn tabbladen in de Windows Verkenner. Nu kun je – net als in je browser – tegelijkertijd werken in meerdere vensters binnen één enkel programma. Hoe dat precies werkt laten we je in deze basiscursus zien.

Windows-versie 22H2

Tabbladen in Verkenner zijn een onderdeel van de in oktober 2022 verschenen 22H2-update. Deze update werd overigens niet helemaal zonder problemen gelanceerd, want na enkele dagen werd de update al weer ingetrokken door Microsoft. Er waren prestatieproblemen bij gamers en sommige stuurprogramma’s werden niet goed geüpdatet, wat resulteerde in blue screens of death.

Tegen de tijd dat je dit leest, zouden de problemen grotendeels opgelost moeten zijn. Ben je benieuwd naar de tabbladfunctie, dan installeer je de 22H2-update via Windows Update.

Nieuwe startlocatie

Na de installatie van de update wordt de computer een aantal keer opnieuw opgestart en dat kan een paar minuten in beslag nemen. Is de update klaar, dan open je natuurlijk snel Verkenner om te zien wat er nieuw is. Het eerste dat opvalt, is dat het startscherm van Verkenner is veranderd. Normaliter opent Verkenner de locatie Deze pc, maar in de nieuwe update is er een nieuwe locatie bijgekomen: Thuis.

Aan de rechterzijde zie je vervolgens de snelkoppelingen naar onder meer het bureaublad, de downloadmap en de mappen met documenten en afbeeldingen. Die pictogrammen vallen nu onder Snelle toegang, terwijl dit gewoon Mappen werd genoemd in de vorige versie van Windows 11. OneDrive is nu ook een prominenter onderdeel geworden: deze wordt in het linkerdeel van de Verkenner direct onder Thuis geplaatst.

Het startscherm van Verkenner is gewijzigd en opent nu standaard een overzicht genaamd Thuis.

Startlocatie aanpassen

Opvallend is wel dat het weergeven van de items langer lijkt te duren dan in de oude situatie. Verkenner laat in de adresbalk eerst een bewegende groene balk zien, zoals je die ook kent als je zoekt naar bestanden. Het is niet geheel duidelijk waarom de weergave even op zich laat wachten, maar we vermoeden dat hier een bepaalde zoekfunctie wordt geactiveerd die kijkt of er nieuwe wijzigen zijn doorgevoerd.

Ben je niet blij met het nieuwe thuisscherm, dan kun je de startlocatie van Verkenner aanpassen: klik in de balk bovenin op de drie puntjes en kies je voor Opties. Bij de optie Verkenner openenin kun je deze aanpassen. Je hebt de keuze uit drie opties: Home, Deze pc en OneDrive. Kies je voor Deze pc, dan opent Verkenner in de schijfweergave. Kies je voor de optie OneDrive, dan toont Verkenner de inhoud van je persoonlijke OneDrive.

Hier pas je de startlocatie van Verkenner aan.

Uiterlijke veranderingen

Het venster van de Verkenner zelf heeft door de komst van de tabbladen een iets afwijkende vormgeving gekregen. Waar de hoeken van het venster in de vorige Windows 11-versie nog rond waren, is dat bij de nieuwe Verkenner rechthoeking. Hierdoor vallen de rondingen van de tabbladen iets beter op.

Meerdere tabbladen openen

Net zoals je dat kent van je browser open je een nieuw tabblad eenvoudig door op het plusteken naast het eerste tabblad te klikken. Een nieuw tabblad opent zich naast de bestaande. Het nieuwe tabblad opent overigens altijd op de locatie die is opgegeven bij Verkenner openen in in het instellingenscherm van Verkenner. Heb je daar bijvoorbeeld Thuis ingesteld als standaardlocatie, dan is dat ook de locatie voor ieder nieuw te openen tabblad, inclusief de groene zoekbalk die eerst in beeld komt.

Je kunt naast het klikken op het plusteken ook een toetscombinatie gebruiken om een nieuwe tabblad te openen: Ctrl+T. Dat is overigens dezelfde toetscombinatie die ook werkt in alle internetbrowsers.

Bladeren door tabbladen

Wil je in Verkenner tussen de verschillende tabbladen schakelen, net zoals je dat doet in een webbrowser? Gebruik dan de toetscombinatie Ctrl+Tab, of Ctrl+Cijfer om snel een tabblad te openen, bijvoorbeeld Ctrl+3. Hierbij begint de telling bij het eerste, meest linker tabblad. Je kunt de tabbladen ook van zijn locatie binnen het Verkenner-venster verplaatsen.

Daarvoor klik je met links op de tab van het venster dat je wilt verplaatsen en sleep je deze naar de gewenste plek. Wat helaas niet kan, is het slepen van een tab buiten het Verkenner-venster, om zo een nieuw los venster van Verkenner te openen. Bij een webbrowser kan dat wél.

Met de toetscombinatie Ctrl+Cijfer spring je snel naar het gewenste tabblad springen. Het eerste tabblad in het venster is altijd nummer 1.

Het werken met tabbladen in Verkenner werkt niet altijd even handig of logisch. In tegenstelling tot je webbrowser kun je een geopend tabblad in Verkenner niet toevoegen aan een favorietenlijst. Ook is het niet mogelijk om per te openen tabblad aan te geven in welke locatie deze moet openen: de nieuwe tab wordt altijd geopend in de locatie die je bij de opties van Verkenner hebt opgegeven. Ook kun je tabbladen in een enkel Verkenner-venster niet naast elkaar plaatsen of tabbladen loskoppelen, waardoor je bijvoorbeeld niet even snel bestanden heen en weer kunt kopiëren. Het verslepen van een enkel bestand of een selectie bestanden naar een ander tabblad kan wel, maar dan moet je de bestanden naar het bovenste tabje slepen en even wachten tot dat tabblad wordt geopend. Daarna sleep je het naar de gewenste map.

Privacyinstellingen

In Verkenner zijn de privacyinstellingen ook wat gewijzigd. In de vorige versie van Windows 11 kon je onder de optie Privacy bij Mapopties aangeven dat alleen recent gebruikte mappen of bestanden bij Snelle toegang mogen worden weergegeven. In de nieuwe versie is de benaming Snelle toegang zelf weggehaald (het heet nu Recent), maar kun je het verbergen van recent gebruikte mappen en bestanden gelukkig nog steeds uitschakelen.

Ze worden dan niet meer op het thuisscherm weergegeven. Ook is er een nieuwe optie bijgekomen: Bestanden van Office.com weergeven. Hiermee kun je bestanden waarmee je vanuit de cloud via OneDrive werkt, apart laten weergeven of juist verbergen.

Met de gewijzigde privacyopties kun je nu ook OneDrive-bestanden weergeven of juist verbergen in het overzicht van recente bestanden en mappen. Links de oude instellingen, rechts de nieuwe.

In de basis is Verkenner natuurlijk een prima onderdeel van Windows om eenvoudig aan bestandsbeheer te doen. Maar er zijn ook veel alternatieve tools beschikbaar, die voor jou misschien beter zijn. Een daarvan is FreeCommander. Dat programma werkt ook al een tijdje met tabbladen, maar biedt daarbij nog wat extra handige opties. Zo kun je een zogeheten ‘split screen’ weergeven, waarbij je tabbladen naast elkaar zet, en het makkelijker is om bestanden heen en weer te verplaatsen of kopiëren.

Ook kun je eerder gesloten tabbladen snel openen en is het mogelijk om locaties toe te voegen aan een favorietenlijst. Verder heeft FreeCommander uitgebreide filters, zodat je makkelijker gewenste bestanden kunt weergeven. FreeCommander is gratis en download je vanaf www.freecommander.com.

Slim geheugenbeheer

Een voordeel van meerdere tabs in Verkenner is dat het minder geheugen in beslag neemt. Als je normaliter meerdere Verkenner-vensters open hebt staan, dan neemt iedere instantie van Verkenner een eigen stukje geheugen in beslag.

Heb je tien vensters open, dan verbruik je meer geheugen, maar niet per se een factor tien. In de nieuwe Verkenner worden aparte tabbladen niet als nieuwe instantie geopend, maar blijven ze bijvoorbeeld in Taakbeheer onder een enkele instantie van Verkenner gezet.

Zelfs bij het openen meerdere tabbladen blijft er slechts één instantie van de Verkenner actief in Taakbeheer.

Toe aan een nieuwe laptop met Windows 11?

Shop Windows-notebooks bij Bol.com
▼ Volgende artikel
Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder
© ID.nl
Huis

Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Wat gaan we doen?

Dit artikel bestaat uit twee delen. In het eerste deel gaan we aan de slag met het gratis Tiny11 Builder. Hiermee maak je een compacte Windows-versie, die je vervolgens kunt installeren. Wil je liever je bestaande Windows 11 compacter maken en Windows niet opnieuw installeren? Daarover lees je in het tweede deel, waarbij we de hulp inroepen van het programma CrapFixer. 

Lees ook: De verborgen parels van Windows 11: deze apps moet je hebben

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Je vindt Tiny11 Builder via GitHub.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Download de meest recente iso van Microsofts website.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Je voert het script van Tiny11 uit via de PowerShell-opdrachtregel.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Kies de gewenste versie van Windows 11.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Met Rufus maak je betrekkelijk eenvoudig een opstartbare usb-stick.

Handig voor Rufus:

USB-sticks in allerlei formaten
Opstartvolgorde

Probeer je de computer op te starten met de usb-stick en lukt het niet? Controleer in de BIOS-instellingen van de computer of de computer daadwerkelijk opstart vanaf de usb-stick. Open de BIOS-instellingen (vaak door het indrukken van de Delete- of F1-toets tijdens het opstarten) en zoek naar een optie die gelijk is aan Boot Order. Zorg dat de usb-stick eerst wordt gebruikt tijdens het opstarten.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Achteraf weer zaken toevoegen.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Veiligheid voor alles

Wil je een reeds geïnstalleerde versie van Windows compact maken, zorg dan altijd vooraf voor een goede back-up van je bestanden en andere belangrijke gegevens. Gaat er onverhoopt iets mis bij het afslanken van Windows, dan kun je terugvallen op de reservekopie. Je kunt gebruikmaken van het ingebouwde programma van Windows: open het Startmenu, typ Back-up en kies Windows Back-up.

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Met CrapFixer neem je een bestaande installatie onder handen.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Meer met plug-ins

CrapFixer ondersteunt plug-ins, waarmee je nog meer onderdelen van Windows 11 kunt afslanken. Klik op Tools en kies Plugins. Rechts vind je een lijst met beschikbare plug-ins. Klik op een plug-in om de beschrijving ervan te lezen boven in het venster. Spreekt die je aan, klik dan op Install. Zodra je CrapFixer weer draait, wordt deze plug-in meegenomen.

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Welke standaard-apps wil je liever niet zien?

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Wees kritisch bij het toestaan van opstart-apps.
Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

▼ Volgende artikel
De Switch 2 als enige console? (Nintendo Partner Direct) - Bonuslevel
Huis

De Switch 2 als enige console? (Nintendo Partner Direct) - Bonuslevel

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!