Harde schijf controleren met All-in One System Rescue Toolkit
De harde schijf of de ssd zijn misschien wel de meest kritische onderdelen in de pc. Niet alleen omdat de harde schijf nog bewegende delen bevat en daarmee bovengemiddeld gevoelig is voor een storing, maar meer nog omdat er waardevolle gegevens op bewaard worden. Je harde schijf controleren kan als volgt.
Voor de schijfanalyse gebruiken we de All-in One System Rescue Toolkit. Lees hier hoe je die vanaf een usb-stick kunt draaien.
Onder Windows biedt AiO-SRT gebruik je hiervoor het onderdeel Diagnose van harde schijven. Het programma dat zich hierachter verschuilt is GSmartControl. Selecteer een harde schijf of ssd en GSmartControl toont in de statusbalk direct al de belangrijkste schijfinformatie én de S.M.A.R.T.-status.
Wil je meer en meer specifieke informatie van een schijf, klik dan op Device / View Detail. Verspreid over meerdere tabs toont GSmartControl nu uitgebreide informatie. De voor de status van de disk meest relevante informatie vindt je op de tabbladen Attributes waar de S.M.A.R.T.-tellers staan en Error-log waar S.M.A.R.T. en ATA-errors staan opgesomd.
Op het tabblad Perform Test kun je per schijf een kortere of meer intensieve test van de schijf uitvoeren. Kies hiervoor Short Self-test of Extended Self-test. Voor technische ondersteuning kan het handig zijn deze statusinformatie te bewaren of delen. Dat kan via Save As en View Output onderaan het scherm.
Schijven testen onder Lubuntu
Ook in de Live-omgeving beschikt AiO-SRT over een mogelijkheid om schijven te analyseren en testen. Op het Bureaublad staat hiervoor het onderdeel Disks waarachter de Gnome Disk Utility schuilgaat, een grafische schil voor udisks-utility. Het programma toont de schijven in de computer. Het ondersteunt het uitlezen van S.M.A.R.T.-gegevens, monitoring, benchmarking en software raid-configuraties.
Selecteer in de linker kantlijn een schijf en je leest rechts de partities die op de schijf aanwezig zijn. Wil je van een disk de gezondheidsstatus weten, klik dan op het hamburgermenu rechtsboven in het scherm en kies SMART Data & Self-Tests. Wil je een schijf ook testen, klik dan op Start Self-Test en kies het type test dat je wilt uitvoeren op de disk.
©PXimport
Schijfruimte checken
Behalve bepalen of een schijf gezond is, kan het ook handig zijn te weten hoe vol de verschillende schijven zijn. Daarvoor start je Disk Usage Analyzer. Ook dit programma begint eenvoudig met een overzicht van alle harde schijven en ssd’s. Door op een ervan te klikken ga je een slag dieper. De Disk Usage Analyzer analyseert dan in razend tempo de bestanden en mappen op die schijf en geeft deze in een prachtige grafische voorstelling weer.
Daarna kun je zowel via de schijf- en mappenlijst als via de grafische voorstelling doorklikken, steeds dieper door de mappen en bestanden op de schijf. Je kunt zo zeer snel een goed inzicht krijgen en bijvoorbeeld grote bestanden opsporen die die de schijf onnodig belasten en mogelijk verwijderd of verplaatst kunnen worden.
Ontbreekt een schijf in het overzicht in de Disk Usage Analyzer, open dan Disks, selecteer de schijf en daarna de partitie. Klik dan op het pijltje dat eronder staat, Mount selected partition. Even later zie je onder de schijf de vermelding dat deze gemount is, het type schijfindeling en het mountpunt binnen Lubuntu.
Gebruik je liever de Windows-omgeving, kies dan Hardware / Gebruik harde schijf om met WinDirStat dezelfde analyse te maken als onder Lubuntu met de Disk Usage Analyzer. Ook binnen WinDirStat kun je met de muis doorklikken binnen de mappenstructuur van de schijf of de bestanden en mappen in de grafische weergave.
