Dag grote grijze kast! Je hoeft je bureau echt niet meer te vullen met een enorme computer, het kan allemaal veel kleiner. Mini-pc's zijn de computerkasten van vandaag. Veelzijdig, net als een gewone desktop, maar dan veel compacter. Makkelijk als je weinig ruimte hebt, en ideaal als je het scherm van een laptop veel te klein vindt en het comfort waardeert van een grotere monitor. Verder kun je ze voor tal van andere taken inzetten. Je creativiteit is de enige limiet!

De opbouw van een computer is nu veel simpeler en compacter dan een tiental jaren geleden. Geen wirwar van draden en allerlei insteekkaarten met. Die verandering hebben we vooral aan de steeds krachtigere laptoptechniek te danken. Kleinere onderdelen, zuinige processors en compacte ssd’s en harde schijven. Maar die hoeven niet direct aan een accu en een scherm gekoppeld zijn, een kastje en een adapter zijn ook prima! En dat is precies wat je ziet bij de mini-pc’s.

Deze computers zijn in veel gevallen gebaseerd op de techniek die in laptops wordt gebruikt. Dat biedt behoorlijke voordelen: niet alleen zorgt dat voor een aanmerkelijk compactere behuizing, ook zorgt het ervoor dat er minder warmte ontstaat. Dat maakt dat er minder intensief gekoeld hoeft te worden, waardoor de gemiddelde mini-pc erg stil is. Het kleine formaat maakt mini-pc’s ook zeer geschikt om bij een televisie te plaatsen, ideaal om een echt slimme smart-tv te maken.

Wat zijn de punten waar je op moet letten als je wilt overstappen op iets kleiners, zonder al te veel compromissen? We geven wat algemene tips en vergelijken 12 modellen.

Compact

Sommige modellen zijn zo compact dat ze ook achter een monitor gemonteerd kunnen worden. Daarvoor wordt vaak een beugel meegeleverd die op de vesa-montagepunten van een scherm geplaatst kan worden. Op deze manier kun je eenvoudig een eigen all-in-one maken, die vaak krachtiger en veelzijdiger is dan een all-in-one die je als complete computer bij een winkel koopt.

Nadelen

Minicomputers hebben natuurlijk niet alleen maar voordelen. Het nadeel van een kleine computer is dat er veel minder ruimte is voor aansluitingen. Als je het vergelijkt met een gewone desktop-pc is het aantal usb-aansluitingen vaak stukken lager. Op een grote pc heb je algauw acht of meer van die aansluitingen tot je beschikking. Bij een mini-pc blijft het vaak bij slechts vier. Ook als je kijkt naar het aantal monitoraansluitingen hebben de kleintjes vaak minder te bieden, meestal zijn het er twee. Voldoende voor de meeste gebruikssituaties, maar wil je een uitgebreide schermopstelling, dan kom je toch vaak uit bij een gewone desktopkast.

Pure kracht

Ook op pure kracht boet je in bij een kleinere pc. Heb je behoefte aan een uiterst snelle pc met dubbele videokaart en een processor met tien rekenkernen, dan kom je toch echrt uit bij een klassieke desktop. De meeste mini-pc’s zijn gebaseerd op mobiele processors en die zijn minder snel dan de standaardmodellen voor desktops. Dat merk je als je met zware software zoals video- en fotobewerking aan de slag gaat. Voor games zijn de prestaties in de meeste gevallen ook niet toereikend. Een ander nadeel is dat er meestal nauwelijks ruimte is voor uitbreidingen. Je kunt mogelijk een keer het geheugen opwaarderen of de schijf veranderen door een andere, maar daar blijft het wel bij.

Afraders

Mini-pc’s uit het instapsegment zijn vaak van wel heel minimalistische specificaties voorzien. Ze zijn bijvoorbeeld met een Intel Celeron-processor of een Pentium uitgerust; chips die alleen maar voor heel simpele taken geschikt zijn. Zoek je een computer die je alleen voor wat internetten gebruikt, dan kun je hier prima mee uit de voeten. Maar heb je meer wensen, dan heb je een snellere machine nodig. Bijvoorbeeld op basis van een chip uit de Intel Core-serie. Let op, over het algemeen geldt: hoe zuiniger een processor is, hoe trager die is. Een Core-processor uit de Y-serie is het traagst, de U-serie processors zijn iets sneller, de T’s nog wat krachtiger en zonder toevoeging of met de letter K het snelst. Ook kiezen sommige fabrikanten er helaas nog voor om hun mini-pc’s te voorzien van een harde schijf. Dat maakt ze vervelend traag. Beter kies je voor een model dat beschikt over een ssd. Die biedt vaak aanmerkelijk minder opslagruimte dan een variant met hdd, maar de hogere snelheid maakt het een veel fijnere pc om mee te werken.

Verschijningsvormen

Je hebt mini-pc’s in grofweg drie verschillende vormen: nuc, barebone en stick-pc. Nuc is een term van Intel en staat voor ‘next unit of computing’. Het uiterlijk van een klein vierkant doosjes, is door veel fabrikanten geïmiteerd en dat betekent dat je niet alleen bij Intel terechtkunt voor een computer in de nuc-categorie.

Nieuwer zijn de stick-pc’s. Dat zijn computers in de vorm van een wat grote usb-stick. In de plaats van een usb-aansluiting, hebben ze een hdmi-connector. Ze zijn bedoeld om direct op een monitor of televisie aangesloten te worden. Ze zijn zo klein dat ze achter het scherm vrijwel onzichtbaar worden.

Een klassiekere vorm is de zogenaamde barebone. De bekendste fabrikant hiervan is Shuttle, dat mini-pc’s maakt met volwassen uitbreidingsmogelijkheden. In zo’n barebone past een echte desktop-processor, een videokaart en nog veel meer. Duurder, groter en krachtiger. Ideaal voor veeleisende gebruikers!

Ockel Sirius B Black Cherry

De Ockel Sirius B Black Cherry is de nieuwste telg uit de koker van Ockel, die zelfs in je broekzak past. Hij is voorzien van een Intel Atom X5-Z8300 en 4 GB werkgeheugen en heeft een ingebouwde eMMC van Samsung van 64 GB als opslag. Dat is uit te breiden met een micro-sd-kaartje van maximaal 128 GB. Dit alles is voldoende voor de meeste algemene computertaken, zoals tekst- en beeldbewerking en voor het afspelen van muziek en video. Er zijn maar twee usb-poorten, waarvan één van het 3.0-type. We raden een usb-hubje aan om meer dan alleen een toetsenbord en muis aan te kunnen sluiten. Door het kleine formaat van de Sirius B Black Cherry ontbreekt een netwerkaansluiting, maar gelukkig heeft hij wel een wifi-ac-module aan boord. Hij heeft geen actieve koeling en is dus helemaal stil.

Ockel Sirius B Black Cherry

Prijs
€ 325,-

Websitewww.ockelproducts.com

©PXimport

MSI Cubi N-033WE

Voor een bedrag van net geen 250 euro is deze mini-computer van MSI de jouwe. Voor dat geld krijg je letterlijk en figuurlijk een minimalistische computer. Hij wordt aangedreven door een Intel Celeron N3060-processor. Dat is een chip uit de grabbelbak bij Intel en ongelofelijk traag. Dat wordt wel een beetje gecompenseerd door de opslag. Dat is slechts 32 GB groot en gebaseerd op flash. Dat is weliswaar minder snel dan een echte SSD, maar het zorgt er voor dat de Cubi best vlotjes werkt. Door de beperkte capaciteit is er nauwelijks ruimte voor je bestanden. Als je handig bent kun je die nog wel vervangen door een groter exemplaar. In het binnenwerk is ruimte voor zowel een mSata-ssd als een 2,5inch-schijf. De kleine standaard opslag is een behoorlijk nadeel. Ook het werkgeheugen loopt snel vol, dat meet maar 2 GB. Voor de koppeling met een draadloos netwerk wordt alleen de oude 802.11n-standaard gebruikt, bedraad netwerken kan wel via gigabit. In totaal biedt het kastje vier usb3.0-aansluitingen en voor een koppeling met een scherm is er hdmi en vga.

MSI Cubi N-033WE

Prijs
€ 249,-

Websitehttp://eu.msi.com

©PXimport

Acer Revo Base

Deze kleine koektrommel heeft een stijlvol uiterlijk meegekregen. De combinatie van wit en zilver maakt dat hij zonder hoofdbrekens in het zicht geplaatst kan worden. Hoewel de Revo Base gloednieuw is, heeft hij betrekkelijk oude techniek aan boord: een Core i5-5200U. Dat is een chip uit de vijfde generatie, terwijl de zevende al op de markt is. Desondanks is dit nog een vrij vlotte processor. Het werkgeheugen is 8 GB groot, ruim voldoende en de opslag is met 1 TB erg ruim. Helaas is het een gewone harde schijf en dat maakt hem in de praktijk sloom. Met vier usb3.0-poorten heb je vlotte aansluitmogelijkheden onder handbereik. Netwerken kan via gigabit en 802.11ac en schermen koppel je via hdmi en displayport.

Acer Revo Base

Prijs
€ 599,-

Websitewww.acer.nl

©PXimport

4Launch Mini PC NUC 220 i3 120

Ondanks zijn mini-uiterlijk hebben we hier met een vlotte machine te maken. Dat is te danken aan de Intel Core i3-6100U-processor. Dat is een mobiele chip, uit de Skylake-generatie van Intel. In dit geval wordt hij gecombineerd met 8 GB werkgeheugen en dat betekent dat hij niet direct begint te stotteren, ook niet als je een keer een wat zwaardere klus uitvoert. Ook de opslag is vlot, er is namelijk gekozen voor een 120 GB grote ssd van Kingston. Heb je veel foto’s en video’s dan loop je wel snel tegen die beperkte opslagcapaciteit op. Over de aansluitmogelijkheden zijn we goed te spreken. Vier keer usb 3.0 en twee schermaansluitingen (hdmi en mini-displayport). Netwerken kan via een vaste gigabitaansluiting en 802.11ac-wifi.

4Launch Mini PC NUC 220 i3 120

Prijs
€ 549,-

Websitewww.4launch.nl

©PXimport

HP Elite Slice

De HP Elite Slice is een heel bijzondere computer, je kunt hem namelijk stapelen. De Slice is standaard uitgerust met een Core i3-6100T processor, 4 GB geheugen en een langzame harde schijf van 500 GB. Je kunt ook kiezen voor een 220 euro duurdere variant met i5-processor en een ssd van 256 GB. Je kunt de mini stapelen met een Bang en Olufsen-audio-module, dvd-rom-module en een vesa-plaat waarmee je hem kunt monteren. Bijzonder is dat de slice beveiligd kan worden met behulp van de ingebouwde vingerafdruklezer. Randapparatuur kun je koppelen via de vertrouwde usb-aansluitingen. Daarnaast biedt hij twee keer usb-c, en zijn hdmi en displayport aanwezig voor monitoren.

HP Elite Slice

Prijs
€ 725,-

Websitewww.hp.nl

©PXimport

Lenovo ThinkCentre M700

Deze mini-pc is bedoeld voor de zakelijke markt en heeft daarom een wat minder frivool uiterlijk meegekregen in vergelijk met de andere modellen in dit artikel. Dat maakt dat hij niet alleen met Windows 10, maar ook nog met Windows 7 geleverd kan worden. De oudere versie van het besturingssysteem van Microsoft wordt nog in veel bedrijven toegepast. Standaard is de M700 simpel uitgevoerd met een Core i3-6100T-processor en een 128GB-ssd. Dat maakt het een vlotte werkbak voor niet al te zware taken. Voor slechts zo’n 100 euro extra heb je hem met een veel snellere i5-6400T. Er zijn ook varianten met harde schijf, maar die zouden we je niet aanraden.

Lenovo ThinkCentre M700

Prijs
€ 549,-

Websitewww.lenovo.nl

©PXimport

Intel Compute Stick STK2M364CC

Het is misschien wel een van de meest opmerkelijke mini-pc’s in deze test. We hebben het over de Intel Compute Stick STK2M364CC. Waar de meeste van deze stick-computers worden aangedreven door supertrage Intel Atom-processors, heeft dit model een heuse Intel Core-processor aan boord. Het is een Core M3-6Y30. Dat is een chip die ook in veel slanke laptops wordt gebruikt. Die zijn vaak passief gekoeld, deze stick helaas niet. Zo nu en dan hoor je het kleine fannetje snorren. Mocht geld geen probleem zijn: hij is er ook met de snellere Core M5, die kost wel gelijk zo’n 200 euro extra. De opslag is slechts 64 GB groot. Onvoldoende voor veel mediabestanden zoals films, foto’s en muziek. De aansluitmogelijkheden zijn beperkt. Er is een usb3.0-aansluiting, micro-sd en natuurlijk hdmi. Hij wordt gevoed via usb-c en op de adapter zijn nog twee usb 3.0-aansluitingen aanwezig. Handig voor bijvoorbeeld een externe harde schijf. Uiteraard kun je de stick ook aansluiten op een draadloos netwerk, daarvoor heeft hij een snelle 802.11ac-adapter aan boord.

Intel Compute Stick STK2M364CC

Prijs
€ 299,-

Websitewww.intel.nl

©CIDimport

4Launch Mini PC NUC 230 i5 120

De basis van deze mini-pc van 4Launch is een Intel-nuc. Hij is voorzien van een snelle Core i5-6260U met een Intel Iris Graphics 540. Die doet het een stuk beter dan de standaard grafische chip in eenvoudiger Intel-processors. Als je niet al te veeleisend bent kun je met gamen hier nog wel een beetje mee uit de voeten. Bij dit model heeft 4Launch gekozen voor een ssd van slechts 120 GB. Als je hem bestelt, dan zouden we opteren voor een wat groter exemplaar. 8 GB geheugen en voldoende aansluitmogelijkheden zijn voorhanden. Dat maakt het een praktische mini-pc die voor veel taken geschikt is.

4Launch Mini PC NUC 230 i5 120

Prijs
€ 649,-

Websitewww.4launch.nl

©PXimport

MSI Cubi 2-002EU

De Cubi 2 is van een totaal ander kaliber dan de ook besproken Cubi N van MSI. De trage Celeron is hier ingeruild voor een gloednieuwe Core i5-7200U. Die is standaard voorzien van onder andere hardwarematige decodering voor ultra hd-video. Dat maakt hem interessant als htpc. Als werk-pc vinden we hem minder interessant vanwege het slechts 4 GB grote werkgeheugen. Ook de ssd is met slechts 128 GB wel erg klein. Ondanks het kleine formaat zijn de aansluitmogelijkheden van hoog niveau: vier usb 3.0-aansluitingen, een extra usb 2.0- en usb-c-aansluiting aan de voorkant. Achterop vind je twee keer hdmi én displayport. Een veelzijdig apparaatje.

MSI Cubi 2-002EU

Prijs
€ 599,-

Websitehttp://eu.msi.com

©PXimport

ASUS GR8-R124Z

Een krachtige gamecomputer, kleiner dan een PlayStation. Dát is de ASUS GR8. Hij is slechts 4,4 cm breed, 23,8 cm hoog en 24,5 cm diep. De uitvoering die we bekijken is het topmodel, voorzien van een lekker snelle Core i7-processor. Helaas een al wat ouder model, maar desondanks komt hij nog vlot uit de startblokken. Dat is mede te danken aan de 128GB-ssd, helaas wel een wat beperkte opslagruimte dus. Hét bijzondere punt van dit model is de GTX 750Ti-videokaart. Die is voldoende voor niet al te veeleisende games op full hd. Helaas is dit ook een al wat ouder model. Ben je bijvoorbeeld op zoek naar een compacte computer voor bij je tv om games te spelen, dan is dit een erg aantrekkelijke keuze. Vind je de ssd te klein, dan is deze erg eenvoudig te vervangen door een groter exemplaar.

ASUS GR8-R124Z

Prijs
€ 899,-

Websitewww.asus.nl

Shuttle R8 1710GA

Voor wie echt de allersnelste mini wenst heeft Shuttle de R8 1710GA in het programma. Dit is een zeer exclusief model en hij wordt alleen op bestelling gefabriceerd. Dat heeft deels met het prijskaartje van bijna tweeduizend euro te maken. De specificaties zijn om je vingers bij af te likken. Een supersnelle desktop-Core i7 6700K (die je kunt overklokken) en 16 GB werkgeheugen maken dat weinig taken hem teveel worden. De grafische prestaties zijn in handen van een GTX 1080. Dat is een topkaart en je kunt er heel zware games prima mee spelen. Het systeem biedt meer dan voldoende ruimte voor je games: dankzij een harde schijf van 2 TB én een 256GB-ssd. Het compacte formaat maakt dit ook een ideaal systeem om mee te nemen, bijvoorbeeld naar een lan-party.

Shuttle R8 1710GA

Prijs
€ 1894,-

Websitewww.shuttle.eu

©PXimport

MSI Trident-007EU

Dit is misschien wel het interessantste bommetje in deze test. De MSI Trident is een compact systeem, dat bedacht is als mini-pc voor op je bureau of als full hd-game-pc bij je tv. De grafische kracht is te danken aan een snelle Nvidia GeForce GTX 1060-videokaart, die wordt gecombineerd met een i5 6400, 128GB-ssd en een harde schijf van 1 TB voor al je games, video’s en andere spullen. Je kunt hem draadloos aansluiten op je netwerk dankzij de ingebouwde 802.11ac-adapter. Er is ook een luxere versie met een i7 en 256GB-ssd. Die kost zo’n 200 euro meer.

MSI Trident-007EU

Prijs
€ 1299,-

Websiteeu.msi.com

Conclusie

Mini-pc’s zijn er in variërende prijsklassen en voor allerlei verschillende doeleinden. Voor minder dan 300 euro heb je een prima school- of kantoormachientje dat je zo achter je monitor kunt wegwerken. Maar we hebben ook gezien dat mini-pc’s geen minimalistische specificaties hoeven te hebben. Geef je wat meer uit, dan komt zelfs lekker gamen binnen bereik. De meest krachtige komt van Shuttle en dat is de R8 1710GA, dat is een superkrachtige machine, die zelfs voor de zwaarste taken en games geschikt is. Kijken we echter ook even met onze portemonnee, dan komt de ASUS GR8 er ook goed uit. Die kost slechts 899 euro en heeft toch best wat grafische kracht aan boord, dankzij de GTX 750Ti. De ideale en toch redelijk betaalbare mini-pc om mee te gamen is de MSI Trident. Wil je een lekkere mediaspeler, dan is de Intel Compute Stick met Core M prima voor een gewone hd-tv. Mits je je niet ergert aan de fan, want dan kun je beter shoppen bij Ockel. Heb je nog wat meer power nodig, voor je 4K-tv bijvoorbeeld, kies dan de Cubi 2 van MSI met zijn gloednieuwe i7 aan boord.

In de tabel (pdf) vind je de testresultaten van de 12 geteste mini-pc's.

©PXimport

Julian Gerighty, de regisseur van de The Division-games bij de Franse ontwikkelaar en uitgever Ubisoft, is vertrokken bij het bedrijf en gaat aan de slag bij concurrent Electronic Arts, om precies te zijn bij Battlefield Studios.

Gerighty heeft jarenlang gewerkt bij Ubisoft-studio Massive Entertainment. Hij was een van de regisseurs van The Division en vervolg The Division 2, en nam de regie voor Star Wars Outlaws helemaal op zich. In 2023 werd hij uitgeroepen tot de producent van de gehele The Disivion-reeks.

Gerighty gaat aan de slag bij Battlefield Studios, de ontwikkelaar van Electronic Arts die - de naam zegt het al - verantwoordelijk is voor de Battlefield-reeks. Afgelopen jaar is er nog een nieuw deel in die populaire shooterserie uitgekomen. Battlefield 6. Het is niet bekend wat zijn rol daarin precies wordt.

The Division

Ubisoft en Massive Entertainment werken ondertussen aan The Division 3. In de The Division-games werken spelers samen in teamverband om het tegen vijandelijke, computergestuurde facties op te nemen in Amerikaanse steden die uiteen zijn gevallen nadat een dodelijke pandemie om zich heen heeft geslagen. De eerste The Division speelde zich in New York City af, het vervolg in Washington D.C.

Over de derde The Division-game is nog weinig bekend. Ubisoft heeft echter geprobeerd fans gerust te spellen. "We gaan (Gerighty) missen en we blijven de wereld die hij mede heeft gecreëerd nog jaren naar spelers brengen. Onze spelers hoeven zich geen zorgen te maken: onze teams die deze wereld samen met Julian hebben opgebouwd zijn er nog steeds, en zullen deze vooruit dragen met onveranderde ambitie in de vorm van The Division 2, The Division 2: Survivors, The Division Resurgence The Division 3."

Ubisoft heeft ook laten weten dat Yannick Banchereau en Mathias Karlson aan The Division blijven werken. Massive-oudgediende Magnus Jansen gaat werken aan de Survivors-update voor The Division 2 die eerder is aangekondigd en later dit jaar moet verschijnen.

Ontslagen

Overigens werd eerder deze week een herstructurering van Massive Entertainment aangekondigd, waarbij mogelijk tientallen werknemers hun baan kunnen verliezen. Het is niet bekend of het vertrek van Gerighty daar direct aan is gekoppeld, maar dat lijkt onwaarschijnlijk.

Het is een gekke aflevering. We voorspellen Nintendo's complete jaar en gaan volledig van de rails, maar hebben het ook over het afscheid van Power Unlimited. Dank voor alle begripvolle reacties, en veel plezier met de aflevering.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!