Dag grote grijze kast! Je hoeft je bureau echt niet meer te vullen met een enorme computer, het kan allemaal veel kleiner. Mini-pc's zijn de computerkasten van vandaag. Veelzijdig, net als een gewone desktop, maar dan veel compacter. Makkelijk als je weinig ruimte hebt, en ideaal als je het scherm van een laptop veel te klein vindt en het comfort waardeert van een grotere monitor. Verder kun je ze voor tal van andere taken inzetten. Je creativiteit is de enige limiet!

De opbouw van een computer is nu veel simpeler en compacter dan een tiental jaren geleden. Geen wirwar van draden en allerlei insteekkaarten met. Die verandering hebben we vooral aan de steeds krachtigere laptoptechniek te danken. Kleinere onderdelen, zuinige processors en compacte ssd’s en harde schijven. Maar die hoeven niet direct aan een accu en een scherm gekoppeld zijn, een kastje en een adapter zijn ook prima! En dat is precies wat je ziet bij de mini-pc’s.

Deze computers zijn in veel gevallen gebaseerd op de techniek die in laptops wordt gebruikt. Dat biedt behoorlijke voordelen: niet alleen zorgt dat voor een aanmerkelijk compactere behuizing, ook zorgt het ervoor dat er minder warmte ontstaat. Dat maakt dat er minder intensief gekoeld hoeft te worden, waardoor de gemiddelde mini-pc erg stil is. Het kleine formaat maakt mini-pc’s ook zeer geschikt om bij een televisie te plaatsen, ideaal om een echt slimme smart-tv te maken.

Wat zijn de punten waar je op moet letten als je wilt overstappen op iets kleiners, zonder al te veel compromissen? We geven wat algemene tips en vergelijken 12 modellen.

Compact

Sommige modellen zijn zo compact dat ze ook achter een monitor gemonteerd kunnen worden. Daarvoor wordt vaak een beugel meegeleverd die op de vesa-montagepunten van een scherm geplaatst kan worden. Op deze manier kun je eenvoudig een eigen all-in-one maken, die vaak krachtiger en veelzijdiger is dan een all-in-one die je als complete computer bij een winkel koopt.

Nadelen

Minicomputers hebben natuurlijk niet alleen maar voordelen. Het nadeel van een kleine computer is dat er veel minder ruimte is voor aansluitingen. Als je het vergelijkt met een gewone desktop-pc is het aantal usb-aansluitingen vaak stukken lager. Op een grote pc heb je algauw acht of meer van die aansluitingen tot je beschikking. Bij een mini-pc blijft het vaak bij slechts vier. Ook als je kijkt naar het aantal monitoraansluitingen hebben de kleintjes vaak minder te bieden, meestal zijn het er twee. Voldoende voor de meeste gebruikssituaties, maar wil je een uitgebreide schermopstelling, dan kom je toch vaak uit bij een gewone desktopkast.

Pure kracht

Ook op pure kracht boet je in bij een kleinere pc. Heb je behoefte aan een uiterst snelle pc met dubbele videokaart en een processor met tien rekenkernen, dan kom je toch echrt uit bij een klassieke desktop. De meeste mini-pc’s zijn gebaseerd op mobiele processors en die zijn minder snel dan de standaardmodellen voor desktops. Dat merk je als je met zware software zoals video- en fotobewerking aan de slag gaat. Voor games zijn de prestaties in de meeste gevallen ook niet toereikend. Een ander nadeel is dat er meestal nauwelijks ruimte is voor uitbreidingen. Je kunt mogelijk een keer het geheugen opwaarderen of de schijf veranderen door een andere, maar daar blijft het wel bij.

Afraders

Mini-pc’s uit het instapsegment zijn vaak van wel heel minimalistische specificaties voorzien. Ze zijn bijvoorbeeld met een Intel Celeron-processor of een Pentium uitgerust; chips die alleen maar voor heel simpele taken geschikt zijn. Zoek je een computer die je alleen voor wat internetten gebruikt, dan kun je hier prima mee uit de voeten. Maar heb je meer wensen, dan heb je een snellere machine nodig. Bijvoorbeeld op basis van een chip uit de Intel Core-serie. Let op, over het algemeen geldt: hoe zuiniger een processor is, hoe trager die is. Een Core-processor uit de Y-serie is het traagst, de U-serie processors zijn iets sneller, de T’s nog wat krachtiger en zonder toevoeging of met de letter K het snelst. Ook kiezen sommige fabrikanten er helaas nog voor om hun mini-pc’s te voorzien van een harde schijf. Dat maakt ze vervelend traag. Beter kies je voor een model dat beschikt over een ssd. Die biedt vaak aanmerkelijk minder opslagruimte dan een variant met hdd, maar de hogere snelheid maakt het een veel fijnere pc om mee te werken.

Verschijningsvormen

Je hebt mini-pc’s in grofweg drie verschillende vormen: nuc, barebone en stick-pc. Nuc is een term van Intel en staat voor ‘next unit of computing’. Het uiterlijk van een klein vierkant doosjes, is door veel fabrikanten geïmiteerd en dat betekent dat je niet alleen bij Intel terechtkunt voor een computer in de nuc-categorie.

Nieuwer zijn de stick-pc’s. Dat zijn computers in de vorm van een wat grote usb-stick. In de plaats van een usb-aansluiting, hebben ze een hdmi-connector. Ze zijn bedoeld om direct op een monitor of televisie aangesloten te worden. Ze zijn zo klein dat ze achter het scherm vrijwel onzichtbaar worden.

Een klassiekere vorm is de zogenaamde barebone. De bekendste fabrikant hiervan is Shuttle, dat mini-pc’s maakt met volwassen uitbreidingsmogelijkheden. In zo’n barebone past een echte desktop-processor, een videokaart en nog veel meer. Duurder, groter en krachtiger. Ideaal voor veeleisende gebruikers!

Ockel Sirius B Black Cherry

De Ockel Sirius B Black Cherry is de nieuwste telg uit de koker van Ockel, die zelfs in je broekzak past. Hij is voorzien van een Intel Atom X5-Z8300 en 4 GB werkgeheugen en heeft een ingebouwde eMMC van Samsung van 64 GB als opslag. Dat is uit te breiden met een micro-sd-kaartje van maximaal 128 GB. Dit alles is voldoende voor de meeste algemene computertaken, zoals tekst- en beeldbewerking en voor het afspelen van muziek en video. Er zijn maar twee usb-poorten, waarvan één van het 3.0-type. We raden een usb-hubje aan om meer dan alleen een toetsenbord en muis aan te kunnen sluiten. Door het kleine formaat van de Sirius B Black Cherry ontbreekt een netwerkaansluiting, maar gelukkig heeft hij wel een wifi-ac-module aan boord. Hij heeft geen actieve koeling en is dus helemaal stil.

Ockel Sirius B Black Cherry

Prijs
€ 325,-

Websitewww.ockelproducts.com

©PXimport

MSI Cubi N-033WE

Voor een bedrag van net geen 250 euro is deze mini-computer van MSI de jouwe. Voor dat geld krijg je letterlijk en figuurlijk een minimalistische computer. Hij wordt aangedreven door een Intel Celeron N3060-processor. Dat is een chip uit de grabbelbak bij Intel en ongelofelijk traag. Dat wordt wel een beetje gecompenseerd door de opslag. Dat is slechts 32 GB groot en gebaseerd op flash. Dat is weliswaar minder snel dan een echte SSD, maar het zorgt er voor dat de Cubi best vlotjes werkt. Door de beperkte capaciteit is er nauwelijks ruimte voor je bestanden. Als je handig bent kun je die nog wel vervangen door een groter exemplaar. In het binnenwerk is ruimte voor zowel een mSata-ssd als een 2,5inch-schijf. De kleine standaard opslag is een behoorlijk nadeel. Ook het werkgeheugen loopt snel vol, dat meet maar 2 GB. Voor de koppeling met een draadloos netwerk wordt alleen de oude 802.11n-standaard gebruikt, bedraad netwerken kan wel via gigabit. In totaal biedt het kastje vier usb3.0-aansluitingen en voor een koppeling met een scherm is er hdmi en vga.

MSI Cubi N-033WE

Prijs
€ 249,-

Websitehttp://eu.msi.com

©PXimport

Acer Revo Base

Deze kleine koektrommel heeft een stijlvol uiterlijk meegekregen. De combinatie van wit en zilver maakt dat hij zonder hoofdbrekens in het zicht geplaatst kan worden. Hoewel de Revo Base gloednieuw is, heeft hij betrekkelijk oude techniek aan boord: een Core i5-5200U. Dat is een chip uit de vijfde generatie, terwijl de zevende al op de markt is. Desondanks is dit nog een vrij vlotte processor. Het werkgeheugen is 8 GB groot, ruim voldoende en de opslag is met 1 TB erg ruim. Helaas is het een gewone harde schijf en dat maakt hem in de praktijk sloom. Met vier usb3.0-poorten heb je vlotte aansluitmogelijkheden onder handbereik. Netwerken kan via gigabit en 802.11ac en schermen koppel je via hdmi en displayport.

Acer Revo Base

Prijs
€ 599,-

Websitewww.acer.nl

©PXimport

4Launch Mini PC NUC 220 i3 120

Ondanks zijn mini-uiterlijk hebben we hier met een vlotte machine te maken. Dat is te danken aan de Intel Core i3-6100U-processor. Dat is een mobiele chip, uit de Skylake-generatie van Intel. In dit geval wordt hij gecombineerd met 8 GB werkgeheugen en dat betekent dat hij niet direct begint te stotteren, ook niet als je een keer een wat zwaardere klus uitvoert. Ook de opslag is vlot, er is namelijk gekozen voor een 120 GB grote ssd van Kingston. Heb je veel foto’s en video’s dan loop je wel snel tegen die beperkte opslagcapaciteit op. Over de aansluitmogelijkheden zijn we goed te spreken. Vier keer usb 3.0 en twee schermaansluitingen (hdmi en mini-displayport). Netwerken kan via een vaste gigabitaansluiting en 802.11ac-wifi.

4Launch Mini PC NUC 220 i3 120

Prijs
€ 549,-

Websitewww.4launch.nl

©PXimport

HP Elite Slice

De HP Elite Slice is een heel bijzondere computer, je kunt hem namelijk stapelen. De Slice is standaard uitgerust met een Core i3-6100T processor, 4 GB geheugen en een langzame harde schijf van 500 GB. Je kunt ook kiezen voor een 220 euro duurdere variant met i5-processor en een ssd van 256 GB. Je kunt de mini stapelen met een Bang en Olufsen-audio-module, dvd-rom-module en een vesa-plaat waarmee je hem kunt monteren. Bijzonder is dat de slice beveiligd kan worden met behulp van de ingebouwde vingerafdruklezer. Randapparatuur kun je koppelen via de vertrouwde usb-aansluitingen. Daarnaast biedt hij twee keer usb-c, en zijn hdmi en displayport aanwezig voor monitoren.

HP Elite Slice

Prijs
€ 725,-

Websitewww.hp.nl

©PXimport

Lenovo ThinkCentre M700

Deze mini-pc is bedoeld voor de zakelijke markt en heeft daarom een wat minder frivool uiterlijk meegekregen in vergelijk met de andere modellen in dit artikel. Dat maakt dat hij niet alleen met Windows 10, maar ook nog met Windows 7 geleverd kan worden. De oudere versie van het besturingssysteem van Microsoft wordt nog in veel bedrijven toegepast. Standaard is de M700 simpel uitgevoerd met een Core i3-6100T-processor en een 128GB-ssd. Dat maakt het een vlotte werkbak voor niet al te zware taken. Voor slechts zo’n 100 euro extra heb je hem met een veel snellere i5-6400T. Er zijn ook varianten met harde schijf, maar die zouden we je niet aanraden.

Lenovo ThinkCentre M700

Prijs
€ 549,-

Websitewww.lenovo.nl

©PXimport

Intel Compute Stick STK2M364CC

Het is misschien wel een van de meest opmerkelijke mini-pc’s in deze test. We hebben het over de Intel Compute Stick STK2M364CC. Waar de meeste van deze stick-computers worden aangedreven door supertrage Intel Atom-processors, heeft dit model een heuse Intel Core-processor aan boord. Het is een Core M3-6Y30. Dat is een chip die ook in veel slanke laptops wordt gebruikt. Die zijn vaak passief gekoeld, deze stick helaas niet. Zo nu en dan hoor je het kleine fannetje snorren. Mocht geld geen probleem zijn: hij is er ook met de snellere Core M5, die kost wel gelijk zo’n 200 euro extra. De opslag is slechts 64 GB groot. Onvoldoende voor veel mediabestanden zoals films, foto’s en muziek. De aansluitmogelijkheden zijn beperkt. Er is een usb3.0-aansluiting, micro-sd en natuurlijk hdmi. Hij wordt gevoed via usb-c en op de adapter zijn nog twee usb 3.0-aansluitingen aanwezig. Handig voor bijvoorbeeld een externe harde schijf. Uiteraard kun je de stick ook aansluiten op een draadloos netwerk, daarvoor heeft hij een snelle 802.11ac-adapter aan boord.

Intel Compute Stick STK2M364CC

Prijs
€ 299,-

Websitewww.intel.nl

©CIDimport

4Launch Mini PC NUC 230 i5 120

De basis van deze mini-pc van 4Launch is een Intel-nuc. Hij is voorzien van een snelle Core i5-6260U met een Intel Iris Graphics 540. Die doet het een stuk beter dan de standaard grafische chip in eenvoudiger Intel-processors. Als je niet al te veeleisend bent kun je met gamen hier nog wel een beetje mee uit de voeten. Bij dit model heeft 4Launch gekozen voor een ssd van slechts 120 GB. Als je hem bestelt, dan zouden we opteren voor een wat groter exemplaar. 8 GB geheugen en voldoende aansluitmogelijkheden zijn voorhanden. Dat maakt het een praktische mini-pc die voor veel taken geschikt is.

4Launch Mini PC NUC 230 i5 120

Prijs
€ 649,-

Websitewww.4launch.nl

©PXimport

MSI Cubi 2-002EU

De Cubi 2 is van een totaal ander kaliber dan de ook besproken Cubi N van MSI. De trage Celeron is hier ingeruild voor een gloednieuwe Core i5-7200U. Die is standaard voorzien van onder andere hardwarematige decodering voor ultra hd-video. Dat maakt hem interessant als htpc. Als werk-pc vinden we hem minder interessant vanwege het slechts 4 GB grote werkgeheugen. Ook de ssd is met slechts 128 GB wel erg klein. Ondanks het kleine formaat zijn de aansluitmogelijkheden van hoog niveau: vier usb 3.0-aansluitingen, een extra usb 2.0- en usb-c-aansluiting aan de voorkant. Achterop vind je twee keer hdmi én displayport. Een veelzijdig apparaatje.

MSI Cubi 2-002EU

Prijs
€ 599,-

Websitehttp://eu.msi.com

©PXimport

ASUS GR8-R124Z

Een krachtige gamecomputer, kleiner dan een PlayStation. Dát is de ASUS GR8. Hij is slechts 4,4 cm breed, 23,8 cm hoog en 24,5 cm diep. De uitvoering die we bekijken is het topmodel, voorzien van een lekker snelle Core i7-processor. Helaas een al wat ouder model, maar desondanks komt hij nog vlot uit de startblokken. Dat is mede te danken aan de 128GB-ssd, helaas wel een wat beperkte opslagruimte dus. Hét bijzondere punt van dit model is de GTX 750Ti-videokaart. Die is voldoende voor niet al te veeleisende games op full hd. Helaas is dit ook een al wat ouder model. Ben je bijvoorbeeld op zoek naar een compacte computer voor bij je tv om games te spelen, dan is dit een erg aantrekkelijke keuze. Vind je de ssd te klein, dan is deze erg eenvoudig te vervangen door een groter exemplaar.

ASUS GR8-R124Z

Prijs
€ 899,-

Websitewww.asus.nl

Shuttle R8 1710GA

Voor wie echt de allersnelste mini wenst heeft Shuttle de R8 1710GA in het programma. Dit is een zeer exclusief model en hij wordt alleen op bestelling gefabriceerd. Dat heeft deels met het prijskaartje van bijna tweeduizend euro te maken. De specificaties zijn om je vingers bij af te likken. Een supersnelle desktop-Core i7 6700K (die je kunt overklokken) en 16 GB werkgeheugen maken dat weinig taken hem teveel worden. De grafische prestaties zijn in handen van een GTX 1080. Dat is een topkaart en je kunt er heel zware games prima mee spelen. Het systeem biedt meer dan voldoende ruimte voor je games: dankzij een harde schijf van 2 TB én een 256GB-ssd. Het compacte formaat maakt dit ook een ideaal systeem om mee te nemen, bijvoorbeeld naar een lan-party.

Shuttle R8 1710GA

Prijs
€ 1894,-

Websitewww.shuttle.eu

©PXimport

MSI Trident-007EU

Dit is misschien wel het interessantste bommetje in deze test. De MSI Trident is een compact systeem, dat bedacht is als mini-pc voor op je bureau of als full hd-game-pc bij je tv. De grafische kracht is te danken aan een snelle Nvidia GeForce GTX 1060-videokaart, die wordt gecombineerd met een i5 6400, 128GB-ssd en een harde schijf van 1 TB voor al je games, video’s en andere spullen. Je kunt hem draadloos aansluiten op je netwerk dankzij de ingebouwde 802.11ac-adapter. Er is ook een luxere versie met een i7 en 256GB-ssd. Die kost zo’n 200 euro meer.

MSI Trident-007EU

Prijs
€ 1299,-

Websiteeu.msi.com

Conclusie

Mini-pc’s zijn er in variërende prijsklassen en voor allerlei verschillende doeleinden. Voor minder dan 300 euro heb je een prima school- of kantoormachientje dat je zo achter je monitor kunt wegwerken. Maar we hebben ook gezien dat mini-pc’s geen minimalistische specificaties hoeven te hebben. Geef je wat meer uit, dan komt zelfs lekker gamen binnen bereik. De meest krachtige komt van Shuttle en dat is de R8 1710GA, dat is een superkrachtige machine, die zelfs voor de zwaarste taken en games geschikt is. Kijken we echter ook even met onze portemonnee, dan komt de ASUS GR8 er ook goed uit. Die kost slechts 899 euro en heeft toch best wat grafische kracht aan boord, dankzij de GTX 750Ti. De ideale en toch redelijk betaalbare mini-pc om mee te gamen is de MSI Trident. Wil je een lekkere mediaspeler, dan is de Intel Compute Stick met Core M prima voor een gewone hd-tv. Mits je je niet ergert aan de fan, want dan kun je beter shoppen bij Ockel. Heb je nog wat meer power nodig, voor je 4K-tv bijvoorbeeld, kies dan de Cubi 2 van MSI met zijn gloednieuwe i7 aan boord.

In de tabel (pdf) vind je de testresultaten van de 12 geteste mini-pc's.

©PXimport

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.