Sonos heeft vandaag de nieuwe PLAY:5 aangekondigd. De multiroomluidspreker is de opvolger van de bestaande PLAY:5 die in 2009 op de markt kwam. Wij hebben de kans gehad om de luidspreker kort in het echt te beluisteren. Wat was onze eerste indruk?

De huidige Sonos PLAY:5 kwam zes jaar geleden op de markt als de ZonePlayer S5. De PLAY:5 is nog steeds een genot om naar te luisteren, maar het ontwerp van de behuizing begon eerlijk gezegd wat gedateerd te worden. Sonos' nieuwere PLAY:1 en PLAY:3 vind ik in ieder geval een stuk fraaier ogen. De nieuwe PLAY:5 is nog steeds een flinke jongen, maar is veel simpeler vormgegeven waardoor hij veel minder opvalt. De matte afwerking van de kunststof behuizing die in zwart en wit verkrijgbaar is oogt daarbij erg netjes. Net als bij zijn voorganger kun je twee luidsprekers koppelen tot een stereopaar. Gelukkig kun je daarbij de PLAY:5 nu wel verticaal neerzetten. Dat oogt minder lomp en meer zoals je van een stereosysteem verwacht.

©PXimport

De PLAY:5 is in wit en zwart verkrijgbaar.

Aanraakknopjes

Een opvallende verandering ten opzichte van alle Sonos-componenten is dat de fysieke knopjes op de bovenkant vervangen zijn door aanraakgevoelige knoppen. Hiermee kun je het volume en het vorige of volgende nummer bedienen met aanraak- en veegbewegingen. Vooral het kiezen van het vorige nummer is handig, op de huidige Sonos-luidsprekers kun je alleen het volgende nummer kiezen door te dubbelklikken op de afspeelknop.

©PXimport

De bediening is nu aanraakgevoelig.

Oog voor detail

Volgens Sonos bleek dat gebruikers die hun PLAY:3 verticaal als stereopaar neerzetten niet alleen de kant met de rubber voetjes gebruikten, maar juist ook de kant zonder voetjes. De reden hiervoor? Door beide oriëntaties te gebruiken staan de logo's netjes naar binnen. Sonos heeft hier bij de nieuwe PLAY:5 rekening mee gehouden, je kunt dankzij rubber dopjes op beide zijden de luidspreker nu op twee manieren verticaal zetten. Een fraai detail dat laat zien dat er goed is nagedacht over de PLAY:5. Een ander detail blijkt als je heel goed naar de voorkant kijkt. Niet alleen de grill bevat gaatjes, ook het logo is voorzien van minuscule gaatjes om het geluid van de in het midden geplaatste tweeter door te laten.

©PXimport

Je kunt de nieuwe PLAY:5 op drie manieren neerzetten.

Nog beter geluid

De PLAY:5 klonk al goed, maar de nieuwe PLAY:5 gaat daar nog een stuk overheen. Ik en mijn collega merkten op dat de PLAY:5 een stuk helderder klinkt zonder in te leveren op de body. Daarbij kan de PLAY:5 ook flink hard zonder dat het geluid vervormd wordt. Bij het koppelen van twee PLAY:5-luidsprekers als stereopaar werd dat alleen nog maar sterker. Vooral de laag- en basweergave klonk nog beter. Voor deze strakke geluidsweergave heeft Sonos zes luidsprekers in combinatie met zes aparte versterkers ingebouwd. Hiervan zijn drie luidsprekers tweeters en drie luidsprekers mid-woofers.

©PXimport

Zes luidsprekers zorgen voor een vol en helder geluid.

Mijn korte kennismaking met de nieuwe PLAY:5 smaakte dus zeker naar meer. Wil je hem zelf horen? Dan moet je nog even geduld hebben. De originele PLAY:5 is per direct niet meer te koop. De nieuwe PLAY:5 verschijnt binnenkort in zwart en wit op de markt en gaat 579 euro kosten.

Trueplay: geluidskalibratie met je iPhone

Naast de nieuwe PLAY:5 heeft Sonos ook Trueplay aangekondigd. Hiermee kun je de geluidsweergave van Sonos-luidsprekers kalibreren naar je ruimte. Dempt jouw kamer bijvoorbeeld bepaalde frequenties te sterk, dan worden die door Sonos extra benadrukt zodat de muziek weer goed klinkt. Het kalibreren kan vooralsnog alleen in combinatie met een iPhone of iPad omdat Sonos daar het meeste controle heeft over de microfoon. Je moet met je iPhone of iPad door de ruimte lopen terwijl de Sonos-luidspreker een testpatroon afspeelt. Sonos heeft het kort aan mij gedemonstreerd en de muziek leek na kalibratie wel wat beter te klinken. Echt veel kan ik er echter niet over zeggen, Trueplay is echt iets dat je thuis moet testen. De techniek komt later dit jaar via een update beschikbaar.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.