Heb je regelmatig last van een verstopte gootsteen en ben je er helemaal klaar mee? Dat snappen wij helemaal. Want er zijn maar weinig dingen zo vervelend als een verstopte gootsteen. Gelukkig is het meestal makkelijk om het probleem te verhelpen. Ontdek hoe je een ontstopping verhelpt én hoe je zorgt dat je er voortaan nooit meer last van hebt.

Lees ook: Zo verwijder je voor eens en altijd schimmel uit de badkamer

Voorkomen is beter dan repareren

Je gootsteen is verstopt. Vervelend! In sommige gevallen komt dat door oude of krappe leidingen. Maar, het spijt ons om het mee te delen: over het algemeen is de veroorzaker toch echt jijzelf, of een van je medebewoners natuurlijk. Zoals bij alles geldt ook hier dat voorkomen beter is dan genezen. Gebruik deze tips om te vermijden dat je gootsteen verstopt raakt.

·         Gebruik een afvoerzeefje om grote resten uit je leidingen te weren.
·         Giet geen vette resten door je afvoerputje: een laagje vet uit de pan, jus en frituurvet zijn plakkerig en leiden tot het dichtslibben van leidingen.
·         Voorkom dat etensresten in de gootbak terechtkomen.
·         Bij de wasbak en de badkamer en in de douche is het belangrijk om haren zoveel mogelijk uit het putje te verwijderen.
·         Giet af en toe kokend water door de gootsteen: heet water neemt een deel van het vuil met zich mee.

Als je dit artikel leest is je gootsteen waarschijnlijk al verstopt. Hieronder presenteren we 4 oplossingen. We raden je aan om bij nummer 1 te beginnen.

Oplossing 1: een rubberen ontstopper

De goede oude plopper is nog steeds populair. En terecht, want het is nog altijd een eenvoudig en nuttig hulpmiddel om een verstopte leiding vrij te maken.

Zet de ontstopper over het afvoerputje en zorg ervoor dat de rubberen rand overal contact maakt met de gootsteen. Beweeg vervolgens de steel verticaal heen en weer. Hierdoor ontstaat er een zuigende kracht die vastzittende delen hopelijk lostrekt.

Oplossing 2: soda en azijn

Is ontstoppen met de plopper niet gelukt? Geen probleem, want we hebben nog veel meer tips voor je. Soda en azijn zijn beide effectief tegen ontstoppingen. Het eerste middel helpt om organische materialen (zoals etensresten) te verwijderen. Azijn is effectief tegen kalk. Ga als volgt te werk:

1: Giet ongeveer 2 liter kokend water in de afvoer om de blokkade alvast voor te weken voor een extra krachtig effect van de soda en azijn.
2: Meng vervolgens een kop soda (ongeveer 150 tot 200 gram) met 200 ml water en giet dat ook in het afvoerputje.
3: Giet er direct 200 ml azijn achteraan.

Het is belangrijk dat je de laatste twee stappen direct achter elkaar uitvoert. Want de soda en de azijn reageren met elkaar voor een nog sterkere werking. Door de bruisende werking is het onverstandig om de middelen te mengen voordat je ze in de leiding giet.

©Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio

Lees ook:10x (goedkoop!) je huis schoon met soda, groene zeep en azijn

Oplossing 3: een ontstoppingsveer

Het is tijd voor het zware geschut als je afvoer nog steeds verstopt is. Een ontstoppingsveer is een dun, metalen en spiraalvormig hulpmiddel met een lengte van enkele meters. Je vindt ze online en bij bouwmarkten. Doorloop de volgende stappen:

1: Zorg ervoor dat de ontstoppingsveer helemaal uitgerold is en er geen knikken in zitten.
2: Duw het voorste gedeelte in de afvoerput.
3: Maak draaiende bewegingen om door de bochten te komen.
4: Als het goed is, voel je op een gegeven moment de blokkade.
5: Draai de veer en maak op en neer gaande bewegingen in de hoop dat de verstopping losschiet.
6: Haal de veer weer naar boven en spoel de leidingen door met water.

Het nadeel is dat je dit stukje gereedschap speciaal koopt voor dit klusje en je niet zeker weet of het werkt. Heb je geen ontstoppingsveer en heb je weinig vertrouwen in je kunsten met dit apparaat? Sla deze stap dan gerust over.

©M-Production

Oplossing 4: de zwanenhals openmaken

In deze stap gaan we het probleem van binnenuit te lijf. Eerst even een kort stukje theorie.

Een kleine afstand onder het afvoerputje vind je de zwanenhals, officieel sifon genoemd. Dat is een dubbele knik in de leiding waar een laagje water in staat. Daardoor vormt het water een barrière tegen de rioollucht die anders naar boven komt. Je kunt dus zeker stellen dat een zwanenhals je leven prettiger maakt! Helaas ontstaat hier ook weleens een verstopping. Daarom gaan we de sifon openmaken. Het dragen van schoonmaakhandschoenen is aangeraden.

1: Zet een emmer onder de zwanenhals.
2: Open de sifon met de draairing. Gebruik desnoods een waterpomptang.
3: Laat het water weglopen. 
4: Verwijder vastzittende resten met je vingers. Die kunnen ook vlak boven of vlak onder de zwanenhals zitten.
5: Gebruik eventueel azijn om overtollig kalk weg te halen.
6: Controleer of de verstopping weg is door de kraan te openen.
7: Draai de zwanenhals weer in elkaar.

Is je leiding nog steeds verstopt? Schakel dan een professional in.

©NorGal | Norasit Kaewsai

❌ Gootsteenonstoppingsmiddelen raden we af

Online, in doe-het-zelfzaken en bij sommige supermarkten zijn chemische ontstoppingsmiddelen te koop. Op de verpakking staan mooie praatjes over de werking en het effect. Maar wij raden je af om deze te gebruiken. Het zijn middelen die slecht zijn voor het milieu en vaak weinig tot geen effect hebben. Tegelijkertijd is het mogelijk dat ze je leidingen beschadigen. Verder zijn de middelen gevaarlijk en kunnen ze leiden tot brandblaren wanneer ze in contact komen met de huid. Heb je een chemisch ontstoppingsmiddel gebruikt en schakel je daarna een vakman in? Waarschuw diegene in dat geval, zodat hij of zij voorzorgsmaatregelen kan nemen.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.