Grote kans dat je Google als zoekmachine gebruikt op je computer, smartphone en andere apparaten. Google werkt absoluut prima, maar verzamelt ook veel informatie over jouw zoekgedrag én toont nogal wat reclames. Brave Search voegt zich in het rijtje van alternatieve en privacyvriendelijke zoekmachines. We leggen uit hoe Google-alternatief Brave werkt.

Brave Search is een zoekmachine van het bedrijf Brave, vooral bekend van de gelijknamige browser. Die heeft veertig miljoen maandelijkse gebruikers; dat is overigens maar weinig in vergelijking met Google Chrome, Safari en Microsoft Edge. De zoekmachine van Brave debuteerde begin 2021 als een publieke testversie, en inmiddels is het tijd om de gratis, reclamevrije en ‘anti-Google’-zoekmachine eens aan de tand te voelen.

Als je Brave Search wilt uitproberen, open dan je favoriete browser op een toestel als je smartphone of pc. Vul vervolgens in de adresbalk https://search.brave.com in en je hebt direct de Brave-zoekmachine voor je. De zoekmachine werkt op elk type apparaat en ook maakt het niet uit welke browser je gebruikt. Je hoeft dus niet per se de Brave-browser te gebruiken. 

Met die browser heb je overigens wel als voordeel dat je Brave Search heel eenvoudig als standaardzoekmachine kunt instellen.

©PXimport

Privacyvriendelijk

Een zoekmachine bouwen is ontzettend moeilijk, want er zijn ontelbare internetpagina’s die moeten worden geïndexeerd en geprioriteerd. Google heeft dat als beste op orde en laat daarom met afstand de meest relevante zoekresultaten zien. Maar Google houdt ook bij wat je zoekt en aanklikt en gebruikt die informatie om je persoonlijkere advertenties voor te schotelen.

Brave heeft zijn zoekmachine zelf ontwikkeld, zonder technieken van Google. Daardoor kan Google niet volgen waarnaar jij op Brave Search zoekt. Brave zelf belooft ook niet te monitoren wat jij doet. Daarbij is het wel goed om te weten dat Brave niet alles weet en dat ook netjes aangeeft. Zoekopdrachten waarvan Brave Search weet dat het zelf weinig tot geen resultaten kan tonen, laten wel gewoon antwoorden zien. Die komen dan van alternatieve zoekmachines, waaronder Google en Bing. 

Brave zegt de zoekresultaten van deze en andere partijen op een dusdanig privacyvriendelijke manier op te vragen dat zij de informatie niet aan jouw zoekgedrag kunnen koppelen. Toch staat deze functie standaard uit en moet je hem zelf inschakelen, waarover verderop meer.

©PXimport

Relevante resultaten

Op de site vul je simpelweg je zoekopdracht in en druk je op Enter. Vervolgens krijg je de zoekresultaten voorgeschoteld. Na een week gebruik vinden we dat Brave Search relevantere websites laat zien dan we hadden verwacht. Al doen DuckDuckGo en Startpage, twee andere privacyvriendelijke zoekmachines die wij normaal gesproken gebruiken, het wel iets beter.

Google toont vaak nog nuttigere informatie, maar zoals gezegd, is dat tegen een (privacy)prijs. Voor de gemiddelde zoekopdrachten is Brave Search zeker geschikt.

De zoekmachine gaat ook goed om met in het Nederlands gestelde vragen, woorden en zinnen en toont – net als de concurrentie – een informatieblok van Wikipedia of bijvoorbeeld recepten als dat zin heeft. Fijn is dat je niet alleen kunt zoeken op All (alles), maar ook op Images (afbeeldingen), News (nieuws) en Videos (video’s). Daarnaast kun je via All regions aangeven dat je alleen zoekresultaten uit een bepaald land wilt, bijvoorbeeld The Netherlands.

©PXimport

Resultaten filteren

Brave Search gebruikt standaard een gemiddelde striktheid voor zoekopdrachten, om vervelende websites te blokkeren. Via de knop Safe Search: Moderate, kun je dit filter strenger maken door Strict te selecteren. Dat is vooral aan te raden als je de zoekmachine instelt voor gebruik door kinderen. Dit strengere filter is namelijk ook beter in het blokkeren van websites die neigen naar fraude. Wil je juist niet worden gehinderd door een filter? Kies dan via Safe search de optie Off om elke vorm van filtering uit te schakelen. 

Tot slot is er de knop Any time. Hiermee kun je aangeven uit welke periode je zoekresultaten wilt zien. Standaard staat dit filter op altijd (Any time). Wil je specifieker zoeken, dan kun je via deze knop bijvoorbeeld aangeven dat je alleen zoekresultaten van gisteren (Past day), deze week (Past week) of een zelfbepaalde periode (Custom range) wilt zien.

©PXimport

Snelle instellingen

Uiteraard heeft Brave Search ook een instellingenmenu. Je opent dit menu via het tandwiel dat rechtsboven zichtbaar is op de homepage van de zoekpagina. Het menu vouwt deels uit om een handvol snelle instellingen te tonen. Zo kun je de taal aanpassen, iets waar wij voorlopig weinig aan hebben omdat Nederlands nog niet wordt ondersteund. 

Je kunt ook met één klik aangeven of je de zoekresultaten in een nieuw tabblad wilt laten openen. Dat heeft als voordeel dat het scherm met de zoekopdracht openblijft, maar als nadeel dat je veel tabbladen kunt krijgen als je vanaf het zoekscherm meerdere zoekresultaten opent.

Het is ook mogelijk om het thema van de zoekmachine te veranderen van Light (licht) naar Dark (donker). Een donkere modus kijkt volgens veel mensen prettiger, met name in de avonduren.

©PXimport

Meer instellingen

Door op de knop Show more te klikken, open je het gehele instellingenscherm. Vrij bovenaan zie je de optie Anonymous local results, die bij ons standaard is ingeschakeld. De zoekmachine gebruikt dan je locatie (via het ip-adres van je apparaat) om relevantere resultaten te tonen, maar zonder die locatie op te slaan of te delen. Je kunt deze optie met één klik uitzetten. 

Onder deze optie vind je de optie Google fallback mixing (als je zoekt via de Brave Browser). Brave Search laat dan geen resultaten (anoniem) van Google zien. Als je de zoekresultaten tegen vindt vallen, kan het helpen deze optie in te schakelen om te kijken of de resultaten daarmee relevanter worden. 

Tot slot is er nog Anonymous usage metrics. Deze optie staat standaard aan en stuurt daarom geregeld anonieme informatie naar Brave. Brave gebruikt die informatie om zijn zoekmachine te verbeteren. Ook deze gegevensdeling kun je met één druk op de knop uitzetten.

©PXimport

Reclamevrij

Wat opvalt aan Brave Search is dat de zoekmachine geen advertenties toont. Een bewuste keuze, zegt het bedrijf. Brave wil gebruikers eerst kennis laten maken met de zoekmachine. Achter de schermen werkt het bedrijf wel degelijk aan een advertentiemodel – voor niets gaat immers de zon op. Brave zegt ‘in de toekomst’ privacyvriendelijke advertenties in de zoekmachine te willen implementeren. 

Concurrerende zoekmachines als DuckDuckGo en Startpage laten zien dat dat heel goed kan. Voor wie zeker wil weten dat hij ook later nog advertentievrij kan zoeken, komt Brave met een betaald abonnement dat de reclames verbergt. Dit abonnement kost 3 dollar per maand.

©PXimport

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.