ID.nl logo
Huis

Komt er ooit een einde aan freemium games?

Vraag de gemiddelde hardcore gamer wat hij van freemium spellen vindt en er zal zich waarschijnlijk schuim om de mond beginnen te vormen. Toch kent deze manier van gamen veel succes. Maar dat freemium gamen is natuurlijk helemaal niet echt gratis.

Freemium games: de ene mobiele gamer wordt er vrolijk van, andere mobiele gamers kruipen in een hoekje om uit te huilen. Het is een gaming model waar jarenlang tegen is geageerd, maar dat toch nog lang niet lijkt te gaan verdwijnen. Sterker nog, het is een model dat naar alle waarschijnlijkheid ook steeds meer geïntroduceerd gaat worden op consoles. Ook makers van 'echte' games hebben doorgekregen dat er geld te verdienen valt met freemium gaming en dat het een adequate manier is om piraterij tegen te gaan. Lees ook: De 5 beste freemium-games voor je iPhone.

Paywall

Het klinkt zo goed. Je kijkt in de App Store of Google Play en ziet daar een nieuwe game staan. Hij lijkt je leuk en, kijk eens aan, hij is gratis! Snel installeren en spelen, maar daar loop je al binnen tien minuten tegen een muur aan, de zogeheten paywall. Je hebt een aantal keer je nieuwe game gespeeld, maar nu zijn de muntjes/diamanten/sleutels op en zul je een uur moeten wachten tot je nieuwe items krijgt waarmee je verder kunt spelen.

Of... Je kunt natuurlijk ook voor een paar euro een zak items kopen, zodat je lekker door kunt spelen. Makkelijk toch? Ach, het is toch maar een paar euro.... Maar dan ben je verder aan het spelen en kom je erachter dat je zelfs met die nieuwe items niet verder kunt spelen, omdat de hogere levels te moeilijk zijn om uit te spelen als je niet eerst een upgrade koopt voor je personage. En verderop in de game loop je weer tegen een nieuwe muur aan. Zo kan 'een paar euro' al snel oplopen tot een flink bedrag en moet je weer een nieuwe iTunes Card kopen omdat dat gratis spelletje je hele kaart heeft leeg getrokken.

©PXimport

Real Racing 3, een van de spellen waarmee het freemiumgedonder echt begon.

Zie hier de belangrijkste reden waarom zoveel mensen een hekel hebben aan freemium games. Deze spellen zijn namelijk helemaal niet gratis en maken het onmogelijk om in je eigen tempo een spel door te spelen. Daar komt bij dat dit soort spellen dusdanig om het freemium model heen zijn gebouwd dat je het amper meer echte spellen kunt noemen.

Neem Gameloft's Disney Magic Kingdoms. Op papier een leuke strategie game waarmee je een eigen Disneyland kunt bouwen, in werkelijkheid een vreselijk irritante `game` waar je praktisch geen vrije keuzes hebt en constant naar nieuwe betaalmuren wordt geleid. We kunnen ons de tijd nog wel herinneren dat Gameloft erom bekend stond console-achtige games naar mobiele apparaten te brengen, maar tegenwoordig lijken ze alleen bezig het freemiummodel zoveel mogelijk te perfectioneren.

En Gameloft is niet eens het ergste op dit gebied, er zijn heel wat ontwikkelaars die hun best doen zoveel mogelijk geld uit je portemonnee te troggelen met hun zogenaamd gratis spellen.

Freemium vs. betaald

©PXimport

Magic Kingdoms, eigenlijk geen spel, maar meer een race van het ene freemium element naar het andere.

Als je op het internet het woord freemium intikt krijg je een waslijst aan websites en artikelen te zien waar wordt geklaagd over deze manier van spellen maken. Het zijn vooral de 'echte' gamers die hun gal spuwen over het free-to-play-model, dat in hun ogen het gamen om zeep helpt. Zij willen meer zogeheten premium games, spellen waar je vooraf een bedrag voor betaalt en waar je dan verder mee kunt spelen tot je bij het einde bent gekomen (of totdat je het zat bent natuurlijk).

Makers van premium spellen vinden het alleen moeilijk om hun games aan de man te brengen. Logisch ook, want waarom zou je betalen voor een spel als je iets dergelijks ook voor niks kunt krijgen? Er zijn door de jaren heen dan ook heel wat premium games na een minder succesvolle launchperiode alsnog omgetoverd in freemium spellen, wat de makers op behoorlijk wat kritiek is komen te staan. Het resultaat was voor de makers van deze spellen overwegend wel positief. De inkomsten gingen omhoog, wat hen weer de mogelijkheid gaf om ook aan nieuwe spellen te gaan werken.

Crossy Road

Waarom freemium games nog steeds worden geaccepteerd? Dat heeft diverse redenen. Het blijft aanlokkelijk om een nieuwe game te downloaden die gratis is. Je loopt dan wel regelmatig tegen een muur aan, je kunt toch steeds even een nieuw spel spelen. Zeker gezien het feit dat het vooral de grote spellenmakers zijn die met freemium titels komen, is het ook wel logisch dat mensen erdoor worden aangetrokken.

Het punt is ook dat je verschillende soorten freemium hebt. Je hebt het irritante model waarbij je constant tegen een muur aanloopt, maar ook het model dat we voor het gemak maar even het Crossy Road model noemen. Bij deze immens populaire game kun je gewoon helemaal gratis spelen, zonder ook maar tegen een enkele paywall aan te lopen. Crossy Road-maker Hipster Whale haalt haar inkomsten uit de vele extra personages die je in het spel kunt kopen. Vooral bij Disney Crossy Road is dit een enorme impuls voor gamers om hun portemonnee te trekken en een van hun favoriete personages bij te kopen.

©PXimport

Een vriendelijker manier van freemium, het Crossy Road model.

Dit is een model dat de afgelopen heel wat navolging heeft gezien. Spellen als Dashy Crashy en Landsliders volgen hetzelfde model, wat niet alleen heel wat succes heeft opgeleverd, maar ook veel goodwill heeft gekweekt. Aan goodwill ontbreekt het nog wel eens bij de makers van de andere soort freemium spellen. Deze games, vooral allerlei soorten RPG's, puzzelspelletjes en dergelijken, worden toch gezien als kleine geldfabriekjes waar steeds hogere bedragen worden gevraagd voor extra items om mee verder te kunnen spelen.

Het probleem is echter dat deze spellenmakers heel wat geld te besteden hebben en daarom ook het talent in huis hebben om games te maken die er onweerstaanbaar uitzien. Het lijkt er dan ook niet op dat freemium spellen snel zullen gaan verdwijnen. Sterker nog, volgens analisten zijn het eerder de premium games die over een tijdje een rariteit zullen zijn.

Is dit het einde voor premium games?

Gaan de freemium games de premium games de nek omdraaien? Komt de tijd dat je geen spellen meer compleet kunt kopen, maar dat je ze in stukjes en beetjes als een puzzel bij elkaar koopt dichterbij? Waarschijnlijk niet helemaal. Er zijn nog steeds spellenmakers die een spel tegen een vast bedrag verkopen, zonder dat hier iets bijgekocht kan worden. En hier zitten nog steeds spellen bij die succesvol zijn.

Het hangt er daarbij een beetje vanaf of je als spellenmaker ook buiten het ontwikkelen van het spel je werk hebt gedaan en genoeg mensen enthousiast hebt gemaakt voor je spel. Het zit er dan ook aan te komen dat het Kickstarter model een steeds grotere rol gaat spelen bij premium games. Als spelenmaker pols je hoeveel mensen er interesse hebben in je premium game, en als er genoeg geld bij elkaar is vergaard ga je beginnen met programmeren.

Zijn freemium spellen dan echt alleen maar 'evil'?

Natuurlijk valt er wel te leven met freemium spellen. Zoals hiervoor gezegd zijn het vaak de spellen waar de beste designteams achter zitten en zijn het dan ook vaak echt goede spellen. Het hangt er gewoon een beetje vanaf hoeveel geduld je hebt. Je kunt twintig minuten spelen en dan moet je een paar uur wachten tot je verder kunt, als je jouw portemonnee niet wilt trekken. Maar als je dan meerdere van dit soort spellen op je tablet of smartphone hebt staan wissel je het gewoon af. Loop je bij het ene spel tegen een paywall aan, dan ga je gewoon eerst verder met de volgende game. Daar weer een paywall? Ga dan verder met spel drie. Of lees een boek, maak een wandeling of ga naar de sportschool. Je kunt heel wat quality time doorbrengen terwijl je spelletje aftelt tot je weer verder mag spelen...a

▼ Volgende artikel
Dit zijn de winnaars van Kieskeurig Best Reviewed van het Jaar 2025
Huis

Dit zijn de winnaars van Kieskeurig Best Reviewed van het Jaar 2025

Benieuwd wat afgelopen jaar de échte uitblinkers op het gebied van consumentenelektronica waren? Kieskeurig.nl reikt voor het eerst de Best Reviewed van het Jaar-awards uit. Deze 64 producten scoorden consistent de hoogste cijfers bij echte gebruikers. Bekijk hieronder de complete lijst met winnaars en ontdek welke producten de ultieme publieksprijs verdienen én de beste koop zijn voor jou.

Als je op zoek bent naar een nieuwe televisie of stofzuiger, wil je eigenlijk maar één ding weten: ga ik spijt van deze aankoop krijgen of niet? Al jaren helpen de maandelijkse Best Reviewed-labels op Kieskeurig.nl je om die keuze te maken: die predicaten zijn namelijk gebaseerd op de ervaringen van gebruikers die het product al in huis hebben.

Dit jaar doen we daar nog een schepje bovenop. We introduceren namelijk een gloednieuwe onderscheiding voor de absolute uitblinkers die niet slechts even, maar het hele jaar door favoriet waren: de Best Reviewed van het Jaar-award.

Het winnen van deze prijs is het bewijs dat een product een vaste waarde is gebleken waar consumenten het hele jaar (2025 in dit geval) blind op hebben kunnen bouwen. Het is daarmee de ultieme publieksprijs, want er komt geen vakjury aan te pas. De enige jury die telt, is de eindgebruiker die zijn ongezouten mening heeft achtergelaten op Kieskeurig.nl.

©AK | ID.nl

De winnaars

We hebben de balans over het afgelopen jaar opgemaakt en dat heeft geresulteerd in een prachtige lijst met winnaars. In totaal zijn er 64 producten in de prijzen gevallen, variërend van televisies en koelkasten tot de nieuwste gadgets. Stuk voor stuk zijn dit apparaten die de hoogste beoordelingen kregen en die de verwachtingen van de koper echt hebben waargemaakt. Ben je benieuwd welke producten zich de allereerste Best Reviewed van het Jaar mogen noemen en daarmee de veiligste keuze zijn voor jouw volgende aankoop? Bekijk hieronder het volledige overzicht van alle winnaars per categorie.

Audio & beeld

Autoradio: Kenwood DMX5020BTS

Draadloze speaker: JBL Grip

Koptelefoon: Sony WH-1000XM6

Televisie: LG OLED55C56LB

Computer, gaming & telefonie

Computermuis: Trust Fyda

Gamingaccessoires: Trust GXT 721 Ruya Pro

Laptop: Acer Aspire 14 AI A14-52M-56CK

Router: TP-Link Deco BE25

Smartphone: Google Pixel 10 Pro

Smartwatch: Huawei WATCH GT6

Software: NordVPN Plus Premium Vpn Services

Toetsenbord: Trust GXT 871 Zora

Keukenapparatuur klein

Blender: Philips HR2670

Eierkoker: Philips HD9137

Frituurpan: Tefal Easy Fry XL Surface FW4018

Grill: Tefal OptiGrill Elite XL GC760D

Handmixer: Philips HR3781

IJsmachine: Tefal Dolci IG602A

Keukenmachine: Kenwood Go KZM35GY

Pastamachine: Philips HR2665

Rijstkoker: Philips HD3080

Staafmixer: Philips HR2531

Tosti-ijzer: Philips HD2331/90

Wafelijzer: Philips HD2332


Huishouden & wonen

Bijverwarming: Philips CX3120

Elektrische deken: Beurer HK 48 Cosy

Kledingstomer: Tefal AeroSteam DT9814

Luchtbevochtiger: Philips HU5710

Luchtontvochtiger: Philips DE5305

Luchtreiniger: Philips  PureProtect Quiet 2200-serie AC2221

Robotstofzuiger: Rowenta X-Plorer Serie 135+ RR91D5

Stofzuiger: Rowenta X-Force Flex 15.60 RH99F1

Stoomgenerator: Tefal Pro Express Eco GV9E21

Strijkijzer: Tefal Freemove Power FV6675E0

Vloerreiniger: Rowenta X-Clean 10 GZ7035

Wasdroger: Hisense DH5S102BW

Wasmachine: LG F4WX809Y

Wastafelkraan: GROHE Start Wastafelkraan

Keukenapparatuur groot

Afzuigkap: ETNA AB791ZT

Fornuis: ETNA FIV560RVS

Inbouwkoelkast: Liebherr IRD 3900-22

Inbouwmagnetron: ETNA CM250TI

Inbouwoven: ETNA CM250MZ

Inbouwvaatwasser: ETNA VW544N

Inbouwvriezer: Liebherr IFND 3924-22

Koelkast: ETNA KCV282NRVS

Kookplaat: ETNA KIV354RVS

Magnetron: ETNA ECM153WIT

Vaatwasser: ETNA VWV144ZWA

Vriezer: Liebherr FNE 5207-22

Koffie & thee

Espressomachine: Krups Sensation Milk M50 EA9129

Koffiemolen: WMF Lumero Espresso

Melkopschuimer: Inventum MK350

Kookgerei

Keukenaccessoires: Philips Airfryer XXL HD9957/00 Bakset

Pan: Tefal Ingenio So Light 16-delig

Persoonlijke verzorging

Elektrische tandenborstel: Laifen Wave

Föhn: Remington D6077

Krul- en stijltang: Shark Glam 5-in-1 HD6051SEU

Massageapparaat: Beurer MG 89 CompactPower

Scheerapparaat: BaByliss X-Blade Super-X Metal Series OT991E

Smarthome

Beveiligingscamera: Trust IPCAM-2700

Slimme deurbel: TP-Link Tapo D210

Sport & vrije tijd

Loopband: Moovv SmartStep Pro v3 

Huisdieren

Dierbenodigdheden: POOPY NANO 2

▼ Volgende artikel
Waar voor je geld: 5 Amerikaanse koelkasten met energielabel C tot E
© ID.nl
Huis

Waar voor je geld: 5 Amerikaanse koelkasten met energielabel C tot E

Bij ID.nl zijn we gek op producten voor een mooie prijs of die iets extra's of bijzonders te bieden hebben. Daarom gaan we een paar keer per week voor jullie op zoek naar leuke deals. Dit keer: Amerikaanse koelkasten met een energielabel van C tot E, en voor een mooie prijs.

Samsung RS68A884CSL

Deze Samsung is een van de zuinigere keuzes in dit segment met een energielabel C. Met een totale inhoud van 635 liter heb je een enorme hoeveelheid ruimte tot je beschikking. De wanden zijn dankzij de SpaceMax-technologie dunner dan gebruikelijk, waardoor je aan de binnenkant meer liters overhoudt zonder dat de koelkast aan de buitenkant groter is. Het koelgedeelte (409 liter) en vriesgedeelte (226 liter) worden gekoeld door twee aparte systemen, waardoor geurtjes niet over en weer gaan en de luchtvochtigheid op peil blijft. Je sluit dit model aan op de waterleiding voor koud water en ijsblokjes, dus je hoeft geen reservoirs bij te vullen.

In het vriesgedeelte vind je hierdoor een ruime indeling met vier legplateaus en twee transparante lades onderin. Doordat de ijsmachine in de deur is verwerkt, lever je geen ruimte in op de legplanken zelf. Dit zorgt ervoor dat je de volledige diepte van de planken kunt benutten voor pizzadozen of grote verpakkingen. De vriezer wordt gekoeld door een apart systeem, waardoor er geen geuroverdracht plaatsvindt vanuit het koelgedeelte.

Totale inhoud:
635 liter (409L koel / 226L vries)
Afmetingen (hxbxd): 178 x 91,2 x 71,6 cm
Geluidsniveau: 36 dB
Dispenser: Ja (waterleiding)
No Frost: Ja
Energielabel: C

Energielabels: hoe zit het ook al weer?

Door die nieuwe indeling lijkt de energieklasse van veel koelkasten lager dan voorheen. Een model dat vroeger bijvoorbeeld als A+++ werd bestempeld, krijgt nu bijvoorbeeld een B- of C-label. Dat betekent niet dat het apparaat meer stroom verbruikt dan vroeger. De meetmethode en de eisen achter het label zijn simpelweg aangescherpt en kunnen beter worden vergeleken met modernere apparaten.Begin 2024 zijn de regels opnieuw aangepast.

Sinds maart van dat jaar mogen fabrikanten geen nieuwe koelkasten en vriezers met energielabel F of G meer introduceren. Vanaf de zomer van 2024 geldt dat verbod ook voor de verkoop in winkels. Met deze maatregelen wil de Europese Unie fabrikanten aanzetten om energiezuinigere koel- en vriesapparatuur te ontwikkelen. De hier besproken Amerikaanse koelkasten hebben een energielabel variërend van C tot E.

LG GSLV70PZTD

Met energielabel D doet deze LG het netjes qua verbruik. Het is een klassiek side-by-side model waarbij het vriesvak aan de linkerkant zit en het koelvak rechts. De totale capaciteit is 635 liter, verdeeld over 416 liter koelen en 219 liter vriezen. Een handige eigenschap is de speciale koeling in de deur, waardoor producten die je in de deurvakken zet sneller koud worden en beter op temperatuur blijven. Ook dit model vereist een vaste wateraansluiting voor de dispenser aan de voorzijde. De Inverter Linear Compressor zorgt ervoor dat de temperatuur constant blijft en het geluidsniveau beperkt blijft tot 35 decibel.

De indeling van deze LG is gericht op overzicht en gemak. Aan de linkerkant bevindt zich het vriesgedeelte, dat is uitgerust met vier glazen legplateaus en twee vrieslades voor losse producten. Daarnaast heb je in de deur van de vriezer nog twee extra opbergvakken, handig voor kleinere items die je snel wilt kunnen pakken. De Inverter Linear Compressor zorgt voor een constante temperatuur, wat ijsvorming op de producten tegengaat. Voor het ijs en koude water sluit je dit apparaat aan op een vaste wateraansluiting, waarbij het UVnano-systeem de uitgang van de dispenser automatisch reinigt.

Totale inhoud:
635 liter (416L koel / 219L vries)
Afmetingen (hxbxd): 179 x 91,3 x 73,5 cm
Geluidsniveau: 35 dB
Dispenser: Ja (waterleiding)
No Frost: Ja
Energielabel: D

Haier HSR3918ENPG

Als je geen behoefte hebt aan een water- of ijsdispenser in de deur, is deze Haier een interessante optie. Doordat de dispenser ontbreekt, heb je aan de binnenkant van de vriesdeur meer bruikbare ruimte. De totale inhoud is met 528 liter iets compacter dan de modellen van Samsung en LG, maar voor de meeste gezinnen nog steeds ruim voldoende. De vriezer heeft een inhoud van 191 liter en de koelkast 337 liter. De Multi Air Flow-techniek zorgt ervoor dat de koude lucht gelijkmatig door de hele koelkast wordt verspreid. Met energielabel E valt hij in de middenmoot wat betreft zuinigheid voor moderne Amerikaanse koelkasten.

Omdat deze Haier geen water- of ijsdispenser heeft, is de binnenkant van de vriesdeur volledig beschikbaar voor opslag. Je vindt hier drie ruime deurvakken waar je flessen of potjes in kwijt kunt. Het vriescompartiment zelf bestaat uit vijf niveaus met legplateaus en twee lades aan de onderzijde. Doordat de dispenser ontbreekt, heb je over de gehele breedte van het vriesvak evenveel diepte tot je beschikking. De Multi Air Flow-techniek verspreidt de koude lucht gelijkmatig, zodat het op elk plateau even koud is. Deze koelkast heeft een E-label.

Totale inhoud:
528 liter (337L koel / 191L vries)
Afmetingen (hxbxd): 177,5 x 90,8 x 64,7 cm
Geluidsniveau: 38 dB
Dispenser: Nee
No Frost: Ja
Energielabel: E

LG GSXV90MCDE

Dit model onderscheidt zich direct door het glazen paneel in de rechterdeur. Als je hier twee keer op klopt, wordt het glas transparant en kun je zien wat er in het voorste compartiment staat zonder de deur te openen. Dit voorkomt dat je koude lucht verliest. De koelkast heeft een totale inhoud van 635 liter en beschikt over een dispenser voor water, ijsblokjes en crushed ice. Hiervoor is een vaste wateraansluiting nodig. In de dispenser zit een UV-lampje dat de uitgang van het water automatisch reinigt. Qua energieverbruik valt dit model in klasse E.

Dit model biedt in het vriesgedeelte een bijzondere extra: de Craft Ice-maker. Naast gewone ijsblokjes en crushed ice maakt dit systeem langzaam smeltende ijsballen. De ijsmachine is in de deur geïntegreerd, waardoor je in het vriesvak zelf meer plankruimte overhoudt. Je beschikt over vier legplateaus en twee transparante lades. De metalen afwerking aan de achterwand (Metal Fresh) helpt om de kou vast te houden en geeft het interieur een strakke uitstraling. Uiteraard is ook dit model volledig No Frost, dus handmatig ontdooien is niet nodig.

Totale inhoud:
635 liter (416L koel / 219L vries)
Afmetingen (hxbxd): 179 x 91,3 x 73,5 cm
Geluidsniveau: 36 dB
Dispenser: Ja (waterleiding) + Craft Ice
No Frost: Ja
Energielabel: E

Hisense RS694N4TFE

Zoek je de luxe van koud water en ijsblokjes maar heb je geen waterleiding in de buurt van je koelkast? Deze Hisense lost dat op met een ingebouwd waterreservoir van 4,5 liter dat je handmatig bijvult. Het model heeft een strakke afwerking en biedt in totaal 562 liter inhoud, waarvan 371 liter voor de koeling en 191 liter voor de vriezer. Met energielabel E is het een prima optie gezien de grootte van dit model. De No-Frost technologie zorgt er bovendien voor dat je het vriesgedeelte nooit handmatig hoeft te ontdooien, wat ook weer gunstig is voor het energieverbruik op de lange termijn.

De vriezer van deze Hisense bevindt zich aan de linkerzijde en heeft een nettocapaciteit van 191 liter. De indeling bestaat uit vier legplateaus en twee lades, aangevuld met drie deurvakken. Omdat dit model een ingebouwd watertankje in de koelkastdeur heeft in plaats van een vaste wateraansluiting, ben je flexibeler in waar je het apparaat in de keuken plaatst. De vriescapaciteit is groot genoeg om 11 kilo per 24 uur in te vriezen en bij stroomuitval blijven je producten tot 6 uur bevroren.

Totale inhoud:
562 liter (371L koel / 191L vries)
Afmetingen (hxbxd): 178,6 x 91 x 68,9 cm
Geluidsniveau: 42 dB
Dispenser: Ja (waterreservoir 4,5L)
No Frost: Ja
Energielabel: E