Vraag de gemiddelde hardcore gamer wat hij van freemium spellen vindt en er zal zich waarschijnlijk schuim om de mond beginnen te vormen. Toch kent deze manier van gamen veel succes. Maar dat freemium gamen is natuurlijk helemaal niet echt gratis.

Freemium games: de ene mobiele gamer wordt er vrolijk van, andere mobiele gamers kruipen in een hoekje om uit te huilen. Het is een gaming model waar jarenlang tegen is geageerd, maar dat toch nog lang niet lijkt te gaan verdwijnen. Sterker nog, het is een model dat naar alle waarschijnlijkheid ook steeds meer geïntroduceerd gaat worden op consoles. Ook makers van 'echte' games hebben doorgekregen dat er geld te verdienen valt met freemium gaming en dat het een adequate manier is om piraterij tegen te gaan. Lees ook: De 5 beste freemium-games voor je iPhone.

Paywall

Het klinkt zo goed. Je kijkt in de App Store of Google Play en ziet daar een nieuwe game staan. Hij lijkt je leuk en, kijk eens aan, hij is gratis! Snel installeren en spelen, maar daar loop je al binnen tien minuten tegen een muur aan, de zogeheten paywall. Je hebt een aantal keer je nieuwe game gespeeld, maar nu zijn de muntjes/diamanten/sleutels op en zul je een uur moeten wachten tot je nieuwe items krijgt waarmee je verder kunt spelen.

Of... Je kunt natuurlijk ook voor een paar euro een zak items kopen, zodat je lekker door kunt spelen. Makkelijk toch? Ach, het is toch maar een paar euro.... Maar dan ben je verder aan het spelen en kom je erachter dat je zelfs met die nieuwe items niet verder kunt spelen, omdat de hogere levels te moeilijk zijn om uit te spelen als je niet eerst een upgrade koopt voor je personage. En verderop in de game loop je weer tegen een nieuwe muur aan. Zo kan 'een paar euro' al snel oplopen tot een flink bedrag en moet je weer een nieuwe iTunes Card kopen omdat dat gratis spelletje je hele kaart heeft leeg getrokken.

©PXimport

Real Racing 3, een van de spellen waarmee het freemiumgedonder echt begon.

Zie hier de belangrijkste reden waarom zoveel mensen een hekel hebben aan freemium games. Deze spellen zijn namelijk helemaal niet gratis en maken het onmogelijk om in je eigen tempo een spel door te spelen. Daar komt bij dat dit soort spellen dusdanig om het freemium model heen zijn gebouwd dat je het amper meer echte spellen kunt noemen.

Neem Gameloft's Disney Magic Kingdoms. Op papier een leuke strategie game waarmee je een eigen Disneyland kunt bouwen, in werkelijkheid een vreselijk irritante `game` waar je praktisch geen vrije keuzes hebt en constant naar nieuwe betaalmuren wordt geleid. We kunnen ons de tijd nog wel herinneren dat Gameloft erom bekend stond console-achtige games naar mobiele apparaten te brengen, maar tegenwoordig lijken ze alleen bezig het freemiummodel zoveel mogelijk te perfectioneren.

En Gameloft is niet eens het ergste op dit gebied, er zijn heel wat ontwikkelaars die hun best doen zoveel mogelijk geld uit je portemonnee te troggelen met hun zogenaamd gratis spellen.

Freemium vs. betaald

©PXimport

Magic Kingdoms, eigenlijk geen spel, maar meer een race van het ene freemium element naar het andere.

Als je op het internet het woord freemium intikt krijg je een waslijst aan websites en artikelen te zien waar wordt geklaagd over deze manier van spellen maken. Het zijn vooral de 'echte' gamers die hun gal spuwen over het free-to-play-model, dat in hun ogen het gamen om zeep helpt. Zij willen meer zogeheten premium games, spellen waar je vooraf een bedrag voor betaalt en waar je dan verder mee kunt spelen tot je bij het einde bent gekomen (of totdat je het zat bent natuurlijk).

Makers van premium spellen vinden het alleen moeilijk om hun games aan de man te brengen. Logisch ook, want waarom zou je betalen voor een spel als je iets dergelijks ook voor niks kunt krijgen? Er zijn door de jaren heen dan ook heel wat premium games na een minder succesvolle launchperiode alsnog omgetoverd in freemium spellen, wat de makers op behoorlijk wat kritiek is komen te staan. Het resultaat was voor de makers van deze spellen overwegend wel positief. De inkomsten gingen omhoog, wat hen weer de mogelijkheid gaf om ook aan nieuwe spellen te gaan werken.

Crossy Road

Waarom freemium games nog steeds worden geaccepteerd? Dat heeft diverse redenen. Het blijft aanlokkelijk om een nieuwe game te downloaden die gratis is. Je loopt dan wel regelmatig tegen een muur aan, je kunt toch steeds even een nieuw spel spelen. Zeker gezien het feit dat het vooral de grote spellenmakers zijn die met freemium titels komen, is het ook wel logisch dat mensen erdoor worden aangetrokken.

Het punt is ook dat je verschillende soorten freemium hebt. Je hebt het irritante model waarbij je constant tegen een muur aanloopt, maar ook het model dat we voor het gemak maar even het Crossy Road model noemen. Bij deze immens populaire game kun je gewoon helemaal gratis spelen, zonder ook maar tegen een enkele paywall aan te lopen. Crossy Road-maker Hipster Whale haalt haar inkomsten uit de vele extra personages die je in het spel kunt kopen. Vooral bij Disney Crossy Road is dit een enorme impuls voor gamers om hun portemonnee te trekken en een van hun favoriete personages bij te kopen.

©PXimport

Een vriendelijker manier van freemium, het Crossy Road model.

Dit is een model dat de afgelopen heel wat navolging heeft gezien. Spellen als Dashy Crashy en Landsliders volgen hetzelfde model, wat niet alleen heel wat succes heeft opgeleverd, maar ook veel goodwill heeft gekweekt. Aan goodwill ontbreekt het nog wel eens bij de makers van de andere soort freemium spellen. Deze games, vooral allerlei soorten RPG's, puzzelspelletjes en dergelijken, worden toch gezien als kleine geldfabriekjes waar steeds hogere bedragen worden gevraagd voor extra items om mee verder te kunnen spelen.

Het probleem is echter dat deze spellenmakers heel wat geld te besteden hebben en daarom ook het talent in huis hebben om games te maken die er onweerstaanbaar uitzien. Het lijkt er dan ook niet op dat freemium spellen snel zullen gaan verdwijnen. Sterker nog, volgens analisten zijn het eerder de premium games die over een tijdje een rariteit zullen zijn.

Is dit het einde voor premium games?

Gaan de freemium games de premium games de nek omdraaien? Komt de tijd dat je geen spellen meer compleet kunt kopen, maar dat je ze in stukjes en beetjes als een puzzel bij elkaar koopt dichterbij? Waarschijnlijk niet helemaal. Er zijn nog steeds spellenmakers die een spel tegen een vast bedrag verkopen, zonder dat hier iets bijgekocht kan worden. En hier zitten nog steeds spellen bij die succesvol zijn.

Het hangt er daarbij een beetje vanaf of je als spellenmaker ook buiten het ontwikkelen van het spel je werk hebt gedaan en genoeg mensen enthousiast hebt gemaakt voor je spel. Het zit er dan ook aan te komen dat het Kickstarter model een steeds grotere rol gaat spelen bij premium games. Als spelenmaker pols je hoeveel mensen er interesse hebben in je premium game, en als er genoeg geld bij elkaar is vergaard ga je beginnen met programmeren.

Zijn freemium spellen dan echt alleen maar 'evil'?

Natuurlijk valt er wel te leven met freemium spellen. Zoals hiervoor gezegd zijn het vaak de spellen waar de beste designteams achter zitten en zijn het dan ook vaak echt goede spellen. Het hangt er gewoon een beetje vanaf hoeveel geduld je hebt. Je kunt twintig minuten spelen en dan moet je een paar uur wachten tot je verder kunt, als je jouw portemonnee niet wilt trekken. Maar als je dan meerdere van dit soort spellen op je tablet of smartphone hebt staan wissel je het gewoon af. Loop je bij het ene spel tegen een paywall aan, dan ga je gewoon eerst verder met de volgende game. Daar weer een paywall? Ga dan verder met spel drie. Of lees een boek, maak een wandeling of ga naar de sportschool. Je kunt heel wat quality time doorbrengen terwijl je spelletje aftelt tot je weer verder mag spelen...a

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.