De aanschaf van een geschikte laptop voor je studie is een belangrijke investering. Maar of je nu student bent die op zoek is naar de ideale laptop, of een ouder die een laptop wil kopen voor een studerend kind, er komen toch een hoop zaken kijken bij deze keuze. In dit artikel bespreken we de belangrijkste kenmerken om rekening mee te houden.

Laptop afstemmen op studie

Bepaal eerst welk soort werk er op de laptop gedaan moet worden. Volg je als student vooral theorievakken en schrijf je veel papers en verslagen? Dan is een laptop met een snelle processor zoals een Intel Core i3 en 8 GB werkgeheugen in feite al voldoende. Die combinatie biedt voldoende rekenkracht voor soepel typen, multitasken en snel opstarten.

Kies je echter voor een meer praktische studie waarbij je ontwerpt en foto's en video's bewerkt? Overweeg dan een laptop met zwaardere specificaties, zoals minimaal 16 GB RAM, een Intel Core i5-, i7- of AMD Ryzen 7-processor en een dedicated grafische kaart. Die zijn nodig om zware programma's soepel te laten draaien. Ouders kunnen het best met hun studerende kind overleggen wat de eisen van de opleiding zijn, zodat de laptopkeuze aansluit op de studie.

Budget en besturingssysteem

Naast performance is ook het beschikbare budget een belangrijke factor. Voor studenten en ouders die niet te veel willen uitgeven, zijn Chromebooks een prima alternatief. Deze laptops met Chrome OS zijn voordeliger geprijsd dan Windows-laptops en bieden voldoende kracht voor basistaken zoals tekstverwerken, browsen en videokijken. Wel zijn ze minder geschikt voor zware taken, zoals foto- en videobewerking.

Voor wie wat meer budget heeft, biedt een Windows-laptop meer veelzijdigheid en vermogen. MacBooks zijn ook populair onder studenten vanwege het gebruiksgemak, maar wel aan de prijzige kant. Bekijk dus gezamenlijk welk besturingssysteem de meest praktische oplossing is voor de betreffende studie.

©Simon Lehmann

Draagbaarheid en formaat

Laptops voor studenten moeten vaak mee naar colleges, de bibliotheek of het café. Een lichtgewicht en compact model is dan praktisch. Een 14inch-scherm biedt een mooie balans tussen draagbaarheid en bruikbaar schermoppervlak. Probeer ook te kiezen voor een gewicht van maximaal 1,5 kilo, zodat de laptop niet te zwaar is om dagelijks mee te zeulen.

2-in-1 laptops waarbij je het beeldscherm kunt omklappen voor een tabletmodus zijn ook handig voor studenten die graag met touchscreen werken, bijvoorbeeld voor het maken van aantekeningen of grafische werkzaamheden.

©PXimport

Connectiviteit en extra's

Een goed toetsenbord, een touchpad en een webcam zijn belangrijk als je veel moet typen of online lessen volgt. Controleer daarnaast of de laptop beschikt over voldoende connectiviteitsopties, zoals USB-poorten, HDMI en een (micro)SD-kaartlezer. Wat je precies nodig hebt, verschilt per studie en persoonlijke voorkeur.

©PXimport

Een laptop en tablet in één

Zoals eerder genoemd, bestaan er 2-in-1 laptops die je zowel als laptop als tablet kunt gebruiken. Door het scherm 360 graden te draaien, leg je de laptop plat en kun je het touchscreen gebruiken. Dat is handig voor het maken van aantekeningen, schetsen en annotaties met je vinger of pen.

Vooral voor creatieve studies zijn deze laptops met omklapbaar scherm ideaal. Let wel op dat de 2-in-1 voldoende krachtig is en beschikt over een actieve stylus. Dan kun je alle voordelen van het touchscreen benutten. Een 2-in-1-ontwerp geeft extra veelzijdigheid: handig voor studenten die graag digitaal schrijven en tekenen.

©PXimport

Gamen

Wil je naast studeren ook gamen op een laptop? Kies dan een snelle processor, bijvoorbeeld een Intel Core i5 of AMD Ryzen 5. Die heb je nodig om games soepel te draaien. Een dedicated grafische kaart zoals een NVIDIA GTX 1650 is ook een aanrader. Zonder losse GPU redden de meeste laptops het niet voor gaming.

Zorg voor minimaal 8 GB, maar bij voorkeur 16 GB werkgeheugen. Hoe meer RAM, hoe beter games en programma's samenwerken. En neem voor snelle laadtijden een SSD met zo'n 256 GB opslag. Qua scherm is 15 inch Full-HD ideaal. 4K is mooi, maar vraagt wel meer van de laptop. Een RGB verlicht toetsenbord is een leuke extra voor sfeer.

Met de juiste combinatie van processor, GPU, RAM en opslag speel je de nieuwste games naast je studie. Check vooral reviews en ga op zoek naar de ideale laptop voor jouw budget en wensen.

Upgraden en accessoires

Hoewel de basisspecificaties van de laptop het belangrijkst zijn, zijn er soms ook mogelijkheden om de laptop later nog uit te breiden. Zo kunnen studenten en ouders overwegen om op termijn het werkgeheugen (RAM) te upgraden. Daarnaast bieden de meeste laptops de mogelijkheid om opslag uit te breiden met een externe harde schijf of SSD.

Qua accessoires zijn een laptophoes of -tas zeer aan te raden voor extra bescherming tijdens het vervoer. Een losse muis, numeriek toetsenbord of externe webcam en microfoon kunnen het gebruiksgemak verhogen. Opladers, hubs en adapters zorgen ervoor dat je overal kunt werken en extra apparaten kunt aansluiten.

Toetsenbord en touchpad

Het toetsenbord en de touchpad van een laptop zijn essentieel voor de gebruikservaring. Een comfortabel toetsenbord met goede toetsaanslag kan het typen van lange essays of onderzoeksrapporten een stuk aangenamer maken. De touchpad moet nauwkeurig zijn. Sommige laptops hebben ook een touchscreen, wat handig kan zijn voor bepaalde taken.

©PXimport

Connectiviteit

De meeste laptops hebben standaard een aantal USB-poorten, een HDMI-poort voor het aansluiten van een extern beeldscherm en een 3,5mm-audiojack voor hoofdtelefoons. Sommige laptops hebben ook een SD-kaartlezer, wat handig kan zijn voor fotografie- of multimedia-studenten. Daarnaast is het belangrijk om te controleren of de laptop wifi en bluetooth ondersteunt.

©Vitalii - stock.adobe.com

Webcam en microfoon

Met de toename van online leren en virtuele vergaderingen zijn een goede webcam en microfoon steeds belangrijker geworden. De meeste laptops hebben een ingebouwde webcam en microfoon, maar de kwaliteit kan variëren. Als je vaak videocalls of online lessen hebt, is het de moeite waard om een laptop te kiezen met een goede webcam en microfoon, of te investeren in externe apparaten.

©PXimport

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!