Als je de afgelopen tijd op zoek bent geweest naar een nieuwe videokaart zal dat ongetwijfeld een frustrerende ervaring geweest zijn. Nieuwe videokaarten zoals de GeForce RTX 5090, RTX 5080 en RTX 5070 Ti zijn lastig te vinden en vaak veel duurder dan zou moeten. Maar de nieuwste telg in de RTX 50xx-serie, de GeForce RTX 5070, is wel redelijk goed beschikbaar en daadwerkelijk voor bedragen rond de adviesprijs. Nvidia beloofde dat deze GeForce RTX 5070 de prestaties van een GeForce RTX 4090 zou bieden, daarmee moet dit toch dé grafische kaart van 2025 gaan worden?

Met een adviesprijs van 629 euro is de Nvidia GeForce RTX 5070 niet echt goedkoop, maar met kaarten voor straatprijzen rond die adviesprijs is hij wel een interessante optie. De snellere GeForce RTX 5070 Ti is op papier met een adviesprijs van 889 euro al aanzienlijk duurder en de meeste uitvoeringen kosten nog veel meer. AMD's nieuwe Radeon RX 9070 zou ongeveer hetzelfde als de GeForce RTX 5070 moeten kosten, maar kost in de praktijk een paar tientjes meer.

Kleine stap voorwaarts

Na het uitvoerig testen van deze GeForce RTX 5070, zijn voorganger (de RTX 4070 Super) en zijn concurrent (de AMD Radeon RX 9070), blijkt dat de RTX 5070 slechts een bescheiden upgrade is ten opzichte van zijn voorganger. Na het testen van 45 games bleek de RTX 5070 8 procent sneller te zijn dan de RTX 4070 Super op 4K en circa 5 procent sneller op een 1440p-resolutie.

Dat is een kleinere sprong dan de RTX 5070 Ti, RTX 5080 en RTX 5090 ten opzichte van hun voorganger bieden. Als gevolg hiervan loopt de RTX 5070 Ti dan ook iets verder uit, die is nu bijna 30 procent sneller. Luxere RTX 5070-varianten die qua prijs in de buurt van de goedkoopste RTX 5070 Ti-kaarten komen zijn daarmee direct een slechte koop.

De grootste concurrent, de AMD RX 9070, is zo'n 7 procent sneller als we naar 4K-gaming kijken, maar meestal ook evenredig duurder. Op 1440p-resolutie neemt het verschil af tot 5 procent en kijken we naar niet-game-gerelateerde doeleinden, dan blijkt de RTX 5070 vaak iets sneller en in uitzonderlijke gevallen zelfs veel sneller.

AI-trukendoos

Dat de RTX 5070 zo'n 8 procent sneller is dan de RTX 4070 Super, is echter niet genoeg om bij RTX 4090 in de buurt te komen. Deze claim komt net als we bij de krachtigere kaarten zagen voort uit de grootste vernieuwing: Multi Frame Generation. Hierdoor kunnen RTX 50xx-serie kaarten twee of drie extra AI-frames genereren tussen elk traditioneel frame. Game je op 4K met DLSS 4, dan betekent dat dat nog één van elke zestien pixels traditioneel wordt berekend, de rest wordt met AI ingevuld. Een resolutie van 1080p wordt dankzij AI 4K (vier keer zoveel pixels) en elk 4K-frame wordt vervolgens 4 frames (wederom vier keer zoveel pixels).

Dat zorgt inderdaad voor veel betere framerates, vooral in extreem zware games die volledig via Path Tracing gerenderd worden, waarbij elk lichtstraatje wordt gevolgd om te zorgen dat reflecties en schaduwen accurater zijn dan ooit. Dit zijn games die praktisch onspeelbaar waren en dat nog altijd zijn op een AMD-videokaart.

Maar de AI-invulling van elk gegenereerde frame is nog niet perfect en het vereist nog altijd een basisframerate die goed is. Een framerate van 240 fps met Frame Generation vergelijken met 240 fps zonder Frame Generation is daarom appels met peren vergelijken.

©Nvidia

Frame Generation: kán handig zijn

In een spel als Microsoft Flight Simulator, dat vaak tegen cpu-limieten aanloopt, is Frame Generation een mooie oplossing om toch genoeg beelden te tonen. In spellen zoals Flight Simulator hoef je immers niet binnen een milliseconde te reageren, waardoor de (doorgaans in milliseconden uitgedrukte) extra latency (vergeleken met louter upscaling) van Frame Generation ook niet relevant is. Frame Generation is alleen niet altijd zinvol, in tegenstelling tot meer ruwe prestaties waar geen nadelen aan zitten.

De focus van Nvidia op Multi Frame Generation leidt af van enkele andere zaken waarmee Nvidia wel duidelijk vooroploopt. De kwaliteit van DLSS-upscaling is veel beter dan wat AMD daar tegenover zet.

DLSS-upscaling is goud

Vooral DLSS-upscaling is fundamenteel voor je uiteindelijke ervaring met de RTX 5070. Als je op 4K wilt gamen, kun je eigenlijk niet zonder upscaling, maar de kwaliteit die DLSS biedt, doet in de meeste gevallen niet of nauwelijks onder aan een traditionele native rendering, terwijl de prestaties met DLSS meer dan genoeg zijn om elke moderne game soepel op 4K te spelen.

Kijken we naar de spelervaring met de AMD Radeon RX 9070, dan is die in de praktijk op deze resolutie een stuk minder. Die 7 procent meer ruwe prestatie van de RX 9070 weegt simpelweg niet op tegen het feit dat de meeste games op AMD's kaart alsnog FSR (AMD FidelityFX Super Resolution) nodig hebben om soepel speelbaar te zijn. De meeste games ondersteunen daarbij slechts FSR versie 2 of 3 waarbij de beeldkwaliteit een stuk minder is. De nieuwste FSR 4 is wel een veelbelovende concurrent voor DLSS 4, maar op dit moment is de ondersteuning in spellen te beperkt om er echt op te vertrouwen. Nvidia's focus op AI is soms vermoeiend, maar er valt toch wat voor te zeggen.

Geen goed alternatief

De RTX 5070 krijgt veel kritiek vanwege beperkte vooruitgang, maar tegelijkertijd is er geen goed alternatief beschikbaar als je in hogere resoluties wilt gamen. De RTX 5070 Ti kost vaak meer dan de al hoge adviesprijs en de AMD Radeon RX 9070 doet niet genoeg om een meerprijs goed te praten. Ook de nóg duurdere AMD Radeon RX 9070 XT is geen alternatief op dit moment. Dat maakt een RTX 5070 die wel rond de adviesprijs te koop is wel degelijk interessant.

Nvidia GeForce RTX 5070 Founders Edition

De Nvidia Founders Edition is een prachtige, elegante en zeer compacte kaart. Op de foto's lijkt hij op de eerder geteste RTX 5080 en RTX 5090, maar hij is aanzienlijk kleiner … wat de compatibiliteit in kleinere behuizingen ten goede komt. De Founders Edition is grotendeels uit metaal vervaardigd en volledig zwart uitgevoerd. Houd er rekening mee dat dit model warme lucht direct via de bovenkant wegblaast, een beetje ruimte rondom je videokaart is dus wel handig. Meer dan een mooi ontwerp hoef je niet verwachten: Founders Editions hebben geen extra mogelijkheden zoals een dubbele BIOS of extra beeldaansluitingen. Ook RGB-verlichting is niet aanwezig.

Het ligt voor de hand, met verreweg de meest compacte afmetingen en minste koelvinoppervlak heeft deze kaart de laagste testresultaten. Afmetingen en prestaties gaan vaak hand in hand en de Founders Edition is zowel luider als warmer dan de rest. Heel storend vinden we het niet, maar de 42,5 dB(A) op vijftig centimeter afstand onder zware belasting is duidelijk hoorbaar. In rust of tijdens lichte taken blijft de kaart wel volledig stil.

De Nvidia Founders Edition behoort afgaande op de adviesprijs tot de goedkopere versies, maar is altijd een lastige kaart om te kopen. Maar als je hem kunt vinden, is het een goede optie, alleen al vanwege die prijs.

Palit GeForce RTX 5070 GamingPro OC

De GamingPro OC van Palit heeft ten opzichte van de Founders Edition een iets traditionelere en vooral veel grotere koeler, voorzien van drie ventilators. Palit heeft het ontwerp van de RTX 5080 hergebruikt, wat hem voor deze categorie een forse en indrukwekkende kaart maakt. De bouwkwaliteit is keurig, met een metalen frame en plastic ventilatorrooster is keurig. Palit heeft deze kaart van zowel RGB-verlichting als een dubbele BIOS voorzien. Dankzij die dubbele BIOS kun je kiezen tussen een iets luidere en iets koelere modus, of een iets stillere en marginaal minder koele modus. Een gpu-houder ontbreekt helaas, dat was een leuke extra geweest.

In de geteste spellen is de Palit zo'n 2 procent sneller dan de Founders Edition. Leuk, maar daar merk je niet veel van. Hij is echter, ongeacht de BIOS-selectie, zowel koeler en iets stiller dan de Nvidia Founders Edition. Met 37 dB(A) in de stille BIOS hoor je deze kaart nauwelijks tijdens het gebruik. Bij een bescheiden meerprijs is de Palit daarom erg interessant.

Veel van Palits producten zijn vaak slecht verkrijgbaar in Nederland. Deze RTX 5070 lijkt een positieve uitzondering, want op het moment van schrijven is hij bij een aantal winkels verkrijgbaar. De GamingPro OC kan prima concurreren met ASUS, Gigabyte en MSI, ondanks de minder grote naamsbekendheid en wellicht kleinere voorraden.

ASUS TUF Gaming GeForce RTX 5070 OC

De ASUS TUF Gaming GeForce RTX 5070 OC is een flinke kaart, waarvan de bouwkwaliteit direct positief opvalt. Deze kaart heeft namelijk naast een metalen backplate ook een metalen beschermrooster om de fans heen. De praktische meerwaarde daarvan in een pc-behuizing is discutabel, maar wekt toch de suggestie van een luxer product.

Qua mogelijkheden krijg je de nodige extra's ten opzichte van de basisuitvoering: met een dubbele BIOS, een extra HDMI-aansluiting, een klein beetje RGB-verlichting en een gpu-houder om het fenomeen tegen te gaan waarbij je videokaart scheef gaat hangen (gpu sag genoemd).

Op het gebied van prestaties is dit een van de beste kaarten. De 2 procent betere prestaties ten opzichte van de Founders Edition is niet echt relevant, maar in de stille bios is de TUF de stilste kaart van allemaal. Hij is echt onhoorbaar en de koelprestaties zijn gewoon keurig. Als de meerprijs van dit model te overzien blijft, is dit een van de eerste modellen waar wij naar zouden kijken.

MSI GeForce RTX 5070 Gaming Trio OC

MSI's aanbod aan RTX 5070-kaarten is héél fors: meer dan een dozijn verschillende varianten. In het verleden was de Gaming (X) Trio het topmodel. tegenwoordig wordt die rol vervuld door de Suprim en de Vanguard, en zit de Gaming Trio meer in het midden van het aanbod. De Gaming Trio heeft een forse koeler en is extreem lang, maar gelukkig niet extreem dik. De bouwkwaliteit is zoals verwacht voor zijn positie als middenmotor. De kaart heeft een metalen backplate, maar een plastic ventilatierooster. Qua extra mogelijkheden krijg je wel een gpu-houder en een klein beetje RGB-verlichting, maar geen dubbele BIOS, extra aansluitingen of andere extraatjes.

Net als de Palit en de TUF weet de MSI ongeveer 2 procent meer prestaties uit de RTX 5070-chip te halen. Ook biedt de Gaming Trio OC een keurige balans tussen koelprestaties en ventilatorgeluid. Hij is veel stiller dan de Founders Edition, en grofweg even stil als de Palit met iets lagere temperaturen. Met de efficiëntie zit het dus wel goed, wat het jammer maakt dat MSI die dubbele BIOS weg heeft gelaten. Een tweede, volledig stille BIOS-instelling was prima mogelijk geweest. MSI-liefhebbers die een nóg stillere kaart willen, moeten nu hun eigen ventilatorprofiel maken.

Gigabyte GeForce RTX 5070 Gaming OC

De Gigabyte Gaming OC kost doorgaans iets meer dan de adviesprijs van Nvidia, maar ook hier krijg je daar het nodige voor terug: een flinke koeler, een dubbele BIOS en RGB-verlichting achter de ventilators die lekker opvalt. Ook krijg je een extra jaar garantie (vier jaar totaal) wat de high-end Gigabyte-kaarten uniek maakt. Een fijne, extra zekerheid op je significante investering.

De gameprestaties liggen 2 procent boven de Founders Edition, hij koelt keurig en heeft zowel een goed stille als een goed gebalanceerde BIOS aan boord. Bij grofweg gelijke geluidsdruk als de ASUS zien we grofweg dezelfde temperaturen, er valt gewoon weinig op aan te merken.

Ook hier stellen we dus: in de veronderstelling dat de meerprijs voor de Gaming OC te overzien blijft, is dit een van de eerste varianten waar wij zelf naar zouden kijken. Bij eerdere generaties was Gigabyte Gaming OC vaak niet heel veel duurder dan de adviesprijs. Als Gigabyte dat weer lukt met deze generatie, zou deze kaart weleens de ideale prijs-prestatieverhouding kunnen hebben.

Gigabyte Aorus GeForce RTX 5070 Master

Met de Aorus Master-uitvoering zet Gigabyte vol in op de uitstraling. Hij is nog groter en dikker dan de Gaming OC en de RGB-verlichting zit in de fans zelf: wat hem nog opvallender maakt als je hem vanaf de zijkant ziet. Ook bij deze versie krijg je een extra jaar garantie, een dubbele BIOS en een gpu-houder.

Technisch gezien is de Master de snelste kaart in de test: met 5 procent hogere prestaties dan de Founders Edition, is hij tevens zo'n 3 procent sneller dan de ASUS, MSI, Palit en Gigabytes eigen Gaming OC. Al is dat in de praktijk niet genoeg om het verschil echt te merken, waardoor ook de meerwaarde ten opzichte van de eigen Gaming OC wegvalt. Er is niets mis met dit model, maar we zien het feit dat de Master meer kost in de temperaturen niet terug.

Sterker nog, de meerprijs is op dit moment zelfs extreem en de prijs benadert de prijs van een (veel snellere) RTX 5070 Ti. In elk opzicht is de Master een prima kaart, maar er is geen reden er meer voor te betalen dan de andere goede kaarten in deze test.

Conclusie

Geen van de geteste RTX 5070-kaarten is slecht of een harde afrader. Alleen de Nvidia Founders Edition is merkbaar luider en dus vooral interessant als je hem voor zijn adviesprijs kunt scoren of het compacte formaat echt nodig hebt. Tussen alle andere modellen zijn de verschillen klein genoeg dat je ook daar de prijs leidend kan laten zijn.

Van de geteste kaarten zijn we het meest gecharmeerd van deze twee kaarten: de ASUS TUF Gaming GeForce RTX 5070 OC (door zijn extra HDMI-poort, metalen afwerking en stille BIOS) én de Gigabyte GeForce RTX 5070 Gaming OC (die eveneens stil zijn werk doet, een extra jaar garantie biedt en leuke RGB-verlichting heeft). De kaarten van Palit en MSI zijn goede opties als hun prijs lager ligt dan die twee modellen. Dat gaat ook op voor de Gigabyte Aorus GeForce RTX 5070 Master, maar die lijkt een stuk duurder te blijven dan de andere kaarten.

De prijzen en beschikbaarheid blijven vooralsnog in beweging, dus hardere conclusies kunnen we niet trekken. Let vooral goed op de prijs en denk na of je je aankoop misschien nog iets langer kunt uitstellen. Zekerheid bestaat niet, maar vooralsnog lijken de kaarten eerder goedkoper dan duurder te worden. Eén ding blijft voor ons duidelijk: voor het gros van de RTX 5070-kopers zouden wij adviseren vooral naar de scherpste deal te blijven kijken. Er zijn op het moment dat we dit schrijven al goedkopere kaarten van merken waar we helaas geen testmodel van hebben gekregen.

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.