AMD-videokaart kan ongemerkt je ssd laten slijten door fout in stuurprogramma

Het probleem zit in een Windows-service met de naam AMD External Events Utility. Die wordt geïnstalleerd als onderdeel van de Radeon-software en verzorgt onder meer bepaalde functies voor beeldschermen. Een daarvan is FreeSync. Deze technologie zorgt ervoor dat de verversingssnelheid van een monitor wordt afgestemd op het aantal beelden dat de videokaart produceert. Daardoor kunnen games vloeiender worden weergegeven. Maar juist deze service blijkt op sommige computers voortdurend gegevens naar de systeemschijf te schrijven.

Gebruikers hebben vastgesteld dat de service soms tussen de 0,3 en 1,5 MB per seconde naar de SSD schrijft. In een uitzonderlijk geval werd zelfs 5 MB per seconde gemeten. Dat lijkt misschien niet veel, maar wanneer een computer de hele dag aanstaat, kan het behoorlijk oplopen.

Bij een constante schrijfsnelheid van 5 MB per seconde gaat het theoretisch om ongeveer 432 GB per dag. Dat zijn gegevens die worden weggeschreven zonder dat de gebruiker daar iets voor hoeft te doen. Ssd's hebben geen bewegende onderdelen, maar het flashgeheugen kan niet onbeperkt worden beschreven. Fabrikanten geven daarom doorgaans een maximale hoeveelheid geschreven gegevens op, vaak aangeduid met TBW (terabytes written).

Door de fout kan die hoeveelheid onnodig snel oplopen. Dat betekent overigens niet dat een getroffen SSD direct stuk gaat. De gevolgen hangen af van de schrijfsnelheid, de duur van het probleem en de eigenschappen van de SSD.

Volgens AMD ontstaat de fout door een conflict tussen de External Events Utility en een PCIe-filterstuurprogramma van Microsoft. Het probleem kan optreden onder zowel Windows 10 als Windows 11 en is niet beperkt tot één generatie Radeon-videokaarten.

Niet iedere computer met een AMD-videokaart heeft er last van. Sommige gebruikers zien helemaal geen afwijkende schijfactiviteit. AMD heeft inmiddels aangegeven dat een oplossing wordt getest. Het bedrijf wil die zo snel mogelijk verwerken in een nieuwe versie van zijn Adrenalin-stuurprogramma.

Wil je weten of jouw pc last heeft van dit probleem? Open dan Taakbeheer met Ctrl+Shift+Esc en kijk bij de actieve processen naar AMD External Events Client Module. Het bijbehorende uitvoerbare bestand heet atieclxx.exe.

Controleer of dit proces voortdurend gegevens naar de schijf schrijft terwijl je verder niets doet. Als dat zo is, kun je tijdelijk de bijbehorende service stoppen. Druk op Windows+R, typ services.msc en zoek naar AMD External Events Utility.

Klik met de rechtermuisknop op de service en kies Stoppen.

Houd er rekening mee dat bepaalde Radeon-functies, waaronder FreeSync en sneltoetsen van de Adrenalin-software, hierdoor mogelijk niet meer werken. Het is daarom verstandiger om eerst te controleren of je daadwerkelijk last hebt van het probleem. Het handmatig vervangen van systeembestanden of oudere stuurprogrammaonderdelen kan je computer onbruikbaar maken.