Dode pixels aan de randen: duurtest onthult nieuw probleem bij oudere oledtelevisies

De onderzoekers noemen het verschijnsel 'edge rot'. Bij 14 van de 16 geteste televisies met een WOLED-paneel trad het probleem op.

Het onderzoek is onderdeel van een jarenlange duurtest waarbij RTINGS meer dan honderd televisies onder zware omstandigheden heeft getest. De apparaten draaiden gedurende langere perioden op een hoge helderheid, waarbij ze uiteindelijk 18.000 gebruiksuren bereikten. Volgens de onderzoekers komt dat overeen met ongeveer tien jaar gemiddeld televisiegebruik in een Amerikaans huishouden.

Bij het bekijken van de resultaten viel op dat verschillende oledtelevisies een bijzonder soort schade vertoonden. Langs de buitenste randen van het scherm waren afzonderlijke pixels of grotere groepen pixels uitgevallen. In sommige gevallen ging het om nauwelijks zichtbare puntjes, maar bij andere televisies ontstonden grotere donkere plekken die vanaf de schermrand naar binnen leken te groeien.

De onderzoekers gebruiken hiervoor de naam edge rot, vrij vertaald randrot. Die naam beschrijft het uiterlijk van de beschadigingen, maar zegt niets over de precieze technische oorzaak. Die is namelijk nog niet vastgesteld.

Van de zestien geteste televisies met een WOLED-paneel vertoonden er veertien beschadigingen langs de schermranden. Het gaat om panelen van LG Display die onder meer worden gebruikt in televisies van LG, Sony en Vizio.

De oudste paneelgeneratie, aangeduid als WBC, bleek het gevoeligst. Negen van de tien onderzochte televisies met dit type paneel vertoonden het probleem. Bij de nieuwere WBE-generatie waren vijf van de zes exemplaren getroffen, maar de schade was gemiddeld minder ernstig.

Opvallend is dat de drie geteste televisies met een QD-OLED-paneel van Samsung Display geen vergelijkbare beschadigingen vertoonden. Dat betekent volgens RTINGS overigens niet dat QD-OLED automatisch ongevoelig is voor dergelijke problemen. Daarvoor is het aantal onderzochte apparaten te klein.

Ook zegt het onderzoek weinig over de nieuwste oledtelevisies. De geteste WOLED-modellen kwamen uit de periode 2020 tot en met 2023, waarbij alleen de LG G3 uit 2023 afkomstig was. Juist dat model vertoonde geen edge rot. Volgens de onderzoekers zijn er aanwijzingen dat verbeteringen in het productieproces vanaf 2024 het risico kunnen verkleinen, maar daarvoor ontbreken nog voldoende langetermijngegevens.

Edge rot verschilt duidelijk van het bekende inbranden van oledschermen. Bij inbranden slijten bepaalde pixels sneller doordat ze langdurig dezelfde afbeelding weergeven. Denk bijvoorbeeld aan een zenderlogo of de vaste onderdelen van een computerscherm. Bij edge rot lijkt het probleem niet rechtstreeks samen te hangen met de weergegeven beelden. Het afwisselen van televisieprogramma's, films en games voorkomt deze schade daarom niet.

De onderzoekers vermoeden dat de afdichting van het oledpaneel een rol kan spelen. Wanneer vocht of andere verontreinigingen het paneel binnendringen, kunnen pixels beschadigd raken. Ook problemen tijdens het productieproces worden als mogelijke oorzaak genoemd. Er is echter nog geen definitieve verklaring gevonden.

LG Electronics en LG Display hebben op het onderzoek gereageerd. Volgens de bedrijven kan het verschijnsel onder langdurige blootstelling aan hoge temperaturen, hoge luchtvochtigheid of andere zware omstandigheden bij een klein aantal producten optreden. LG benadrukt dat de televisies zijn ontworpen voor langdurig gebruik en dat het productieproces voortdurend wordt verbeterd.

Wie een oudere oledtelevisie heeft, kan de schermranden controleren door een egaal gekleurd beeld weer te geven. Vooral bij een lichte achtergrond vallen donkere pixels of kleine beschadigde gebieden op. Dergelijke schade is niet met een instelling of software-update te verhelpen.

Voor kopers van een nieuwe oledtelevisie is het belangrijkste dat de resultaten niet zonder meer op de huidige generatie toepasbaar zijn. Daarvoor moeten de nieuwste panelen eerst langere tijd worden getest. Ook benadrukt RTINGS dat oledtelevisies in de bredere duurtest juist goed presteerden. Afgezien van inbranden hadden ze relatief weinig volledige defecten in vergelijking met verschillende lcdtelevisies.