ID.nl logo
Vakantiekwalen: zo loop je ze op en vooral: zo kom je er weer vanaf!
© Schlierner - stock.adobe.com
Gezond leven

Vakantiekwalen: zo loop je ze op en vooral: zo kom je er weer vanaf!

Van zonnesteek tot kwallenbeet, van oververhitting tot buikloop: hoewel we ons in de zomer meestal lekkerder voelen dan in de winter, is ziek op vakantie helaas nooit uitgesloten. We zetten de bekendste zomerkwalen op een rij en we vertellen je wat de symptomen zijn, hoe je ze behandelt, of je er een dokter bij moet halen én (beter!) hoe je ze voorkomt!

Dit zijn de 10 meest voorkomende ziektes en kwalen die mensen vaak oplopen tijdens vakanties en in de zomer, vooral in Europa: 1. Voedselvergiftiging. 2. Reizigersdiarree. 3. Zonnesteek. 4. Uitdroging. 5. Hitte-uitputting. 6. Reisziekte. 7. Zwemmersoor. 8. Insectenbeten en -steken. 9. Kwallenbeten. 10. Voetschimmel.

Lees ook: Geen stress: voor elke vakantie een essentiële paklijst

Voedselvergiftiging

Kan optreden wanneer je voedsel eet dat besmet is met schadelijke bacteriën, virussen of parasieten.

🟡 Symptomen: Misselijkheid, braken, diarree en buikkrampen.
🟢 Preventie: Eet alleen voedsel dat goed gekookt en veilig bewaard is. Vermijd rauw of ongekookt voedsel.
🟠 Behandeling: Rust en hydratatie zijn essentieel. Bij de drogist verkrijgbare medicatie kan helpen tegen misselijkheid en diarree.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen ernstig zijn of langer dan een paar dagen aanhouden.

©splitov27 - stock.adobe.com

Reizigersdiarree

Kan worden veroorzaakt door het consumeren van besmet water of voedsel.

🟡 Symptomen: Diarree, misselijkheid, buikpijn, buikkramp, minder zin in eten.
🟢 Preventie: Vermijd het drinken van kraanwater en eet alleen goed gekookt voedsel.
🟠 Behandeling: Ook hier is hydratatie is de sleutel. Bij de drogist of apotheek zijn medicijnen verkrijgbaar tegen diarree.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen ernstig zijn of langer dan een paar dagen aanhouden.

Schoon = slim! Een goede handhygiëne is cruciaal om ziektes te voorkomen. Was je handen regelmatig, houd je nagels schoon en probeer te voorkomen dat je je ogen, neus en mond aanraakt. Handgel en andere handdesinfecterende middelen kunnen handig zijn, maar ze zijn géén vervanging voor het wassen van je handen met zeep en warm water.

Zonnesteek

Kan optreden als je te lang in de zon blijft zonder voldoende bescherming.

🟡 Symptomen: Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en verwardheid.
🟢 Preventie: Draag een hoed, gebruik zonnebrandcrème, vermijd de zon op de warmste momenten van de dag en vermijd langdurige blootstelling aan de zon.
🟠 Behandeling: Zoek een koele plek, drink water en rust uit.
🔴 Medische hulp zoeken: Zonnesteek is een medisch noodgeval en vereist onmiddellijke medische aandacht.

Uitdroging

Kan gebeuren als je niet genoeg vocht binnenkrijgt, vooral tijdens hete zomerdagen.

🟡 Symptomen: Dorst, droge mond, vermoeidheid en duizeligheid.
🟢 Preventie: Drink voldoende water, vooral bij warm weer en tijdens lichamelijke activiteit.
🟠 Behandeling: Drink voldoende water of rehydratatie-oplossingen (ook bekend als ORS – een oplossing van suiker en zouten in water).
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen ernstig zijn of als degene om wie het gaat niet in staat is om vloeistoffen binnen te houden.

©Guenter Albers

Hitte-uitputting

Kan optreden na blootstelling aan hoge temperaturen, vooral wanneer gecombineerd met zware lichamelijke inspanning.

🟡 Symptomen: Overmatig zweten, zwakte, duizeligheid, misselijkheid en hoofdpijn.
🟢 Preventie: Blijf gehydrateerd, draag lichte kleding en vermijd overmatige lichamelijke inspanning in de hitte.
🟠 Behandeling: Zoek een koele plek, drink water en rust uit.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen aanhouden of verergeren.

Reisziekte

Kan optreden tijdens het reizen met de auto, boot, vliegtuig of trein.

🟡 Symptomen: Misselijkheid, braken en duizeligheid.
🟢 Preventie: Kijk naar de horizon, vermijd lezen tijdens het reizen en probeer te zitten waar de beweging minimaal is.
🟠 Behandeling: Rust en frisse lucht kunnen helpen. Er zijn ook receptloze medicijnen beschikbaar.
🔴 Medische hulp zoeken: Meestal niet nodig, tenzij de symptomen ernstig zijn of degene om wie het gaat niet in staat is om vloeistoffen binnen te houden.

©Tatevosian Yana - Anna - stock.adobe.com

Zwemmersoor

Dit is een infectie van de buitenste gehoorgang die vaak optreedt na het zwemmen.

🟡 Symptomen: Jeuk, roodheid, ongemak en soms pijn.
🟢 Preventie: Draag oordopjes bij het zwemmen en droog je oren goed na het zwemmen.
🟠 Behandeling: Oordruppels die je bij de drogist of apotheek vindt kunnen helpen. Vermijd krabben of wrijven in het oor.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen aanhouden of verergeren.

Insectenbeten en -steken

🟡 Symptomen: Deze kunnen variëren van lichte irritatie tot ernstige allergische reacties. In Europa kunnen tekenbeten bijvoorbeeld de ziekte van Lyme veroorzaken.
🟢 Preventie: Gebruik insectenwerende middelen, bedek je huid (vooral op tijdstippen dat er veel insecten zijn – bij muggen is dat bijvoorbeeld ’s avonds en ’s nachts) en vermijd gebieden waar insecten nestelen.
🟠 Behandeling: Reinig de beet of steek, vermijd krabben en gebruik een zalf om de jeuk te verminderen.
🔴 Medische hulp zoeken: Als er tekenen zijn van een allergische reactie, zoals ademhalingsproblemen, zwelling van het gezicht of de keel, of als een teek niet volledig kan worden verwijderd.

Lees ook: Dit kun je doen tegen muggen en muggenbeten

Kwallenbeten

🟡 Symptomen: Hoewel de meeste kwallenbeten in Europa niet levensbedreigend zijn, kunnen ze wel pijnlijk zijn en huidirritatie veroorzaken.
🟢 Preventie: Vermijd zwemmen in gebieden waar kwallen veel voorkomen en draag indien mogelijk beschermende kleding.
🟠 Behandeling: Spoel het gebied met zeewater (geen zoet water), verwijder eventuele tentakels met een pincet en dompel het getroffen lichaamsdeel onder in warm water.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen ernstig zijn, zoals ademhalingsproblemen, pijn op de borst, of als een groot of gevoelige deel van het lichaam is getroffen.

©flipppi - stock.adobe.com

Voetschimmel

Dit is een schimmelinfectie die vaak optreedt bij mensen die openbare douches of zwembaden gebruiken.

🟡 Symptomen: Jeuk, branderig gevoel en schilfering tussen de tenen of aan de voetzolen.
🟢 Preventie: Draag slippers in openbare douches of kleedkamers, houd je voeten droog en schoon, en vermijd het delen van schoenen of sokken.
🟠 Behandeling: Vrij verkrijgbare antischimmelcrèmes of sprays kunnen helpen.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen aanhouden of verergeren na het gebruik van middelen die je bij de drogist of apotheek hebt gehaald.

Wanneer moet je medische hulp zoeken? Als je symptomen hebt die ernstig zijn of langer dan een paar dagen aanhouden, of als je een chronische aandoening hebt die verergert, is het tijd om een arts te raadplegen. Wees ook alert op tekenen van ernstige uitdroging, zoals een droge mond, weinig tot geen urine, ernstige zwakte of verwardheid. Deze situaties vereisen onmiddellijke medische aandacht.

Essentiële items voor je reisapotheek

💊 Pleisters, desinfecterende doekjes, pijnstillers, thermometer en pincet.
💊 Tegen huidproblemen: aloë vera-gel, antibioticumzalf (op recept), antiseptisch verband, calamine-lotion, gaas, en medische tape.
💊 Tegen maagproblemen: diarree-remmers, laxeermiddelen en medicijnen tegen reisziekte.
💊 Tegen ademhalingsproblemen: zijn antihistaminica, verkoudheidsmedicatie, hoestonderdrukkers, en zoutoplossing (neusspray).
💊 Vergeet natuurlijk ook je persoonlijke medicijnen niet!

©flowertiare - stock.adobe.com

EHBO bij taalproblemen

Heb je medische hulp nodig? In de tabel hieronder vind je een aantal nuttige zinnetjes, in verschillende vakantieland-talen.

Help! ...FransSpaansItaliaansGrieks (fonetisch)Turks
Waar vind ik de dichtstbijzijnde dokter?Où puis-je trouver le médecin le plus proche?¿Dónde puedo encontrar al médico más cercano?Dove posso trovare il medico più vicino?Poú boró na vro ton plisiéstero giatró?En yakın doktoru nerede bulabilirim?
Waar vind ik de dichtstbijzijnde apotheek?Où puis-je trouver la pharmacie la plus proche?¿Dónde puedo encontrar la farmacia más cercana?Dove posso trovare la farmacia più vicina?Poú boró na vro to plisiéstero farmakeío?En yakın eczaneyi nerede bulabilirim?
Waar is het ziekenhuis?Où est l'hôpital?¿Dónde está el hospital?Dov'è l'ospedale?Poú eínai to nosokomeío?Hastane nerede?

💡 Tip: Europese zorgverzekeringskaart Als je binnen Europa op vakantie gaat, kan de Europese zorgverzekeringskaart (EHIC) handig zijn. Met deze kaart krijg je makkelijker toegang tot medische voorzieningen in het buitenland en is de kans kleiner dat je geld moet voorschieten. Deze kaart kun je aanvragen bij je zorgverzekeraar.

Lees ook: Wat is slimmer, medische kosten verzekeren op je reispolis of je zorgpolis?

▼ Volgende artikel
Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?
Huis

Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Als je té dicht op je televisie zit, kun je de kleurenleds van elkaar onderscheiden.

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Je moet je hoofd fysiek draaien

Als je tijdens het kijken naar een film ondertiteling leest en daardoor de actie boven in het scherm mist, of als je je nek daadwerkelijk moet draaien om van de linker- naar de rechterhoek te kijken, is het scherm te groot voor je kijkafstand. Je verliest het overzicht.

De tv past fysiek niet op het meubel

Dit klinkt misschien logisch, maar wordt vaak genegeerd. Als de pootjes van de tv net aan op de rand van je tv-meubel balanceren, of als het scherm breder is dan het meubel zelf, oogt dat niet alleen goedkoop, het is ook onveilig. Een scherm dat buiten de kaders van het meubel steekt, is enorm kwetsbaar voor (om)stoten.

Je ziet pixels of rastervorming

Ga op je favoriete plek op de bank zitten. Zie je bij normaal HD-beeld een soort hordeur-effect of individuele blokjes? Dan zit je te dichtbij voor dat specifieke formaat. Dat is geen kwestie van wennen; het is een mismatch tussen resolutie, inch-maat en kijkafstand.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

▼ Volgende artikel
Microsofts Xbox Developer Direct heeft de code gekraakt
Huis

Microsofts Xbox Developer Direct heeft de code gekraakt

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Watch on YouTube

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.