ID.nl logo
Vakantiekwalen: zo loop je ze op en vooral: zo kom je er weer vanaf!
© Schlierner - stock.adobe.com
Gezond leven

Vakantiekwalen: zo loop je ze op en vooral: zo kom je er weer vanaf!

Van zonnesteek tot kwallenbeet, van oververhitting tot buikloop: hoewel we ons in de zomer meestal lekkerder voelen dan in de winter, is ziek op vakantie helaas nooit uitgesloten. We zetten de bekendste zomerkwalen op een rij en we vertellen je wat de symptomen zijn, hoe je ze behandelt, of je er een dokter bij moet halen én (beter!) hoe je ze voorkomt!

Dit zijn de 10 meest voorkomende ziektes en kwalen die mensen vaak oplopen tijdens vakanties en in de zomer, vooral in Europa: 1. Voedselvergiftiging. 2. Reizigersdiarree. 3. Zonnesteek. 4. Uitdroging. 5. Hitte-uitputting. 6. Reisziekte. 7. Zwemmersoor. 8. Insectenbeten en -steken. 9. Kwallenbeten. 10. Voetschimmel.

Lees ook: Geen stress: voor elke vakantie een essentiële paklijst

Voedselvergiftiging

Kan optreden wanneer je voedsel eet dat besmet is met schadelijke bacteriën, virussen of parasieten.

🟡 Symptomen: Misselijkheid, braken, diarree en buikkrampen.
🟢 Preventie: Eet alleen voedsel dat goed gekookt en veilig bewaard is. Vermijd rauw of ongekookt voedsel.
🟠 Behandeling: Rust en hydratatie zijn essentieel. Bij de drogist verkrijgbare medicatie kan helpen tegen misselijkheid en diarree.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen ernstig zijn of langer dan een paar dagen aanhouden.

©splitov27 - stock.adobe.com

Reizigersdiarree

Kan worden veroorzaakt door het consumeren van besmet water of voedsel.

🟡 Symptomen: Diarree, misselijkheid, buikpijn, buikkramp, minder zin in eten.
🟢 Preventie: Vermijd het drinken van kraanwater en eet alleen goed gekookt voedsel.
🟠 Behandeling: Ook hier is hydratatie is de sleutel. Bij de drogist of apotheek zijn medicijnen verkrijgbaar tegen diarree.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen ernstig zijn of langer dan een paar dagen aanhouden.

Schoon = slim! Een goede handhygiëne is cruciaal om ziektes te voorkomen. Was je handen regelmatig, houd je nagels schoon en probeer te voorkomen dat je je ogen, neus en mond aanraakt. Handgel en andere handdesinfecterende middelen kunnen handig zijn, maar ze zijn géén vervanging voor het wassen van je handen met zeep en warm water.

Zonnesteek

Kan optreden als je te lang in de zon blijft zonder voldoende bescherming.

🟡 Symptomen: Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en verwardheid.
🟢 Preventie: Draag een hoed, gebruik zonnebrandcrème, vermijd de zon op de warmste momenten van de dag en vermijd langdurige blootstelling aan de zon.
🟠 Behandeling: Zoek een koele plek, drink water en rust uit.
🔴 Medische hulp zoeken: Zonnesteek is een medisch noodgeval en vereist onmiddellijke medische aandacht.

Uitdroging

Kan gebeuren als je niet genoeg vocht binnenkrijgt, vooral tijdens hete zomerdagen.

🟡 Symptomen: Dorst, droge mond, vermoeidheid en duizeligheid.
🟢 Preventie: Drink voldoende water, vooral bij warm weer en tijdens lichamelijke activiteit.
🟠 Behandeling: Drink voldoende water of rehydratatie-oplossingen (ook bekend als ORS – een oplossing van suiker en zouten in water).
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen ernstig zijn of als degene om wie het gaat niet in staat is om vloeistoffen binnen te houden.

©Guenter Albers

Hitte-uitputting

Kan optreden na blootstelling aan hoge temperaturen, vooral wanneer gecombineerd met zware lichamelijke inspanning.

🟡 Symptomen: Overmatig zweten, zwakte, duizeligheid, misselijkheid en hoofdpijn.
🟢 Preventie: Blijf gehydrateerd, draag lichte kleding en vermijd overmatige lichamelijke inspanning in de hitte.
🟠 Behandeling: Zoek een koele plek, drink water en rust uit.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen aanhouden of verergeren.

Reisziekte

Kan optreden tijdens het reizen met de auto, boot, vliegtuig of trein.

🟡 Symptomen: Misselijkheid, braken en duizeligheid.
🟢 Preventie: Kijk naar de horizon, vermijd lezen tijdens het reizen en probeer te zitten waar de beweging minimaal is.
🟠 Behandeling: Rust en frisse lucht kunnen helpen. Er zijn ook receptloze medicijnen beschikbaar.
🔴 Medische hulp zoeken: Meestal niet nodig, tenzij de symptomen ernstig zijn of degene om wie het gaat niet in staat is om vloeistoffen binnen te houden.

©Tatevosian Yana - Anna - stock.adobe.com

Zwemmersoor

Dit is een infectie van de buitenste gehoorgang die vaak optreedt na het zwemmen.

🟡 Symptomen: Jeuk, roodheid, ongemak en soms pijn.
🟢 Preventie: Draag oordopjes bij het zwemmen en droog je oren goed na het zwemmen.
🟠 Behandeling: Oordruppels die je bij de drogist of apotheek vindt kunnen helpen. Vermijd krabben of wrijven in het oor.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen aanhouden of verergeren.

Insectenbeten en -steken

🟡 Symptomen: Deze kunnen variëren van lichte irritatie tot ernstige allergische reacties. In Europa kunnen tekenbeten bijvoorbeeld de ziekte van Lyme veroorzaken.
🟢 Preventie: Gebruik insectenwerende middelen, bedek je huid (vooral op tijdstippen dat er veel insecten zijn – bij muggen is dat bijvoorbeeld ’s avonds en ’s nachts) en vermijd gebieden waar insecten nestelen.
🟠 Behandeling: Reinig de beet of steek, vermijd krabben en gebruik een zalf om de jeuk te verminderen.
🔴 Medische hulp zoeken: Als er tekenen zijn van een allergische reactie, zoals ademhalingsproblemen, zwelling van het gezicht of de keel, of als een teek niet volledig kan worden verwijderd.

Lees ook: Dit kun je doen tegen muggen en muggenbeten

Kwallenbeten

🟡 Symptomen: Hoewel de meeste kwallenbeten in Europa niet levensbedreigend zijn, kunnen ze wel pijnlijk zijn en huidirritatie veroorzaken.
🟢 Preventie: Vermijd zwemmen in gebieden waar kwallen veel voorkomen en draag indien mogelijk beschermende kleding.
🟠 Behandeling: Spoel het gebied met zeewater (geen zoet water), verwijder eventuele tentakels met een pincet en dompel het getroffen lichaamsdeel onder in warm water.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen ernstig zijn, zoals ademhalingsproblemen, pijn op de borst, of als een groot of gevoelige deel van het lichaam is getroffen.

©flipppi - stock.adobe.com

Voetschimmel

Dit is een schimmelinfectie die vaak optreedt bij mensen die openbare douches of zwembaden gebruiken.

🟡 Symptomen: Jeuk, branderig gevoel en schilfering tussen de tenen of aan de voetzolen.
🟢 Preventie: Draag slippers in openbare douches of kleedkamers, houd je voeten droog en schoon, en vermijd het delen van schoenen of sokken.
🟠 Behandeling: Vrij verkrijgbare antischimmelcrèmes of sprays kunnen helpen.
🔴 Medische hulp zoeken: Als de symptomen aanhouden of verergeren na het gebruik van middelen die je bij de drogist of apotheek hebt gehaald.

Wanneer moet je medische hulp zoeken? Als je symptomen hebt die ernstig zijn of langer dan een paar dagen aanhouden, of als je een chronische aandoening hebt die verergert, is het tijd om een arts te raadplegen. Wees ook alert op tekenen van ernstige uitdroging, zoals een droge mond, weinig tot geen urine, ernstige zwakte of verwardheid. Deze situaties vereisen onmiddellijke medische aandacht.

Essentiële items voor je reisapotheek

💊 Pleisters, desinfecterende doekjes, pijnstillers, thermometer en pincet.
💊 Tegen huidproblemen: aloë vera-gel, antibioticumzalf (op recept), antiseptisch verband, calamine-lotion, gaas, en medische tape.
💊 Tegen maagproblemen: diarree-remmers, laxeermiddelen en medicijnen tegen reisziekte.
💊 Tegen ademhalingsproblemen: zijn antihistaminica, verkoudheidsmedicatie, hoestonderdrukkers, en zoutoplossing (neusspray).
💊 Vergeet natuurlijk ook je persoonlijke medicijnen niet!

©flowertiare - stock.adobe.com

EHBO bij taalproblemen

Heb je medische hulp nodig? In de tabel hieronder vind je een aantal nuttige zinnetjes, in verschillende vakantieland-talen.

Help! ...FransSpaansItaliaansGrieks (fonetisch)Turks
Waar vind ik de dichtstbijzijnde dokter?Où puis-je trouver le médecin le plus proche?¿Dónde puedo encontrar al médico más cercano?Dove posso trovare il medico più vicino?Poú boró na vro ton plisiéstero giatró?En yakın doktoru nerede bulabilirim?
Waar vind ik de dichtstbijzijnde apotheek?Où puis-je trouver la pharmacie la plus proche?¿Dónde puedo encontrar la farmacia más cercana?Dove posso trovare la farmacia più vicina?Poú boró na vro to plisiéstero farmakeío?En yakın eczaneyi nerede bulabilirim?
Waar is het ziekenhuis?Où est l'hôpital?¿Dónde está el hospital?Dov'è l'ospedale?Poú eínai to nosokomeío?Hastane nerede?

💡 Tip: Europese zorgverzekeringskaart Als je binnen Europa op vakantie gaat, kan de Europese zorgverzekeringskaart (EHIC) handig zijn. Met deze kaart krijg je makkelijker toegang tot medische voorzieningen in het buitenland en is de kans kleiner dat je geld moet voorschieten. Deze kaart kun je aanvragen bij je zorgverzekeraar.

Lees ook: Wat is slimmer, medische kosten verzekeren op je reispolis of je zorgpolis?

▼ Volgende artikel
Column: De PlayStation 6 mag nog jaren op zich laten wachten
Huis

Column: De PlayStation 6 mag nog jaren op zich laten wachten

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Watch on YouTube

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!

▼ Volgende artikel
Code geel en oranje wegens ijzel: zo check je of jouw route al gestrooid is
© Rijkswaterstaat
Huis

Code geel en oranje wegens ijzel: zo check je of jouw route al gestrooid is

Het is weer #codegeel en #codeoranje wegens gladheid door ijzel. Moet je toch de weg nog op? Via een online kaart van Rijkswaterstaat zie je live waar strooiwagens rijden en op welke wegen net is gestrooid.

Ga je naar Rijkswaterstaatstrooit.nl, dan krijg je een interactieve kaart van Nederland te zien. Op die kaart bewegen kleine icoontjes die de actieve strooiwagens voorstellen. De gegevens worden voortdurend bijgewerkt, waardoor je vrijwel live ziet waar op dat moment wordt gestrooid.

Naast de voertuigen vallen de gekleurde lijnen op de wegen op. Een paarse lijn betekent dat er in de afgelopen zes uur zout is gestrooid. Zo kun je zelf een inschatting maken of jouw route redelijk begaanbaar zal zijn of dat je éxtra moet opletten.

©Rijkswaterstaat

Zo lees je de strooikaart

De kaart laat zien wat er nu en in de afgelopen zes uur op de weg is gebeurd, inclusief strooiacties, wegdektemperaturen en radarbeelden. Kijk je vooruit, dan toont de kaart een verwachting tot twee uur met de voorspelde verwachte radarbeelden en wegdektemperaturen. Goed om te weten: je kunt niet vooruitkijken om te zien waar de strooiwagens gaan rijden.

Wegtemperatuur

De kaart laat meer zien dan alleen strooiwagens. Op veel plekken vind je ook de actuele wegdektemperatuur. Die metingen komen van 330 meetpunten verspreid over het hele land. Dat is relevant, omdat het asfalt vaak al onder nul kan zijn terwijl de buitentemperatuur dat nog niet is. Gaat het sneeuwen of regenen op wegdek dat al beneden nul is, dan neemt de kans op gladheid toe. Is de temperatuur nu nog boven het vriespunt? Kijk dan zeker even vlak voordat je vertrekt. Vanaf een uur of drie 's middags daalt de temperatuur namelijk meestal. En een wegdek dat nu net boven nul is, kan dan ineens zomaar weer kouder zijn. Als het dan gaat regenen, moet je echt uitkijken.

©Rijkswaterstaat

Dinsdag 3 februari, 14:30 uur: in het noordoosten van Groningen duikt de temperatuur van het wegdek al onder het vriespunt.

Neerslag

Links op de kaart zie je ook nog een icoontje van een regenwolk met een zonnetje erachter. Klik je daar op, dan krijg je actuele beelden te zien van de neerslagradar van het KNMI. Je ziet niet alleen waar de neerslag valt, maar ook of er veel of weinig valt. Dit neerslagbeeld wordt elke vijf minuten opnieuw samengesteld.

De weg op? Doe het veilig!

Door voor vertrek de strooikaart te checken, vergroot je de veiligheid onderweg. Of, anders gezegd, je verkleint het risico. Wat je zelf nog kunt doen? Controleer de bandenspanning. Bij kou daalt de luchtdruk, niet alleen buiten maar ook in je banden, wat invloed heeft op de grip. Kijk daarnaast of je voldoende ruitensproeiervloeistof hebt en of die bestand is tegen vorst; daar bestaan verschillende gradaties in. Leg voor de zekerheid ook een zaklamp en een warme deken in de auto. Een powerbank is eveneens handig. Mocht je vast komen te staan, dan blijf je in ieder geval warm en heb je genoeg stroom om je smartphone een paar uur te gebruiken.