Als het aan de nieuwe regering ligt, wordt de ISDE-subsidie vanaf januari 2025 ingrijpend aangepast. De subsidie voor warmtepompen met een vermogen tot en met 12 kW, die voornamelijk voor woningen worden gebruikt, zal verlaagd worden. Voor warmtepompen met een hoger vermogen zal de subsidie juist verhoogd worden.

Snijden in ISDE

Deze maatregel past volgens de woordvoerder van het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) in het hoofdlijnenakkkoord van het nieuwe regeerprogramma, waar afgesproken werd om de uitgaven voor subsidies te bespreken in alle departementen. In 2024 is er nog 600 miljoen beschikbaar voor zonneboilers, (hybride) warmtepompen, isolatiemaatregelen, elektrische kookplaten en aansluitingen op een warmtenet. De begroting voor deze post zal stelselmatig dalen om in 2027 uit te komen bij 180 miljoen. Om de pil te vergulden, kan de ISDE-subsidiepot nog verder worden aangevuld met enkele tientallen miljoenen uit het Klimaatfonds. Goed nieuws is wel dat de ISDE-subsidie in ieder geval tot 2030 blijft bestaan.

Een andere koers

Om de klimaatdoelstellingen te halen, had de vorige regering aangekondigd dat vanaf 2026 bij vervanging van de cv-ketel een hybride of volledig elektrische warmtepomp verplicht zou worden. Daarnaast was het plan om de uitstoot van broeikasgassen fors te verminderen door duurzame installaties via subsidies te ondersteunen. De regering streefde ernaar om tegen 2030 1 miljoen hybride warmtepompen en 500.000 nieuwe aansluitingen op het warmtenet te realiseren.  

Gunstige leningen

Op tafel liggen wel gunstige leningen voor verduurzaming. Hiervan kunnen Verenigingen van Eigenaren die over het beheer van appartementen beslissen kunnen hier gebruik van maken. De rente wordt verlaagd met 1,5 procent zodat die nu uitkomt op 2 à 3 procent. Verder kunnen ook burgers met een inkomen tot 60.000 euro een renteloze lening aangaan om hun woning te verduurzamen. Voor zover we kunnen zien verandert er voor warmtepompboilers niets. Die hebben volgens de meldcodelijst immers een vermogen van 0 kW. 

Onder voorbehoud

Voor alle duidelijkheid: de nieuwe ISDE-opbouw is nog niet definitief. Dit gebeurt pas wanneer de gewijzigde regeling in de Staatscourant is gepubliceerd. In onderstaande tabel vind je de cijfers voor 2025 onder voorbehoud. Je leest ook het verschil met de huidige subsidies. Het KGG wil ieder jaar nagaan of de hoogte van de subsidie nog aansluit bij het uitgangspunt, zodat de bedragen eventueel verder aangepast zullen worden. Volgens de woordvoerder is de correctie bedoeld om te voorkomen dat de subsidie hoger uitvalt dan de afgesproken 30 procent van de investeringskosten.

Bovendien zou er een overgangsregeling zijn voor de mensen die dit jaar een warmtepomp hebben aangeschaft, maar pas volgend jaar de subsidie aanvragen. Sommige leveranciers moedigen daarom huiseigenaren aan om hun warmtepomp nog dit jaar te laten installeren. 

Verbazing

De details van de aanpassing stonden enigszins verstopt opgesteld in een internetconsultatie van de overheid (te lezen op deze pagina). De technieksector maakt zich in ieder geval zorgen. Het kabinet Schoof zegt vast te houden aan de vooropgestelde klimaatdoelstellingen, maar tegelijkertijd schrapt het de salderingsregeling voor zonnepanelen en de verplichting om vanaf 2026 bij vervanging van de cv-ketel minstens een hybride warmtepomp te nemen. Nu komt er ook de vermindering van de subsidie voor warmtepompen bij, die uitsluitend voelbaar zal bij installaties van woningen.  

Bezorgd over de energietransitie

Ook in het werkveld is men verbaasd. We spraken met Rik van Bavel, algemeen directeur en oprichter van Durocan, gespecialiseerd in warmtepompen. "Alweer zijn we verrast. Er was inderdaad een scheefgegroeide situatie waarbij de subsidiëring voor een hybridewarmtepomp in bepaalde gevallen boven de 30 procent van de investeringskosten uitsteeg. De hybride modellen zijn een stuk goedkoper in vergelijking met de volledig elektrische modellen en in dit plan wordt er nu geen onderscheid gemaakt tussen beide. Als je een all-electric warmtepomp op het oog hebt die ook warm tapwater kan leveren, dan haalt de huidige subsidiëring geenszins de vooropgestelde 30 procent van de investeringskosten. De voorgestelde maatregel is alweer door de bocht. Ik maak me vooral zorgen over de transitie van de energiemarkt."

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.