Je hebt uiteindelijk de knoop doorgehakt… Er komt een warmtepomp. Mag je die dan zomaar op het dak van de aangebouwde garage plaatsen of tegen de voorgevel van je woning? Of kan het gespecialiseerde bedrijf een gat van 90 meter diep in je tuin boren voor een geothermische warmtepomp, zonder dat je daarvoor eerst een vergunning hebt ontvangen? Het antwoord is: Nee.

Of je een vergunning nodig hebt, hangt af van de lokale regelgeving, het type warmtepomp dat je kiest en de plaats waar je ze opstelt. Er wordt in Nederland (nog) niet actief op gecontroleerd, maar beter check je toch vooraf bij de gemeente. Als er een meld- of vergunningsplicht geldt en je hebt dit niet gedaan, dan kan dit leiden tot boetes, de verplichting om de installatie aan te passen of zelfs een bevel om ze te verwijderen. Je hebt er dus baat bij om je goed te informeren.

Tegenwoordig zie je ook buitenunits die op het dak worden geplaatst. Hiervoor gelden dezelfde regels als wanneer de warmtepomp op de grond of aan de muur wordt gehangen.

Vergunningsplicht versus meldingsplicht

Als je een vergunning wilt, dan moet je een formele aanvraag indienen en wachten met de installatie tot je toestemming hebt gekregen. Om een vergunning te krijgen moet je meestal een bouwtekening en een gedetailleerd plan van de installatie indienen. Het installatiebedrijf zal je helpen bij het opstellen van deze documenten.

Een meldingsplicht is een vereenvoudigde procedure voor kleinere bouwprojecten waarbij je de werkzaamheden alleen vooraf moet melden. Je hoeft dus geen goedkeuring af te wachten. In de meeste gevallen is voor het plaatsen van een warmtepomp gelukkig geen vergunning nodig als de buitenunit vanaf de grond gemeten niet hoger is dan 1 meter en de oppervlakte van dit toestel geen 2 vierkante meter bedraagt. Maar er zijn belangrijke uitzonderingen. We stippen eerst kort aan wanneer wel een vergunning of melding vereist is en daarna gaan we dieper in op enkele specifieke gevallen.  

Ook interessant: Haal meer uit je warmtepomp met de juiste instellingen

Vergunning vereist

Leestip: Zo houd je het stroomverbruik van je warmtepomp zo laag mogelijk

©Brebca

Meldplicht vereist

De meldplicht hangt af van de lokale regelgeving en het bestemmingsplan van de gemeente. Sommige gemeenten hanteren regels over het uiterlijk van de gebouwen en hoe bepaalde toevoegingen het straatbeeld kunnen beïnvloeden. 

Bodemwarmtepomp? Check de WKO-bodemenergietool

Een bodemwarmtepomp moet je altijd melden bij het Omgevingsloket. Controleer dus jouw situatie op het Omgevingsloket. Hier duidt de gemeente de zogenaamde interferentiegebieden aan, want in stedelijke gebieden kunnen bodemsystemen elkaar beïnvloeden. Wanneer in dezelfde buurt verschillende geothermische systemen staan, zullen die elkaar negatief beïnvloeden. Daarom is de regie vanuit de gemeente noodzakelijk.

Wil je in zo’n interferentiegebied een bodemwarmtepomp plaatsen, dan heb je wellicht een eenvoudige vergunning (een OBM-vergunning) nodig. Je kunt dit checken met de WKO-bodemenergietool. Hier lees je door je adres in te geven of je gebruik kun maken van bodemenergie.

Water/waterwarmtepomp? Let op de registratie en grondwaterheffing

Bij een water/waterwarmtepomp moet je rekening houden met de registratie en de grondwaterheffing. Vraag dan aan de gemeente hoeveel de vergunning kost voor het oppompen van grondwater. Bovendien moet je in dat geval grondwaterheffing betalen, maar hiervoor kun je een volledige of gedeeltelijke vrijstelling krijgen. Zo’n vrijstelling is mogelijk als je een deel van het opgepompte grondwater via de retourput terugvoert naar dezelfde waterdoorvoerende laag. 

De geluidsnormen

De plaats waar je de warmtepomp installeert is belangrijk, want je moet ook aan de geluidsnormen voldoen. De gemeente die eventueel de vergunning aflevert, houdt hier geen rekening mee en neemt hier ook geen verantwoordelijkheid voor.

Sinds april 2021 geldt de landelijke norm dat de geluidsproductie van een nieuwe warmtepomp overdag (van 07:00 tot 19:00 uur) maximaal 45 dB(A) mag bedragen op de erfgrens met de buren. Dit moet je meten bij het maximale vermogen van de warmtepomp. Tijdens de nacht (van 19:00 tot 07:00 uur) moet de geluidsdruk lager zijn, maximaal 40 dB(A). In de nacht wordt de geluidsdruk gemeten als de warmtepomp draait in de stille modus. De komst van deze nieuwe Omgevingswet verandert hier niets aan.

Hoe gaat dit in de praktijk? Je kunt stellen dat een warmtepomp met een geluidslast van 65 dB(A), zonder extra maatregelen zoals een omkasting, bij voorkeur 4 tot 5 meter van de erfgrens moet worden geplaatst. Als je de warmtepomp dichterbij dan 3 meter plaatst, wordt het erg moeilijk om onder de norm van 45 dB(A) te blijven.

Om het geluid tot een minimum te herleiden kun je ook een geluidswerende kap over de warmtepomp plaatsen die het geluid absorbeert. In dit artikel lees je daar meer over. Zo’n omkasting zorgt voor een geluidsreductie van 17 dB(A). Vaak ziet de unit er hierdoor ook nog mooier uit. Het is hoe dan ook verstandig om aan je buren te vertellen dat je een warmtepomp wilt plaatsen.

©Reducd.nl

Je bent onderweg en ziet dat je telefoon nog maar vijf procent batterij heeft. Op dat moment is een powerbank precies wat je nodig hebt. Alleen: welke? De juiste keuze begint met twee vragen: hoeveel energie heb je onderweg nodig en hoe snel moet die energie eruit kunnen?

Capaciteit: mAh is handig, maar reken in Wh

In de specificaties van powerbanks zie je bijna altijd een getal in milliampère-uur (mAh). Maar daarbij moet je je wel realiseren dat dat niet het hele verhaal is. Fabrikanten geven die mAh vaak op bij de interne batterijspanning van de cellen in de powerbank (meestal rond 3,6 tot 3,7 volt). Jouw telefoon laadt meestal via 5 volt, en bij snelladen soms op 9 of 12 volt. Die omzetting kost energie.

Zie de powerbank als een watertank met een kraan die je moet omzetten naar een andere maat aansluiting. Dat omzetten levert altijd wat verlies op. Daarom haal je in de praktijk niet 10.000 mAh uit 10.000 mAh. Reken grofweg met een bruikbare opbrengst die vaak ergens rond de 60 tot 80 procent ligt, afhankelijk van de kwaliteit van de elektronica en hoe je laadt. Met 10.000 mAh kun je een gemiddelde smartphone daarom meestal geen twee keer volledig vullen, maar eerder ongeveer anderhalf keer. Heb je een telefoon met een kleinere accu, dan kom je dichter bij de opgegeven twee keer; met een grotere accu haal je dat juist minder snel.

Wil je wat preciezer rekenen, kijk dan naar wattuur (Wh). Dat is de eenheid die echt iets zegt over hoeveel energie erin zit. Een eenvoudige omrekening helpt: Wh = (mAh × volt) / 1000. Staat er op de powerbank bijvoorbeeld 10.000 mAh bij 3,7 V, dan is dat ongeveer 37 Wh aan energie in de cellen, voordat je het omzetverlies meeneemt.

Hoeveel capaciteit heb je echt nodig?

Als je vooral een extra lading voor je telefoon zoekt op een lange dag, dan zit je met 10.000 mAh in de praktijk vaak goed. Is 'bijna vol' al al genoeg, dan kan 5.000 mAh ook, maar reken er dan niet op dat je elke moderne smartphone die helemaal leeg is weer volledig volgeladen krijgt. Ga je een weekend weg of laad je meerdere apparaten op, dan is 20.000 mAh een logische stap. Je hebt dan meer oplaadcapaciteit, maar houd er wel rekening mee dat dat ook betekent dat de powerbank groter en zwaarder is.

Voor tablets geldt hetzelfde principe, alleen is de interne accu meestal groter dan die van een telefoon. Daardoor lijkt een powerbank die voor je telefoon prima is, bij een tablet ineens snel leeg. Dat is niet vreemd: je giet simpelweg meer water in een grotere emmer. Voor laptops ligt het net even anders: daar draait het niet alleen om capaciteit, maar vooral om het vermogen (wattage). Daar komen we zo op terug.

🔋Tot zover ging het over de hoeveelheid energie (mAh/Wh). De volgende stap is de afgifte: met welk vermogen (watt) kan de powerbank die energie aan je telefoon, tablet of laptop leveren? 

Snelheid: wattage maakt het verschil

Capaciteit zegt iets over hoe vaak je kunt laden. Snelheid gaat over wattage: hoeveel vermogen de powerbank kan leveren. Dat vermogen is vooral relevant als je snel wilt bijladen, of als je een tablet of laptop wilt opladen. USB-c is daarbij de norm geworden, en USB Power Delivery (PD) is de techniek waarmee lader en toestel afspraken maken over spanning en stroom. Je powerbank en je telefoon of laptop stemmen dat onderling af, zodat laden snel kan zonder dat het onveilig wordt. Daarvoor moeten de poort en je kabel het wel ondersteunen. Let daarom ook op de aansluitingen: usb-c heb je nodig voor snelladen met Power Delivery, terwijl usb-a vooral handig is als je oudere kabels of accessoires gebruikt.

©vadish - stock.adobe.com

Eén powerbank voor telefoon én laptop: waar je op let

Een laptop opladen vraagt meer dan een telefoon. Bij een telefoon kom je vaak weg met 10 tot 20 watt. Een laptop heeft meestal 45 watt of meer nodig, en veel modellen werken prettiger met 65 watt of hoger, zeker als je tijdens het laden ook blijft werken. De beste snelcheck is simpel: kijk naar het wattage van je eigen laptoplader. Dat is je richtgetal. Zit je daar ver onder, dan kan het laden extreem traag worden, of je laptop accepteert de lader helemaal niet.

Ook de juiste kabel is belangrijk. Voor hogere vermogens is niet elke usb-C-kabel geschikt. Tot ongeveer 60 watt (meestal 20 V bij 3 A) gaat het vaak goed met een kabel die expliciet 3 A ondersteunt. Ga je boven de 60 watt, dan heb je doorgaans een usb-c-kabel nodig die 5 A aankan. Zulke kabels hebben meestal een kleine chip in de stekker, een zogeheten e-marker. Die chip vertelt aan de powerbank en je laptop dat de kabel veilig meer stroom kan verwerken. Zie het als een identiteitsbewijs: zonder e-marker schakelt het systeem vaak terug naar een lagere stand, zodat het laden langzamer gaat en de kabel niet te warm wordt. Kijk in de specificaties of op de kabel zelf of er 3 A (tot circa 60 W) of 5 A (voor hogere vermogens) staat; dat is de snelste check. 

Formaat en gewicht: energie weegt nu eenmaal wat

Meer capaciteit betekent meestal meer cellen, en dus meer gewicht. Een powerbank van 20.000 mAh zit vaak ergens in de buurt van 350 tot 500 gram. Dat voelt in een jaszak al snel log. In een rugtas valt het mee. Stel jezelf dus de vraag: wil je elke dag een kleine powerbank mee voor noodgevallen, of is dat voor jou niet genoeg en ga je dus voor een grotere powerbank? 

Veiligheid: kies niet alleen op prijs

Bij draagbare accu's wil je geen twijfel over veiligheid. Een powerbank hoort bescherming te hebben tegen oververhitting, overladen en kortsluiting, maar bij heel goedkope modellen is dat niet altijd goed geregeld. De kans dat het misgaat is klein, alleen zijn de gevolgen groot als het wél gebeurt. Kies daarom liever een merk dat laat zien hoe het met veiligheid omgaat en dat testnormen en keurmerken gewoon vermeldt. Je hoeft die standaarden niet uit je hoofd te leren, maar het helpt als een merk concreet zegt welke testen en keurmerken het gebruikt. 

Zo kies je de juiste powerbank

 De juiste powerbank kies je door stap voor stap te bepalen wat je nodig hebt: eerst de hoeveelheid energie (liefst in Wh, met mAh als praktische indicatie), daarna de laadsnelheid (wattage en PD), en pas daarna pas de vorm en het gewicht. Voor dagelijks gebruik zit je vaak goed met een compacte powerbank rond 10.000 mAh met usb-c en Power Delivery. Wil je meer capaciteit zodat je meerdere keren kunt opladen (of ook je tablet opladen), dan is 20.000 mAh logischer. Houd er dan wel rekening mee dat de powerbank zwaarder wordt. Wil je ook een laptop kunnen laden, kijk dan naar het wattage van je laptoplader en kies een powerbank die dat vermogen via usb-c PD kan leveren, inclusief een kabel die geschikt is voor dat hogere vermogen.

Uitgever Square Enix heeft de game Life is Strange: Reunion aangekondigd, een nieuw deel in de Life is Strange-franchise.

Begin deze maand gingen er al geruchten over het spel, omdat de naam al gemeld werd op de website van PEGI, de Europese organisatie die leeftijdskeuringen geeft aan spellen. Inmiddels is de game dus officieel aangekondigd en valt hieronder de eerste trailer te zien.

De allereerste Life is Strange-game draaide om hoofdpersonage Max Caulfield en haar vriendschap met Chloe Price. Vervolgen Life is Strange 2 en Life is Strange: True Colors draaiden echter om andere personages. In het in 2024 uitgekomen Life is Strange: Double Exposure keerde Max al terug, en in het aanstaande Reunion zijn beide dames weer te zien.

Terug naar Caledon University

Sterker nog: Life is Strange Reunion moet de saga rondom Max en Chloe in zijn geheel afronden. Het is dus waarschijnlijk dat dit de laatste game wordt waarin beide vriendinnen te zien zijn. Spelers doen wederom Caledon University aan, waar Max als een fotografiedocente werkt. Wanneer ze na een weekendje weg terugkeert, staat de school echter in brand, wat desastreuse gevolgen heeft voor het gebouw en de studenten.

Max kan zelf echter ternauwernood ontsnappen dankzij een speciale kracht waardoor ze de tijd kan terugspoelen - een kracht die terugkeert uit het oorspronkelijke spel. Max heeft vervolgens drie dagen de tijd om uit te zoeken hoe de brand ontstond en het tegen te houden. Tegelijkertijd arriveert ook Chloe op Caledon, die geplaagd wordt door de nachtmerries van een verleden die ze nooit heeft meegemaakt.

Spelers besturen in deze verhalende adventuregame afwisselend Max en Chloe, waarbij men gebruik kan maken van de terugspoelkrachten van Max en Chloe's praatgrage mond om meer info te achterhalen.

Vanaf 26 maart beschikbaar

Life is Strange: Reunion verschijnt op 26 maart voor PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc. De standaard versie gaat 49,99 euro kosten, maar er komen ook een Deluxe Edition (59,99 euro), Twin Pack met Life is Strange: Double Exposure (69,99 euro) en Collector's Edition (prijs in euro's nog niet bekend, 99,99 dollar) beschikbaar.