Gebruik jij regelmatig de zoekmachine van Google, dan zal het ongetwijfeld voorkomen dat je niet vindt wat je zoekt. Gelukkig zijn er enkele trucjes om je zoekresultaten te verbeteren. We geven twintig Google-tips.

01 Zoeken met Google

Als je met Googlezoekt, wil je niet zo veel mogelijk zoekresultaten krijgen. Liever niet zelfs, want ga je die allemaal uitpluizen? Eigenlijk wil je er juist zo weinig mogelijk hebben. Namelijk precies díe websites waar je de informatie vindt waarnaar je op zoek bent. Het gaat dus niet om meer, maar om beter. Daarom is het belangrijk om bij elke zoekopdracht eventjes stil te staan bij de manier waarop je het snelst bij de juiste websites komt. In Google zoek je op trefwoorden. Die zijn dus cruciaal voor je succes. Met de juiste zoekwoorden vind je sneller relevante inhoud. Bedenk daarom enkele simpele maar concrete zoekwoorden waarmee je de vraag goed afbakent. Niet waar kan ik lekker grieks eten maar zoiets als grieks restaurant amsterdam.

02 Kevers en kevers

Je kunt prima met een eenvoudige zoekopdracht van een paar trefwoorden beginnen. Afhankelijk van de resultaten, kun je de zoekopdracht daarna altijd nog verfijnen. Stel dat je op zoek bent naar informatie over een zwarte kever. Google laat verdacht veel plaatjes en informatie van een schattig (of smerig?) klein beestje zien als je zwarte kever intikt. Of bedoelde je misschien toch een auto? Het is altijd oppassen met woorden die meerdere betekenissen hebben. Zoek je op zwarte volkswagen kever dan gaat het al een stuk beter. Je ziet een aantal mooie plaatjes en verwijzingen naar marktplaatsen. Blijkbaar staan er een flink aantal te koop. Wil je geen Kever kopen, maar meer over de historie lezen? Voeg dan een zoekwoord zoals geschiedenis toe aan de zoekopdracht. Nummer twee op onze resultaatlijst is dan al meteen raak. Over betekenissen gesproken: met define: zoekt Google de definitie van een begrip voor je op, meestal wordt Wikipedia als informatiebron gebruikt. Bijvoorbeeld: define:videokaart.

03 Apart openen

Zodra je in de lijst met zoekresultaten klikt, springt de browser direct naar een website waar je hopelijk het antwoord vindt op je vraag. Is dat niet zo of heb je meer informatie nodig, dan moet je weer terugbladeren naar de Google-pagina met zoekresultaten. Dat is wat omslachtig. Je kunt de website beter in een apart tabblad openen door tijdens het klikken de Ctrl-toets ingedrukt te houden. Je kunt dan op elk moment terug naar de pagina met zoekresultaten. Ook kun je alvast meerdere websites in tabbladen openen die je interessant lijken, om ze daarna op je gemak door te lezen. Wil je de websites altijd in nieuwe tabbladen geopend hebben? Klik op een pagina met zoekresultaten rechtsboven in beeld op het tandwiel en kies Zoekinstellingen. Zet bij Waar resultaten worden geopend een vinkje bij Open elk geselecteerde resultaat in een nieuw browservenster. Ook handig is dat je het aantal Resultaten per pagina bij de instellingen kunt opgeven.

04 Websites negeren

In tip 2 kregen we veel advertenties te zien voor de Volkswagen Kever, terwijl we alleen naar informatie zochten. Krijg ook jij websites te zien waar je niets aan hebt, waardoor de lijst met zoekresultaten onnodig lang is? Je kunt tegen Google zeggen dat het een veelvoorkomende website moet negeren tijdens het zoeken. Dat doe je door de opdracht -site aan je zoekopdracht toe te voegen. Bijvoorbeeld -site:marktplaats.nl of -site:wikipedia.org. Let op dat je in dit deel van de zoekopdracht geen spaties gebruikt. Wil je meerdere websites negeren, dan kan dat ook. Dan voeg je gewoon voor elke website zo'n opdracht toe. Zoals -site wikipedia.org -site kieskeurig.nl.

05 Genegeerde woorden

Je hoeft geen hoofdletters te gebruiken in zoekopdrachten. Google negeert ze. Tik dus gerust alles in kleine letters in. Interpunctie is ook niet nodig, dus punten en komma's en dergelijke laat je gewoon achterwege. Woorden die Google niet relevant vindt voor het zoeken, worden automatisch weggelaten. Denk aan woordjes zoals 'de' en 'en' en 'van'. Zijn woorden juist wel belangrijk voor jouw zoekactie, zet die zoektermen dan tussen aanhalingstekens. Google weet dan dat ze belangrijk zijn. Zoek je bijvoorbeeld op willem de oranje, dan vind je een wagonlading aan informatie over Willem van Oranje. Het woord 'de' is genegeerd en Willem van Oranje blijkt net wat bekender te zijn dan Willem de Oranje. Dit los je op door in plaats daarvan te zoeken op "willem de oranje".

06 Wildcard

Als je iets tussen dubbele aanhalingstekens zet, vertel je Google dat het letterlijk en in die volgorde op een website moet staan. Dat gaat een beetje mis als we op "armin van buuren" zoeken. We krijgen veel resultaten te zien, maar toch lopen we pagina's mis omdat we vooraf niet wisten dat zijn volledige naam Armin Jozef Jacobus Daniël van Buuren is. Dit los je op door een zogenaamde wildcard te gebruiken. Door een asterisk (sterretje) toe te voegen, geef je aan dat daar eventueel extra woorden (in dit geval namen) mogen voorkomen. De zoekopdracht "armin * van buuren" zorgt zo voor nog meer zoekresultaten. Een ander voorbeeld: tik je "even * bellen" dan vind je meer en andere resultaten dan wanneer je "even apeldoorn bellen" ingeeft.

07 Website doorzoeken

Niet elke website heeft een eigen zoekfunctie, of je kunt er wel zoeken maar de werking is beperkt. Gelukkig kun je met Google ook binnen een specifieke website zoeken door de opdracht site te gebruiken. Ditmaal dus zonder het minteken ervoor (zoals in tip 4). Wil je informatie over de Ivy Bridge-architectuur zoeken bij Intel, dan kan dat via de zoekopdracht ivy bridge site:intel.nl. Omdat Intel meerdere websites heeft zoals .nl en .com, mag je de wildcard uit de vorige tip gebruiken om niet alleen op de Nederlandse website te zoeken. Je tikt dan ivy bridge site:intel.* in.

Ben je specifiek op zoek naar een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld voor een onderzoek of studie? Dan kun je ook Google Scholar proberen, waar je vele teksten uit wetenschappelijke boeken en artikelen kunt vinden. 

©PXimport

08 Uitsluiten

Je mag ook opgeven waar je juist niet op zoekt, door een minteken aan een zoekwoord te plakken. Bijvoorbeeld fotoprinter -all-in-one. Zo sluit je zoekresultaten uit waar je toch niets aan hebt. Je moet er wel voorzichtig mee zijn. Want zoek je op intel processor -amd dan loop je het risico dat je interessante pagina's misloopt. Want als er ook maar ergens op een pagina amd staat, krijg jij deze pagina niet te zien. Ook al staat er heel veel nuttigs over Intel-processors op vermeld. In het voorbeeld van de fotoprinter mis je ook pagina's als er over de voor- en nadelen ten opzichte van een all-in-one wordt gesproken.

09 Synoniemen

Sommige woorden hebben meerdere betekenissen. Zoals de kever uit tip 1. Het kan ook zijn dat er meerdere woorden voor hetzelfde gebruikt worden. Zoals toetje, dessert en nagerecht. Of fiets, tweewieler en rijwiel. Je kunt deze zoekwoorden natuurlijk allemaal zelf intikken, maar er zijn vast synoniemen waar je zo een-twee-drie niet opkomt. Gelukkig schiet Google te hulp. Om automatisch ook allerlei synoniemen in de zoekopdracht mee te nemen, gebruik je de tilde. Je zoekt dan op ~toetje of ~fiets.

10 Belangrijk woord

We hebben in tip 6 gezien dat je zoekwoorden tussen dubbele aanhalingstekens kunt zetten als ze allemaal exact zo in de tekst moeten voorkomen. Soms wil je alleen maar aangeven dat een woord dat Google standaard negeert, essentieel is voor je zoekopdracht. Bijvoorbeeld een lidwoord. Lidwoorden komen vaak voor in bedrijfsnamen, maar ze worden door Google standaard genegeerd. Tenzij je het woord tussen enkele aanhalingstekens zet. Gebruik dus 'de' garage om bijvoorbeeld een winkel, theater, of restaurant met deze naam te vinden.

11 Keuzes maken

Standaard zoekt Google naar alle woorden die je opgeeft. Soms wil je echter naar het een of het ander zoeken. Dat kan door de opdracht OR te gebruiken. Bijvoorbeeld als je nog niet weet of je in de bergen van Zwitserland of Frankrijk wilt gaan wandelen. Aan je zoekopdracht voeg je dan zwitserland OR frankrijk toe. Let op dat OR dus wel in hoofdletters moet staan. Gebruik het liefst haakjes om je zoekopdracht te verduidelijken. Zoals wandelen (zwitserland OR frankrijk) of om het nog ingewikkelder te maken (wandelen OR fietsen) (camping OR hotel) (zwitserland OR frankrijk). In plaats van OR mag je trouwens ook | gebruiken, dus de verticale streep, ook wel pipeline genoemd.

12 Bestanden zoeken

Je kunt ook op zoek gaan naar bestanden, in plaats van naar informatie die ergens op een webpagina staat. Dat doe je door gebruik te maken van de opdracht filetype. Stel dat je eigenlijk alleen maar geïnteresseerd bent in cijfermateriaal over de groei van de bevolking. Dan tik je zoiets in als bevolkingsgroei filetype:xls. Je vindt nu alleen spreadsheets met informatie. Op dezelfde manier kun je zoeken naar presentaties (ppt) of documenten (zoals doc of pdf). Wil je juist voorkomen dat je zoiets als spreadsheets in de zoekresultaten tegenkomt, dan gebruik je juist bevolkingsgroei -filetype:xls. Wil je meerdere bestandstypen meenemen, gebruik dan OR tussen de verschillende bestandstypen. Bijvoorbeeld: filetype:doc OR filetype:pdf handleiding. 

13 Getallenreeksen

Zijn getallen belangrijk voor je zoekactie? Zoals de periode waarin een auto of huis gebouwd moet zijn, of de prijsklasse waarin een product zit? Dan is het handig om te weten dat je in Google kunt zoeken naar getallen die zich in een bepaald bereik bevinden. Dat geef je aan met twee puntjes. Zoals zomermagazine editie 100..200 om naar uitgave honderd tot en met tweehonderd te zoeken. Alle tekens in de reeks moet aan elkaar vastzitten. Er mogen ook geen puntjes in de getallen zitten (duizendtallen). Verder mag je een van beide getallen vervangen door een asterisk. Met *..200 zoek je naar tweehonderd of lager en met 100..* zoek je naar honderd of hoger.

14 Prangende vragen

Er zitten ook een paar leuke trucjes in Google Search gebouwd. Tik je bijvoorbeeld tijd in, dan laat Google de datum en de tijd zien. Tik je zonsondergang in, dan je hoe laat de zon ondergaat op jouw locatie. Je kunt uiteraard ook zonsopkomst intikken. Wil je het voor een andere locatie weten? Dan geef je een plaatsnaam op, zoals zonsondergang bern of tijd moskou. Zo kun je ook een aardig gedetailleerde weersverwachting opvragen van je eigen locatie of een andere plek op aarde met weer of weer las vegas.

©PXimport

15 (Om)rekenen

Er zit zelfs een rekenmachine in Googles zoekmachine. Je kunt dus allerlei dingen snel even uitrekenen, zonder de browser te verlaten. Je mag haakjes gebruiken zodat je geen ruzie krijgt met Meneer van Dalen. Het antwoord wordt in een wetenschappelijke calculator op de resultatenpagina getoond. Zodoende heb je meteen een uitgebreide virtuele rekenmachine tot je beschikking. Eenheden omrekenen kan ook met Google. Tik maar eens 20 celsius naar fahrenheit of 5 mijl naar kilometer of 30 centimeter naar inches (of korter: 30 cm in inch) in. Een percentage berekenen kan ook, bijvoorbeeld 25% van 1200, evenals het omrekenen van valuta, waaronder 100 usd in eur. Ook moeilijkere sommen als 2*5+10, 3*pi of sqrt(9) (waarbij sqrt staat voor square root, oftewel wortel) zijn voor Google een peulenschil. 

©PXimport

16 Geavanceerd zoeken

Uiteraard kun je ook gebruikmaken van de ingebouwde hulpjes van Google. Typ een zoekterm in, klik op Google zoeken of druk op Enter en maak daarna gebruik van de knoppen onder de zoekbalk. Je hebt de keuze uit Afbeeldingen, Shopping, Video's, Nieuws, Meer en Zoekhulpmiddelen. De eerste termen zijn vanzelfsprekend maar achter Zoekhulpmiddelen zitten enkele handige hulpjes. Hier kun je de zoekresultaten immers filteren op land, taal of periode. Vind je niet helemaal wat je zoekt? Maak dan helemaal onderaan eens gebruik van de gerelateerde zoekopdrachten. Google stelt je bij elke zoekopdracht immers verfijnde opdrachten voor. Vind je dat allemaal te veel gedoe? Hier vind je een handig invulformulier om geavanceerd te zoeken.

Tip 17 Beelden filteren

Om afbeeldingen te zoeken, volstaat het om je zoekterm in te voeren en bij de resultaten op Afbeeldingen te klikken. Of je maakt rechtstreeks gebruik van deze url. Via de knop Zoekhulpmiddelen kun je de resultaten vervolgens filteren. Dankzij Grootte kun je aangeven of je bijvoorbeeld op zoek bent naar een grote afbeelding, een icoon of een afbeelding groter dan 4 megapixel. Kleur laat je filteren op Full color, Zwart-wit of Transparant. Het is hier zelfs mogelijk om één van de twaalf kleurenblokjes aan te klikken en op basis van een specifieke kleur te zoeken. Het type bestand waarnaar je op zoek bent kun je ook aangeven. Kies onder Type voor Gezicht, Foto, Clipart, Lijntekening of Animatie. Via Tijd kun je desgewenst nog op zoek gaan naar afbeeldingen die pas de Afgelopen 24 uur of Afgelopen week toegevoegd zijn.

Gebruiksrechten

18 Gelijkaardige foto?

Je kunt niet alleen afbeeldingen zoeken, maar ook zelf afbeeldingen uploaden om er meer over te weten te komen of gelijkaardige foto's te zoeken. Surf naar http://images.google.nl en klik op het icoontje met de fotocamera in de rechterhoek van de zoekbalk. Vervolgens kun je kiezen tussen Afbeeldings-URL plakken of Een afbeelding uploaden. Een woestijnachtige landschapsfoto geeft je onmiddellijk heel wat foto's met veel gelijkenissen. Indien je de foto in de zoekbalk met één of twee trefwoorden beschrijft, worden de vergelijkbare afbeeldingen nog een stuk beter. Gebruik je dit vaak? Dan kun je voor Firefoxof Chrome de extensie Search by Image installeren.

19 Zoekinstellingen

Op de startpagina van Google zie je helemaal rechts onderaan Instellingen staan. Via Zoekinstellingen kun je onder andere SafeSearch-filters instellen om ongepaste of expliciete beelden te blokkeren. Je kunt er ook aangeven of je gebruik wilt maken van Google Instant-voorspellingen en ook het aantal resultaten per pagina kun je wijzigen. Google Instant is alleen aan te raden als je computer snel genoeg is. Dankzij deze functie krijg je immers dynamische zoekresultaten of suggesties voorgeschoteld terwijl je typt. Helemaal onderaan vind je nog een functie om je zoekgeschiedenis op te vragen. Dit kan alleen als je ingelogd bent met een Google-account. In je zoekgeschiedenis kun je onder andere zien hoeveel zoekopdrachten je per dag invoert en naar welke pagina's dat het vaakst leidt.

20 Cache

Google maakt een soort kopie van elke ontdekte pagina en plaatst die in een cache voor het geval de originele pagina niet bereikbaar is. Dat betekent dat je nog informatie kunt opzoeken uit een website of webpagina die al offline is. Daarnaast is Google Cache ook interessant om te controleren hoe een bepaalde pagina er vroeger uit zag. Wil je bijvoorbeeld een advertentie die van Marktplaats verdwenen is, opnieuw opzoeken? Zoek dan bijvoorbeeld op 'Nintendo DS Dora' en klik daarna in de zoekresultaten op het kleine driehoekje naast de url en kies Cache. Vervolgens heb je de keuze uit Volledigeversie, Tekstversie en Bron weergeven.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Bezit je een flinke digitale muziekcollectie, dan heb je waarschijnlijk helemaal geen Spotify of andere streamingsdienst nodig. Met Navidrome bouw je gewoon je eigen muziekcloud. Alle toegevoegde nummers zijn op al je apparaten beschikbaar, ook onderweg. In deze workshop lees hoe je de muziekserver zo goed mogelijk inricht.

Het gratis downloaden van muziek was tot 2014 legaal. Mogelijk heb je uit dat tijdperk nog heel wat audiobestanden op je computer of externe harde schijf staan. Daarnaast bewaar je natuurlijk net zo makkelijk kopieën van cd’s op de pc of laptop. Gebruik hiervoor een gratis tooltje, zoals Exact Audio Copy of fre:ac. Als je eenmaal een omvangrijke digitale muziekverzameling hebt opgebouwd, wordt Navidrome zeer interessant. Installeer de freeware op je computer en stream vervolgens jouw favoriete liedjes naar geschikte afspeelapparaten. Denk aan je smartphone en tablet.

Client-servermodel

Met Navidrome installeer je een muziekserver op de computer. Dit programma indexeert alle audiobestanden en creëert hiervan een overzichtelijke bibliotheek. Daarna kunnen overige computers, smartphones en andere clients de nummers opvragen. Dit zogenoemde client-servermodel werkt alleen wanneer de muziekserver actief is. Kortom, regel dat het systeem met Navidrome op de juiste luistermomenten is ingeschakeld.

Navidrome downloaden

Een pluspunt is dat de freeware lage eisen aan de hardware stelt. Gebruik het programma dus gerust op een wat oudere pc of laptop. Er zijn versies voor Windows, macOS en Linux beschikbaar. Ga naar www.navidrome.org/docs/installation om de juiste editie te downloaden. Navidrome werkt ook op een Raspberry Pi of geschikte NAS, maar voor deze workshop concentreren we ons op de Windows-versie.

Navidrome stuurt je voor het juiste downloadbestand uiteindelijk door naar de GitHub-site. Klik onderaan zo nodig op Show all om alle downloadbestanden te tonen. Kies in de lijst het msi-bestand en start direct na het downloaden de installatie. Mogelijk slaat Windows alarm, omdat dit besturingssysteem het programma niet kent. Geen zorgen, want volgens VirusTotal vormt Navidrome geen enkele bedreiging.

Enkele instellingen

Tijdens het installatieproces verschijnt er een instellingenvenster. Merk op dat Navidrome standaard poortnummer 4533 gebruikt. Dit nummer is in feite een digitale toegangspoort tot jouw muziekserver. Je hebt dat nodig om browsers en apparaten met jouw persoonlijke muziekcloud te verbinden. Daarover later meer. Je laat het poortnummer in de meeste gevallen gewoon staan. Alleen wanneer Navidrome met een ander programma conflicteert, kun je de getallen wijzigen.

Geef verder in het veld onder Music Folder aan in welke map de nummers staan opgeslagen. Bewaar je op verschillende bestandslocaties albums? Houd er rekening mee dat het programma in eerste instantie slechts één map (met alle onderliggende submappen) accepteert. Je kunt op een later moment nog wel andere bestandslocaties toevoegen. Rond met Next en Install de installatieprocedure af.

Account aanmaken

Na de installatie is de muziekserver direct actief op de achtergrond van jouw systeem. Staat het programma niet in het startmenu? Dat klopt, want je bedient Navidrome in een willekeurige browser. Typ in de adresbalk http://localhost:4533 en druk op Enter. Er verschijnt een inlogscherm. Je creëert nu eerst een account. Bedenk een gebruikersnaam en typ twee keer het wachtwoord. Bevestig daarna met Create Admin.

Als je tijdens de installatie een muziekmap hebt opgegeven, zie je waarschijnlijk diverse albumhoezen. Zelfs bij grote muziekcollecties gaat het indexeren erg snel. Ga uit van hooguit enkele minuten. Een pluspunt is dat de freeware met ieder gangbaar audioformaat uit de voeten kan, waaronder mp3 en flac. Je gebruikt bovenaan de zoekfunctie om een album of artiest te vinden. Het is helaas niet mogelijk om naar de naam van een liedje te speuren.

Muziek correct taggen

Zie je in Navidrome dubbele hoezen of is de artiest onbekend? Daar kun je iets aan doen. Elk nummer heeft metadata. Hierin is onder meer de naam van het liedje, het album en de artiest opgeslagen. Wanneer de metadata niet kloppen, wordt het al gauw een rommeltje. Navidrome creëert op basis van deze gegevens namelijk een bibliotheek. Zeker bij audiotracks afkomstig uit omstreden downloadnetwerken is de informatie soms niet correct.

Het aanpassen van metadata heet in computerjargon ook wel het taggen van muziek. Jammer genoeg zit deze functie niet in Navidrome. Mp3tag en MusicBrainz Picard zijn twee tools die deze taak moeiteloos vervullen. Selecteer de gewenste nummers en pas de metadatavelden naar eigen inzicht aan. Overigens kan dat bij de genoemde programma’s ook automatisch. In dat geval maakt Mp3tag of MusicBrainz Picard verbinding met een onlinedatabase. Vergeet niet om de wijzigingen op te slaan.

Op jouw verzoek plukt MusicBrainz Picard de juiste tags uit de eigen database.

Nog wat aanpassingen

Voordat je muziek gaat luisteren, pas je eerst nog enkele instellingen aan. De voertaal is standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Klik rechtsboven op Settings (pictogram met poppetje) en kies Personal. Je klikt nu in het uitrolmenu onder Language op Nederlands. De taal verandert direct. Vind je de huidige vormgeving te donker? Selecteer dan onder Thema een ander uiterlijk. Je laat Navidrome desgewenst zelfs op Spotify lijken.

Bepaal verder of je de instelling ReplayGain wilt activeren. Hierdoor krijgen nummers van verschillende albums hetzelfde volumeniveau, mits ze voorzien zijn van zogeheten ReplayGain-tags. Voorkom daarmee dat een bepaald liedje ineens veel luider of zachter klinkt. Besef wel dat niet alle clients met deze techniek overweg kunnen. Navidrome slaat alle instellingen automatisch op.

Extra muziekmap

Je voegt eventueel nog een extra muziekmap toe. Navidrome creëert hiervan een tweede bibliotheek. Zodra je naar Instellingen / Libraries navigeert, verschijnt de eerder opgegeven map. Met Toevoegen opent er een nieuwe pagina. Typ eerst een relevante naam. Vul nu achter Path het volledige pad van de beoogde map in. Bij gebruik van Windows kopieer je dat eenvoudig vanuit de verkenner.

Blader eerst naar de gewenste bestandslocatie en klik vervolgens in de adresbalk van dit hulpprogramma. Je kopieert het pad nu naar Navidrome. Bevestig met Opslaan en klik daarna linksboven op Alle. De ‘nieuwe’ muziek is meteen beschikbaar. Kies linksboven op Libraries en vink de zojuist aangemaakte bibliotheek aan. Verandert er nog niets? Met behulp van het gebogen pijltje bovenaan ververs je de bibliotheken.

Afspeellijst aanmaken

Je luistert eenvoudig naar muziek. Zweef met de muisaanwijzer boven een albumhoes en klik op de playknop. Er verschijnt nu onderin een balk met mediaknoppen. Je kunt nummers skippen, de audioweergave pauzeren en het volume wijzigen. Klik desgewenst op het hartje om een liedje aan je favorieten toe te voegen. Er is zelfs een downloadknop om de audiobestanden lokaal op te slaan. Deze optie is met name nuttig wanneer je een ander apparaat met de Navidrome-server verbindt. Zo speel je de muziek ook op plekken zonder internetverbinding af.

Luister je graag naar nummers van verschillende artiesten? Maak dan een afspeellijst. Klik op een albumhoes om de bijbehorende nummers te tonen. Je plaatst daarna voor één of meerdere liedjes een vinkje. Kies Voeg toe aan afspeellijst en bedenk een naam. Je klikt vervolgens op het plusteken, waarna je bevestigt met Voeg toe. In het linkermenu duikt nu de zojuist ingevoerde naam op. Je sleept voortaan eenvoudig verse nummers naar deze afspeellijst.

M3u-bestanden

Zie je in Navidrome al een afspeellijst? Waarschijnlijk telt jouw digitale muziekcollectie dan één of meerdere m3u-bestanden. In zo’n tekstbestandje staan verwijzingen naar verschillende liedjes. Navidrome creëert hiervan op eigen houtje een afspeellijst. Wil je dat liever niet? Zweef in het linkermenu dan met de muisaanwijzer boven Afspeellijsten en klik op het tandwiel. Nadat je alle ongewenste afspeellijsten hebt aangevinkt, klik je op Verwijderen.

Als je een afspeellijst niet gebruikt, verwijder je die uit het menu.

Extra gebruiker

Je geeft optioneel andere mensen toegang tot de Navidrome-server, zoals gezinsleden en vrienden. In dat geval creëer je voor ieder persoon een eigen account. Diegene kan dan eigen favorieten en afspeellijsten opslaan. Navigeer achtereenvolgens naar Instellingen, Gebruikers en Toevoegen. Je vult nu een gebruikersnaam, naam, e-mailadres en wachtwoord in. Bedenk goed of je iemand beheerdersrechten wilt geven. Een beheerdersaccount heeft rechten om onder meer nieuwe muziekbibliotheken en gebruikers toe te voegen. Bepaal verder welke afspeellijsten je wilt delen en vink die zo nodig aan. Zodra je onderaan op Opslaan klikt, verschijnt de nieuwe gebruiker in het overzicht. Aan jou de taak om de inloggegevens met de bewuste persoon te delen. Nuttig om te weten is dat je een gebruiker op een later moment weer kunt verwijderen.

Clients binnen thuisnetwerk

Wanneer de Navidrome-server eenmaal correct is ingesteld, kun je ook op andere apparaten van de muziek genieten. Op een pc, laptop of mobiel apparaat binnen jouw thuisnetwerk is dat relatief simpel. Open een willekeurige browser en typ in de adresbalk http://[ip-adres]:4533. Hierbij vervang je [ip-adres] door het ip-adres van de computer waar Navidrome op draait.

Weet je dat niet? Open dan in Windows het hulpprogramma Opdrachtprompt. Typ nu ipconfig en druk op Enter om het lokale ip-adres te tonen. Zodra je op een andere computer binnen jouw netwerk naar het juiste adres gaat, verschijnt er een inlogvenster van Navidrome. Als je persoonlijke muziekcloud niet verschijnt, gooit wellicht een firewall roet in het eten. Je kunt een uitzondering instellen of de firewall op eigen risico (tijdelijk) uitzetten.

Portforwarding

Het is ook mogelijk om een computer, tablet of smartphone buiten je thuisnetwerk met de Navidrome-server te verbinden. Uiteraard is het dan wel een voorwaarde dat het apparaat verbonden is met internet. Verder dien je poortnummer 4533 in jouw router open te zetten voor netwerkverkeer. Op die manier maak je de muziekserver toegankelijk voor inkomende verbindingen van buiten het thuisnetwerk. Het openzetten van een netwerkpoort heet portforwarding. Bij elke router werkt het op een andere manier.

Gebruik je bijvoorbeeld een SmartWifi-modem van Ziggo? Ga met een browser dan naar https://smartwifiweb.ziggo.nl en log in. Je bereikt de meeste andere routers door het ip-adres van dit netwerkapparaat in de browser te typen. Navigeer in het routerpaneel van Ziggo naar Geavanceerde instellingen / Poort Forwarding en kies Nieuwe regel aanmaken. Stel bovenaan het ip-adres van de Navidrome-server in. Je hoeft alleen maar de getallen na de laatste punt in te vullen. Typ in de velden onder Lokale startpoort, Lokale eindpoort, Externe startpoort en Externe eindpoort het poortnummer 4533. Je selecteert bij Protocol de optie UDP/TCP en kiest onder Ingeschakeld voor Aan. Bevestig tot slot met Regel toevoegen.

Via het publieke ip-adres van jouw internetadres en poortnummer 4533 open je op afstand je persoonlijke muziekcloud. Via whatismyipaddress.com kun je het benodigde ip-adres achterhalen. Kijk op http://[publieke ip-adres]:4533 en geniet van de muziek.

Mobiel streamen

De vorige paragraaf beschrijft hoe je een apparaat buiten jouw thuisnetwerk met de Navidrome-server verbindt. Dat werkt ook met een browser op je smartphone, maar misschien vind je dat niet zo prettig. Gelukkig verbind je als alternatief een geschikte app met jouw muziekserver. Substreamer is daarvan een uitstekend voorbeeld. Deze toepassing is zowel voor iOS als Android beschikbaar.

Inloggen is simpel. Typ het correcte ip-adres en poortnummer van de Navidrome-server. Bedenk voor het invullen van de juiste gegevens of je binnen of buiten het thuisnetwerk actief bent. Je vult daarna de gebruikersnaam en het wachtwoord in. Zodra je bevestigt met Login verschijnt de muziekbibliotheek met alle albumhoezen. Vanwege de gelikte gebruikersomgeving lijkt het net alsof je een app van een online muziekdienst gebruikt. Substreamer heeft diverse handige functies in huis. Zo kun je onder andere albums downloaden en nummers naar een Chromecast doorsturen. Veel luisterplezier!