Gebruik jij regelmatig de zoekmachine van Google, dan zal het ongetwijfeld voorkomen dat je niet vindt wat je zoekt. Gelukkig zijn er enkele trucjes om je zoekresultaten te verbeteren. We geven twintig Google-tips.

01 Zoeken met Google

Als je met Googlezoekt, wil je niet zo veel mogelijk zoekresultaten krijgen. Liever niet zelfs, want ga je die allemaal uitpluizen? Eigenlijk wil je er juist zo weinig mogelijk hebben. Namelijk precies díe websites waar je de informatie vindt waarnaar je op zoek bent. Het gaat dus niet om meer, maar om beter. Daarom is het belangrijk om bij elke zoekopdracht eventjes stil te staan bij de manier waarop je het snelst bij de juiste websites komt. In Google zoek je op trefwoorden. Die zijn dus cruciaal voor je succes. Met de juiste zoekwoorden vind je sneller relevante inhoud. Bedenk daarom enkele simpele maar concrete zoekwoorden waarmee je de vraag goed afbakent. Niet waar kan ik lekker grieks eten maar zoiets als grieks restaurant amsterdam.

02 Kevers en kevers

Je kunt prima met een eenvoudige zoekopdracht van een paar trefwoorden beginnen. Afhankelijk van de resultaten, kun je de zoekopdracht daarna altijd nog verfijnen. Stel dat je op zoek bent naar informatie over een zwarte kever. Google laat verdacht veel plaatjes en informatie van een schattig (of smerig?) klein beestje zien als je zwarte kever intikt. Of bedoelde je misschien toch een auto? Het is altijd oppassen met woorden die meerdere betekenissen hebben. Zoek je op zwarte volkswagen kever dan gaat het al een stuk beter. Je ziet een aantal mooie plaatjes en verwijzingen naar marktplaatsen. Blijkbaar staan er een flink aantal te koop. Wil je geen Kever kopen, maar meer over de historie lezen? Voeg dan een zoekwoord zoals geschiedenis toe aan de zoekopdracht. Nummer twee op onze resultaatlijst is dan al meteen raak. Over betekenissen gesproken: met define: zoekt Google de definitie van een begrip voor je op, meestal wordt Wikipedia als informatiebron gebruikt. Bijvoorbeeld: define:videokaart.

03 Apart openen

Zodra je in de lijst met zoekresultaten klikt, springt de browser direct naar een website waar je hopelijk het antwoord vindt op je vraag. Is dat niet zo of heb je meer informatie nodig, dan moet je weer terugbladeren naar de Google-pagina met zoekresultaten. Dat is wat omslachtig. Je kunt de website beter in een apart tabblad openen door tijdens het klikken de Ctrl-toets ingedrukt te houden. Je kunt dan op elk moment terug naar de pagina met zoekresultaten. Ook kun je alvast meerdere websites in tabbladen openen die je interessant lijken, om ze daarna op je gemak door te lezen. Wil je de websites altijd in nieuwe tabbladen geopend hebben? Klik op een pagina met zoekresultaten rechtsboven in beeld op het tandwiel en kies Zoekinstellingen. Zet bij Waar resultaten worden geopend een vinkje bij Open elk geselecteerde resultaat in een nieuw browservenster. Ook handig is dat je het aantal Resultaten per pagina bij de instellingen kunt opgeven.

04 Websites negeren

In tip 2 kregen we veel advertenties te zien voor de Volkswagen Kever, terwijl we alleen naar informatie zochten. Krijg ook jij websites te zien waar je niets aan hebt, waardoor de lijst met zoekresultaten onnodig lang is? Je kunt tegen Google zeggen dat het een veelvoorkomende website moet negeren tijdens het zoeken. Dat doe je door de opdracht -site aan je zoekopdracht toe te voegen. Bijvoorbeeld -site:marktplaats.nl of -site:wikipedia.org. Let op dat je in dit deel van de zoekopdracht geen spaties gebruikt. Wil je meerdere websites negeren, dan kan dat ook. Dan voeg je gewoon voor elke website zo'n opdracht toe. Zoals -site wikipedia.org -site kieskeurig.nl.

05 Genegeerde woorden

Je hoeft geen hoofdletters te gebruiken in zoekopdrachten. Google negeert ze. Tik dus gerust alles in kleine letters in. Interpunctie is ook niet nodig, dus punten en komma's en dergelijke laat je gewoon achterwege. Woorden die Google niet relevant vindt voor het zoeken, worden automatisch weggelaten. Denk aan woordjes zoals 'de' en 'en' en 'van'. Zijn woorden juist wel belangrijk voor jouw zoekactie, zet die zoektermen dan tussen aanhalingstekens. Google weet dan dat ze belangrijk zijn. Zoek je bijvoorbeeld op willem de oranje, dan vind je een wagonlading aan informatie over Willem van Oranje. Het woord 'de' is genegeerd en Willem van Oranje blijkt net wat bekender te zijn dan Willem de Oranje. Dit los je op door in plaats daarvan te zoeken op "willem de oranje".

06 Wildcard

Als je iets tussen dubbele aanhalingstekens zet, vertel je Google dat het letterlijk en in die volgorde op een website moet staan. Dat gaat een beetje mis als we op "armin van buuren" zoeken. We krijgen veel resultaten te zien, maar toch lopen we pagina's mis omdat we vooraf niet wisten dat zijn volledige naam Armin Jozef Jacobus Daniël van Buuren is. Dit los je op door een zogenaamde wildcard te gebruiken. Door een asterisk (sterretje) toe te voegen, geef je aan dat daar eventueel extra woorden (in dit geval namen) mogen voorkomen. De zoekopdracht "armin * van buuren" zorgt zo voor nog meer zoekresultaten. Een ander voorbeeld: tik je "even * bellen" dan vind je meer en andere resultaten dan wanneer je "even apeldoorn bellen" ingeeft.

07 Website doorzoeken

Niet elke website heeft een eigen zoekfunctie, of je kunt er wel zoeken maar de werking is beperkt. Gelukkig kun je met Google ook binnen een specifieke website zoeken door de opdracht site te gebruiken. Ditmaal dus zonder het minteken ervoor (zoals in tip 4). Wil je informatie over de Ivy Bridge-architectuur zoeken bij Intel, dan kan dat via de zoekopdracht ivy bridge site:intel.nl. Omdat Intel meerdere websites heeft zoals .nl en .com, mag je de wildcard uit de vorige tip gebruiken om niet alleen op de Nederlandse website te zoeken. Je tikt dan ivy bridge site:intel.* in.

Ben je specifiek op zoek naar een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld voor een onderzoek of studie? Dan kun je ook Google Scholar proberen, waar je vele teksten uit wetenschappelijke boeken en artikelen kunt vinden. 

©PXimport

08 Uitsluiten

Je mag ook opgeven waar je juist niet op zoekt, door een minteken aan een zoekwoord te plakken. Bijvoorbeeld fotoprinter -all-in-one. Zo sluit je zoekresultaten uit waar je toch niets aan hebt. Je moet er wel voorzichtig mee zijn. Want zoek je op intel processor -amd dan loop je het risico dat je interessante pagina's misloopt. Want als er ook maar ergens op een pagina amd staat, krijg jij deze pagina niet te zien. Ook al staat er heel veel nuttigs over Intel-processors op vermeld. In het voorbeeld van de fotoprinter mis je ook pagina's als er over de voor- en nadelen ten opzichte van een all-in-one wordt gesproken.

09 Synoniemen

Sommige woorden hebben meerdere betekenissen. Zoals de kever uit tip 1. Het kan ook zijn dat er meerdere woorden voor hetzelfde gebruikt worden. Zoals toetje, dessert en nagerecht. Of fiets, tweewieler en rijwiel. Je kunt deze zoekwoorden natuurlijk allemaal zelf intikken, maar er zijn vast synoniemen waar je zo een-twee-drie niet opkomt. Gelukkig schiet Google te hulp. Om automatisch ook allerlei synoniemen in de zoekopdracht mee te nemen, gebruik je de tilde. Je zoekt dan op ~toetje of ~fiets.

10 Belangrijk woord

We hebben in tip 6 gezien dat je zoekwoorden tussen dubbele aanhalingstekens kunt zetten als ze allemaal exact zo in de tekst moeten voorkomen. Soms wil je alleen maar aangeven dat een woord dat Google standaard negeert, essentieel is voor je zoekopdracht. Bijvoorbeeld een lidwoord. Lidwoorden komen vaak voor in bedrijfsnamen, maar ze worden door Google standaard genegeerd. Tenzij je het woord tussen enkele aanhalingstekens zet. Gebruik dus 'de' garage om bijvoorbeeld een winkel, theater, of restaurant met deze naam te vinden.

11 Keuzes maken

Standaard zoekt Google naar alle woorden die je opgeeft. Soms wil je echter naar het een of het ander zoeken. Dat kan door de opdracht OR te gebruiken. Bijvoorbeeld als je nog niet weet of je in de bergen van Zwitserland of Frankrijk wilt gaan wandelen. Aan je zoekopdracht voeg je dan zwitserland OR frankrijk toe. Let op dat OR dus wel in hoofdletters moet staan. Gebruik het liefst haakjes om je zoekopdracht te verduidelijken. Zoals wandelen (zwitserland OR frankrijk) of om het nog ingewikkelder te maken (wandelen OR fietsen) (camping OR hotel) (zwitserland OR frankrijk). In plaats van OR mag je trouwens ook | gebruiken, dus de verticale streep, ook wel pipeline genoemd.

12 Bestanden zoeken

Je kunt ook op zoek gaan naar bestanden, in plaats van naar informatie die ergens op een webpagina staat. Dat doe je door gebruik te maken van de opdracht filetype. Stel dat je eigenlijk alleen maar geïnteresseerd bent in cijfermateriaal over de groei van de bevolking. Dan tik je zoiets in als bevolkingsgroei filetype:xls. Je vindt nu alleen spreadsheets met informatie. Op dezelfde manier kun je zoeken naar presentaties (ppt) of documenten (zoals doc of pdf). Wil je juist voorkomen dat je zoiets als spreadsheets in de zoekresultaten tegenkomt, dan gebruik je juist bevolkingsgroei -filetype:xls. Wil je meerdere bestandstypen meenemen, gebruik dan OR tussen de verschillende bestandstypen. Bijvoorbeeld: filetype:doc OR filetype:pdf handleiding. 

13 Getallenreeksen

Zijn getallen belangrijk voor je zoekactie? Zoals de periode waarin een auto of huis gebouwd moet zijn, of de prijsklasse waarin een product zit? Dan is het handig om te weten dat je in Google kunt zoeken naar getallen die zich in een bepaald bereik bevinden. Dat geef je aan met twee puntjes. Zoals zomermagazine editie 100..200 om naar uitgave honderd tot en met tweehonderd te zoeken. Alle tekens in de reeks moet aan elkaar vastzitten. Er mogen ook geen puntjes in de getallen zitten (duizendtallen). Verder mag je een van beide getallen vervangen door een asterisk. Met *..200 zoek je naar tweehonderd of lager en met 100..* zoek je naar honderd of hoger.

14 Prangende vragen

Er zitten ook een paar leuke trucjes in Google Search gebouwd. Tik je bijvoorbeeld tijd in, dan laat Google de datum en de tijd zien. Tik je zonsondergang in, dan je hoe laat de zon ondergaat op jouw locatie. Je kunt uiteraard ook zonsopkomst intikken. Wil je het voor een andere locatie weten? Dan geef je een plaatsnaam op, zoals zonsondergang bern of tijd moskou. Zo kun je ook een aardig gedetailleerde weersverwachting opvragen van je eigen locatie of een andere plek op aarde met weer of weer las vegas.

©PXimport

15 (Om)rekenen

Er zit zelfs een rekenmachine in Googles zoekmachine. Je kunt dus allerlei dingen snel even uitrekenen, zonder de browser te verlaten. Je mag haakjes gebruiken zodat je geen ruzie krijgt met Meneer van Dalen. Het antwoord wordt in een wetenschappelijke calculator op de resultatenpagina getoond. Zodoende heb je meteen een uitgebreide virtuele rekenmachine tot je beschikking. Eenheden omrekenen kan ook met Google. Tik maar eens 20 celsius naar fahrenheit of 5 mijl naar kilometer of 30 centimeter naar inches (of korter: 30 cm in inch) in. Een percentage berekenen kan ook, bijvoorbeeld 25% van 1200, evenals het omrekenen van valuta, waaronder 100 usd in eur. Ook moeilijkere sommen als 2*5+10, 3*pi of sqrt(9) (waarbij sqrt staat voor square root, oftewel wortel) zijn voor Google een peulenschil. 

©PXimport

16 Geavanceerd zoeken

Uiteraard kun je ook gebruikmaken van de ingebouwde hulpjes van Google. Typ een zoekterm in, klik op Google zoeken of druk op Enter en maak daarna gebruik van de knoppen onder de zoekbalk. Je hebt de keuze uit Afbeeldingen, Shopping, Video's, Nieuws, Meer en Zoekhulpmiddelen. De eerste termen zijn vanzelfsprekend maar achter Zoekhulpmiddelen zitten enkele handige hulpjes. Hier kun je de zoekresultaten immers filteren op land, taal of periode. Vind je niet helemaal wat je zoekt? Maak dan helemaal onderaan eens gebruik van de gerelateerde zoekopdrachten. Google stelt je bij elke zoekopdracht immers verfijnde opdrachten voor. Vind je dat allemaal te veel gedoe? Hier vind je een handig invulformulier om geavanceerd te zoeken.

Tip 17 Beelden filteren

Om afbeeldingen te zoeken, volstaat het om je zoekterm in te voeren en bij de resultaten op Afbeeldingen te klikken. Of je maakt rechtstreeks gebruik van deze url. Via de knop Zoekhulpmiddelen kun je de resultaten vervolgens filteren. Dankzij Grootte kun je aangeven of je bijvoorbeeld op zoek bent naar een grote afbeelding, een icoon of een afbeelding groter dan 4 megapixel. Kleur laat je filteren op Full color, Zwart-wit of Transparant. Het is hier zelfs mogelijk om één van de twaalf kleurenblokjes aan te klikken en op basis van een specifieke kleur te zoeken. Het type bestand waarnaar je op zoek bent kun je ook aangeven. Kies onder Type voor Gezicht, Foto, Clipart, Lijntekening of Animatie. Via Tijd kun je desgewenst nog op zoek gaan naar afbeeldingen die pas de Afgelopen 24 uur of Afgelopen week toegevoegd zijn.

Gebruiksrechten

18 Gelijkaardige foto?

Je kunt niet alleen afbeeldingen zoeken, maar ook zelf afbeeldingen uploaden om er meer over te weten te komen of gelijkaardige foto's te zoeken. Surf naar http://images.google.nl en klik op het icoontje met de fotocamera in de rechterhoek van de zoekbalk. Vervolgens kun je kiezen tussen Afbeeldings-URL plakken of Een afbeelding uploaden. Een woestijnachtige landschapsfoto geeft je onmiddellijk heel wat foto's met veel gelijkenissen. Indien je de foto in de zoekbalk met één of twee trefwoorden beschrijft, worden de vergelijkbare afbeeldingen nog een stuk beter. Gebruik je dit vaak? Dan kun je voor Firefoxof Chrome de extensie Search by Image installeren.

19 Zoekinstellingen

Op de startpagina van Google zie je helemaal rechts onderaan Instellingen staan. Via Zoekinstellingen kun je onder andere SafeSearch-filters instellen om ongepaste of expliciete beelden te blokkeren. Je kunt er ook aangeven of je gebruik wilt maken van Google Instant-voorspellingen en ook het aantal resultaten per pagina kun je wijzigen. Google Instant is alleen aan te raden als je computer snel genoeg is. Dankzij deze functie krijg je immers dynamische zoekresultaten of suggesties voorgeschoteld terwijl je typt. Helemaal onderaan vind je nog een functie om je zoekgeschiedenis op te vragen. Dit kan alleen als je ingelogd bent met een Google-account. In je zoekgeschiedenis kun je onder andere zien hoeveel zoekopdrachten je per dag invoert en naar welke pagina's dat het vaakst leidt.

20 Cache

Google maakt een soort kopie van elke ontdekte pagina en plaatst die in een cache voor het geval de originele pagina niet bereikbaar is. Dat betekent dat je nog informatie kunt opzoeken uit een website of webpagina die al offline is. Daarnaast is Google Cache ook interessant om te controleren hoe een bepaalde pagina er vroeger uit zag. Wil je bijvoorbeeld een advertentie die van Marktplaats verdwenen is, opnieuw opzoeken? Zoek dan bijvoorbeeld op 'Nintendo DS Dora' en klik daarna in de zoekresultaten op het kleine driehoekje naast de url en kies Cache. Vervolgens heb je de keuze uit Volledigeversie, Tekstversie en Bron weergeven.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.

Behoefte aan totale rust tijdens je treinreis? De juiste koptelefoon filtert lawaai weg en verhoogt je concentratie. Ontdek waarom active noise cancelling (ANC) niet mag ontbreken. Wij laten je zien welke functies, zoals comfort en lange accuduur, belangrijk zijn voor de forens of gelegenheidsreiziger.

Reizen met de trein kan heerlijk zijn, maar luidruchtige medepassagiers en het gedender over het spoor verstoren nogal eens de rust. Een goede koptelefoon maakt hier het verschil tussen irritatie en ontspanning. Als je op zoek bent naar de beste optie voor onderweg, is er eigenlijk maar één technologie die er echt toe doet: active noise cancelling. In dit artikel lees je waar je precies op moet letten.

Waarom active noise cancelling onmisbaar is

De absolute topprioriteit voor elke treinreiziger is active noise cancelling, oftewel ANC. Deze techniek gebruikt microfoons aan de buitenkant van de oorschelpen om omgevingsgeluid op te vangen en een tegengeluidsgolf te produceren. Vooral het constante, lage gebrom van de treinmotor en de wielen op de rails worden hiermee effectief weggefilterd. Hoewel geen enkele koptelefoon álle geluiden volledig blokkeert, zorgen modellen met hoogwaardige ANC ervoor dat je op een normaal volume naar muziek of podcasts kunt luisteren zonder dat je het volume ongezond hard hoeft te zetten om het lawaai te overstemmen.

Over-ear versus in-ear in het openbaar vervoer

Naast de technologie is de pasvorm van groot belang voor de demping. Over-ear modellen, die volledig over je oren vallen, bieden van nature al een goede passieve isolatie. De oorkussens sluiten je gehoorgang af van de buitenwereld, wat de actieve ruisonderdrukking aanzienlijk ondersteunt. Voor de meeste forenzen is dit de beste keuze. In-ear oordopjes zijn weliswaar compacter en makkelijker mee te nemen, maar laten vaak toch iets meer geluid door omdat ze minder fysieke barrière opwerpen. Als comfort en maximale stilte voorop staan, wint de over-ear variant het sowieso.

©ER | ID.nl

Comfort en accuduur voor lange ritten

Omdat je in de trein vaak langere tijd stilzit, mag de koptelefoon niet gaan knellen. Let daarom goed op de kwaliteit van de hoofdband en de oorkussens; traagschuim (memory foam) is hierbij een aanrader omdat dit materiaal zich naar je hoofd vormt en de druk verdeelt. Daarnaast is de accuduur een belangrijke factor voor de frequente reiziger. Zoek naar modellen die minimaal 20 tot 30 uur meegaan met ANC ingeschakeld. Veel moderne koptelefoons beschikken bovendien over snellaadfuncties, waardoor je na 10 minuten laden weer uren vooruit kunt. Daarmee voorkom je dat je halverwege je reis opeens zonder muziek komt te zitten.

Connectiviteit en handige functies

Een functie die specifiek in de trein van pas komt, is de transparantiemodus. Hiermee versterk je tijdelijk het omgevingsgeluid via de microfoons, zodat je een omroepbericht van de conducteur kunt horen zonder je koptelefoon af te zetten. Ook multipoint-bluetooth is een waardevolle toevoeging voor forenzen die werken tijdens het reizen. Hiermee koppel je de koptelefoon gelijktijdig aan zowel je smartphone als je laptop, zodat je naadloos kunt wisselen tussen een videocall en je favoriete afspeellijst zonder opnieuw verbinding te hoeven maken.