ID.nl logo
In 10 stappen je iCloud ordenen
© Reshift Digital
Huis

In 10 stappen je iCloud ordenen

Bijna iedereen met een iPhone maakt gebruik van de online opslagdienst iCloud, maar bijna niemand gaat er bewust mee om. Onnodig, want Apple biedt voldoende opties om deze persoonlijke webomgeving naar eigen wens in te richten.

Iedere gebruiker met een Apple ID beschikt automatisch over 5 GB gratis opslagruimte op iCloud. Je kunt er allerlei data opslaan, zodat de bestanden automatisch op alle gekoppelde apparaten beschikbaar zijn. Foto's die je bijvoorbeeld met een iPhone maakt, verschijnen desgewenst vanzelf in het fotoalbum op je iPad.

Ook zaken als e-mail, contacten, notities, herinneringen, documenten, wachtwoorden, Safari-gegevens en de agenda synchroniseer je eenvoudig via de online server van Apple. Wanneer je dit doet, zijn op ieder Apple-apparaat dezelfde gegevens aanwezig. Daarnaast is iCloud ook handig wanneer je een reservekopie wilt opslaan van belangrijke gegevens. Bij problemen heb je hiermee een back-up achter de hand. Omdat veel iCloud-zaken automatisch gaan, weten maar weinig iPhone-gebruikers hoe hun persoonlijke online opslagruimte bij Apple ervoor staat.

Het gevolg hiervan is dat iCloud mogelijk sneller dan verwacht de opslaglimiet van 5 GB nadert. Weliswaar kun je natuurlijk extra opslagruimte aanschaffen, maar het is net zo gemakkelijk om iCloud even op te ruimen. Op die manier ontstaat vaak weer genoeg ruimte om belangrijke bestanden online op te slaan en met andere Apple-toestellen te synchroniseren.

01 Data synchroniseren

Je bepaalt in iOS zelf welke iPhone-gegevens je met iCloud synchroniseert. Ga naar Instellingen / iCloud en activeer alle opties die je belangrijk vindt. Handig is bijvoorbeeld om de agenda en contacten met ieder apparaat te synchroniseren, zodat je contactgegevens en afspraken slechts eenmalig hoeft in te voeren.

Herinneringen en notities maak je ook simpel beschikbaar op ieder apparaat. E-mails kun je alleen synchroniseren wanneer je een iCloud-mailadres creëert. Je activeert in dat geval de optie Mail, waarna je kiest voor Maak aan. Bedenk vervolgens een logisch e-mailadres en bevestig daarna met Volgende / Gereed. Alle berichten die je voortaan op het opgegeven e-mailadres ontvangt, belanden automatisch op de iCloud-server.

©PXimport

Geef aan welke zaken je met iCloud wilt synchroniseren.

02 Wachtwoorden

Sinds de invoering van iOS 7 bevat iCloud de nieuwe functie Sleutelhanger. Dankzij deze wachtwoordmanager lukt het om met Apple-apparaten automatisch bij websites in te loggen en creditcardgegevens te onthouden. Voorwaarde is wel dat je Apples eigen browser Safari gebruikt. Navigeer naar Instellingen / iCloud en klik op Sleutelhanger.

Zet de schakelaar achter iCloud-sleutelhanger aan en vul het wachtwoord van je Apple ID in. Vervolgens bedenk je een beveiligingscode van vier cijfers. Je geeft daarnaast een telefoonnummer op waarmee Apple in staat is om je identiteit te verifiëren. Tijdens surfsessies heb je nu voortaan de mogelijkheid om wachtwoorden op te slaan.

©PXimport

De beveiligingscode van iCloud-sleutelhanger heb je nodig om de wachtwoordmanager op andere iOS-apparaten te gebruiken.

03 Foto's

Ben je bang dat foto's te veel ruimte binnen iCloud opeisen? Geen paniek! Kiekjes die je namelijk in de map Mijn fotostream bewaart, tellen niet mee voor de gratis opslagcapaciteit van 5 GB. Foto's die je met je iPhone schiet, synchroniseer je daardoor altijd soepel met andere apparaten van Apple.

Ga naar Instellingen / iCloud / Foto's en zet de schuifregelaar achter Mijn fotostream aan. Houd er wel rekening mee dat iCloud de kiekjes van Mijn fotostream slechts dertig dagen bewaart, dus het is geen permanente back-up. Vanaf stap 5 in deze workshop leggen we uit hoe je foto's en video's definitief online bewaart aan de hand van een reservekopie.

©PXimport

Mijn fotostream is een handige methode om kiekjes met Apple-apparatuur te synchroniseren.

04 Documenten

Sommige apps op je iPhone doen een beroep op iCloud om bepaalde documenten en gegevens te synchroniseren met verschillende apparaten. Uiteraard bepaal je zelf welke toepassingen hiervoor toestemming hebben. Tik achtereenvolgens op Instellingen / iCloud / Documenten/gegevens. Beslis bij iedere app of je documenten en gegevens hiervan wilt synchroniseren met iCloud. Eventueel gebruik je naast wifi een mobiele dataverbinding om app-data naar iCloud te verzenden. Activeer in dat geval de optie Gebruik mobiele data. Wil je helemaal geen data van apps synchroniseren? Beweeg de schuifregelaar achter Documenten/gegevens dan naar links.

©PXimport

Bespaar ruimte door niet zomaar data van apps op iCloud te bewaren.

05 Reservekopie maken

In iCloud bewaar je simpel een reservekopie van de belangrijkste iPhone-gegevens. Bij een systeemcrash of aanschaf van een nieuwe iPhone herstel je hiermee vlot je persoonlijke data. Ga in iOS achtereenvolgens naar Instellingen / iCloud / Opslag en reservekopie. Zorg ervoor dat de optie iCloud-reservekopie is geactiveerd. Je iPhone uploadt de belangrijkste gegevens voortaan automatisch iedere dag naar iCloud. Een voorwaarde is wel dat het toestel is verbonden met een wifi-netwerk. Wil je graag meteen een back-up opslaan in iCloud? Kies onderaan dan voor Maak nu reservekopie.

©PXimport

Bewaar iedere dag automatisch een back-up van je belangrijkste gegevens op iCloud.

Zoek mijn iPhone

Een bijzondere functie binnen de iCloud-instellingen op je iPhone is Zoek mijn iPhone. Deze optie stelt je in staat om een verloren toestel weer terug te vinden en te vergrendelen. Kortom, een zeer belangrijke functie die zeker je aandacht verdient! Controleer daarom via Instellingen / iCloud of de functie is ingeschakeld. Mocht je het toestel onverhoopt kwijtraken, dan achterhaal je via de website simpel de geografische locatie. Verder wis je op afstand alle gegevens en vergrendel je het toestel met een toegangscode.

©PXimport

Bekijk op een kaartje waar je iPhone zich schuilhoudt.

06 Reservekopie wissen

Heb je onlangs een iOS-apparaat weggedaan, bijvoorbeeld een iPhone of iPad? De kans is groot dat er hiervan nog een reservekopie op iCloud staat. Zonde, want dat kost onnodig veel opslagruimte. Reservekopieën waar je niets meer aan hebt, kun je dus het best verwijderen.

Ga naar Instellingen / iCloud / Opslag en reservekopie / Beheer opslag. Je ziet precies welke apparaten er gekoppeld zijn aan iCloud en hoeveel opslagcapaciteit de back-ups in beslag nemen. Is een apparaat niet meer in gebruik? Druk op de juiste naam van het betreffende apparaat en bevestig met Verwijder reservekopie. Kies daarna voor Schakel uit en verwijder om de wisactie definitief uit te voeren.

©PXimport

Controleer nauwkeurig van welke apparaten je back-ups in iCloud bewaart.

07 Reservekopie configureren

Hoeveel ruimte je op iCloud nodig hebt, is grotendeels afhankelijk van de gegevens die je in de reservekopie bewaart. Het is raadzaam om uitsluitend data te back-uppen die je echt niet wilt kwijtraken. Navigeer naar Instellingen / iCloud / Opslag en reservekopie. Je ziet hier precies hoeveel data er op iCloud staat. Heb je haast geen ruimte meer over, dan kun je binnenkort een e-mail van Apple verwachten met het bericht dat de opslaglimiet bijna bereikt is.

Je kunt dat voorkomen door ruimtevretende zaken niet meer in de reservekopie te betrekken, waardoor er weer wat opslagruimte vrijkomt. Ga naar Beheer opslag en open de back-up van je huidige iPhone. Veeg een stukje omlaag en kies voor Toon alle apps. Je ziet precies hoeveel ruimte iedere afzonderlijke app in de reservekopie opeist.

©PXimport

Je controleert simpel hoeveel opslagruimte je nog kunt gebruiken.

Het is overigens nuttig om te weten dat het niet om de apps zelf gaat. Je iPhone slaat namelijk alleen gebruikersdata op in de reservekopie. Geef met de schuifregelaar bij iedere app aan of je een back-up van de gebruikersdata in de cloud wilt opslaan. Een grote boosdoener is doorgaans het onderdeel Filmrol. Hierin staan foto's en kiekjes die je met de iPhone hebt gemaakt.

Als je veel ruimte wilt besparen, kun je natuurlijk op eigen initiatief ergens anders een back-up van je foto's en video's bewaren. Doe dit dan wel regelmatig. Zodra je enkele back-ups uitschakelt, zie je direct hoeveel opslagruimte je daarmee terugwint.

©PXimport

Persoonlijke foto's en video's nemen vaak zeer veel ruimte in op iCloud.

08 Documenten wissen

Behalve je persoonlijke data stoppen sommige apps op eigen houtje ook nog specifieke documenten in de reservekopie. Zit je daar niet op te wachten? Je verwijdert nutteloze documenten eenvoudig uit iCloud, zodat er weer wat ruimte vrijkomt. Ga naar Instellingen / iCloud / Opslag en reservekopie / Beheer opslag.

Onder het kopje DOCUMENTEN & GEGEVENS zie je welke apps documenten op iCloud droppen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om instellingen van games of nieuwsartikelen die als favoriet zijn gemarkeerd. Wil je de documenten en/of gegevens weggooien? Klik op de naam van de app en kies rechtsboven voor Wijzig. Bevestig als laatste met Verwijder alles.

©PXimport

Ook specifieke documenten en gegevens laat je simpel weg uit de reservekopie.

09 E-mail opschonen

Als je een iCloud-mailadres gebruikt, komen de e-mails vanzelf ook op iCloud terecht. Zeker als je veel berichten ontvangt, neemt dat behoorlijk wat opslagruimte in beslag. De oplossing is om even de bezem door je e-mailaccount te halen. Open de app Mail en kies onder ACCOUNTS voor iCloud / Inkomend. Klik rechtsboven op Wijzig en selecteer alle berichten die je weg wilt gooien. Het is slim om vooral de e-mails met grote bijlagen eruit te pikken. Tik als laatste Prullenmand aan om de boel op te schonen. Eventueel kun je ook nog besluiten om de Prullenbak leeg te kieperen.

©PXimport

Maak extra ruimte vrij door onbelangrijke e-mails te verwijderen.

Niet alles op iCloud

Het is belangrijk om te weten dat er op iCloud uitsluitend persoonlijke gegevens aanwezig zijn. Zaken die je bij iTunes of de App Store hebt gedownload, worden dus niet in je persoonlijke opslagruimte bewaard.

Zodra je namelijk muziek, apps, films en audioboeken wilt herstellen, downloadt je iPhone ze gewoon opnieuw uit iTunes of de App Store. Logisch, want op deze manier hoeft Apple van iedere app en mediabestand slechts één exemplaar op zijn server te bewaren. Maar ook voor jezelf is deze methode gunstig. Als je namelijk alles zelf in iCloud zou moeten opslaan, dan heb je nooit genoeg aan 5 GB opslagruimte.

©PXimport

ITunes-aankopen bewaar je nooit op iCloud.

10 Online toegang

iCloud is niet alleen toegankelijk via apparaten van Apple. Je kunt de opslag namelijk ook benaderen via een browser. Handig, want op deze manier lukt het bijvoorbeeld prima om met een Windows-pc bepaalde gegevens in te zien. Surf naar www.icloud.com en log in met je Apple ID om de webomgeving te openen. Als je een iCloud-mailadres hebt aangemaakt, kun je je e-mailaccount eenvoudig vanaf deze plek beheren. Klik maar eens op Mail. Via het tandwiel-pictogram linksonder zet je de e-maildienst volledig naar je hand. Zo stuur je berichten bijvoorbeeld naar een ander adres door en maak je desgewenst aliassen aan. Verder stel je hier in dat je bij vakanties een afwezigheidsbericht achterlaat.

©PXimport

Bepaalde iPhone-gegevens zijn altijd en overal beschikbaar via www.icloud.com.

Ook de andere onderdelen van de webomgeving van iCloud zijn de moeite waard. Het is namelijk erg fijn dat je altijd toegang hebt tot je contactpersonen, je agenda, je notities en de herinneringen. Verder vallen natuurlijk de webapps Pages, Numbers en Keynote op, nog wel in bèta-versie. Deze applicaties stellen je in staat om bepaalde documenten die je op een Apple-apparaat hebt aangemaakt in een browser te bewerken (of andersom). De genoemde kantoorapps zijn vooral bedoeld voor de zakelijke markt.

©PXimport

Vanuit je browser open je gemakkelijk je e-mail, je moet dan wel een iCloud-mailadres hebben.

Opslagaccount upgraden

Kun je onvoldoende ruimte vrijmaken in iCloud? In dat geval zit er niets anders op dan extra opslagruimte bij Apple aan te schaffen. Vanuit iOS is dat snel geregeld. Ga naar Instellingen / iCloud en tik bovenaan je accountnaam aan. Onder OPSLAGABONNEMENT staat precies hoeveel opslagruimte je momenteel in gebruik hebt. Druk daarop en pas het abonnement naar eigen wens aan. Druk ten slotte op Koop en volg de aanwijzingen op het scherm. Apple verkoopt abonnementen met in totaal 15, 25 of 55 GB (inclusief de gratis 5 GB) Hiervoor betaal je respectievelijk 16,32 en 80 euro per jaar.

©PXimport

Bij Apple schaf je voor redelijke tarieven extra opslagruimte aan.

â–¼ Volgende artikel
Nieuwe Xbox moet vanaf dag één Epic Game Store-toegang bieden
© Reshift Digital
Huis

Nieuwe Xbox moet vanaf dag één Epic Game Store-toegang bieden

De aankomende nieuwe Xbox-machine van Microsoft geeft wat Epic Games betreft vanaf de dag van release meteen toegang tot de digitale pc-winkel Epic Games Store.

Dat meldde Epic Games Store-hoofd Steve Allison aan Game File. Daarmee lijkt hij zo goed als te bevestigen dat de Epic Games Store toegankelijk wordt op de aankomende nieuwe Xbox, die volgens eerdere berichten meer richting een pc neigt in een consolejasje.

"We zijn zeker van plan om op de nieuwe Xbox-hardware aanwezig te zijn, aangezien ze ons vertellen dat ze dat verwelkomen - tenzij hun beleid gaat veranderen. We gaan er vanaf dag één bij zijn."

De nieuwe Xbox is in feite een pc

Microsoft bevestigde eerder al dat de volgende Xbox veel eigenschappen zal delen met pc's. Zo zouden er meerdere gamewinkels op beschikbaar komen naast de Xbox Store zelf - net zoals de vorig jaar uitgekomen ROG Xbox Ally dus. Daarmee is ook de hoop ontstaan dat er op het apparaat pc-winkels van andere partijen, zoals Steam en de Epic Games Store, beschikbaar komen. Uit bovenstaande quote blijkt dus dat Epic Games dat in ieder geval wel ziet zitten.

Naast digitale winkels van derde partijen is het aannemelijk dat ook de Xbox Store zelf aanwezig is op het apparaat. Het zou de keuze via welke winkel games gekocht worden dus bij de consument zelf leggen. Voor zover bekend is Microsoft ook bezig met een manier om Xbox Series- en Xbox One-games speelbaar te krijgen op de nieuwe Xbox via backward compatibility.

Begin dit jaar kwamen er geruchten naar buiten dat de nieuwe Xbox-interface zou draaien op de Full Screen Experience van de Xbox pc-app, dat onderdeel uitmaakt van Windows. De volgende Xbox zou volgens geruchten draaien op de AMD Magnus APU, die CPU en GPU in één chip combineert.

Eerder deze week hintte AMD al naar de mogelijkheid dat de nieuwe Xbox in 2027 uitkomt. Officieel heeft Microsoft op moment van schrijven de nieuwe machine nog niet onthuld, en er is dus ook geen releasedatum bekend.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

â–¼ Volgende artikel
Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder
© ID.nl
Huis

Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Wat gaan we doen?

Dit artikel bestaat uit twee delen. In het eerste deel gaan we aan de slag met het gratis Tiny11 Builder. Hiermee maak je een compacte Windows-versie, die je vervolgens kunt installeren. Wil je liever je bestaande Windows 11 compacter maken en Windows niet opnieuw installeren? Daarover lees je in het tweede deel, waarbij we de hulp inroepen van het programma CrapFixer. 

Lees ook: De verborgen parels van Windows 11: deze apps moet je hebben

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Je vindt Tiny11 Builder via GitHub.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Download de meest recente iso van Microsofts website.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Je voert het script van Tiny11 uit via de PowerShell-opdrachtregel.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Kies de gewenste versie van Windows 11.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Met Rufus maak je betrekkelijk eenvoudig een opstartbare usb-stick.

Handig voor Rufus:

USB-sticks in allerlei formaten
Opstartvolgorde

Probeer je de computer op te starten met de usb-stick en lukt het niet? Controleer in de BIOS-instellingen van de computer of de computer daadwerkelijk opstart vanaf de usb-stick. Open de BIOS-instellingen (vaak door het indrukken van de Delete- of F1-toets tijdens het opstarten) en zoek naar een optie die gelijk is aan Boot Order. Zorg dat de usb-stick eerst wordt gebruikt tijdens het opstarten.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Achteraf weer zaken toevoegen.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Veiligheid voor alles

Wil je een reeds geïnstalleerde versie van Windows compact maken, zorg dan altijd vooraf voor een goede back-up van je bestanden en andere belangrijke gegevens. Gaat er onverhoopt iets mis bij het afslanken van Windows, dan kun je terugvallen op de reservekopie. Je kunt gebruikmaken van het ingebouwde programma van Windows: open het Startmenu, typ Back-up en kies Windows Back-up.

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Met CrapFixer neem je een bestaande installatie onder handen.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Meer met plug-ins

CrapFixer ondersteunt plug-ins, waarmee je nog meer onderdelen van Windows 11 kunt afslanken. Klik op Tools en kies Plugins. Rechts vind je een lijst met beschikbare plug-ins. Klik op een plug-in om de beschrijving ervan te lezen boven in het venster. Spreekt die je aan, klik dan op Install. Zodra je CrapFixer weer draait, wordt deze plug-in meegenomen.

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Welke standaard-apps wil je liever niet zien?

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Wees kritisch bij het toestaan van opstart-apps.
Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl