Sommige fabrikanten durven meer dan duizend euro voor een smartphone te vragen. Zoveel hoeft een telefoon niet te kosten: wie een ‘gewoon goede’ smartphone zoekt, hoeft eigenlijk niet meer dan tweehonderd euro te besteden. Voor dat bedrag (of nog minder) heb je namelijk de keuze uit een aantal interessante modellen van allerlei merken. In deze groepstest zetten we acht budgetsmartphones tegenover elkaar en geven we antwoord op de vraag: welke is de beste koop?

Wat zijn de beste goedkope smartphones?

Bij het selecteren van smartphones voor deze groepstest hebben we gekeken naar modellen die maximaal 200 euro kosten, goed verkrijgbaar zijn in Nederland, 4G-ondersteuning hebben en op het recente besturingssysteem Android 7 (Nougat) draaien. Een vijfde vereiste is dat ze op papier een interessante prijs-kwaliteitverhouding bieden, we willen immers de beste budgetsmartphones testen. We kwamen tot acht toestellen die voor 175 tot 200 euro in de winkels liggen. We hebben ze uitvoerig onder handen genomen en met elkaar vergeleken op vlakken als bouwkwaliteit, beeldscherm en camera’s.

Nokia 5

Het welbekende Nokia is terug, met dank aan een nieuwe eigenaar die nu wereldwijd Nokia-telefoons met Android verkoopt. De Nokia 5 is één van die modellen en hij laat gelijk een goede indruk achter. Door de hoogwaardig afgewerkte metalen behuizing komt de 5 veel steviger en luxer over dan zijn verkoopprijs doet vermoeden, en is het zeker geen dertien-in-een-dozijn-telefoon. Wel is hij voor een 5,2inch-toestel aan de grote en zware kant, en oogt het scherm door de hd-resolutie niet zo scherp. Heel snel is de Nokia 5 ook niet (je moet regelmatig even wachten), al draait hij vlot genoeg en is hij wel voorzien van functies als een prima afdrukscanner en nfc-chip. De camera’s presteren gemiddeld voor een budgettelefoon. Foto’s missen vrij veel detail en de belichting is regelmatig een probleem. Gelukkig is de accuduur met anderhalf tot twee dagen wel dik in orde. Nokia zet vooral in op de software: het gebruikt een vrijwel standaard Android-versie, wil snel een Oreo-update uitrollen en belooft ook alvast een P-update voor volgend jaar. Daarnaast stelt het maandelijks razendsnel beveiligingsupdates beschikbaar, vermoedelijk minimaal tot de P-update.

©PXimport

Nokia 5

Prijs: €189,-
OS: Android 7.1 Nougat
Scherm: 5,2 inch (1280x720)
Processor: 1,4 GHz octacore (Qualcomm Snapdragon 430)
RAM: 2 GB
Opslag: 16 GB
Batterij: 3000 mAh
Camera: 13 megapixel (achter), 8 megapixel (voor)
Formaat: 149,7 x 72,5 x 8,55 mm
Gewicht: 160 gram
8Score80

Motorola Moto G5

Motorola maakt al jaren goede budgetsmartphones, en doet dat sinds vorig jaar als dochteronderneming van Lenovo. De Moto G5 heeft een degelijke behuizing van metaal en plastic, met een verwisselbare accu en goede vingerafdrukscanner. Het 5inch-beeldscherm oogt door de full-hd-resolutie bijzonder scherp en over de snelheid van de smartphone valt niet te klagen. Hetzelfde geldt voor de accuduur, die met ruim een dag prima in orde is. De 13- en 5megapixel-camera’s maken minder indruk, maar zijn voldoende om snel een fotootje voor WhatsApp te schieten. Door de grote randen boven en onder het beeldscherm is de Moto G5 wel aan de forse kant voor een 5inch-telefoon, al ligt hij door de gebolde achterkant fijn in de hand. Een nfc-chip ontbreekt, waardoor de telefoon bijvoorbeeld niet geschikt is om contactloos mee te betalen.

Het toestel draait op een vrijwel standaard Android-versie en staat op de lijst voor een Oreo-update. Wanneer die komt, heeft Motorola op moment van schrijven nog niet bekendgemaakt. Beveiligingsupdates worden ‘waar nodig’ beschikbaar gesteld, maar dat gebeurt niet elke maand.

©CIDimport

Motorola Moto G5

Prijs: €189,-
OS: Android 7.0 Nougat
Scherm: 5 inch (1920 x 1080)
Processor: 1,4 GHz octacore (Qualcomm Snapdragon 430)
RAM: 3 GB
Opslag: 16 GB
Batterij: 2800 mAh
Camera: 13 megapixel (achter), 5 megapixel (voor)
Formaat: 144,3 x 73 x 9,5 mm
Gewicht: 145 gram
8Score80

Motorola Moto E4 Plus

De tweede Motorola Moto-smartphone in deze test is de Moto E4 Plus. Het is het grootste en zwaarste toestel van de acht, maar ook het model dat veruit de beste accuduur biedt. De Moto E4 Plus gaat dankzij zijn enorme 5000mAh-accu moeiteloos twee dagen mee, bij zuinig gebruik zelfs drie dagen. De meeste concurrenten komen niet verder dan anderhalve dag. De accu van de Moto E4 Plus opladen duurt wel lang: bijna vier uur. Net als de Moto G5 heeft dit toestel een stevig ontwerp van metaal en plastic.

Verder biedt de telefoon (met 175 euro overigens het goedkoopste model in de test) een 5,5inch-beeldscherm (dat door de hd-resolutie niet zo scherp oogt) en functies als een vingerafdrukscanner en nfc-chip. Ook dualsim-ondersteuning en een micro-sd-slot zijn aanwezig. De keuze voor een oude, tragere MediaTek-processor is jammer. Die processor is één van de redenen dat de smartphone niet geüpdatet wordt naar Android Oreo, en je dus blijft zitten op de huidige, bijna standaard versie van Nougat. Reken ook niet (te veel) op beveiligingsupdates: de Moto E4 Plus is momenteel voorzien van de april-update.

©CIDimport

Motorola Moto E4 Plus

Prijs: €175,-
OS: Android 7.1 Nougat
Scherm: 5,5 inch (1280x720)
Processor: 1,2 GHz quadcore (MediaTek MT6737)
RAM: 3 GB
Opslag: 16 GB
Batterij: 5000 mAh
Camera: 13 megapixel (achter), 5 megapixel (voor)
Formaat: 155 x 77,5 x 9,6 mm
Gewicht: 198 gram
6Score60

Wileyfox Swift 2X

Het relatief onbekende, Britse Wileyfox maakt al een paar jaar goedkopere smartphones, met de Swift 2X als meest recente model. Toch zou je dat niet direct zeggen, het metalen ontwerp met fijn gebolde achterkant geeft de telefoon een premium uitstraling en dito gevoel. Dit wordt verstrekt door de aanwezigheid van een usb-c-aansluiting (de andere geteste toestellen hebben micro-usb), waarbij de usb-kabel altijd past en de accu sneller oplaadt. Een (snel)lader moet je wel zelf regelen, want om de prijs laag te houden levert Wileyfox alleen een usb-kabel mee. Het 5,2inch-beeldscherm maakt indruk met de full-hd-resolutie en fraaie kleurweergave. De (nogal gladde behuizing) heeft een goede vingerafdrukscanner en biedt ruimte aan twee simkaarten, een micro-sd-slot en 32GB opslaggeheugen. De accuduur is bovengemiddeld goed, de snelheidsprestaties zijn prima. De 16megapixel-camera heeft last van een trage camera-app en levert onder alle omstandigheden wisselvallige foto’s af. Wileyfox voorziet de Swift 2X van een nagenoeg kale Android-versie, aangevuld met fijne slimmigheden die je misschien kent van het vroegere Cyanogen OS. De fabrikant belooft een Oreo-update en voor een langere periode elke maand een beveiligingsupdate.

©PXimport

Wileyfox Swift 2X

Prijs: €199,-
OS: Android 7.1 Nougat
Scherm: 5,2 inch (1920 x 1080)
Processor: 1,4 GHz octacore (Qualcomm Snapdragon 430)
RAM: 3 GB
Opslag: 32 GB
Batterij: 3010 mAh
Camera: 18 megapixel (achter), 8 megapixel (voor)
Formaat: 143 x 73 x 8,2 mm
Gewicht: 153 gram
9Score90

Samsung Galaxy J3 (2017) Duos

De tijd waarin goedkope Samsung-smartphones een plastic ontwerp en kleine en slechte kwaliteit beeldschermen hadden, ligt al even achter ons. De Galaxy J3 (2017) Duos laat het zien, met zijn fraaie behuizing van metaal en plastic en een prima 5inch-beeldscherm. De gebruikte hd-resolutie is niet spannend, maar de kleurweergave is bovengemiddeld goed. De J3, waarvan wij de dualsim-versie getest hebben, is het enige toestel van de acht zonder vingerafdrukscanner. De telefoon behoort tot de minder snelle modellen, maar draait aardig. Verrassend is dat de kleine 2400mAh-accu moeiteloos een dag meegaat, als je het rustiger aandoet zelfs anderhalve dag. Met de 13megapixel-camera kun je nette foto’s en video’s maken en de frontcamera levert prima selfies af. Met de Samsung-software valt goed te werken, zeker als je er bekend mee bent, al houden wij persoonlijk meer van de standaard Android-versie. Samsung levert namelijk best veel applicaties mee (die je kunt uitschakelen of verwijderen) en zegt niet of de J3 (2017) Duos een Oreo-update krijgt. Het belooft wel software-ondersteuning tot juli 2019, maar daarbij gaat het vermoedelijk om beveiligingsupdates.

©PXimport

Samsung Galaxy J3 (2017) Duos

Prijs: €199,-
OS: Android 7.0 Nougat
Scherm: 5 inch (1280 x 720)
Processor: 1,4 GHz quadcore (Samsung Exynos 7570)
RAM: 2 GB
Opslag: 16 GB
Batterij: 2400 mAh
Camera: 13 megapixel (achter), 5 megapixel (voor)
Formaat: 143,2 x 70,3 x 8,2 mm
Gewicht: 142 gram
7Score70

Wiko View

De Wiko View, sinds september te koop, biedt als enige budgetsmartphone een beeldscherm met 18:9-verhouding. Hierbij is het scherm langwerpiger dan een traditioneel 16:9-scherm, en zie je meer tekst of beeld. Door de vrij smalle schermranden is de View met z’n 5,7inch-scherm praktisch even groot als de geteste 5,2inch-telefoons en komt hij moderner over. Het ontwerp van metaal en plastic, inclusief vingerafdrukscanner en verwisselbare accu, is prima maar trekt bovengemiddeld veel vingerafdrukken aan. Ook jammer is dat het grote scherm slechts een hd-resolutie heeft en daarom niet scherp overkomt, en de witweergave niet accuraat is. De accuduur is voldoende, maar elke nacht opladen is vereist. De View is niet de snelste telefoon, maar draait prima en heeft een ruime 32 GB (uitbreidbaar) opslaggeheugen. Wiko voorziet de smartphone van een Android Nougat-versie die veel op het standaard besturingssysteem lijkt, maar wat extra functies toevoegt. Opvallend is dat de Nederlandse software veel vertaalfouten bevat. Volgens Wiko krijgt de View een Oreo-update en worden er – vanaf de release – minimaal twee jaar lang beveiligingsupdates verspreid, met een minimum van één per drie maanden.

©PXimport

Wiko View

Prijs: €199,-
OS: Android 7.1 Nougat
Scherm: 5,7 inch (1440 x 720)
Processor: 1,4 GHz quadcore (Qualcomm Snapdragon 425)
RAM: 3 GB
Opslag: 32 GB
Batterij: 2900 mAh
Camera: 13 megapixel (achter), 16 megapixel (voor)
Formaat: 151,5 x 73,1 x 8,7 mm
Gewicht: 160 gram
8Score80

General Mobile GM6d

De Turkse smartphonemaker General Mobile werkt voor de GM6d samen met Google. Wat direct opvalt, is dat de behuizing van het toestel niet zo stevig is als die van concurrenten. Ook de accuduur is ondermaats, wat opvallend is omdat de GM6d een grote 3000mAh-accu en kleiner beeldscherm heeft met een vrij lage resolutie. Dat hd-scherm van 5 inch valt tegen op vlakken als de kleurweergave en helderheid, al is de scherpte wel voldoende. De camera’s schieten weinig indrukwekkende plaatjes en de gebruikte MediaTek-processor kan de software niet altijd bijbenen. Waar de telefoon wel goed mee scoort, is zijn snelle vingerafdrukscanner, ruime opslaggeheugen (32 GB, uitbreidbaar) en verwisselbare accu. Maar het grootste pluspunt van de GM6d is zijn software, waar Google om de hoek komt kijken. De Android-maker zet er de standaard-versie van het besturingssysteem op, verzorgt updates naar Android Oreo en P (dat volgend jaar uitkomt) en stelt drie jaar lang maandelijks een beveiligingsupdate beschikbaar. Zo’n Android One-softwarebeleid, uitgevoerd door Google, vind je in ons land enkel op de GM6d en twee andere oudere General Mobile Android One-telefoons.

©PXimport

General Mobile GM6d

Prijs: €199,-
OS: Android 7.0 Nougat
Scherm: 5 inch (1280 x 720)
Processor: 1,5 Ghz quadcore (MediaTek MT6737T)
RAM: 3 GB
Opslag: 32 GB
Batterij: 3000 mAh
Camera: 13 megapixel (achter), 8 megapixel (voor)
Formaat: 144 x 71,3 x 8,6 mm
Gewicht: 150 gram
6Score60

Huawei P8 Lite (2017)

De Huawei P8 Lite (2017) oogt door zijn behuizing van glas en plastic anders dan de zeven (deels) metalen concurrenten in deze test, en ziet er luxe uit. In de praktijk voelt het toestel echter vrij goedkoop en fragiel aan en zit hij in mum van tijd onder de vingerafdrukken. Het 5,2 inch grote full-hd-beeldscherm komt beter over, net als de snelle vingerafdrukscanner en aanwezigheid van functies als dualsim, nfc en een micro-sd-slot. De HiSilicon-processor is lekker rap en zorgt ervoor dat de P8 Lite (2017) snel in gebruik is, terwijl de 3000mAh-accu zonder zorgen een lange dag meegaat. De camera’s van de telefoon leveren over het algemeen nette plaatjes af, al vormt de belichting (bijvoorbeeld op een zonnige dag) regelmatig problemen als je snel een foto schiet. Huaweis ingrijpende software werkt beter dan een paar jaar geleden, maar komt op bepaalde vlakken nog steeds onlogisch over en levert ongevraagd veel apps en spelletjes mee. Daarnaast geeft de fabrikant niet om beveiligingsupdates: de P8 Lite (2017) heeft op moment van schrijven de februari-update. Of er een Android Oreo-update komt, is nog onbekend.

©PXimport

Huawei P8 Lite (2017)

Prijs: €199,-
OS: Android 7.0 Nougat
Scherm: 5,2 inch (1920 x 1080)
Processor: 2,1 GHz octacore (HiSilicon Kirin 655)
RAM: 3 GB
Opslag: 16 GB
Batterij: 3000 mAh
Camera: 12 megapixel (achter), 8 megapixel (voor)
Formaat: 147,2 x 72,9 x 7,6 mm
Gewicht: 147 gram
7Score70

Conclusie

Wie op zoek is naar een ‘gewoon goede’ smartphone met een prijskaartje van maximaal tweehonderd euro, heeft veel keuze. Modellen als de Samsung Galaxy J3 (2017) en Huawei P8 Lite (2017) zullen het commercieel goed doen, maar blijken allround niet de beste toestellen. De Motorola Moto E4 Plus (beste accuduur) en General Mobile GM6d (beste softwarebeleid) zijn vooral interessant voor een specifieke groep gebruikers, terwijl de Wiko View – vrij succesvol – een vernieuwend type ontwerp en beeldscherm naar het goedkopere smartphonesegment brengt. Nokia maakt met de ‘5’ een goede comeback op de smartphonemarkt en Motorola’s Moto G5 valt op door de scherpe prijs-kwaliteitverhouding, waarbij we die laatste het predicaat Redactietip geven. De smartphone die wat ons betreft het best uit deze test komt en dus het meeste waar biedt voor maximaal 200 euro, is de Wileyfox Swift 2X.

Hieronder vind je de testresultaten terug in een overzichtelijke tabel (.pdf).

©PXimport

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.