Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn: een robot die één van de meest repetitieve taken in huis uit handen neemt, stofzuigen. Maar met de juiste kennis vooraf, de juiste robot voor jouw situatie plus een vleugje nuance, brengt deze nieuwe ontwikkeling wel degelijk een nieuw niveau van comfort. Wij vergeleken de vijftien beste robotstofzuigers tussen de 109 en 999 euro.

Om teleurstellingen te voorkomen is het cruciaal dat duidelijk is wat een robotstofzuiger wel en niet kan. Wat ze in geen geval zijn – zelfs niet de modellen richting de duizend euro – zijn volledige vervangers van de vaste stofzuiger in huis. Een robotstofzuiger is een aanvullend huishoudelijk product, die de frequentie waarmee je zelf hoeft te stofzuigen (sterk) kan doen afnemen. Wat ook voor elk model ongeacht de prijs opgaat, is dat de apparaten hun werk pas echt goed doen wanneer je wel zelf opruimt. Laat je overal kabels, sokken, lego of andere kleine rommel slingeren, verwacht dan niet dat de robot dit voor je opruimt … de kans is groter dat hij erop vastloopt.

Wat kan hij?

Dat robotstofzuigers wel toegankelijk kunnen zijn qua prijs, bewijzen onder andere Dirt Devil en Zoef. Niet alle fabrikanten hebben modellen in de lage prijsklassen: bij merken als iRobot, Neato of Samsung hoef je voor minder dan een paar honderd euro niet aan te kloppen. Naarmate je een luxer model overweegt, krijg je daar veelal wel een (veel) krachtigere stofzuiger voor, meer of luxere mogelijkheden en veelal een betere kwaliteit van onder andere de sensoren voor het navigeren.

Een eenvoudige robot volgt zijn eigen patronen en wanneer je deze in een grote ruimte loslaat, loop je het risico dat hij niet elke vierkante centimeter bereikt. Een luxe robot is in staat de indeling van de kamer uit te lezen en verstandig te navigeren. De slimmere modellen herkennen de volgende keer de kamer ook, en kunnen dan veel vlotter hun werk doen.

Onthoud dat niet alle robots (veelal goedkopere) gemaakt zijn om op vloerbedekking te werken, wat zich ook vertaalt naar mindere prestaties wanneer je veel vloerkleden in huis hebt. Niet vreemd aangezien voor een kleed veel meer kracht vereist is voor een goede reiniging.

Reiniging

Elke robot is beoordeeld op een aantal elementen welke we in drie hoofdelementen kunnen verdelen: kwaliteit reiniging, kwaliteit navigatie, features. Reiniging wordt gemeten op een harde vloer en op vloerbedekking, waarbij elke stofzuiger een vaste hoeveelheid cornflakes, rijst, en bloem (respectievelijk groot, zwaar en juist heel licht ‘vuil’) op moet ruimen. De hoeveelheid opgeruimd materiaal wordt gecombineerd met een subjectieve score … een beetje achterlaten weegt minder zwaar dan een robot die de bloem over het hele kleed verspreidt. Ondanks dat niet alle robots gemaakt zijn voor vloerbedekking, worden ze er alsnog op getest om de prestaties op kleden in huizen met harde vloeren te beoordelen. Tevens worden de prestaties in hoeken en langs randen beoordeeld, kijken we naar de geluidsproductie, en – handig voor een top-resultaat – kijken we of een robot detecteert waar er meer vuil is om vervolgens extra te reinigen.

Navigatie

Op gebied van navigatie beoordelen we hoe slim de robot is om door de ruimte te navigeren en of deze dus geen plekken overslaat. Pluspunten voor stofzuigers die netjes langs de randen rijden, minpunten voor modellen die simpelweg door overal tegenaan te botsen realiseren dat er iets in de weg staat. We bekijken ook of ze over een stevige kabel heen rijden en of ze in staat zijn over een plint van 10 mm te rijden of dat ze daar vastlopen. Ook registreren we of de robot niet vast komt te zitten, bijvoorbeeld onder een bureaustoel of in een bundel kabels. En of hij van de trap kan vallen, en wat de minimale hoogte van ruimtes is waaronder de robot kan komen.

©PXimport

Features

Op het vlak van mogelijkheden kijken we naar eventuele handige ingebouwde of meegeleverde extra’s. Bijvoorbeeld een laadstation en automatische oplaadfunctie, of je schema’s kunt programmeren en of je hem via je telefoon op afstand kunt laten werken terwijl je onderweg bent naar huis. Ook afstandsbedieningen, extra borstels en extra filters leveren punten op. Sommige robots komen met een kleine vuurtoren (of in geval van de Neato D5 een magneetstrip) om een zone af te bakenen zodat de stofzuiger daar niet heen gaat. De meerwaarde daarvan moet je zelf wegen.

Dweilrobots

Dirt Devil Spider 2.0 M612 en Fusion M611

Voor Dirt Devil zijn stofzuigers de core-business, het maakt enkel robotstofzuigers voor het instapsegment. De twee geteste modellen vielen in hun prijsklasse goed in de smaak.

De Fusion M611 is met 133 euro één van de allergoedkoopste modellen met laadstation en automatische terugkeerfunctie. Met zijn hoogte van 5,5 cm is het de laagste stofzuiger in de test, wat fijn is als je veel lage kastjes hebt waar je wel onder wilt komen. Hij is gemaakt voor harde vloeren en levert daar een nette prestatie, zolang hij niet te grote brokken hoeft op te zuigen: grote cornflakes schuift hij simpelweg de kamer rond. De navigatie is redelijk eenvoudig maar functioneel genoeg voor niet te grote ruimtes. Het werkt bijvoorbeeld in een klein kantoor met enkel harde vloeren.

De Dirt Devil Spider 2.0 M612 weet ons toch meer te bekoren, zeker als je op zoek bent naar een echt goedkoop model. Met een prijs van 109 euro is het de goedkoopste in de test, en als stofzuiger presteert hij beter dan de andere budgetmodellen. Vooral het feit dat hij ook op (laagpolig) tapijt en vloerkleden een redelijk prestatie neerzet is opvallend en fijn. Verwacht niet de kracht om echt grondig te reinigen, maar de nabije concurrenten doen dit beduidend minder goed. Hij is spartaans, dus verwacht geen tijdschema. Je drukt de knop in voor je vertrekt en aan het einde van de dag leeg je het bakje en leg je hem aan de lader.

©PXimport

Dirt Devil Fusion M611

Prijs
€ 133,-
Websitewww.dirtdevil.de7Score70

©PXimport

Dirt Devil Spider 2.0 M612

Prijs
€ 109,-
Websitewww.dirtdevil.de8Score80

Zoef Sien en Miep

Zoef valt op door z’n naamgeving. De fabrikant benadrukt z’n Hollandse roots met namen. Waar buitenlandse alternatieven lastig aan kunnen tippen, is het feit dat alle mogelijke accessoires en vervangende onderdelen direct vanuit Nederland leverbaar zijn. Dat is voor een gemotoriseerd product geen overbodige luxe: filters en borstels slijten onvermijdelijk. De aanwezigheid van HEPA-filters voor mensen met allergieën is ook een toegevoegde waarde, niet elke fabrikant is daar helder over.

De Zoef Miep is met 139 euro de instapper, maar die stelt helaas teleur. Net als de Spider 2.0 is dit een spartaans model zonder basisstation, maar helaas presteert Miep in elk element van de test minder. Dat maakt de meerprijs lastig te verklaren.

De 249 euro kostende Sien doet wel goede zaken. Deze combineert een goede (op dit prijspunt) prestatie als stofzuiger op harde vloeren en zeer redelijke prestatie op kleden, met nette extra’s waaronder een meegeleverde virtuele muur, extra accessoires, afstandsbediening, basisstation met automatische terugkeer en een redelijk navigatiepatroon. Sien is niet goedkoop, maar betere robots zijn een stuk duurder of vereisen de stap naar handmatige import vanuit China. De Zoef Sien bleek zodoende een nette middenweg tussen de Spartaanse en juist zeer luxe opties.

Zoef Emma

©PXimport

Zoef Miep

Prijs
€ 139,-
Websitewww.zoefrobot.nl4Score40

©PXimport

Zoef Sien

Prijs
€ 249,-
Websitewww.zoefrobot.nl8Score80

Severin Chill RB7025

Ook Severin speelt mee in het betaalbare segment. En wie de Severin Chill en de Dirt Devil Spider 2.0 naast elkaar zet, mag zich voorbereiden op een stevig spelletje ‘zoek de verschillen’. Beide merken delen dezelfde achterliggende fabriek voor dit Spartaanse basisstation-vrije model, en dat zie je. Toch maken beide bedrijven andere keuzes. Zo waarderen we de keuze van Severin om voor een iets robuustere Li-Ion-batterij te gaan boven de NiMH-variant in de Dirt Devil. De circa 15 euro hogere straatprijs hadden we dan voor lief kunnen nemen, ware het niet dat Severin borstels gebruikt met aanzienlijk minder haar. Dit zorgt voor een opvallend duidelijk minder schoonmaakresultaat. Niet slecht, maar we zien beter voor minder geld.

Severin Chill RB7025

Prijs
€ 124,-
Websitewww.severin.com6Score60

iRobot Roomba 980, 866 en 680

iRobot is hét merk in de robotstofzuigermarkt. Het bedrijf is ervaren in het maken van luxere robotstofzuigers en dat merk je in de praktijk direct. Vooral op gebied van navigeren door je huis en het bereiken van elk stukje oppervlak, scoren de Roomba-modellen uitstekend ten opzichte van concurrerende modellen. iRobot richt zich niet altijd op de meeste extraatjes, maar als stofzuiger doet elk van de modellen goede zaken. Wel zetten we vraagtekens bij het basisstation. Hoewel je hem vast dient te zetten, doet de eenvoudige plastic constructie afbreuk aan de totale indruk van de kwaliteit.

Het topmodel van iRobot, de 999 euro kostende Roomba 980, is een statement om te laten zien wat het bedrijf kan, en in de praktijk is het ook een fenomenale machine: algemeen als stofzuiger, met de app, maar vooral in details zoals het driedubbel stofzuigen van plekken waar veel vuil wordt herkend, en de toenemende zuigkracht wanneer de robot ziet dat hij op tapijt rijdt. De navigatie is dankzij onder andere de ingebouwde camera van het hoogste niveau, zelfs wanneer je een riant oppervlak hebt. Het is hierdoor (zij het nipt) de beste stofzuiger in de test.

Enthousiast worden van een extreem duur topmodel is natuurlijk eenvoudig, maar het is de half zo dure Roomba 866 die voor velen de interessantste koop zal zijn. Op featurevlak is deze Roomba redelijk uitgekleed. App-functionaliteit, virtuele muren of andere extra’s krijg je er niet bij. De meeste concurrenten tussen de 400 en 600 euro hebben meer extraatjes, maar die weet deze Roomba 886 qua prestaties wel wat voor te blijven. Hij is ook toegankelijk voor de niet al te technische gebruiker.

De Roomba 680 is in de ogen van iRobot een instapmodel. Waar de 860 echter niet veel onderdeed voor de 980 wat betreft zuigprestaties, is de 680 duidelijk een stuk minder. De manier van navigeren blijft wel erg goed. Voor z’n prijsklasse best goed, maar niet denderend, zeker als we hem vergelijken met de prestaties van bijvoorbeeld de Xiaomi. Als je toch al een luxere robotstofzuiger overweegt – 350 euro blijft toch veel geld – zouden wij geneigd zijn de stap naar de 800-serie wel te maken.

©PXimport

iRobot Roomba 980

Prijs
€ 999,-
Websitewww.irobot.com10Score100

iRobot Roomba 866

Prijs
€ 499,-
Websitewww.irobot.com9Score90

©PXimport

iRobot Roomba 680

Prijs
€ 349,-
Websitewww.irobot.com7Score70

Samsung VR9300

Wanneer je de Samsung VR9300 uit de verpakking haalt, weet je dat Samsung de aanval op de titel ‘beste robotstofzuiger’ serieus heeft geopend. Met zijn 13,5 cm hoogte, extreme uitstraling en enorme wielen is het verreweg het meest indrukwekkend om te zien wanneer hij door je huis rijdt. Hij scheurt als geen ander over plintjes, dikkere kleden of andere willekeurige objecten. En zoals de decibelmeter ook doet vermoeden is de zuigkracht indrukwekkend: de Samsung weet als geen ander de bloem uit het tapijt te halen en benadert de echte stofzuiger het meest.

Ook qua mogelijkheden is het een prachtig apparaat. Hij brengt je kamers in kaart, je kunt hem naar specifieke ruimtes sturen om schoon te maken, en hij navigeert met precisie om je meubilair heen. De VR9300 herkent hotspots (gebieden met veel vuil) en herhaalt hij daar zijn bewegingen. De algehele navigatie over een grotere verdieping is echter nog net niet op het niveau van iRobot. En ondanks de iets betere prestatie van de Samsung op kleed, blijft de Roomba 980 nipt ongeslagen op harde vloeren. De extra hoogte van de VR9300 geeft wel problemen om onder kasten en banken te komen. Hij is hierdoor nét iets minder handig dan de duurste iRobot. Echter, als die minpunten niet relevant zijn voor jouw situatie is dit een zeer sterke en aantrekkelijke kanshebber in het geld-speelt-geen-rol-segment.

©PXimport

Samsung VR9300

Prijs
€ 899,-
Websitewww.samsung.nl9Score90

LG Hombot VR9647PS en VR9624PR

LG zet met z’n Hombot Turbo+-modellen in op het concept ‘smart robot’. Er is een zee van mogelijkheden aan de modellen toegevoegd, waarvoor overigens wel extreme toegangsrechten op je telefoon vereist zijn. De VR9647PS is voorzien van een camera zodat je je huis in de gaten kunt houden. Ook kun je notificaties ontvangen als er bewegingen worden gedetecteerd. De VR9624PR heeft die mogelijkheid niet en mist ook de dweilmodus van de VR9647PS, maar kent nog altijd veel mogelijkheden, met wifi, app-controle en een fysieke afstandsbediening. De LG’s ‘praten’ tegen je als ze wat gaan doen of bij problemen. Met HEPA-filters, 10 jaar garantie op de motor, een stille werking en redelijk goede navigatie leken de LG’s qua specs op weg naar een goed resultaat.

Helaas bleken de twee LG-modellen als stofzuiger niet echt te overtuigen. Op kleed wisten ze beide een goed resultaat neer te zetten, opvallend genoeg bleek de goedkopere VR9624PR nog wat beter. Maar beide modellen lieten de harde vloeren nog goed in bloem achter, terwijl we ook de afgemeten rijst langs de plinten en onder de stoelen vandaan moesten halen. De vele sensoren van de LG worden niet ingezet om de voorop aanwezige hevig spinnende borstels te temmen, wat de voornaamste oorzaak lijkt van het eindresultaat. We kunnen mooie features waarderen, maar een robotstofzuiger valt of staat toch als … ja, stofzuiger. En op dat vlak komen deze twee modellen nog net te kort. Houd LG echter wel in de gaten, want kleine aanpassingen zouden deze producten in serieuze kandidaten kunnen doen veranderen.

©PXimport

LGVR9647PS

Prijs
€ 772,-
Websitewww.lg.com/nl6Score60

LG VR9624PR

Prijs
€ 549,-
Websitewww.lg.com/nl7Score70

©PXimport

Neato Botvac D3 Connected en D5 Connected

Net als LG focust Neato zich op het maken van slimme robotstofzuigers. En ook hier zien we twee machines met de nodige overeenkomsten. Ze verschillen vooral in wat details: de D5 heeft een extra borstel voor randen, een veel grotere accu voor meer bereik en komt met een paar extra modi die de prijstoename redelijk maken voor alle woningen met grotere oppervlaktes. Cruciaal: als stofzuigers doen de Neato’s ook goede zaken. Ze hebben weliswaar meer moeite met wat groter vuil (in dit geval cornflakes) dan de andere modellen in het hogere segment, maar de algemene prestaties op harde en zachte vloeren zijn uitstekend.

De automatische navigatie is niet het allerbest, maar goed genoeg om grotere ruimtes bij te houden. Met een soepele, overzichtelijke app en wat handige slimmigheidjes zoals integratie met Amazon Alexa, Google Home, IFTTT en daarmee ook de Athom Homey, is het een apparaat dat voor de tech-savvy gebruiker wel aantrekkelijk is. Aan de andere kant is slim niet altijd beter, want toen de D5 niet met één van de testtelefoons wilde pairen, weigerde het apparaat volledig … hij is daarmee minder geschikt voor de tech-leek.

We willen ook nog kanttekeningen zetten bij de korte garantieperiode van slechts één jaar, en de extreem korte kabel van het laadstation: dat verwachten we op dit prijspunt beter.

Neato Botvac D5 Connected

Prijs
€ 579,-
Websitewww.neatorobotics.com8Score80

©PXimport

Neato Botvac D3 Connected

Prijs
€ 429,-
Websitewww.neatorobotics.com7Score70

Xiaomi Mi Vacuum

Online shoppen in China kan je voor een dubbeltje op de eerste rang zetten of de nodige hoofdpijn bezorgen. In het geval van de Xiaomi Mi Vacuum (vanaf ca. 249 euro) is dat eerste het geval. Het is een uitstekende stofzuiger voor dit geld, hij is solide, aantrekkelijk ontworpen en zoals we van Chinezen verwachten is hij ook van de nodige foefjes voorzien. Sterker nog, dankzij de uitstekende app-ervaring, een even uitstekende navigatie en zeer goede schoonmaakprestaties zien we de Xiaomi Mi Vacuum als één van de aantrekkelijkste modellen in de test.

Hoe goed de Roomba 980 ook is … voor een fractie van de prijs doet de Xiaomi er nauwelijks voor onder. Ook de Roomba 866 overtreft hij in mogelijkheden én hij is nog een stuk voordeliger. Het is ook een betere stofzuiger dan de uitgebreide LG’s.

Er zitten wel de nodige haken en ogen aan het kopen van de Xiaomi, want je moet hem kopen via een Chinese webwinkel als GearBest of AliExpress. De prijzen schommelen en er bestaat de kans dat je btw en invoerrechten bovenop de geadverteerde prijs moet betalen, al bieden sommige Chinese shops de mogelijkheid om producten (tegen meerprijs) vanuit de EU te laten verzenden. En de echt grote vraag zal zijn wat er gebeurt wanneer hij defect is en je garantie wilt claimen … grote kans dat je dan bot vangt of aan hoge verzendkosten vastzit. Durf je een gokje te nemen, dan is de Xiaomi Mi Vacuum een logische keuze.

Xiaomi Mi Vacuum

Prijs
Ca. € 249,-
Websitewww.tiny.cc/xiali (vertaalde site)9Score90

©PXimport

Conclusie

Het oude gezegde ‘goedkoop is duurkoop’ gaat tot op zekere hoogte op: een budgetmodel in een grote verdieping inzetten en daar een topprestatie van verwachten, is vragen om ontevredenheid. Maar voor een kleine ruimte met harde vloeren kun je zeker met een kleine investering al de nodige functionaliteit in huis halen. Kies dan de Dirt Devil Spider 2.0 M612, die je wel af en toe zelf aan de lader moet hangen.

Echt gecharmeerd raken we pas vanaf zo’n 250 euro. De robotstofzuigers in deze prijsklasse kunnen je echt wel werk uit handen nemen, maar ze hebben wel hun eigen voor- en nadelen. De verdiende redactietip voor prijs-prestatieverhouding gaat naar de Xiaomi Mi Vacuum. Chinese import is wel vaker lekker goedkoop, maar in dit geval bleek het simpelweg één van de meest capabele en slimme stofzuigers op de markt. De dubbel zo dure concurrentie heeft er een pittige kluif aan.

Blijf je bij een aanschaf liever binnen de landgrenzen, dan is de Zoef Sien een aardig model, mits de ruimte niet te groot of complex wordt. En anders loont het wel degelijk om naar de wat luxere modellen richting de 500 euro te gaan kijken. We vinden de 800-serie van Roomba daar het best in prestaties. Met wel een eervolle vermelding voor de iets duurdere Neato D5 als je een slim model wilt met langere adem.

Hoewel we vooraf enige twijfels hadden over de forse prijskaartjes van de echte topmodellen – denk aan de 899 euro kostende Samsung VR9300 of de 999 euro kostende iRobot Roomba 980 – bleek dat deze modellen overtuigende meerwaarde bieden boven het gehele middensegment. Voor velen zal een dergelijke (bijna) ultieme robotstofzuiger voorlopig nog wel even buiten bereik blijven, maar de prestaties liegen er niet om.

Alle testresultaten vind je hieronder in de tabel.

©PXimport

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!