ID.nl logo
Huis

Anno 1701

Eén van de meest romantische periodes om een citybuilder game in te maken is toch wel de tijd van het koloniseren, en dan met name rond het Caribische gebied. Dit is waarschijnlijk mede te danken aan een niet nader omschreven piratenfilm. Dappere mannen en vrouwen die een nieuw bestaan gaan opbouwen in een ongerept stukje natuur in de middle of nowhere.

Zo denken de ontwikkelaars van Related Designs er waarschijnlijk ook over, want Anno 1701 is het derde deel in een reeks van citybuilders ala Settlers.

Kolonisten van Katan gevoel

Tijdens het spelen van Anno 1701 bekroop ons een soort Kolonisten van Katan gevoel. Dat is op zich niet raar want Anno 1701 gaat ook over het koloniseren van met name eilanden. Je begint met een eiland welke een aantal grondstoffen heeft. Denk aan hout, klei, vis en misschien ook wel hop of tabaksplanten. Elk eiland heeft zo zijn eigen grondstoffen en grondstoffen die je niet hebt zul je moeten verkrijgen door andere landen te koloniseren of door te handelen. Maak je geen zorgen. Je hoeft in Anno 1701 niet met dobbelstenen te gooien of op je beurt te wachten. Anno 1701 speelt zich gewoon af in real time en je hoeft je geen moment te vervelen.

Natuurlijk mooi

De wereld van Anno 1701 is prachtig vormgegeven. Je waant je echt op de Caribische eilanden dankzij de schitterende heldere graphics en authentieke natuurgeluiden. Het water schittert, de bomen deinen in de wind en in je kolonie is het vaak een drukte van jewelste. Het is dan ook leuk om af en toe even de boel de boel te laten en te genieten van al deze gebeurtenissen.

Open eind gameplay

Anno 1701 kent een open gameplay waarbij je zelf de regels van het spel instelt. Er is geen 'campaign-modus'. Aan het begin van een nieuw spel (continues play) stel je de diverse moeilijkheidsgraden in, de grootte van de wereld, de eilanden, de grondstoffen, je tegenstanders en niet geheel onbelangrijk je doel. Zo kan een doel zijn dat je kolonie een bepaalde hoeveelheid inwoners heeft, maar je doel kan ook zijn onafhankelijkheid bereiken. Als je alles nog wat uitdagender wilt maken zet je de natuurrampen aan. Zo kan je veestapel omver geblazen worden door tornado's of een vulkaanuitbarsting je kolonie in de as leggen. Zuur, maar wel uitdagend. Naast deze open gameplay zijn er wel een tiental scenario's die je kunt spelen waarbij je een specifiek doel moet halen zoals bijvoorbeeld een verloren schip terugvinden.

Planmatig te werk gaan

Bij het opzetten van je kolonie moet je zoals het een citybuilder betaamt planmatig te werk gaan. De eerste paar potjes zul je dan ook waarschijnlijk overnieuw beginnen om het een volgende keer toch net wat slimmer aan te pakken. Zo moet je rekening houden met je wegenstructuur, wil je dat de goederentransport vloeiend verloopt. Maar ook moet je aan de behoeftes van je inwoners voldoen. Zo hebben zij behalve huizen ook een dorpsplein nodig om sociale activiteiten te ondernemen en doet een kerk het over het algemeen ook goed. Deze gebouwen hebben maar een bepaald bereik, waardoor het dus soms nodig is om meerdere gebouwen van één type verspreid op je eilanden te zetten. Daarbij is het de kunst om gebouwen elkaar niet in de weg te laten staan.

Meer, meer, meer!

Wil je verder komen in het spel, dan is het de bedoeling dat je inwoners zich ontwikkelen. Ze beginnen als pioniers, maar kunnen veranderen in kolonisten en daarna burgers. Ook de hete aardappel in de mond groeit mee. Hoe hoger de ontwikkeling, hoe meer eisen de mensen stellen. Daar is niks mis mee, want hoe meer eisen ze hebben, hoe meer geld ze hebben, en hoe meer geld ze hebben, hoe meer belasting je kunt heffen om je kolonie draaiende te houden.

Simpel, toegankelijk, uitgebreid

De gameplay van Anno 1701 is simpel opgezet. Je hoeft je niet door ladingen menu's te worstelen om een huisje neer te zetten bijvoorbeeld. Alles is met een minimaal aantal muisklikken onder handbereik. Van bouwen, tot handelsroutes instellen, tot belasting heffen. Daarnaast wordt je ook tijdens het spelen geholpen door boodschappen die je wijzen op aandachtspunten. Hoewel de gameplay zeer toegankelijk is, is die ook zeer uitgebreid. Hoe meer inwoners je krijgt die zich ontwikkelen, hoe meer bouwmogelijkheden je krijgt en hoe meer je moet regelen. De concentratie van Anno 1701 ligt dan ook op economie en bouwen. Gevechten zijn er nu en dan ook maar deze zijn recht toe, recht aan. Meer dan je manschappen op de vijand afsturen zit er niet in.

De vrije handelaar

De vrije handelaar is bevriend met iedereen, en via hem kun je aan moeilijk te krijgen goederen komen. Eén van die goederen is gereedschap wat voor zéér hoge prijzen verkocht wordt. Het is dan ook zaak zo snel mogelijk zelf gereedschap te kunnen maken, maar hiervoor moet jouw kolonie zich wel eerst ontwikkelen. In het begin zal dit dan ook lastig gaan omdat je simpelweg het gereedschap niet hebt om je steden te kunnen bouwen. Gelukkig heeft de vrije handelaar zo nu en dan ook opdrachten voor je. In ruil daarvoor kun je een aardige lading lastig te krijgen goederen krijgen. Het is jammer dat je geen handelsroute kunt instellen bij de vrije handelaar. Dit had de aanvoer van gereedschap in het begin van het spel wat gemakkelijker gemaakt. Nu moet je in het begin vooral zelf met je schip heen en weer varen om gereedschap of andere exotische goederen binnen te krijgen.PluspuntenMinpuntenConclusie

  • Simpel en toegankelijke gameplay

  • Vele mogelijkheden

  • Zéér fraai

  • Geen campagne modus

  • Komt traag op gang

Voor bouwers is het genieten geblazen met Anno 1701. Alles is heel gedetailleerd en de steden lijken echt te leven. De mogelijkheden zijn legio en dankzij de uitgebreide instellingen kun je telkens weer nieuwe werelden opzetten om vol te bouwen. Mensen die de rekenkracht van hun computer graag gebruiken om stadhouder te spelen mogen Anno 1701 niet missen!

Legendarisch
Conclusie

Plus- en minpunten
      ▼ Volgende artikel
      Broodroosters anno nu: veel meer dan een paar sneetjes toast
      © Lightfield Studios - stock.adobe.com
      Huis

      Broodroosters anno nu: veel meer dan een paar sneetjes toast

      Of je nu trek hebt in toast met avocado en een gepocheerd eitje of in een klassieke tosti met ham en kaas: met het moderne broodrooster kan het allemaal. Benieuwd wat broodroosters anno nu zo bijzonder maakt? We vertellen je er alles over.

      In het kort: Moderne broodroosters zijn echte alleskunners: naast het roosteren van brood gebruik je ze ook voor het maken van tosti's, het opwarmen van croissants en het ontdooien van bevroren brood. En ze kunnen vaak nog veel meer dan dat. In dit artikel lees je wat moderne broodroosters allemaal kunnen en in welk opzicht ze verschillen van de meer traditionele modellen.

      Lees ook: 🥪 Gezonde tosti's om de hele middag op door te gaan

      'Ouderwetse' broodroosters doen precies wat ze moeten doen. Je doet er één of twee sneetjes brood in, wacht een paar minuten en plop: daar heb je je perfect gebruinde en knapperige toast. Deze modellen zijn dankzij hun eenvoudige werking nog altijd bij veel mensen in trek, maar er er is ook steeds meer vraag naar modellen die meer kunnen dan alleen brood roosteren. Van het maken van tosti's tot het roosteren van bagels en croissants: met de nieuwste modellen heb je je tosti-ijzer of oven haast niet meer nodig! Veel modellen zijn daarnaast voorzien van allerlei handige extra's, zoals een ontdooifunctie en speciale sleuven voor extra groot of klein brood. En dan hebben we het nog niet eens over de vele bruiningsstanden op moderne broodroosters.

      Bruiningsstanden 

      Traditionele broodroosters zitten vaak lekker simpel in elkaar, met een draaiknop die je keuze biedt uit drie tot hoogstens vijf standen. Maar het beperkte aantal opties op deze modellen heeft wel als nadeel dat je niet altijd evenveel controle hebt over hoe bruin je sneetjes brood worden. Moderne broodroosters beschikken vaak over veel meer bruiningsstanden, gemiddeld tussen de zes en negen. De lagere standen zijn ideaal voor het licht roosteren van dun of oud brood, terwijl de hogere standen perfect zijn om brood donkerbruin te krijgen of om zwaarder brood zoals volkoren of roggebrood te roosteren. Sommige modellen hebben zelfs slimme sensoren die de dikte van het brood detecteren en op basis daarvan de roostertijd aanpassen. Handig! 

      Ontdooifunctie

      Brood ontdooien kan best een gedoe zijn. Op het aanrecht duurt het lang, voor gelijkmatig ontdooien in de oven moet je maar net de juiste instellingen weten en in de magnetron wordt bevroren brood snel slap. In een broodrooster met ontdooifunctie wordt het een stuk eenvoudiger. Het enige wat je hoeft te doen, is de bevroren sneetjes brood in het rooster te plaatsen en de ontdooistand te selecteren. Het broodrooster past vervolgens automatisch de tijd en temperatuur aan, zodat je brood gelijkmatig ontdooit zonder dat het verbrandt. Deze functie werkt ook goed voor bevroren croissants of andere kleine broodjes.

      ©Goffkein - stock.adobe.com

      Hoeveelheid sleuven

      Voor grotere gezinnen is een broodrooster met maar twee sleuven niet altijd handig. Zeker als jullie gezellig samen aan tafel willen eten, is het niet ideaal om steeds op je beurt te moeten wachten. Gelukkig zijn broodroosters er tegenwoordig in allerlei soorten en maten, met bijvoorbeeld ruimte voor vier sneetjes brood of speciale sleuven voor extra lang brood (denk aan zuurdesem of stokbrood) of breed brood (zelf gesneden brood of croissants en bagels). Sommige modellen beschikken over sleuven met liftfunctie voor kleine sneetjes brood, zodat je je handen niet hoeft te branden. Er zijn ook modellen met een enkele brede sleuf waarin je meerdere sneetjes brood naast elkaar plaatst. 

      Extra functies

      Naast de ontdooistand hebben moderne broodroosters vaak nog veel meer handige functies. Zoals een opwarmstand die brood alleen opwarmt zonder het te roosteren: handig voor overgebleven croissants of andere afgebakken broodjes. Of een sneltoastfunctie, die brood snel en efficiënt roostert als je haast hebt. Een warmhoudrooster komt mooi van pas als je veel sneetjes brood achter elkaar wilt roosteren: deze houdt je brood tot wel vijftien minuten warm. 

      Ook voor tosti's en bagels hebben moderne broodroosters vaak speciale standen. De tosti-stand zorgt ervoor dat het brood langzaam wordt verhit zodat ondertussen de kaas kan smelten. Eventuele meegeleverde tostiklemmen voorkomen dat het een knoeiboel wordt in je broodrooster. De bagelstand is speciaal ontworpen om bagels perfect te roosteren, met een zachte buitenkant en een krokante binnenkant. 

      ©morkovkapiy - stock.adobe.com

      Design

      Als je ook de uitstraling van je broodrooster belangrijk vindt, bieden moderne broodroosters je meer dan genoeg keus. Broodroosters anno nu zijn namelijk allang niet meer alleen maar basic zwart of zilver. Steeds meer fabrikanten bieden modellen in stijlvolle kleuren, zoals zachtroze, mintgroen of lichtblauw. Of wat dacht je van een opvallend retromodel in felrood? Gerenommeerde merken als Russell Hobbs, KitchenAid en Smeg verkopen verschillende kwalitatieve broodroosters in een origineel design. Misschien geef je niks om design en ga je liever voor functionaliteit. In dat geval is een broodrooster met transparante zijkanten misschien wat voor jou: hiermee hou je tijdens het roosteren precies bij hoe bruin je sneetjes kleuren.

      ▼ Volgende artikel
      Zo bespaar je flink met groenten, fruit en kruiden uit eigen tuin*
      © encierro - stock.adobe.com
      Huis

      Zo bespaar je flink met groenten, fruit en kruiden uit eigen tuin*

      Groenten, fruit en kruiden uit eigen tuin kunnen een flinke besparing opleveren. Zeker als je kiest voor soorten die in de winkel duur zijn, weinig verzorging vragen en jaar na jaar opnieuw groeien. Je hoeft er geen groene vingers voor te hebben en ook geen grote tuin. In dit artikel lees je welke planten slim zijn om te kweken, hoe je begint en waar je op moet letten om zoveel mogelijk uit je oogst te halen.

      * Of van je eigen balkon natuurlijk

      In dit artikel lees je: • Waarom zelf kweken geld bespaartWelke groenten je makkelijk zelf kweekt, ook in pottenWelke fruitplanten jarenlang opbrengst gevenOf je beter kruiden kunt kopen of zelf zaaienWelke kruiden goed groeien in pottenWanneer je het beste kunt zaaien of plantenHoe je je oogst beschermt tegen slakken, rupsen en vogelsWaarom avocado's kweken in Nederland nauwelijks zin heeftHoe je eenvoudig begint, ook zonder moestuin

      Lees ook: Ingemaakt! 4 manieren om zelf thuis voedsel te conserveren

      Waarom zelf kweken loont

      In de supermarkt kunnen verse bessen, kruiden en biologische groenten behoorlijk aantikken. Een klein bosje rozemarijn kost al snel meer dan een euro, terwijl een rozemarijnplantje je jarenlang voorziet als je 'm goed behandelt. Ook courgettes, cherrytomaatjes en paprika's zijn flink aan de prijs, terwijl je ze zelf makkelijk kweekt, zelfs in een pot.

      Daarnaast scheelt het in verpakkingsmateriaal, voorkom je verspilling en smaakt alles verser dan vers. Zelfs op een balkon of klein terras kun je met een paar bakken al behoorlijk wat opbrengen.

      Groenten: veel opbrengst, dus dat bespaart geld!

      Voor deze groenten heb je weinig ruimte of moeite nodig, terwijl ze wel een goede opbrengst geven.

      1. Courgette

      Courgette groeit snel, vraagt weinig aandacht en geeft veel vruchten. Eén plant kan je wekenlang oogst opleveren. Toegegeven, in de zomermaanden zijn ze best betaalbaar in de winkel. Maar juist door de grote opbrengst kun je er makkelijk ook iemand anders blij mee maken en je kunt ze inmaken voor de winter.

      • Zaaien: april binnen, mei buiten

      • Zon: veel zon

      • Grond: luchtige, voedzame grond

      • Let op: geef genoeg water, vooral bij warm weer

      • Oogsten: juli t/m september; regelmatig plukken stimuleert nieuwe groei

      2. Cherrytomaten

      Perfect voor op het balkon. In pot of in de volle grond.

      • Zaaien: maart binnen, uitplanten in mei

      • Zon: volle zon, uit de wind

      • Grond: goed doorlatend en rijk aan voeding

      • Let op: bind ze op en haal regelmatig dieven (zijscheuten) weg

      • Oogsten: juli t/m september; regelmatig plukken stimuleert nieuwe groei

      3. Prei

      Prei is populair en veelzijdig. Je kunt het hele jaar door zaaien, afhankelijk van de soort (zomer- of winterprei).

      • Zaaien: februari tot juni

      • Zon: zon of halfschaduw

      • Grond: losse, voedzame grond

      • Let op: plant jonge prei diep, dat zorgt voor lange witte stelen

      • Oogsten: juli t/m september; regelmatig plukken stimuleert nieuwe groei

      4. Paprika

      Paprika's doen het goed in een pot op een zonnig balkon of in een kas. Ze vragen iets meer aandacht, maar zijn het waard.

      • Zaaien: februari binnen

      • Zon: veel zon, liefst beschut

      • Grond: voedselrijke potgrond

      • Let op: paprika's houden van warmte – een kas of warm hoekje helpt enorm

      • Oogsten: augustus t/m oktober; zodra paprika's volledig gekleurd zijn oogsten

      5. Rucola

      Korte groeicyclus, dus je kunt meerdere keren per seizoen zaaien.

      • Zaaien: maart tot september

      • Zon: liefst halfschaduw, anders wordt het snel bitter

      • Grond: normale tuingrond, niet te droog

      • Let op: jonge rucola is het lekkerst – wacht niet te lang met oogsten

      • Oogsten: mei tot oktober; al 4-6 weken na zaaien

      ©Brent Hofacker

      Fruit: planten voor jarenlange opbrengst

      Met fruitstruiken of -bomen leg je de basis voor een structurele besparing. Na het eerste jaar begint de oogst, en die wordt vaak elk jaar groter.

      1. Blauwe bes

      Duur in de winkel, maar als struik jarenlang opbrengst.

      • Planten: november tot maart

      • Zon: volle zon

      • Grond: zure grond (meng turf door de aarde)

      • Let op: geef bij droogte water met regenwater (geen kalkrijk kraanwater)

      • Oogsten: juli t/m september; vruchten regelmatig plukken als ze volledig blauw zijn

      2. Framboos

      Geeft snel oogst, kan ook in grote pot op balkon.

      • Planten: najaar of vroeg voorjaar

      • Zon: liefst veel zon

      • Grond: goed doorlatend, voedzaam

      • Let op: snoei oude takken na de oogst voor meer vruchtvorming

      • Oogsten: juni t/m oktober; afhankelijk van ras, pluk zodra rijp

      3. Aardbeien

      Makkelijk, ook in hangpotten.

      • Planten: maart of augustus

      • Zon: volle zon

      • Grond: luchtige aarde, niet te nat

      • Let op: verjong elk jaar door nieuwe stekken te planten

      • Oogsten: juni t/m september; direct oogsten zodra ze volledig rood zijn

      4. Vijg (in pot)

      Zelfs op een balkon kun je een vijgenboom houden.

      • Planten: voorjaar

      • Zon: volle zon, beschut plekje

      • Grond: voedzame, goed doorlatende grond

      • Let op: bescherm bij strenge vorst

      • Oogsten: augustus t/m oktober; vijgen oogsten als ze zacht en volledig gekleurd zijn

      ©Valery Sheiko | draw05 - stock.adobe.com

      Kruiden: kopen of zaaien?


      Kopen: sneller en makkelijker

      Bij kruiden als rozemarijn, tijm, munt en bieslook is een plantje van het tuincentrum of zelfs de supermarkt vaak de handigste optie.

      • Je hebt direct een oogstbare plant

      • Je ziet meteen of de plant gezond is

      • Je bespaart tijd, want kiemen duurt bij sommige soorten weken

      • Vooral houtige kruiden (rozemarijn, tijm) groeien langzaam uit zaad

      Belangrijk is wel dat je supermarktplantjes niet als wegwerpkruid gebruikt. Verpot ze in voedzame aarde, geef ze licht, en knip regelmatig bij. Zo gaan ze makkelijk maanden (soms jaren) mee.

      Zaaien: zinvol bij snelle groeiers

      Kruiden als basilicum, koriander, dille en peterselie kun je prima zaaien, vooral als je ze in grotere hoeveelheden gebruikt.

      • Goedkoop: één zakje zaad geeft veel planten

      • Leuk om te doen in de lente

      • Je kunt steeds nieuwe rondes opkweken

      Maar ook hier geldt: zaaien vraagt aandacht. Je hebt een warme, lichte plek nodig en moet zorgen dat de kiemplantjes niet uitdrogen of omvallen.

      Kruiden: altijd vers binnen handbereik

      Verse kruiden zijn duur, terwijl een plantje vaak jarenlang meegaat. Deze soorten zijn eenvoudig in onderhoud en groeien goed in potten.

      1. Rozemarijn

      • Zon: volle zon

      • Grond: droge, arme grond

      • Let op: geef weinig water, winterhard tot -10 °C, snoei regelmatig takjes om groei compact te houden

      • Oogsten: het hele jaar

      2. Tijm

      • Zon: veel zon

      • Grond: doorlatend, kalkrijk

      • Let op: snoei regelmatig voor compacte groei, regelmatig toppen

      • Oogsten: hele jaar door

      3. Munt

      • Zon: halfschaduw of zon

      • Grond: vochtig, niet te droog

      • Let op: woekert, dus altijd in pot houden

      • Oogsten: maart t/m november; jonge blaadjes smaken het beste

      4. Bieslook

      • Zon: halfschaduw tot zon

      • Grond: voedzaam, vochtig

      • Let op: bloeit in zomer, maar dan kun je nog steeds de stengels oogsten

      • Oogsten: maart t/m oktober; knip regelmatig voor verse aanwas

      ©stockcreations

      Wanneer zaaien of planten?

      GewasBinnen zaaienBuiten zaaienPlantenOogsten vanaf
      Courgetteaprilmeimeijuli–sept
      Cherrytomaatmaartmeimeijuli–sept
      Preifebruari–maartapril–juni-juli–dec
      Paprikafebruari–maartmeimeijuli–sept
      Rucola-maart–sept-april–okt
      Blauwe bes--nov–maartjuli–aug
      Framboos--okt–mrtjuni–aug
      Aardbei--maart/augjuni–juli
      Vijg--voorjaaraug–okt
      Rozemarijn-maart–julimaart–meihet hele jaar
      Tijm-maart–julimaart–meihet hele jaar
      Munt-maart–julimaart–meihet hele jaar
      Bieslook-maart–julimaart–meihet hele jaar
      Basilicummaart–meimei–juli-juni–sept
      Koriandermaart–aprilapril–juni-mei–aug
      Dillemaart–aprilapril–juni-mei–aug
      Peterseliefebruari–aprilmaart–juli-mei–okt

      Wat te doen tegen slakken, rupsen en vogels?

      Zodra het groen gaat groeien, ontdekken ook dieren je tuin. Met deze tips houd je de schade beperkt:

      Slakken:

      • Leg koperen munten rond potten of bedden

      • Zet schuilplaatsen zoals omgekeerde bloempotten om ze weg te vangen

      • Kies planten die slakken minder lekker vinden (zoals rozemarijn of tijm)

      • Zet een schoteltje met bier neer

      Rupsen:

      • Controleer planten regelmatig op eitjes (onder bladeren)

      • Plant afrikaantjes of dille tussen je groenten – die trekken natuurlijke vijanden aan

      • Gebruik fijnmazig net als je veel last hebt

      Vogels:

      • Span vogelnetten over bessenstruiken

      • Hang oude cd's of glimmend lint op om ze af te schrikken

      • Zet een nep-roofvogel in de buurt van je fruit

      ©APISIT Wilaijit

      Kun je zelf avocado's kweken? Hoewel avocado's duur zijn in de winkel, is het niet realistisch om ze zelf te kweken met het idee dat je er ooit van zult oogsten. Je kunt de pit laten kiemen – bijvoorbeeld in een glas water of direct in potgrond – en daar groeit met wat geduld een mooie plant uit. Maar een echte avocado-oogst? Die blijft in Nederland vrijwel altijd uit. De boom heeft jaren nodig om vrucht te dragen, meestal tussen de zeven en tien jaar, en stelt hoge eisen aan temperatuur en licht. Buiten overleeft hij onze winters niet. Zelfs in een kas is het lastig om genoeg warmte en luchtvochtigheid te bieden. Daarbij komt dat veel soorten alleen vruchten dragen als er een tweede, genetisch afwijkende boom in de buurt staat voor kruisbestuiving. Leuk dus als groene kamerplant, maar niet als serieuze manier om geld te besparen op avocado's.

      Begin klein, groei vanzelf

      Je hoeft niet meteen een hele moestuin aan te leggen. Begin met drie bakken op je balkon of een paar vaste planten in een zonnig hoekje. Kies soorten die je vaak gebruikt en die je veel geld schelen in de winkel. Na een eerste jaar weet je wat werkt en kun je stap voor stap uitbreiden.

       

      Moestuinzaden?

      Heel veel keus