Op een gegeven moment heb je honderden ongebruikte bestanden op je Android-smartphone staan en ziet je startscherm eruit als een slagveld doordat je teveel apps hebt geïnstalleerd. Tijd voor een grote schoonmaak! Met dit artikel zorgen we dat je Android-apparaat weer fris en schoon is.

Tip 01: Android opschonen

Eens in de zoveel tijd stuurt Android je een melding dat het ongebruikte of dubbele bestanden op je smartphone kan verwijderen. Je kunt op de melding tikken en bekijken om welke bestanden het precies gaat voordat je ze verwijdert. Wil je zelf een schoonmaakrondje doen, dan ga je naar Instellingen / Opslag. De app Files wordt geopend, hier zie je precies weergegeven hoeveel van je opslagruimte wordt ingenomen. Onderaan zie je zelfs precies wat voor soort bestanden het meeste ruimte opeisen. Tik op Ruimte vrijmaken om het automatische schoonmaakprogramma te starten. Allereerst zie je hoeveel ruimte wordt ingenomen door ongewenste bestanden. Dit zijn logbestanden en tijdelijke bestanden die apps hebben aangemaakt, zoals gebufferde YouTube-video’s en bekeken Instagram-foto’s. Tik op Bevestigen en vrijmaken. Om de specifieke bestanden in te zien, kun je nog even op Ongewenste bestanden zien tikken. Wil je ze meteen verwijderen, dan kies je voor Wissen. Een blauw scherm verschijnt en laat zien wanneer de bestanden allemaal verwijderd zijn.

Files installeren

Tip 02: Bestanden sorteren

De volgende stap is om memes te verwijderen, dit zijn stickers of gif-jes die je wellicht een keer hebt ontvangen in een WhatsApp-bericht. Deze nemen waarschijnlijk maar enkele kilobytes in beslag en kun je zonder problemen verwijderen. Eronder wordt voorgesteld om dubbele bestanden te verwijderen. Hier moet je een beetje oppassen, want het kan zijn dat je bijvoorbeeld afbeeldingen uit oudere apps hebt opgeslagen in je filmrol en die je niet wilt kwijtraken. Tik op Selecteren en vrijmaken en in het volgende scherm selecteer je handmatig de bestanden die je wilt verwijderen. Wil je alle bestanden verwijderen, dan kies je voor Alle items. Bovenin kun je de bestanden sorteren op grootte door op de drie bolletjes te tikken en voor Sorteren op te kiezen. Kies voor Grootte(grootste eerst) of Grootte (kleinste eerst). Sluit af door op Verwijderen te tikken en bevestig de actie.

©PXimport

Tip 03: Andere bestanden

Afhankelijk van de apps die je op je smartphone hebt staan, kun je foto’s en video’s van chat-apps verwijderen. Als je bijvoorbeeld een app als Telegram of WhatsApp hebt, dan downloadt de app elke afbeelding in je chat naar een tijdelijke locatie. Na een paar weken heb je hier honderden afbeeldingen staan. Je kunt deze bestanden met een gerust hart wissen, de foto’s staan nog altijd op de servers van bijvoorbeeld Telegram of WhatsApp opgeslagen. Als je een oude chat opent en naar een afbeelding navigeert, dan wordt de afbeelding weer opnieuw in een tijdelijke map opgeslagen. Wil je een foto permanent bewaren, dan tik je in de app op een foto, druk je op de drie stipjes en kies je bijvoorbeeld voor de optie Opslaan in galerij. In elke app kan deze optie een andere naam hebben.

Andere bestanden die je wellicht van je apparaat kunt verwijderen, zijn downloads. Misschien heb je eens een pdf-bestand geopend en is deze automatisch naar je systeem gekopieerd? Om écht ruimte te besparen, kun je je grootste bestanden weggooien. Android heeft ze al voor je geselecteerd onder Grote bestanden. De meeste bestanden zullen video’s zijn die je met de interne camera hebt genomen. Je ziet boven de video of het bestand meteen hoeveel ruimte het bestand inneemt, op deze manier kun je snel vele MB’s of zelfs GB’s aan ruimte besparen.

©PXimport

Tip 04: Ongebruikte apps

Android laat je ook zien welke apps je de laatste vier weken niet meer hebt gebruikt. Erg handig, want deze apps heb je wellicht niet meer nodig op je systeem. Tik op Selecteren en vrijmaken onder Je niet-gebruikte apps. Selecteer de app door op het bolletje te tikken. De kans is aanwezig dat je hier ook apps vindt die je niet kent. Dit kunnen apps zijn die standaard op je smartphone zijn geïnstalleerd door de fabrikant. Een voorbeeld hiervan is de app Caping op toestellen van Xiaomi. De app is niet te vinden in het standaard app-overzicht van je smartphone, maar komt alleen tevoorschijn als je je ongebruikte apps bekijkt. Bevestig de actie dat je de apps wilt verwijderen.

Tip 05: Cache legen

Nu is het de tijd om per app te bekijken of je nog meer ruimte kunt besparen. Ga terug naar het hoofdscherm en tik bijvoorbeeld op Foto’s en video’s. Je ziet nu alle apps die je voor foto- en videobewerking op je systeem hebt staan. Eronder zie je meteen hoeveel ruimte de app in beslag neemt. Tik erop om te zien waar deze ruimte voor wordt gebruikt. De bovenste waarde, App-grootte, heeft de app nodig om te kunnen functioneren. Het Cachegeheugen wordt gebruikt voor tijdelijke bestanden en kun je wissen door op Cache wissen te tikken. Je ziet dat het cachegeheugen nu meteen op nul wordt gezet. Je kunt ook voor Opslag wissen kiezen, maar dit betekent dat alle informatie van een app wordt verwijderd. Dit kunnen bestanden zijn die je met de app hebt gemaakt, maar ook account-instellingen en dergelijke. Wat er eigenlijk gebeurt, is dat de app nu wordt teruggezet naar de staat die het had toen je hem op je smartphone installeerde. Als je de app opnieuw start, moet je het ook weer systeemtoegang geven om bijvoorbeeld foto’s op je apparaat te mogen inzien of opslaan. Bevestig de actie en de Gebruikersgegevens staan nu ook op nul.

©PXimport

Tip 06: Verborgen bestanden

Wil je geen meldingen over het opschonen van je systeem meer ontvangen, dan tik je in de Files-app linksboven op de drie streepjes en kies je voor Instellingen. Tik op Meldingen en kies welke meldingen je niet meer wilt ontvangen door de schuif uit te zetten. Je kunt hier ook alle zoekopdrachten die in de app hebt gedaan in één keer verwijderen. Wil je dat de app sowieso geen zoekgeschiedenis aanmaakt bij het zoeken naar dingen, dan zet je de schuif achter Zoekgeschiedenis onderbreken aan. Eronder kun je er nog voor kiezen om verborgen bestanden weer te geven. Zet hiervoor de schuif achter Verborgen bestanden weergeven aan. Als je nu teruggaat naar het beginscherm van Files, dan zie je dat er sommige opties zijn bijgekomen die voorheen verborgen waren. Dit kunnen bijvoorbeeld video’s van een yoga- of sport-app zijn of gescande documenten van een app als CamScanner.

Tip 07: Startscherm schoon

Als je alle onnodige items op je smartphone hebt uitgezocht, kun je je startscherm, menu en meldingen gaan opruimen. Heb je teveel apps, dan is het handig om ze in mappen onder te brengen. Tik met je vinger op een app, houd je vinger erop en sleep hem bovenop een andere app. Er wordt nu een map aangemaakt. Druk erop en tik op Naamloze map om de naam te veranderen. Je kunt een app ook van je startscherm verwijderen door het vast te houden en naar boven te slepen. Er verschijnen nu twee opties: Verwijderen en Deïnstalleren. Kies voor Verwijderen om de app alleen van het startscherm te halen. Je kunt de app nog wel bereiken door naar boven te vegen om al je apps in te zien. Om het aantal meldingen te reduceren, ga je naar Instellingen / Apps en meldingen en tik je onderin op Meldingen. Per app kun je nu kiezen of deze meldingen mag weergeven.

©PXimport

Tip 08: Schoonmaak-apps

Er zijn heel wat apps in de Play Store te vinden die je systeem kunnen opruimen. Hier is wel enige voorzichtigheid geboden, want om zo’n app goed te laten werken, heeft het toegang nodig tot heel veel onderdelen van je systeem, inclusief foto’s, bestanden en wellicht chat- en belgegevens. Wat het bedrijf achter zo’n app met jouw data doet, verschilt per bedrijf en in welk land het bedrijf is gevestigd. De bekendste opruim-app Clean Master is bijvoorbeeld gevestigd in China en het is vrijwel onmogelijk na te gaan wat het bedrijf eigenlijk met jouw gegevens doet. Daarnaast kan een opruim-app best veel stroom vreten, we raden je daarom aan om het opruimen van je Android-toestel gewoon met de Files-app of handmatig te doen.

Tip 09: Bestandsmanager

Als je echt smetvrees hebt en tijdelijke mappen van apps wilt verwijderen, dan kun je terecht bij de app Bestandsmanager. Deze vind je in je app-scherm. Als je bovenin op het map-icoontje tikt, zie je alle mappen op je Android-toestel. Hier kun je mappen vinden van apps die je allang hebt verwijderd. Houd je vinger op een map gedrukt en kies voor Verwijder, bevestig de actie en de map is weg. Kijk wel uit dat je geen noodzakelijke mappen verwijdert, anders kan je systeem in de war raken. Je kunt vanuit deze app ook automatisch alle cachebestanden van apps op je systeem verwijderen. Tik op het schoonmaak-icoontje links bovenin en kies voor Opschonen. Alle apps worden standaard geselecteerd, tik op Opschonen om de caches te verwijderen. Onder App-gegevens kun je vervolgens ook nog downloads van bijvoorbeeld Netflix of Spotify verwijderen. Tik op een app en selecteer bijvoorbeeld Downloaded Video of Downloaded songs en tik op Verwijder geselecteerde gegevens.

©PXimport

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.