Je hebt het vast weleens meegemaakt: pas na een hele tijd dringt het tot je door dat je iets met de juiste aanpak veel efficiënter had kunnen doen. De freewaretooltjes uit dit artikel kunnen je helpen zulke frustraties te vermijden. Elk op hun manier maken ze je werk makkelijker en helpen ze zo tijd te besparen. Dit zijn 20 onmisbare apps en tools voor productiviteit.

1 ShareByLink

Wil je bestanden uitwisselen, dan kan dit via de klassieke weg (als bijlage in een mail), of via een dienst als WeTransfer. ShareByLink maakt het nóg iets eenvoudiger. Je installeert de tool op je computer (Windows, macOS of Linux) en je kunt meteen bestanden delen. Open Verkenner, rechtsklik op een bestand of map en selecteer Share file(s) online with IQ ShareByLink. De geselecteerde bestanden/mappen worden naar de servers van de producent geüpload en er verschijnt een venster met een unieke url, die je zelf kunt mailen/delen. De maximale grootte bedraagt 2 GB. ShareByLink werkt onversleuteld en is dus niet zo geschikt voor privacygevoelige data.

2 Dukto

Wil je bestanden uitwisselen met collega’s die zich binnen hetzelfde netwerk bevinden? Dan blijf je beter binnen het eigen netwerk, dat doe je met Dukto. Je installeert de tool op alle systemen (Windows, macOS of Linux) waarmee je bestanden wilt uitwisselen. Klik in het hoofdvenster van Dukto vervolgens op de beoogde computernaam, waarna je de gewenste bestanden of mappen naar het Dukto-venster versleept. Standaard belanden die op het bureaublad van de ontvanger, maar deze optie is aan te passen.

©PXimport

3 Cryptomator

Vind je het niet zo comfortabel dat je data onversleuteld op de servers van een cloudaanbieder worden opgeslagen? Cryptomator (Windows, macOS, iOS) lost dat probleem voor je op. Met behulp van Cryptomator maak je binnen je favoriete cloudopslagdienst – zoals Google Drive, Dropbox of OneDrive (voor bedrijven) – een aparte map: je digitale kluis. Deze kluis scherm je vervolgens met een goed wachtwoord af en de inhoud wordt met een stevig AES-256 versleuteld. Je kluis komt nu als een virtueel station beschikbaar, althans na het invoeren van het correcte wachtwoord.

©PXimport

4 Supremo

Soms is het niet genoeg bestanden te kunnen uitwisselen, maar wil je je computer even door iemand anders laten overnemen of wil je je eigen pc op afstand kunnen bedienen. Daar bestaan verschillende oplossingen voor, maar weinige zo elegant als het portable Supremo. Via een ID en bijbehorend wachtwoord kan jouw computer overgenomen worden, of neem jij een ander systeem over. Je kunt de software ook zo instellen dat die als een service actief blijft, ook wanneer je niet bij Windows bent aangemeld. Zo kun je vanaf een andere pc je eigen computer overnemen.

©PXimport

5 StepsToReproduce

Wil je niet iemands systeem overnemen, maar wel een handje helpen? Dan verzamel je met StepsToReproduce snel alle nodige feedback in de vorm van een reeks screenshots. Het programma blijkt flexibel; als je daarvoor kiest, voegt het bijvoorbeeld bij het indrukken van de muisknop telkens een nieuwe schermafdruk aan je chronologische collectie toe. De volgorde van de screenshots is via een eenvoudige versleepbeweging nog aan te passen en er staan ook allerlei tools tot je beschikking om te annoteren. Na afloop bewaar je de beelden in een pdf-document of je deelt het resultaat via e-mail of Dropbox.

©PXimport

6 ActivePresenter

Voldoet een tool als StepsToReproduce (tip 5) niet, dan heb je met ActivePresenter veel meer creatieve en interactieve mogelijkheden. Je bepaalt zelf welk schermdeel je precies wilt opnemen en of je daar audio bij wilt, de muiscursor (al dan niet met klikgeluid) wilt zien of zelfs een automatische zoom&pan-functie wilt activeren. Na het vastleggen kom je in het uitgebreide bewerkingsvenster, inclusief een tijdlijn met video- en audiosporen. Het resultaat leg je vast in bijvoorbeeld mp4, flv, avi of mkv.

©PXimport

7 Stream What You Hear

Wil je muziek van je pc naar een ander apparaat in je woning streamen? Dat kan eenvoudig met Stream What You Hear. Meteen na de installatie kun je aan de slag. Als je een audiofragment op je pc beluistert (zoals een YouTube-clip), vind je Stream What You Hear automatisch terug op elk UPnP/DLNA-apparaat dat met je lokale netwerk is verbonden. Na een beperkte buffering kun je dan langs deze weg de audio op je pc beluisteren. Standaard stuurt de tool de audiostream als mp3 (48.000 Hz, 192 Kbit/s) door, maar ook het PCM/L16-formaat is mogelijk. Het programma komt nog met twee extra’s: HTTP live streaming dat de audio van een url afspeelt, en Record What You Hear dat de audio van je lokale pc opneemt en als mp3 opslaat.

©PXimport

8 Veeam Endpoint Backup

Een back-uptool in een lijstje productiviteitstools? Ja, omdat je bij een tool als Veeam Endpoint Backup zo min mogelijk tijd hieraan verspilt. Dankzij de ingebouwde taakplanner stel je alles één keer in en hoef je je daarna niet om je back-ups te bekommeren. De tool zelf adviseert je volledige systeem te laten back-uppen, maar je kunt ook specifieke volumes, mappen of bestanden veiligstellen. Je kunt gegevens selectief terugzetten, maar je systeemback-up naar een ‘naakte’ computer herstellen is ook mogelijk.

©PXimport

9 Efficient Diary

Wie grip wil krijgen op z’n dagelijkse taken en beslommeringen, kan Efficient Diary eens proberen. De interface lijkt wel wat op Outlook. Je teksten kun je mooi opmaken en bij elke dag aangeven wat jouw stemming die dag is. Voor wie zich zorgen maakt over de privacy van zijn persoonlijke dagboek: Efficient Diary kun je met een wachtwoord versleutelen. Een flink aantal functies is alleen beschikbaar in de betaalde versie: zie voor de exacte verschillen de site van de makers.

©PXimport

10 Office Mix

Met recente versies van PowerPoint kun je een diapresentatie als een video bewaren. De plug-in Office Mix bied nog wat meer (interactieve) handigheden. Na de installatie tref je een nieuw tabblad in PowerPoint aan. Van hieruit kun je jezelf dan bijvoorbeeld als een ‘talking head’ toevoegen, zodat je met behulp van microfoon en webcam commentaar kunt geven. Je kunt ook annotaties op je dia’s aanbrengen die tijdens het afspelen verschijnen. Ook het invoegen van screencasts, videoclips en audiofragmenten kan probleemloos.

©PXimport

11 Honeyview

Wil je door een grote hoeveelheid foto’s bladeren? Een snelle fotoviewer is Honeyview. Via een eenvoudige versleepbeweging voeg je een complete fotomap toe, inclusief foto’s uit archiefbestanden. Het programma kan met vijftien fotoformaten overweg, plus een tiental raw-formaten. Met behulp van sneltoetsen navigeer je vlug door je fotocollectie. Je kunt ook een geselecteerde foto snel naar (een zelf te bepalen) map kopiëren, exif-informatie bekijken en foto’s als favoriet markeren. Wat betreft bewerkingsmogelijkheden moet je niet bij dit programma zijn: roteren, schalen, converteren … dat is het dan zo’n beetje.

©PXimport

12 Picosmos Tools

Voor beeldbewerkingen klop je bij Picosmos Tools aan. Wat het programma aan diepgang ontbeert – het is absoluut geen Photoshop – maakt het goed door zijn veelzijdigheid. Het programma heeft negen ‘losse’ modules, voor bijvoorbeeld batchverwerking, bijsnijden, beelden combineren en natuurlijk bewerken. Gelukkig zijn de modules gebruiksvriendelijk en vertonen ze voldoende overeenkomst om snel je weg te vinden. Waar mogelijk laat Picosmos Tools je uit kant-en-klare effecten kiezen (inclusief voorbeeldweergave), die je zelf kunt optimaliseren.

©PXimport

13 RocketCake

Zelfs als je een simpele website wilt maken, moet je zorgen dat die op alle schermformaten mooi toont. Dat is gemakkelijk als RocketCake (Windows en macOS) je bouwtool is. Kies een geschikt sjabloon of start met een lege pagina en versleep de beschikbare objecten naar een passende locatie op de webpagina. Hierbij heb je aardig wat keuze, onder andere knoppen, afbeeldingen, tabellen, fotogalerijen, audio, video en webformulieren. Je past zo’n object geheel naar wens aan. Handig is dat je op elk moment een andere schermweergave kunt oproepen (zoals Apple iPhone of LG Nexus). Het resultaat bewaar je lokaal of upload je via ftp.

©PXimport

14 Gaaiho PDF Reader

Adobe Acrobat Reader is de populairste pdf-reader, maar niet de snelste of flexibelste. Gaaiho PDF Reader is sneller en heeft veel mogelijkheden. Zo kun je allerlei dingen aan je pdf toevoegen, zoals kant-en-klare of zelf gecreëerde stempels met variabelen (zoals datum of tijd), geometrische figuren, memoblaadjes, eigen tekst en kaders, een eigen (getekende) handtekening en doorzoekbaar commentaar. Het is zelfs mogelijk externe documenten en audiofragmenten aan een pdf-document te koppelen of het document met een wachtwoord te beveiligen. Ook het document doormailen of richting Evernote of Dropbox sturen doe je eenvoudigweg vanuit het programma zelf.

©PXimport

15 FocusWriter

Werk je regelmatig langere tijd in je tekstverwerker? Probeer dan FocusWriter eens uit. Het programma werkt schermvullend, zodat je niet wordt afgeleid door andere applicaties. In eerste instantie zie je alleen een lege pagina, pas wanneer je de muisaanwijzer tegen de bovenrand houdt, verschijnt een bescheiden menubalk met wat sobere opmaakmogelijkheden. Tabellen of plaatjes toevoegen is al een brug te ver. Wel is er een spellingchecker aanwezig, ook voor het Nederlands. Om jezelf tot nog meer productiviteit aan te sporen, kun je een ‘dagdoel’ instellen in de vorm van het aantal minuten of woorden dat je tijdens je werksessie wilt bereiken.

©PXimport

16 Motivate clock

Motivate Clock legt ongenadig het tijdsgebruik achter je computer vast. Standaard werkt de tool in een ‘manuele modus’, waarbij je zelf moet aangeven wanneer je aan het werken bent en wanneer niet. Het kan ook geheel automatisch. Je moet dan wel eerst even aanduiden welke applicaties je tot je werksfeer rekent. Met behulp van een plug-in voor onder meer Chrome en Firefox is het ook mogelijk specifieke sites aan deze werklijst toe te voegen. Je kunt dan op elk moment een gedetailleerd overzicht van je tijdsbesteding opvragen.

17 QText

QText overstijgt wat betreft pure tekstverwerking nauwelijks de mogelijkheden van Kladblok. Toch biedt dit programmaatje een paar superhandige voordelen. Om te beginnen biedt het een multitab-interface aan, wat handig is wanneer je notities rond diverse projecten tegelijk wilt bijhouden. Elk tabblad kun je een aangepaste naam meegeven. Daarnaast bewaart het programma geopende documenten automatisch (frequentie in te stellen), waarbij elk tabblad als apart tekstbestand wordt opgeslagen. Nog een functie: elk tabblad laat zich met een afzonderlijk wachtwoord versleutelen. En met een ingebouwde zoekfunctie kun je naar trefwoorden speuren, eventueel in verschillende teksten tegelijk.

©PXimport

18 QTranslate

Wil je vaak een stukje tekst laten vertalen? Gebruik dan QTranslate. Typ of plak de tekst in het hoofdvenster van het programma, kies een vertaaldienst (zoals Google Translate, Bing of Babylon) en laat je tekst vertalen. Een nog snellere manier is om het programmaatje mee te laten starten met Windows. Je hoeft daarna alleen maar de te vertalen tekst te selecteren in je document of op een website, en te drukken op Ctrl+Q. In een pop-up verschijnt direct de vertaling.

©PXimport

19 Stickies

In Windows kun je Plaknotities gebruiken, digitale post-its. Maar die tool is niet erg uitgebreid, het programmaatje Stickies is dan veel flexibeler. Via een sneltoets roep je een leeg, verplaatsbaar venstertje op (een sticky) waarin je dan tekst of plaatjes kwijt kunt of waaraan je zelfs bestanden kunt koppelen. De grootte en het uiterlijk van zo’n sticky bepaal jij, en via sneltoetsen laat je alle stickies snel weer verdwijnen of roep je ze opnieuw op. Uiteraard kun je stickies ook definitief verwijderen. Handig is nog dat je een tijdstip met alarm aan zo’n sticky kunt koppelen. Je notities laten zich bovendien als bijlage in een mail verzenden en je kunt ze zelfs naar andere computers binnen je netwerk versturen. Een ingebouwde beheermodule zorgt ervoor dat je nooit het overzicht over al je stickies verliest.

©CIDimport

20 NetSetman

NetSetMan is vooral handig voor wie z’n laptop op veel plekken gebruikt. Deze tool zorgt ervoor dat je niet telkens zelf alle instellingen hoeft te wijzigen om je laptop binnen het juiste netwerk te krijgen, af te stemmen op de juiste printer enzovoort. Je maakt één keer alle nodige profielen aan waarbinnen je de gewenste instellingen zoals IP-adres, printer en systeeminstellingen vastlegt. In het vervolg hoef je alleen nog het juiste profiel aan te klikken.

©CIDimport

De eerste trailer van Peaky Blinders: The Immortal Man - de film die de Peaky Blinders-serie opvolgt - is online gedeeld.

Eind vorig jaar kwam er al een korte teaser online, maar nu is de eerste volledige trailer te zien, die meer dan tweeënhalve minuut lang is.

Peaky Blinders: The Immortal Man speelt zich af in 1940, net zoals de serie in Birmingham. Daarin speelt de Tweede Wereldoorlog een grote rol. Hoofdpersonage Tommy Shelby heeft gedurende de serie die zich voor de film afspeelt immers last van zijn ervaringen met de Eerste Wereldoorlog, dus de Tweede Wereldoorlog zal ook een grote impact op hem maken.

Tegelijkertijd worstelt hij ook met zijn verleden als leider van de gevreesde Peaky Blinders-bende. Zeker wanneer hij verneemt dat zijn zoon de bende nieuw leven in wil blazen, moet hij uit zijn isolement komen om daar een stokje voor te steken.

Natuurlijk speelt Cillian Murphy weer de rol van Tommy Shelby. Verder zijn ook acteurs als Tim Roth, Barry Keoghan, Rebecca Ferguson en Sophie Rundle te zien. Peaky Blinders: The Immortal Man draait vanaf 6 maart in selecte bioscopen, en is vanaf 20 maart te zien op Netflix.

Vorig jaar werd ook aangekondigd dat Netflix met een nieuwe Peaky Blinders-serie komt, die verdergaat waar de serie eindigt. Om precies te zijn gaat die serie zich in 1953 afspelen, rondom een nieuwe generatie van de Shelby-familie.

Zelfs een royaal bemeten schijf raakt ooit weer vol met bestanden, van freeware en tijdelijke systeembestanden tot foto’s en vergeten downloads. Dat is niet alleen hinderlijk voor jezelf, maar kan ook problemen geven. Hoog tijd dus om schijfruimte vrij te maken en je ruimte voortaan ook beter te beheren.

Wanneer de vrije schijfruimte tot minder dan circa 15 procent van de totale capaciteit zakt, is het hoog tijd om ruimte vrij te maken. Windows heeft namelijk ruimte nodig voor tijdelijke bestanden, updates, caches, herstelpunten en het wisselbestand (pagefile). Een nagenoeg volle schijf dwingt het systeem om voortdurend data te herschikken, wat merkbare vertraging veroorzaakt. Bovendien kan Windows bij ruimtegebrek updates of systeembescherming pauzeren, en ook de (indexering van de) ingebouwde zoekfunctie kan trager werken. Voor ssd’s komt daar nog bij dat de controller eerst oude datablokken moet wissen voordat hij nieuwe kan schrijven, wat bij een nagenoeg volle schijf extra vertraging geeft.

Maar ook met meer dan 15 procent vrije ruimte blijft schijfopruiming zinvol, al zal dit dan weinig invloed hebben op de (systeem)prestaties. Een opgeruimde schijf zonder oude downloads, dubbele bestanden en ongebruikte apps biedt namelijk meer overzicht, je vindt sneller wat je zoekt en ook je back-ups worden kleiner en sneller. Bovendien kunnen oude documenten, browserdata en caches gevoelige informatie bevatten, waardoor opruimen ook je privacy ten goede komt.

Opslaganalyse

Voor je begint met opruimen, controleer je eerst hoeveel vrije schijfruimte je nog hebt en welke bestanden de meeste ruimte gebruiken. Klik in Verkenner in het navigatievenster op Deze pc om meteen te zien hoeveel ruimte er op elk station nog vrij is.

Wil je weten welke bestandscategorieën de meeste ruimte innemen, open dan Instellingen in Windows en kies Systeem / Opslag. Bovenaan zie je hoeveel ruimte op je systeempartitie in gebruik is. Daaronder toont Windows verschillende categorieën, zoals Geïnstalleerde apps, Tijdelijke bestanden en E-mailberichten, telkens met de hoeveelheid ingenomen ruimte. Klik op Meer categorieën weergeven voor alle categorieën. Let op: bij categorieën als Documenten, Afbeeldingen, Video’s en Muziek controleert Windows enkel de standaardmappen, zoals C:\Users\<accountnaam>\Afbeeldingen. Klik op een categorie voor meer details en voor mogelijke verwijderacties.

Analyse met TreeSize Free

De ingebouwde opslaganalyse beperkt zich tot de systeemschijf, terwijl je vaak ook het ruimteverbruik op andere partities of schijven wilt zien. Dit kan met een tool als TreeSize Free (www.kwikr.nl/treesize2). Start de app als administrator, open het tabblad Start en kies bij Selecteer map het station of de map. Na de scan verschijnen de (sub)mappen en bestanden in het bovenste venster, met onder meer hun grootte, aantal mappen en bestanden, en het opslagpercentage binnen de bovenliggende map. Je kunt op elke kolomkop klikken om te sorteren. Via de knoppenbalk bepaal je wat in het onderste deelvenster wordt getoond. Klik bijvoorbeeld op Grootte om elke (sub)map weer te geven als een rechthoek waarvan het oppervlak overeenkomt met de gebruikte schijfruimte, zodat je meteen ziet welke mappen het grootst zijn. Je kunt ook kiezen voor Aantal bestanden of Percentage. De Personal-versie (gratis proefversie van 14 dagen, daarna 27 euro) biedt ten opzichte van de Free-versie extra functies, zoals wizards om snel de grootste, oudste of dubbele bestanden te vinden.

Schijfopruiming

Met een tool als TreeSize kun je makkelijker overtollige opslagverbruikers vinden en ze verplaatsen of verwijderen, maar dit handmatig doen kost tijd. Het kan ook ‘semiautomatisch’ via de ingebouwde tool Schijfopruiming, die Microsoft helaas steeds minder prominent maakt. Typ schijf in het startmenu, open Schijfopruiming en kies het station dat je wilt opruimen. Na bevestiging met OK verschijnt een lijst met items die je kunt selecteren en verwijderen via OK / Bestanden verwijderen, zoals Windows Update opschonen, Tijdelijke internetbestanden en Prullenbak. Je ziet ook telkens hoeveel ruimte elk item inneemt.

Met de knop Systeembestanden opschonen start je een nieuwe scan, met op het extra tabblad Meer opties twee knoppen Opruimen: een om overbodige programma’s te verwijderen en een om oude herstelpunten te wissen. Verder in dit artikel komen we op deze onderdelen terug.

Je kunt ook opruimprofielen maken, waarbij telkens andere onderdelen worden opgeschoond. Druk op Windows-toets+Ren voer cleanmgr /sageset:<n>uit (vervang <n> door een willekeurig profielnummer, bijvoorbeeld 1), zet de gewenste vinkjes en bevestig met OK. Herhaal dit voor een ander profiel (zoals cleanmgr /sageset:<n+1>). Voer Schijfopruiming later opnieuw uit met een bestaand profiel via bijvoorbeeld cleanmgr

De-junking

Er bestaan ook gratis tools die zich richten op het opsporen en verwijderen van tijdelijke en andere ongewenste bestanden (junk). Zulke tools zijn niet strikt noodzakelijk, maar wel handig om in één keer alle webbrowsers en andere applicaties schoon te maken. Maak vooraf wel een systeemherstelpunt: klik in het startmenu op Een herstelpunt maken en volg de instructies.

Bekende tools zijn CCleaner (www.ccleaner.com) en het opensource BleachBit (www.bleachbit.org). We nemen hier BleachBit als voorbeeld. Na het opstarten zie je in het linkervenster de onderdelen die kunnen worden opgeschoond, met rechts telkens een korte toelichting. Selecteer de gewenste items, zoals Google Chrome, Microsoft Edge, Microsoft Office en Systeem, en klik op Voorvertonen om te zien wat er precies wordt verwijderd en hoeveel ruimte dat oplevert. Je kunt ook met rechts op een item klikken en hier Voorvertonen kiezen om direct te zien hoeveel schijfruimte je ermee vrijmaakt. Bevestig met Opruimen om het opschoonproces te starten.

Programma’s verwijderen

Er is zoveel goede freeware dat je waarschijnlijk al regelmatig een gratis programma uitprobeert en installeert. Zulke programma’s kosten wel schijfruimte. Gebruik je een applicatie niet langer, dan verwijder je die bij voorkeur. Dat kan via Instellingen / Apps / Geïnstalleerde apps. Klik op het knopje met drie puntjes naast de app en kies Verwijderen (twee keer). Oudere of complexere toepassingen haal je weg via het Configuratiescherm met Een programma verwijderen.

Een nadeel van de Windows-procedures is dat je slechts één toepassing tegelijk verwijdert en niet altijd alle sporen meeneemt. Gratis alternatieven als IObit Uninstaller (www.kwikr.nl/uninst) en het opensource Bulk Crap Uninstaller (www.bcuninstaller.com) ondersteunen batchverwijdering en ruimen grondiger op. Omdat IObit nogal opdringerig is, focussen we hier op BCU, gericht op iets gevorderde gebruikers.

BCU

Installeer BCU en start het programma. De eerste keer verschijnt een wizard die je in een zevental stappen door de initiële configuratie leidt; de voorgestelde opties kun je gerust laten staan. Daarna zie je een lijst met gedetecteerde programma’s die je kunt sorteren op bijvoorbeeld Naam, Installatiedatum of Grootte.

Met de Ctrl- of Shift-toets selecteer je meerdere ongewenste programma’s tegelijk, waarna je op De-installeer (stil) klikt. In het dialoogvenster dat volgt kun je het verwijderproces eventueel nog aanpassen, of zelfs kiezen voor De-installatie simuleren. Na bevestiging kun je eventueel nog aangeven welke programma-onderdelen je alsnog wilt behouden. BCU maakt automatisch een herstelpunt en zoekt na afloop naar restanten, zoals registersleutels, die je desgewenst kunt laten verwijderen. Via Help / Help openen krijg je toegang tot een uitgebreide Engelstalige handleiding.

Bloatware

De kans is groot dat Windows al vooraf geïnstalleerd was toen je je pc of laptop kocht. In dat geval heeft de fabrikant waarschijnlijk flink wat ‘crapware’ oftewel ‘bloatware’ toegevoegd, zoals proefversies en extra software naast de standaard Windows-apps. Je kunt deze handmatig verwijderen zoals eerder beschreven, maar er bestaan ook gratis tools die zich specifiek op bloatware richten.

Een daarvan is O&O AppBuster (www.kwikr.nl/appbuster). De app toont alle gedetecteerde programma’s en geeft per item in de kolom Recommendation een aanbeveling om het al dan niet te verwijderen. Kies je vervolgens de optie Computer, dan verdwijnen de geselecteerde apps ook bij toekomstige Windows-accounts. Beantwoord de vraag om eerst een herstelpunt te maken met Yes.

Voor iets gevorderde gebruikers is er Bloatware Removal Utility (www.kwikr.nl/bru). Klik op de groene Code-knop en kies Download ZIP. Pak het archief uit, navigeer naar de map, klik met rechts op Bloatware-Removal-Utility.bat en kies Als administrator uitvoeren. Dit start een PowerShell-script dat de aanwezige applicaties oplijst. Via Toggle Suggested Bloatware krijg je suggesties voor te verwijderen apps. Laat in het Options-menu de standaardinstellingen staan, zodat automatisch ook een herstelpunt wordt gemaakt. Selecteer de ongewenste items, klik op Remove Selected en bevestig met Y in het PowerShell-venster.

Dubbele bestanden

Na verloop van tijd stapelen zich niet alleen overtollige bestanden op, maar vaak ook dubbele exemplaren. Wanneer je deze opspoort en verwijdert, moet je er zeker van zijn dat het echt om exacte kopieën gaat en dat het systeem of andere applicaties ze niet nodig hebben, wat geregeld voorkomt.

Handmatig dubbele bestanden opruimen is haast onmogelijk, maar met een hulpmiddel als het gratis opensource dupeGuru (https://dupeguru.voltaicideas.net) lukt dat wel. Installeer de app en start deze bij voorkeur als administrator. Met het plusknopje onderaan voeg je de mappen toe die je wilt laten analyseren. De Toepassingsmodus laat je bij voorkeur staan op Standaard, tenzij je specifiek dubbele muziek- of beeldbestanden zoekt. Bij Onderzoekstype kies je wellicht Bestandsnaam, maar je kunt ook Inhoud (duurt langer) of Mappen selecteren.

Je kunt direct op Onderzoeken klikken, rechtsonder, maar via Meer Opties pas je indien gewenst eerst zoekfilters aan. Zo kun je bijvoorbeeld Negeer bestanden kleiner dan x KB instellen om je op grote ruimtevreters te concentreren. Na de scan toont dupeGuru alle mogelijke dubbele bestanden met een zekerheidspercentage. Via Acties kun je geselecteerde bestanden kopiëren, verplaatsen of verwijderen. Nogmaals, wees hierbij wel voorzichtig.

Extra ruimte

We belichten graag nog enkele specials: onderdelen die vaak over het hoofd worden gezien, maar waarmee je toch flink wat schijfruimte kunt winnen.We doelen hier niet op allerlei ‘optimizer tools’ en ‘registry cleaners’, die zelden extra ruimte of betere systeemprestaties opleveren en soms zelfs schade veroorzaken. Wat wél merkbaar ruimte kan besparen is het uitschakelen van de sluimerstand. Tijdens deze energiemodus wordt de inhoud van het werkgeheugen opgeslagen in het verborgen systeembestand C:\hiberfil.sys voordat de pc wordt afgesloten. Dit bestand kan tot zo’n 75 procent van het totale RAM-geheugen groot zijn. Kun je zonder sluimerstand, open dan de Opdrachtprompt als administrator en voer powercfg -h off uit (h staat voor hibernation). Na bevestiging verdwijnt hiberfil.sys. Met de parameter -on kun je de sluimerstand desgewenst later weer inschakelen.

Ook door systeemherstelpunten te verwijderen kun je tijdelijk veel ruimte vrijmaken. Druk op Windows-toets+R en voer systempropertiesprotection uit. In het venster Systeemeigenschappen open je het tabblad Systeembeveiliging, klik je op Configureren en daarna op Verwijderen en Doorgaan. Zodra het kan, kun je via de knop Maken opnieuw een herstelpunt creëren.

Acuut

Bij acute schijfnood kun je overwegen de schijfinhoud te comprimeren. Windows biedt hier standaard tools voor. Open de Verkenner, klik met rechts op de gewenste stationsletter en kies Eigenschappen. Plaats op het tabblad Algemeen een vinkje bij Dit station comprimeren om schijfruimte te besparen. Bevestig met OK en geef aan of je dit ook op alle onderliggende mappen wilt toepassen. De compressie start dan meteen. Je kunt het vinkje later weer weghalen om de data te decomprimeren. Compressie kun je ook via de opdrachtprompt starten, uitgevoerd als administrator. Met:

compact /compactos:always

comprimeer je een aantal Windows-systeembestanden, wat enkele gigabytes ruimte kan opleveren. Met:

/compactos:never

maak je dit ongedaan. .Ook afzonderlijke mappen kun je op deze manier comprimeren met:

compact.exe /c /s:<pad_naar_map>

waarbij /s ook submappen meeneemt. Vervang /c (compress) door /u (uncompress) om bestanden weer te decomprimeren. Houd er rekening mee dat het automatisch decomprimeren van bestanden bij gebruik een licht prestatieverlies kan veroorzaken, vooral op oudere pc’s.

Cloudopslag

Een extra tip voor wie de synchronisatiefunctie van cloudopslagdiensten als Google Drive of Microsoft OneDrive gebruikt: je kunt instellen dat lokale bestanden enkel verwijzingen zijn naar de exemplaren in de cloud. Pas wanneer je zo’n bestand opent, wordt het tijdelijk gedownload en op je systeem beschikbaar. Dit bespaart veel ruimte, maar het betekent wel dat je data fysiek alleen in de cloud staan en dat je een internetverbinding nodig hebt om nog niet gedownloade bestanden te openen.

In Microsoft OneDrive bijvoorbeeld stel je dit als volgt in. Klik op het OneDrive-pictogram in het systeemvak van de taakbalk, klik op het tandwielpictogram en kies Instellingen. Ga onderaan naar Geavanceerde instellingen en klik op Schijfruimte vrijmaken bij Bestanden op aanvraag. Bevestig met Doorgaan. Je herkent de verwijzingen aan een wolkicoontje; een wit bolletje met vinkje betekent tijdelijk offline opgeslagen, een groen bolletje wijst op altijd lokaal beschikbaar.

Proactief

Tot nu toe hebben we ons vooral gericht op tools en technieken om overtollige bestanden gericht op te sporen en te verwijderen, maar je kunt ook proactiever te werk gaan. Een handig hulpmiddel daarvoor vind je in de Instellingen van Windows. Kies Systeem / Opslag en klik bij Opslagbeheer op Opslaginzicht. Plaats een vinkje bij Windows probleemloos laten werken door […], zodat tijdelijke bestanden voortaan automatisch worden opgeschoond. Je kunt ook de optie Gebruikersinhoud automatisch opschonen activeren.

Bij Opslaginzicht uitvoeren bepaal je zelf wanneer deze functie actief wordt. De standaardinstelling Bij weinig vrije schijfruimte lijkt ons prima. Daarnaast kun je instellen dat bestanden in de prullenbak automatisch worden verwijderd zodra ze langer dan een instelbaar aantal dagen (tussen 1 en 60) aanwezig zijn. Voor bestanden in de map ‘Downloads’ geldt hetzelfde: ook die kunnen automatisch verdwijnen na een bepaald aantal dagen ongeopend te zijn gebleven. Tot slot kun je, aanvullend op wat we in het kaderstuk schreven, instellen dat bestanden uit OneDrive alleen nog online beschikbaar blijven als je ze gedurende een instelbaar aantal dagen niet hebt geopend. Klik op Opslaginzicht nu uitvoeren om de ingestelde opruimacties meteen te starten.