Tegenwoordig vind je veel films, muziek en series op de bekende streamingdiensten, maar lang niet alles. Wellicht heb je nog wat cd's of dvd's liggen die je wilt digitaliseren. Dan kun je de schijfjes rippen, maar hoe doe je dat?

Tip 01: Schijfruimte

Voordat we aan de slag gaan, is het belangrijk om eerst te controleren of je voldoende schijfruimte hebt. Muziek neemt niet veel ruimte in beslag, maar films doen dat natuurlijk wel. Als je een collectie films gaat digitaliseren, dan heb je echt wel een paar honderd GB nodig. We raden je dan ook aan om een externe harde schijf of een nas te gebruiken. Laatstgenoemde is ook nog eens extra handig omdat veel nas’en een ingebouwde mediaserver hebben, zodat een smart-tv eenvoudig toegang heeft tot alle films, series en muziekbestanden op je nas.

Heb je geen NAS en wil je die ook niet aanschaffen, dan kun je met de tips uit dit artikel wat schijfruimte vrijmaken. Je leest onder meer hoe je herstelpunten kunt opschonen, programma's en Windows-onderdelen kunt verwijderen en clouddiensten kunt inzetten om ruimte vrij te maken op je pc.  Voor je gaat opruimen is het overigens verstandig om een back-up te maken van je belangrijke bestanden. Gaat er toch iets mis bij de grote schoonmaak, dan ben je die in elk geval niet kwijt.

©PXimport

Tip 02: Illegaal?

Er bestaat nog steeds veel onduidelijkheid over de vraag of je nu wel of geen kopie mag maken van een cd of dvd voor eigen gebruik. Gelukkig zijn de regels vrij duidelijk. Stichting Brein zegt hierover: ‘Een kopie maken van muziek of film (cd of dvd) mag als die zonder commercieel oogmerk en uitsluitend voor jezelf bestemd is. Van een computerspel of andere software mag je geen kopie maken, ook niet voor eigen gebruik.’ Daarbij geldt wel een kanttekening: als een cd of dvd beveiligd is tegen kopiëren of rippen (het omzetten naar een digitaal bestand), dan mag deze beveiliging niet omzeild of uitgeschakeld worden, ook niet voor het maken van een eigen kopie. Nu is het uiteraard de vraag wie daar ooit achter zal komen wanneer je de bestanden niet deelt, maar het is goed om de regels te weten.

Ga je de fout in dan kan je dat namelijk duur komen te staan. Als je opzettelijk een inbreuk op auteursrecht maakt dan is dat strafbaar als misdrijf. Straffen kunnen oplopen tot 4 jaar gevangenisstraf en 45.000 euro boete, aldus Stichting Brein.

©PXimport

Tip 03: iTunes instellen

iTunes is misschien niet de meest geliefde software ter wereld (zacht uitgedrukt), maar het is wel een fantastisch programma voor het rippen van je muziek-cd’s. Voordat we het programma aan het werk zetten, is het belangrijk dat we eerst een aantal instellingen aanpassen. Start iTunes, klik vervolgens boven in het menu op Bewerken en in het uitklappende menu op Voorkeuren. In het tabblad Algemeen zie je de optie Bij plaatsen cd. Klik op het uitklapmenu en selecteer Cd importeren en uitwerpen. Normaliter is dat ontzettend irritant, maar als je je collectie snel wilt omzetten is dit ideaal. Klik op Importinstellingen en bepaal of je je muziek in aac-formaat (.m4a) of mp3-formaat wilt hebben. Aac is kwalitatief beter, maar met mp3 ben je wellicht meer vertrouwd. Klik tot slot bij Instelling in het uitklapmenu op Aangepast en geef aan welke geluidskwaliteit je wilt. Let op, hoe hoger de bitsnelheid, hoe groter het bestand. Als je geen idee hebt wat dit allemaal betekent, kun je bij Instelling ook gewoon kiezen voor Hoge kwaliteit (128 kbps). Klik op OK en nogmaals op OK om de instellingen toe te passen.

©PXimport

Tip 04: Cd plaatsen

Het leuke van deze instelling is dat je weinig anders hoeft te doen dan de cd plaatsen en kijken hoe iTunes deze omzet naar een digitaal bestand. Het fijne van iTunes is dat het programma toegang heeft tot een gigantische database, waardoor album-, artiest- en tracknamen automatisch worden binnengehaald, net als de albumhoes. Nu bestaat de kans dat iTunes Hyper the Pipe Hurray van Pater Moeskroen niet vindt, maar in dat geval kun je de informatie zelf invullen. Zodra de informatie is ingeladen, begint iTunes direct met het omzetten van de cd naar digitale bestanden. Daarbij wordt voor elk nummer een los bestand gemaakt. De omgezette bestanden worden opgeslagen in de map iTunes binnen de bibliotheek Muziek op je harde schijf.

©PXimport

Tip 05: Bibliotheek

Dat het allemaal zo makkelijk werkt, is niet de enige reden dat we iTunes hebben gekozen als programma om muziek om te zetten. Tijdens het rippen voegt iTunes de muziek ook meteen toe aan je iTunes-bibliotheek en dat betekent dat alles keurig is ingedeeld. In het programma zie je in het linkerdeelvenster je bibliotheek, waar je kunt klikken op Artiesten, Albums, Nummers, Genres enzovoort. iTunes heeft een verschrikkelijke reputatie, maar hier is het programma gewoon heel goed in.

©PXimport

Tip 06: Software downloaden

Waar het rippen van een cd altijd al vrij makkelijk is geweest, lag dat voor dvd lange tijd anders. Nog steeds is het zo dat als je zoekt op software voor het rippen van een dvd, je heel veel rommel tegenkomt. Het programma dat we je aanraden is WinX DVD Ripper. We zeggen er direct bij: dit programma is niet gratis. We hebben door de jaren heen diverse gratis programma’s gebruikt en lopen altijd tegen dezelfde problemen aan: ze zijn buggy, extreem traag, crashen om de haverklap en/of zetten een logo over je video, tenzij je de betaalde versie kiest. WinX DVD Ripper kost 60 dollar en dat is enorm aan de prijs als je maar één dvd wilt omzetten (in dat geval is een traag programma geen probleem). Wij gaan echter voor je hele dvd-collectie en dan is goede software gewoon belangrijk. WinX DVD Ripper omzeilt ook probleemloos de meeste drm-drempels (wat dus eigenlijk niet mag) en dat scheelt je een hoop gedoe. Let op, schaf het product aan via deze url en niet via de homepage, anders betaal je 60 dollar in plaats van 30.

Alternatief

©PXimport

Tip 07: Software instellen

Net als bij iTunes gaan we eerst even de instellingen aanpassen om ervoor te zorgen dat het videobestand precies zo wordt gegenereerd als wij dat willen. Start WinX DVD Ripper en klik vervolgens bovenin op Options. Je kunt nu aangeven in wat voor taal je het audiobestand van je dvd standaard wilt laten rippen, maar geen zorgen, dit kan later bij het daadwerkelijke rippen ook nog. Belangrijker hier is dat je kunt aangeven waar je het bestand precies wilt laten opslaan. Dat is met name van belang als je te weinig ruimte op je harde schijf hebt om een dvd eerst te rippen, voordat je hem kopieert naar je externe harde schijf of NAS. In dat geval kun je hier direct de juiste locatie kiezen. Daarnaast kun je aangeven of je wilt dat je pc of laptop wordt afgesloten wanneer het rippen klaar is. Dit is interessant, omdat rippen nog wel eens wat tijd in beslag kan nemen. Dankzij deze optie kun je gerust gaan slapen, als het rippen eenmaal is begonnen.

©PXimport

Tip 08: Profiel kiezen

Nu is het tijd om de dvd die je wilt rippen in de dvd-speler te plaatsen. In tegenstelling tot iTunes zal WinX DVD Ripper zelf geen actie ondernemen. Wanneer je de dvd hebt geplaatst, klik je linksboven op de knop Disc. Vervolgens geef je aan hoe je het bestand wilt vormgeven. Wil je de films graag rippen om op je smartphone te kijken, dan kun je dat aangeven. Het bestand zal dan kleiner zijn (maar de kwaliteit ook iets minder). Wij gaan voor MP4 Video, omdat we daarna zelf kunnen besluiten op welk apparaat we de video bekijken en de maximale kwaliteit bewaard wordt. Vervolgens kun je bij het profiel dat je kiest ook nog aangeven hoe hoog je de kwaliteit precies wilt hebben met behulp van een schuifregelaar. Hoe hoger de kwaliteit, hoe langer de software ervoor nodig zal hebben. Heb je je keuze gemaakt, klik dan op OK.

©PXimport

Tip 09: Tracks kiezen

Wat belangrijk is om te weten, is dat een dvd veel meer bevat dan alleen de film die je bekijkt. De voorstukjes, de bloopers en al het andere bonusmateriaal zijn allemaal afzonderlijke tracks op een dvd, zoals liedjes tracks op een cd zijn. Het is uiteraard belangrijk dat je de track kiest van de film en niet van het bonusmateriaal enzovoort. Die track herken je gelukkig vrij eenvoudig, het is namelijk de langste track op de dvd. Plaats daar een vinkje voor. Vervolgens zie je in die track twee uitklapmenu’s. Het linkermenu is voor de audio, het rechtermenu is voor de ondertitel. Kies in beide menu’s de taal die je wilt of kies voor Subtitle disabled als je geen ondertitels wilt. Als je nu bovenin klikt op Set tag, dan kun je de dvd een naam geven en wat extra informatie invullen, zodat het programma waarin je de video gaat bekijken wat meer gegevens kan tonen. Wanneer je alles hebt ingesteld, klik je op Run om het bestand daadwerkelijk te rippen. En nu zul je precies zien waarom we zo enthousiast zijn over WinX DVD Ripper, want waar andere software een half uur tot soms wel een uur doet over het rippen van een dvd, klaart dit programma de klus binnen tien minuten (tenzij je Lord of the Rings ript).

©PXimport

Is de harde schijf of ssd van jouw computer bijna vol? Dikke kans dat je flink wat nutteloze bestanden kunt weggooien. Denk bijvoorbeeld aan duplicaten, tijdelijke gegevens en bekeken filmpjes. Maak daarom schoon schip en creëer zo weer ademruimte voor jouw pc of laptop. In deze workshop bespreken we verschillende opruimmethoden.

Bij gebruik van een nieuwe computer lijkt een schijf van pakweg 500 GB of 2 TB haast oneindig groot. Toch raakt deze opslagdrager sneller vol dan je misschien op voorhand zou verwachten. Naast het bewaren van eigen foto's, video's en documenten halen jouw browser en besturingssysteem ook (ongemerkt) allerlei andere data binnen. Vermoedelijk kun je heel wat overbodige bestanden weggooien. Digitale rommel slokt niet alleen kostbare opslagruimte op, maar vertraagt ook nog eens je computer. Kortom, genoeg reden voor een grondige digitale schoonmaak. 

Systeembestanden opschonen

Er bestaan voor Windows weliswaar allerlei betaalde en gratis opschoonprogramma's, maar die heb je in feite helemaal niet nodig. In Windows 10 en 11 zit tenslotte al een doeltreffend hulpprogramma. Open via de taakbalk of het startmenu de zoekfunctie en typ Schijfopruiming. Zodra je het programma opstart, kies je desgevraagd eerst het schijfstation dat je wilt opruimen. Bevestig in dat geval met OK.

Na een korte analyse toont Schijfopruiming een lijst van verschillende soorten gegevens die je kunt wissen. Met de standaardinstellingen blijven overbodige systeembestanden nog op de computer staan. Een gemiste kans! Klik daarom linksonder op Systeembestanden opschonen en kies indien nodig OK.

Oude herstelpunten mogen ook weg

Je opent nu eerst het tabblad Meer opties, waarna je onder Systeemherstel en schaduwkopieën klikt op Opruimen / Verwijderen. Op het laatste systeemherstelpunt na verwijder je daarmee alle oude herstelgegevens. Navigeer naar het tabblad Schijfopruiming.

Je kunt onder meer kopieën van Windows Update, tijdelijke internetbestanden, miniaturen, verouderde stuurprogramma's en de inhoud van de Prullenbak wissen. Dat resulteert al gauw in enkele gigabytes vrije schijfruimte. Klik op een onderdeel om een uitleg te lezen. Draait jouw systeem stabiel, dan kun je in principe alle voorgestelde bestanden weggooien. Vink de gewenste onderdelen aan en kies OK / Bestanden verwijderen. Je start de computer na afloop zo nodig opnieuw op.

Grootste apps wissen

Het loont de moeite om eens kritisch naar alle geïnstalleerde apps te kijken. Sommige toepassingen eisen nogal veel opslagcapaciteit op. Bekijk welke tooltjes de meeste ruimte innemen en verwijder ze naar eigen inzicht van het systeem.

Klik in de taakbalk op Start en open de Instellingen (pictogram van een tandwiel). Ga nu naar Apps. In Windows 10 verschijnt er meteen een programmalijst. Gebruikers van Windows 11 klikken eerst nog op Geïnstalleerde apps. Kies via het uitrolmenu achter Sorteren op: voor Grootte (Windows 10) of Grootte (van groot naar klein) (Windows 11).

Zie je een zwaar programma dat je nooit gebruikt? Klik dan in Windows 11 op het pictogram met de drie puntjes en bevestig met Verwijderen / Verwijderen. Windows 10-gebruikers klikken eerst op de programmanaam en kiezen vervolgens Verwijderen / Verwijderen.

Grondig(er) programma's wissen

Zodra je een programma uit Windows verwijdert, blijven er wellicht nog restjes achter. Deze nutteloze gegevens bevinden zich diep in het systeem en spoor je dus niet zomaar even op. Installeer en verwijder je regelmatig verse freeware? Gebruik dan voortaan Revo Uninstaller Free. Hiermee wis je elk tooltje inclusief digitale rommel van jouw pc of laptop.

De werking van Revo Uninstaller Free is vrij simpel. Selecteer in de lijst een ongewenst programma en kies in de werkbalk De-installeren. Deze opruimtool gaat vervolgens op zoek naar resten. Je kiest hierbij tussen drie niveaus, namelijk Veilig, Middelmatig of Grondig. Maak een keuze en klik op Ja / Doorzoeken. Heeft Revo Uninstaller Free programmasnippers gevonden? Doorloop dan de resterende stappen en verwijder op eigen risico gegevens. Behalve bestanden verwijder je optioneel ook overbodige registersleutels.

Revo Uninstaller Free regelt dat er minder of zelfs helemaal geen programmaresten achterblijven.

Automatisch opruimen

Het mooiste is natuurlijk wanneer het besturingssysteem op eigen houtje rotzooi opruimt. Goed nieuws, want in tegenstelling tot eerdere versies hebben Windows 10 en 11 een automatische opschoonfunctie. Dat werkt onder andere voor het wissen van tijdelijke bestanden en de inhoud van de Prullenbak. Navigeer hiervoor in de Instellingen naar Systeem / Opslag.

Gebruik je nog Windows 10, check dan of het schuifje bij Opslag op Aan staat. Open Slim opslaan configureren of nu uitvoeren en bepaal onder Opslaginzicht wanneer je de boel automatisch wilt opschonen. Kies Elke dag, Elke week, Elke maand of Bij onvoldoende vrije schijfruimte. Geef onder Tijdelijke bestanden ook aan na hoeveel dagen je de prullenbak en de Downloads-map automatisch wilt legen. Kies bijvoorbeeld 14 dagen of 60 dagen.

Opslaginzicht in Windows 11

De automatische opruimfunctie werkt in Windows 11 op soortgelijke wijze. Wanneer de functie Opslaginzicht is uitgeschakeld, zet je het schuifje op Aan. Klik nu op Opslaginzicht. Er verschijnen diverse instellingen. Je zet onder Tijdelijke bestanden opschonen indien nodig een vinkje. In de resterende opties stel je naar eigen behoefte opschoningsschema's voor Opslaginzicht, de Prullenbak en de Downloads-map in.

Ruimtevreters vinden

Als je de computer vrijwel dagelijks gebruikt, belanden er door de jaren heen mogelijk heel wat grote bestanden op het systeem. Dat kunnen bijvoorbeeld omvangrijke video's, audiotracks, ziparchieven en images van besturingssystemen zijn. Staan deze gegevens niet in de standaard Downloads-map, dan verwijdert Windows ze niet automatisch. Ga daarom zelf op zoek naar overbodige ruimtevreters.

WizTree legt pijlsnel de grootste bestanden bloot, zodat je ze eenvoudig kunt verwijderen. Voor particulier gebruik is dit programma gratis. Na een vlotte installatie start je dit Nederlandstalige programma op. Wijs linksboven achter Selecteren: het gewenste schijfstation aan. Op veel computers is dat de C-schijf. Enkele seconden nadat je op Scannen hebt geklikt, verschijnen er in het onderste deelvenster een heleboel gekleurde blokken. Kijk hier goed naar! De grootste blokken vertegenwoordigen namelijk de omvangrijkste bestanden.

Zodra je op zo'n blok klikt, wordt in het linkerdeelvenster de bijbehorende locatie geopend. Zie hier om wat voor gegevens het gaat. Wie weet kom je zo bestanden op het spoor die bij nader inzien wel weg kunnen. Dat kan rechtstreeks vanuit WizTree. Klik met de rechtermuisknop op een bestandsnaam en kies Verwijderen.

Ontdubbelen

Het is natuurlijk zinloos om op hetzelfde systeem dubbele bestanden te bewaren. Toch gebeurt dat regelmatig, bijvoorbeeld bij het overzetten van beeldmateriaal of het beheren van een forse muziekcollectie. Ontdek met DupeGuru eenvoudig of jouw computer dubbele gegevens bevat. Dit kleine tooltje is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux.

Kies tijdens de installatie de Nederlandse taal en start het programma op. Het is belangrijk dat je de zoekopties zorgvuldig invult. Wil je naar alle bestanden speuren, dan selecteer je achter Toepassingsmodus: de optie Standaard. Je kunt als alternatief ook Muziek of Beeld selecteren. Bedenk goed welke optie je bij Onderzoeks type kiest. Zo zoek je bijvoorbeeld op basis van een identieke bestandsnaam of dezelfde inhoud naar duplicaten. Voor muziek kijkt DupeGuru onder meer naar identieke titels of metadata (tags). Klik eventueel op Meer opties om diverse parameters naar je hand te zetten.

Voeg linksonder via het plusteken een map of schijfpartitie toe. Je kunt ook meerdere bestandslocaties aanwijzen. Bedenk wel dat het zoekproces dan waarschijnlijk iets langer duurt. Klik rechtsonder op Onderzoeken om het scanproces te starten. Na afloop zie je hoeveel doublures de freeware heeft gevonden. Wil je de gevonden dubbele bestanden direct verwijderen? Zet dan voor de juiste items een vinkje en klik vervolgens op Acties / Verplaats de gemarkeerde bestanden naar de prullenbak.

Gewiste data redden

Ben je iets te rigoureus te werk gegaan en kun je een belangrijk bestand nergens meer vinden? Staat het ook niet in de Prullenbak? Geen paniek, want mogelijk kun je die dierbare foto of dat actuele document nog terughalen. Ondanks dat het betreffende bestand niet meer in Windows zichtbaar is, staat het misschien nog wel op de harde schijf. Alleen wanneer de gegevens door andere data zijn overschreven, is het bestand definitief weg.

Recuva is een bekend herstelprogramma voor Windows. Laat je niet verleiden om de betaalde versie te kopen, want de gratis editie voldoet prima. Er verschijnt eerst een soort stappenplan. Klik op Volgende en geef aan wat voor bestandstype je wilt herstellen, zoals Afbeeldingen, Muziek, Documenten, Video's of Alle bestanden. Selecteer in de volgende stap de map of het schijfstation waar het verloren bestand tot voor kort stond. Heb je geen idee? Kies dan Ik weet het niet zeker. Via Volgende vink je optioneel de optie Uitvoerig Scannen inschakelen aan. Je vergroot daarmee de slagingskans, al duurt het scanproces aanmerkelijk langer. Klik op Start.

Na even wachten komt er een nieuw venster met resultaten tevoorschijn. Soms zijn er van afbeeldingen voorvertoningen zichtbaar. Zie je de verloren gegevens? Plaats voor de juiste bestandsnamen één of meer vinkjes en klik op Terughalen. Je selecteert nu een opslaglocatie, waarna je bevestigt met OK.

Recuva is een laatste redmiddel om per ongeluk verwijderde gegevens terug te toveren.

AGON by AOC breidt zijn G4-serie uit met twee snelle instapmonitors voor competitieve games: de AOC GAMING 24G4ZR (23,8 inch) en 27G4ZR (27 inch). Beide modellen combineren een Fast IPS-paneel met een verversingssnelheid tot 260 Hz (240 Hz standaard) en een lage bewegingsonscherpte.

De nieuwe G4ZR-modellen richten zich op gamers die vooral snelheid zoeken, maar tegelijkertijd op hun budget willen (of moeten) letten. AOC zet de monitors standaard op 240 Hz en laat je optioneel naar 260 Hz overklokken via het OSD-menu of de G-Menu-software. De responstijden worden opgegeven als 1 ms GtG en 0,3 ms MPRT, waarbij die laatste waarde vooral iets zegt over bewegingsscherpte met backlight-strobing ingeschakeld.

Voor vloeiend beeld ondersteunen de 24G4ZR en 27G4ZR Adaptive-Sync en zijn ze volgens AOC NVIDIA G-SYNC-compatibel. Ook is er MBR Sync, waarmee variabele verversingssnelheid en backlight-strobing tegelijk gebruikt kunnen worden. Dat moet tearing en haperingen tegengaan, terwijl snelle bewegingen scherper blijven.

©AGON by AOC

Beeldkwaliteit, standaard en aansluitingen

Qua beeldkwaliteit kiest AOC voor Fast IPS, wat doorgaans snellere pixelovergangen combineert met IPS-eigenschappen zoals brede kijkhoeken. De 27-inch variant haalt volgens AOC 121,5% sRGB en 92,3% DCI-P3; de 23,8-inch versie 111,7% sRGB en 87,7% DCI-P3. De helderheid is 300 cd/m² en de kijkhoeken zijn 178 graden, zodat kleuren ook bij een schuine kijkpositie redelijk consistent blijven.

De ZR-modellen krijgen een volledig verstelbare standaard met 130 mm hoogteverstelling, plus kantelen, draaien en pivot. Handig als je je schermhoogte en -hoek precies wilt afstellen voor lange sessies. Daarnaast zijn de monitoren VESA 100x100-compatibel voor een arm- of wandmontage. Aansluiten kan via 2x HDMI 2.0 en 1x DisplayPort 1.4. Verder noemt AOC flicker-free en een hardwarematige low blue light-stand om vermoeide ogen te beperken.

©AGON by AOC

Naast de twee nieuwe modellen komen later ook varianten met een eenvoudiger voet die alleen kan kantelen: de 24G4ZRE en 27G4ZRE. Die gebruiken volgens AOC hetzelfde paneel en dezelfde snelheidsspecificaties, maar zijn bedoeld voor wie geen uitgebreide ergonomie nodig heeft.

Beschikbaarheid en prijzen

De AOC GAMING 24G4ZR, 27G4ZR, 24G4ZRE en 27G4ZRE hebben de volgende adviesprijzen: de 24G4ZR kost 149 euro en de 27G4ZR 169 euro. De tilt-only varianten zijn goedkoper: 129 euro voor de 24G4ZRE en 149 euro voor de 27G4ZRE.