Zelf muziek maken? U hebt keuze uit legio programma's. Maar wat als u nu geen interesse hebt in samplen en remixen, maar juist muziek wilt uitschrijven voor een band of koor? Voor muzieknotatie kunt u terecht bij Sibelius 6.

Sibelius geldt als het ultieme pakket voor muzieknotatie. Dat mag ook wel, want het is bijna vier keer zo duur als het goedkoopste pakket uit deze test. Versie 6 is net verschenen en uitsluitend in het Engels beschikbaar. Sibelius heeft een heel opgeruimde gebruikersinterface.

Muziek invoeren gaat bij Sibelius als een speer. Uiteraard kunt u met een miditoetsenbord of een muis aan de gang, maar werken met een toetsenbord gaat het snelst. U gebruikt de letters a-g voor het invoeren van de noten en daarnaast hebt u veel sneltoetsen om noten een octaaf omhoog of omlaag te plaatsen, om extra noten volgens een vast interval erbij te zetten en om de diverse bogen en teksten in de partituur te plaatsen. Mocht een noot verkeerd staan, dan schuift u hem met de muis eenvoudig op. Alle extra informatie wordt netjes op een raster geplaatst. Zo krijgt u een zeer verzorgd notenbeeld.

U kunt met Sibelius midibestanden lezen en schrijven. Sibelius leest ook MusicXML, maar kan dat formaat niet zelf wegschrijven. Verder kent Sibelius het Scorch-formaat, wat op internet wordt gebruikt om partituren uit te wisselen. Bij Sibelius krijgt u een uitgebreide verzameling met sounds om een natuurlijke weergave van uw muziek mee te genereren. Daarnaast krijgt u lite-versies van Photoscore om bladmuziek mee te scannen en Audioscore om muziek van geluid naar notenbeeld om te zetten. Als u met Sibelius afdrukt, dan houdt u een zeer nette partituur over. Doordat werkelijk alles aan de opmaak van de muziek is aan te passen, zult u niet gauw teleurgesteld worden met het resultaat. Ook van Sibelius bestaan beperktere en goedkopere varianten.

PluspuntenMinpuntenConclusie

Sibelius maakt zijn reputatie met versie 6 meer dan waar. Het is een zeer compleet pakket waar weinig op is aan te merken. Maar dat mag eigenlijk ook wel voor die prijs.Downloadversie beschikbaarjaDemoversie beschikbaarjaHoeveelheid RAM (minimaal benodigd)512Besturingssysteem (minimaal benodigd)Windows Vista
Windows XP

Op elektronicabeurs CES in Las Vegas heeft ASUS vier nieuwe mini-pc's laten zien. De compacte computers moeten meer rekenkracht bieden voor kunstmatige intelligentie en zware grafische taken, maar nemen nauwelijks ruimte in op een bureau.

De nieuwe modellen - ASUS NUC 16 Pro, ExpertCenter PN55, ROG GR70 en Ascent GX10 - draaien op de nieuwste Intel- en AMD-processors. Daarmee mikt ASUS met deze pc's op mensen die hun computer intensief gebruiken, maar ook op gamers die een krachtig systeem willen dat weinig ruimte inneemt.

De ASUS NUC 16 Pro draait op een Intel Core Ultra X9 Series 3-processor en haalt tot 180 TOPS (trillion operations per second), bijna het dubbele van zijn voorganger. Hij ondersteunt snel LPDDR5x-geheugen, heeft twee 2.5G-netwerkaansluitingen en is uitgerust met WiFi 7 en Bluetooth 6.0. De behuizing is stevig gebouwd en getest om hitte, kou en trillingen te weerstaan. Zijn afmetingen? 144 x 117 x 42mm - ongeveer zo groot als een half pak suiker.

De ASUS ExpertCenter PN55 richt zich op gebruikers die een kleine maar complete werk-pc willen. Binnenin zit een AMD Ryzen AI 400-processor met geïntegreerde Radeon 800M-graphics en een aparte chip voor AI-taken tot 55 TOPS. De PN55 ondersteunt Copilot+ in Windows en heeft veel aansluitingen, waaronder zes USB-poorten en twee netwerkaansluitingen. Ook zijn er WiFi 7, Bluetooth 5.4, een vingerafdruksensor en een ingebouwde microfoon voor spraakbediening.

Voor gamers is er de ROG GR70, de eerste mini-pc van ASUS onder het ROG-label. Hij combineert een AMD Ryzen 9-processor met een NVIDIA GeForce RTX 5070- of RTX 5060-grafische kaart. Volgens ASUS levert hij prestaties die vergelijkbaar zijn met een desktop, maar dan in een veel kleinere behuizing (282mm x 187mm x 56 mm). Een drievoudig koelsysteem houdt de onderdelen koel en het geluid beperkt.

De ASUS Ascent GX10 is de krachtigste van de vier. Deze kleine CoPilot+ desktop gebruikt de NVIDIA GB10 Grace Blackwell Superchip met 128 GB geheugen en kan volgens ASUS rekenprestaties op het niveau van datacenters leveren. De GX10 kan zelfstandig draaien of gekoppeld worden aan een tweede systeem voor lokale AI-training of modelontwikkeling.

Beschikbaarheid

Prijzen en releasedata zijn nog niet bekend. ASUS verwacht de nieuwe mini-pc's later in 2026 uit te brengen.

Wat betekent TOPS?

TOPS staat voor trillion operations per second en geeft aan hoeveel berekeningen een chip per seconde kan uitvoeren. Bij AI-toepassingen, zoals spraakherkenning of beeldanalyse, is een hoger aantal TOPS een maatstaf voor snellere verwerking en betere prestaties bij machine learning-taken.

©ID.nl

Firefox toont nu AI-chatbots in de zijbalk terwijl je surft. Handig, want daarbij kies je zelf welke AI je gebruikt. De ene vat een YouTube-filmpje voor je samen, de andere helpt je een paklijst te maken voor je fietsvakantie. Zo heb je altijd slimme assistentie binnen handbereik, zonder het tabblad te verlaten.

AI-chatbot selecteren

Vanaf Firefox 133 kun je kiezen uit een reeks AI-chatbots via een vernieuwde zijbalk. Het aanbod varieert per regio. Bij ons zijn er vijf beschikbaar: Google Gemini, Anthropic Claude, ChatGPT, HuggingChat en Le Chat Mistral. Deze AI-chatbots kunnen je helpen bij het samenvatten, brainstormen, afbeeldingen genereren en het schrijven van teksten. Om de zijbalk te activeren, druk je eerst op de Alt-toets van je laptop om het bovenste taakmenu zichtbaar te maken. Ga vervolgens naar Beeld / Zijbalk / AI-chatbot. In de zijbalk klik je op de Sparkle-knop, kies je een chatbotaanbieder en bekijk je de details. Je kunt via die weg ook een account aanmaken bij de gekozen dienst.

Schakelen tussen de chatbots

Je kunt op elk moment van chatbot wisselen, zo vaak je maar wilt. Zo geef je bijvoorbeeld de voorkeur aan ChatGPT voor schrijftaken, terwijl je voor het samenvatten van een online-video liever Google Gemini gebruikt. Om van chatbot te wisselen, klik je op het chatbotpictogram in de zijbalk. Er verschijnt dan een dropdown-menu met alle beschikbare chatbots. Wil je eerst meer informatie over een bepaalde chatbot? Klik dan op Chatbotgegevens bekijken.

Snelkoppelingen verwijderen

Is deze toevoeging toch net een stap te ver voor jou? Dan kun je de AI-chatbot-snelkoppeling eenvoudig uit de Firefox-zijbalk verwijderen. Open eerst de instellingen van Firefox door rechtsboven op de menuknop (de drie streepjes onder elkaar) te klikken en vervolgens op Instellingen te klikken. Ga naar het tabblad Algemeen en scrol naar het onderdeel Browserindeling. Hier kun je de optie Zijbalk tonen in- of uitschakelen. Wil je alleen de AI-hulpmiddelen uit de zijbalk verwijderen? Klik dan onderaan in de zijbalk op het tandwieltje. In het menu Zijbalk aanpassen schakel je het selectievakje AI-chatbot uit bij het onderdeel Firefox-hulpmiddelen.

Zeker weten dat je niet te veel betaalt? Check de Prijsdalers van Kieskeurig