Van gadgets tot ware medische apparaten; smartwatches en smartbands zijn er in alle soorten en maten. Daarom testen wij tien van deze draagbare computers en zoeken we uit wat voor jou de beste keus is. Welk model is het meest geschikt voor tijdens het sporten of geeft je de meeste functionaliteit in het dagelijks leven? Je leest het in deze test.

Waar tien jaar geleden alleen de meest fanatieke sporters een hartslagsensor bij zich droegen, is het vandaag de dag de gewoonste zaak van de wereld. Maar waar de hartslagsensor vroeger in de vorm van een elastische band om de borst zat, vinden we hem nu verstopt in een horloge om de pols. De moderne smartwatches zijn echter van veel meer gemakken voorzien en houden naast je hartslag, ook een hoop andere zaken voor je bij. Je kunt er bijvoorbeeld op zien hoe lang en diep je hebt geslapen, of je checkt ermee welke route je hebt hardgelopen zonder een zware smartphone te hoeven meeslepen.

Meer dagelijkse functies zijn er ook. Denk aan het lezen en beantwoorden van smartphone-notificaties of het contactloos betalen in winkels. Daarnaast kan een smartwatch ook uitstekend dienstdoen als modieus accessoire met soms luxe behuizingen, fraaie schermen en een wijzerplaat die je kunt aanpassen aan je outfit van de dag.

Geen van de door ons geteste smartwatches is echter perfect en nergens vinden we álle functionaliteit. Je zult dus voor jezelf moeten bepalen welke eigenschappen belangrijk zijn en waar je je slimme horloge voor gaat gebruiken.

Géén medische diagnoses

Smartwatch of smartband

Draagbare slimme horloges zijn te splitsen in twee categorieën: smartbands en smartwatches. De eerste zijn vaak significant goedkoper en zien er niet uit als een normaal horloge. De smartband is eigenlijk een moderne versie van een fitnesstracker met extra functionaliteit. De doorgaans smalle bandjes hebben als voornaamste doel om jou te helpen tijdens het sporten met hartslag- en bewegingssensoren, maar bieden daarnaast ook smartphone-notificaties en andere slimme extra’s. Door het compacte ontwerp zijn de bandjes vaak erg licht en merk je tijdens het sporten niet dat je ze om je pols hebt zitten. Smartbands bieden wel minder functionaliteit dan een smartwatch. Zo ontbreekt vaak de mogelijkheid om er contactloos mee te betalen en is veel informatie alleen in de bijbehorende app te bekijken.

Een smartwatch daarentegen kan meer gezien worden als een mini-versie van een smartphone. Notificaties kun je vaak niet alleen lezen maar ook beantwoorden, en alle (medische, sportieve) informatie is direct zichtbaar op je pols. Het grotere scherm maakt ook andere dingen mogelijk, zoals het navigeren over wegen of het bekijken van de pistekaart voor wintersporters. Omdat een smartwatch bedoeld is voor dagelijks gebruik, wordt daar ook rekening mee gehouden in het ontwerp. Waar de smartband in de meeste gevallen zo licht mogelijk is met een veelal plastic behuizing, zijn smartwatches luxer uitgevoerd met gebruik van zwaardere materialen en (vaak) een fraai design.

Android of iOS

Een van de belangrijkste eigenschappen van een smartwatch is het platform waar het op draait. De meeste smartwatches zijn geschikt voor zowel Android als iOS, maar er zijn uitzonderingen. De meest bekende is de Apple Watch-serie; de smartwatches van Apple werken alleen samen met een iPhone en dus niet met een Android-telefoon, zelfs niet met een iPad. Er is weliswaar een trucje om de Apple Watch Series 5 te gebruiken zonder iPhone, maar dat werkt alleen met de variant met 4G-functionaliteit. Daarnaast verlies je dan veel functionaliteit en verandert de Apple Watch in niet veel meer dan een duur klokje.

Andersom komt het maar weinig voor dat een smartwatch niet met een iPhone werkt. Dat is vrijwel alleen het geval bij oude modellen die nauwelijks nog te koop zijn. Dat betekent echter niet dat de functionaliteit altijd exact hetzelfde is. In een aantal gevallen biedt een smartwatch net iets meer functionaliteit op het ene platform dan op het andere, maar de verschillen zijn doorgaans erg klein.

©PXimport

Waterdichtheid

Zoals je in de tabel aan het einde van dit artikel kunt lezen, hebben bijna alle geteste smartwatches en smartbands dezelfde gespecificeerde waterdichtheid van 5 ATM. Dit getal betekent dat het horloge bestand is tegen de waterdruk op een diepte van 50 meter, maar dat geldt alleen in een zeer gecontroleerd testscenario. In de praktijk is het net genoeg om met het horloge te kunnen zwemmen, maar zelfs dan is het verstandiger om niet metersdiep te duiken. Doe je dat wel, dan riskeer je waterschade die vaak niet zomaar te repareren is. Alleen de Garmin Fēnix 6 wijkt in dat opzicht van de rest af met een waterdichtheid tot 10 ATM. Hiermee is dit horloge geschikt voor alle watersporten behalve scubaduiken.

Computer!Totaal heeft de verschillende merken in deze test benaderd en gevraagd om hun garantiebeleid met betrekking tot waterschade. Garming, Huawei en Samsung beloven de smartwatches en smartbands gratis te repareren of vervangen binnen de garantietermijn als er geen signalen van misbruik zichtbaar zijn. Hiermee doelen de bedrijven op bijvoorbeeld barsten in het scherm of een beschadigde behuizing. Zijn die er wel, dan draai je zelf op voor de reparatiekosten. Fitbit ging helaas niet op onze vraag in, maar een vergelijkbaar beleid ligt voor de hand.

©PXimport

Van hartslagsensor tot ECG

Bijna elke smartwatch en smartband op de markt heeft een hartslagsensor die je hartritme meet met behulp van optische sensoren. Eén of meerdere leds verlichten je huid en de onderliggende bloedvaten, terwijl een sensor meet hoeveel licht daarvan terugkomt. Bij elke hartslag zetten de bloedvaten namelijk een klein beetje uit, waardoor het licht anders reflecteert en de lichtsensor dus een andere waarde meet. Aan de hand daarvan is het horloge in staat om het aantal hartslagen per minuut te berekenen. Luxere horloges voegen daar nog een extra optische sensor aan toe waarmee niet alleen wordt gekeken naar het uitzetten van de bloedvaten, maar ook de kleur van het bloed. Aan de hand van deze kleur kan het horloge bepalen hoeveel zuurstof er nog in het bloed zit, wat beter bekend staat als de zuurstofsaturatie. Deze waarde kan belangrijke indicaties geven over je fysieke gesteldheid. Mocht de zuurstofsaturatie laag worden tijdens het sporten, dan is dat een teken om aan je ademhaling te werken. Daarnaast is het een handige manier om je gezondheid in de gaten te houden bij activiteiten op grote hoogte en dus ijlere lucht. Je lichaam is in zo’n situatie zelf namelijk slecht in het detecteren van zuurstofgebrek, terwijl de gevolgen groot kunnen zijn.

Nieuw in de wereld van smartwatches is de ECG: een elektrische methode voor het meten van de hartslag. Anders dan een optische sensor, is een ECG in staat om afwijkingen in je hartslag te detecteren die een aanwijzing kunnen zijn voor hartproblemen. De ECG werkt echter langzamer en vereist beide handen, waardoor het over het algemeen alleen in rust gebruikt kan worden. Tijdens het sporten gebruiken dergelijke horloges nog altijd een optische sensor voor het meten van het aantal hartslagen per minuut.

©PXimport

Gps en connected gps

Om goed bij te kunnen houden hoe ver je hebt gelopen of welke route je hebt gefietst, zijn de meeste smartwatches en smartbands voorzien van gps-functionaliteit. Hoe die is uitgewerkt, verschilt echter sterk per model. De beste uitwerking is het integreren van een gps-sensor in het horloge. Het horloge kan dan zelf bijhouden waar het is geweest, maar dat gaat uiteraard wel ten koste van de batterijduur. Geïntegreerde gps is vooral handig tijdens het hardlopen, of bij sporten met een risico op valpartijen; je hoeft dan namelijk geen zware en kwetsbare telefoon mee te slepen. Dergelijke smartwatches zijn wel duurder dan exemplaren zonder gps-integratie.

Goedkopere smartbands maken gebruik van de gps-sensor in de telefoon. Dat is een slimme kostenbesparing, maar betekent wel dat je de telefoon, ook tijdens het sporten, bij je moet hebben. Luister je vaak muziek tijdens het sporten, dan neem je de telefoon misschien sowieso al mee, maar zelfs daar hebben smartwatch-fabrikanten aan gedacht. Een aantal smartwatches heeft namelijk opslagruimte voor muziek en kunnen direct verbinden met een Bluetooth-hoofdtelefoon. In combinatie met een eigen gps-sensor is een smartphone dan niet meer nodig.

©PXimport

Fitbit Premium

De prijzen die in de vergelijkingstabel aan het eind van dit artikel te vinden zijn, zijn de basisprijzen van de verschillende smartwatches en smartbands. In het geval van de twee Fitbit horloges kan daar echter nog een aardig bedrag bij komen. Het gaat dan niet alleen om de optionele bandjes of andere extra’s die vrijwel alle horloges bieden, maar om een abonnement op software. Wil je extra functionaliteit, dan moet je voor 11 euro per maand of 85 euro per jaar een abonnement nemen op de Premium-variant van de Fitbit smartphone-app, terwijl het marketingmateriaal de indruk geeft dat het standaard bij het horloge zit. Denk bij extra functionaliteit aan uitgebreidere informatie over je slaapritme, geanimeerde oefeningen en een rapport over je gezondheid.

De horloges van Fitbit zijn zonder het abonnement al niet de beste deals, maar als die extra kosten er ook nog eens bij komen, dan lijkt het zelfs een zeer onverstandige keus. Na één jaar de Fitbit Charge 3 te hebben gebruikt inclusief abonnement, kost de smartband maar liefst 195 tot 267 euro, afhankelijk van de uitvoering en het betaalmodel. Dat is drie keer zo veel dan de directe concurrentie!

Hoewel de andere merken soms ook betaalde extra apps aanbieden, gaat dat in de meeste gevallen om apps van derde partijen en niet om abonnementen. Denk bijvoorbeeld aan een speciale navigatie-app op de Samsung Galaxy Watch Active 2.

©PXimport

De beste smartwatch: Samsung Galaxy Watch Active 2

De Samsung Galaxy Watch Active 2 is duidelijk één van de beste smartwatches van het moment zonder dat je daar de hoofdprijs voor hoeft te betalen. Voor ongeveer 270 euro haal je een zeer stijlvol horloge in huis dat door de grote diversiteit aan wijzerplaten ook nog eens perfect te matchen is aan elke outfit. Door de vrij minimalistische behuizing kan de Galaxy Watch Active 2 eenvoudig worden aangepast, met bijvoorbeeld een digitale tijdsweergave tijdens het sporten en een Frontier-uurwerk tijdens een zakelijk gesprek.

Uiteraard zijn ook de nodige fitness- en health-functies aanwezig. Naast het meten van je hartslag en het aantal stappen dat je zet, houdt het horloge ook bij hoeveel calorieën je verbrandt, hoe goed je slaapt en wat je huidige stressniveau is. Iedereen die tijdens zijn kantoorbaan langdurig stil zit, wordt er ook regelmatig aan herinnerd om toch even te bewegen met behulp van simpele oefeningen.

Meer dagelijkse functies vind je natuurlijk ook terug op het horloge en in de app-store. Denk dan aan een navigatie-app die de smartwatch linkt met Google Maps; handig voor op de fiets, zeker nu het gebruik van de smartphone ook voor fietsers verboden is.

Een grote misser is het ontbreken van betaal-functionaliteit; omdat Google Pay en Samsung Pay nog niet worden ondersteund door Nederlandse banken kan het horloge niet gebruikt worden voor contactloos betalen.

Samsung Galaxy Watch Active 2

Prijs
€ 235,-
Websitewww.samsung.com/nl/wearables9Score90

De beste smartband: Huawei Band 4 Pro

Huawei laat zien hoe een betaalbare smartband in elkaar hoort te zitten. Dat het horloge geen fysieke knop heeft is even wennen, maar het aanraakgevoelige knopje aan de voorkant werkt eigenlijk net zo makkelijk. Het navigeren door de verschillende menuutjes gaat soepel en vrijwel altijd vloeiend. Een duidelijke uitzondering daarop is het openen van het notificatie-schermpje; dat werkt soms bijzonder moeizaam en is af en toe zo langzaam dat je het idee hebt dat je handeling niet geregistreerd is.

Het door ons geteste model heeft een zwarte body en een donkerrood bandje. Hoewel het horloge niet geschikt is voor chique gelegenheden, ziet het er in een sportieve omgeving speels en functioneel uit. Een van de grootste pluspunten tijdens het sporten is de geïntegreerde gps-sensor. Tijdens het hardlopen hoeft de smartphone dus niet mee, want alle informatie wordt netjes geregistreerd door het horloge.

Huawei Band 4 Pro

Prijs
€ 70,-
Website
8Score80

Voor de avonturier: Garmin Fēnix 6 Pro Sapphire

Van alle bekende merken heeft Garmin misschien wel het grootste aanbod aan horloges; van goedkope fitnesstrackers tot gespecialiseerde horloges voor piloten. De Garmin Fēnix-serie valt daar een beetje tussenin, maar biedt een fantastische set features waar maar weinig horloges tegenop kunnen. Dit is bijvoorbeeld het enige horloge met een waterdichtheid tot 10 ATM en de behuizing is aan alle kanten oerdegelijk. De siliconen band houdt het titanium horloge stevig op zijn plek en het scherm wordt beschermd door een glas van saffierkristal. Het draagcomfort wordt daar wel door beïnvloed, maar voor de doelgroep is het prettig dat ze niet voorzichtig hoeven te zijn.

De lijst aan functies is, ondanks het ontbreken van een touchscreen, zo enorm lang dat we die onmogelijk hier allemaal kunnen bespreken. Zo beschikt het horloge over een speciaal transreflectief memory-in-pixel-scherm, wat bekent dat het scherm zelf geen licht hoeft te geven om leesbaar te zijn. Dat scheelt zo veel in het stroomverbruik, dat de accu bij normaal gebruik twee weken mee gaat. Het horloge kan daarnaast bijvoorbeeld pistekaarten en golfbanen weergeven en beschikt over een zuurstofsaturatiesensor voor avonturiers die zich op grote hoogte begeven. Voor een volledige lijst van alle functies verwijzen we je graag naar de website van Garmin.

Garmin Fēnix 6 Pro Sapphire

Prijs
€ 750,-
Websitewww.tiny.cc/fenixpro8Score80

©PXimport

Voor de iPhone gebruikers: Apple Watch Series 5

De nieuwe Apple Watch Series 5 lijkt erg veel op de modellen van een jaar geleden, maar biedt een aantal extra functies die eigenlijk ook al in de Series 4 hadden moeten zitten. Zo heeft de Series 5 nu een always-on-display en een kompas; features die andere smartwatches al veel langer hebben. Daarmee verandert de Apple Watch eindelijk in de volwassen smartwatch die het al jaren had kunnen zijn. Met functionaliteit zoals een ECG en de beste navigatie-app mag het horloge zich ook tot de meest veelzijdige modellen rekenen.

Opvallend, zeker voor Apple, is het matige gebruiksgemak. Het bedrijf staat met iOS en OSX bekend om de bijzonder overzichtelijke interfaces en zeer eenvoudig te gebruiken apparaten, maar dat zien we niet direct terug in de Apple Watch. Instellingen zijn vaak moeilijk te vinden en het is niet altijd duidelijk of je iets aanpast op het horloge of op de gekoppelde iPhone. Daarnaast is het home-scherm met alle apps erg onoverzichtelijk en is het daardoor soms moeilijk om een app terug te vinden. Toch blijft de digitale kroon een zeer prettige manier om door de verschillende menuutjes te bladeren zonder dat je vingers het hele scherm blokkeren. De integratie met het iPhone-ecosysteem is daarnaast ongekend goed, maar helaas werkt het horloge niet met Android-telefoons.

Apple Watch Series 5

Prijs
€ 450,-
Websitehttps://www.apple.com/nl/watch/8Score80

©PXimport

Conclusie

Smartwatches en smartbands worden steeds toegankelijker en bieden steeds meer features die niet alleen voor sporters maar ook in het dagelijks leven handig kunnen zijn. Het lezen en beantwoorden van notificaties is bijvoorbeeld erg prettig als je in een meeting niet de hele tijd degene wil zijn met een telefoon in de hand. Betalen met een horloge zorgt er daarnaast voor dat je je handen vrij hebt om bijvoorbeeld een boodschappentas vast te houden. In sommige gevallen kan een smartwatch meerdere designer-horloges vervangen door een subtiel design te combineren met een zeer uitgebreide selectie aan wijzerplaten.

Wie op zoek is naar een van de meest veelzijdige smartwatches moet in ieder geval even bij Samsung kijken naar de Galaxy Watch Active 2. Door de lage prijs, het gebruiksgemak en het uitstekende ontwerp heeft hij ons Beste Getest-keurmerk dubbel en dwars verdiend. Dat keurmerk gaat ook naar de Huawei Band 4 Pro, die uitstekende specificaties biedt voor een zeer scherpe prijs.

De Redactie Tip is de Apple Watch Series 5 en de Garmin Fēnix 6 Pro Sapphire. De Apple Watch Series 5 heeft een prachtig scherm en biedt enorm veel functionaliteit, maar werkt helaas wel alleen met een iPhone. De Garmin Fēnix 6 Pro Sapphire is het ultieme horloge voor de avonturier met een ongekende bouwkwaliteit, de meest uitgebreide selectie aan functies en een batterijduur waar je u tegen zegt.

©PXimport

De eerste trailer van Peaky Blinders: The Immortal Man - de film die de Peaky Blinders-serie opvolgt - is online gedeeld.

Eind vorig jaar kwam er al een korte teaser online, maar nu is de eerste volledige trailer te zien, die meer dan tweeënhalve minuut lang is.

Peaky Blinders: The Immortal Man speelt zich af in 1940, net zoals de serie in Birmingham. Daarin speelt de Tweede Wereldoorlog een grote rol. Hoofdpersonage Tommy Shelby heeft gedurende de serie die zich voor de film afspeelt immers last van zijn ervaringen met de Eerste Wereldoorlog, dus de Tweede Wereldoorlog zal ook een grote impact op hem maken.

Tegelijkertijd worstelt hij ook met zijn verleden als leider van de gevreesde Peaky Blinders-bende. Zeker wanneer hij verneemt dat zijn zoon de bende nieuw leven in wil blazen, moet hij uit zijn isolement komen om daar een stokje voor te steken.

Natuurlijk speelt Cillian Murphy weer de rol van Tommy Shelby. Verder zijn ook acteurs als Tim Roth, Barry Keoghan, Rebecca Ferguson en Sophie Rundle te zien. Peaky Blinders: The Immortal Man draait vanaf 6 maart in selecte bioscopen, en is vanaf 20 maart te zien op Netflix.

Vorig jaar werd ook aangekondigd dat Netflix met een nieuwe Peaky Blinders-serie komt, die verdergaat waar de serie eindigt. Om precies te zijn gaat die serie zich in 1953 afspelen, rondom een nieuwe generatie van de Shelby-familie.

Zelfs een royaal bemeten schijf raakt ooit weer vol met bestanden, van freeware en tijdelijke systeembestanden tot foto’s en vergeten downloads. Dat is niet alleen hinderlijk voor jezelf, maar kan ook problemen geven. Hoog tijd dus om schijfruimte vrij te maken en je ruimte voortaan ook beter te beheren.

Wanneer de vrije schijfruimte tot minder dan circa 15 procent van de totale capaciteit zakt, is het hoog tijd om ruimte vrij te maken. Windows heeft namelijk ruimte nodig voor tijdelijke bestanden, updates, caches, herstelpunten en het wisselbestand (pagefile). Een nagenoeg volle schijf dwingt het systeem om voortdurend data te herschikken, wat merkbare vertraging veroorzaakt. Bovendien kan Windows bij ruimtegebrek updates of systeembescherming pauzeren, en ook de (indexering van de) ingebouwde zoekfunctie kan trager werken. Voor ssd’s komt daar nog bij dat de controller eerst oude datablokken moet wissen voordat hij nieuwe kan schrijven, wat bij een nagenoeg volle schijf extra vertraging geeft.

Maar ook met meer dan 15 procent vrije ruimte blijft schijfopruiming zinvol, al zal dit dan weinig invloed hebben op de (systeem)prestaties. Een opgeruimde schijf zonder oude downloads, dubbele bestanden en ongebruikte apps biedt namelijk meer overzicht, je vindt sneller wat je zoekt en ook je back-ups worden kleiner en sneller. Bovendien kunnen oude documenten, browserdata en caches gevoelige informatie bevatten, waardoor opruimen ook je privacy ten goede komt.

Opslaganalyse

Voor je begint met opruimen, controleer je eerst hoeveel vrije schijfruimte je nog hebt en welke bestanden de meeste ruimte gebruiken. Klik in Verkenner in het navigatievenster op Deze pc om meteen te zien hoeveel ruimte er op elk station nog vrij is.

Wil je weten welke bestandscategorieën de meeste ruimte innemen, open dan Instellingen in Windows en kies Systeem / Opslag. Bovenaan zie je hoeveel ruimte op je systeempartitie in gebruik is. Daaronder toont Windows verschillende categorieën, zoals Geïnstalleerde apps, Tijdelijke bestanden en E-mailberichten, telkens met de hoeveelheid ingenomen ruimte. Klik op Meer categorieën weergeven voor alle categorieën. Let op: bij categorieën als Documenten, Afbeeldingen, Video’s en Muziek controleert Windows enkel de standaardmappen, zoals C:\Users\<accountnaam>\Afbeeldingen. Klik op een categorie voor meer details en voor mogelijke verwijderacties.

Analyse met TreeSize Free

De ingebouwde opslaganalyse beperkt zich tot de systeemschijf, terwijl je vaak ook het ruimteverbruik op andere partities of schijven wilt zien. Dit kan met een tool als TreeSize Free (www.kwikr.nl/treesize2). Start de app als administrator, open het tabblad Start en kies bij Selecteer map het station of de map. Na de scan verschijnen de (sub)mappen en bestanden in het bovenste venster, met onder meer hun grootte, aantal mappen en bestanden, en het opslagpercentage binnen de bovenliggende map. Je kunt op elke kolomkop klikken om te sorteren. Via de knoppenbalk bepaal je wat in het onderste deelvenster wordt getoond. Klik bijvoorbeeld op Grootte om elke (sub)map weer te geven als een rechthoek waarvan het oppervlak overeenkomt met de gebruikte schijfruimte, zodat je meteen ziet welke mappen het grootst zijn. Je kunt ook kiezen voor Aantal bestanden of Percentage. De Personal-versie (gratis proefversie van 14 dagen, daarna 27 euro) biedt ten opzichte van de Free-versie extra functies, zoals wizards om snel de grootste, oudste of dubbele bestanden te vinden.

Schijfopruiming

Met een tool als TreeSize kun je makkelijker overtollige opslagverbruikers vinden en ze verplaatsen of verwijderen, maar dit handmatig doen kost tijd. Het kan ook ‘semiautomatisch’ via de ingebouwde tool Schijfopruiming, die Microsoft helaas steeds minder prominent maakt. Typ schijf in het startmenu, open Schijfopruiming en kies het station dat je wilt opruimen. Na bevestiging met OK verschijnt een lijst met items die je kunt selecteren en verwijderen via OK / Bestanden verwijderen, zoals Windows Update opschonen, Tijdelijke internetbestanden en Prullenbak. Je ziet ook telkens hoeveel ruimte elk item inneemt.

Met de knop Systeembestanden opschonen start je een nieuwe scan, met op het extra tabblad Meer opties twee knoppen Opruimen: een om overbodige programma’s te verwijderen en een om oude herstelpunten te wissen. Verder in dit artikel komen we op deze onderdelen terug.

Je kunt ook opruimprofielen maken, waarbij telkens andere onderdelen worden opgeschoond. Druk op Windows-toets+Ren voer cleanmgr /sageset:<n>uit (vervang <n> door een willekeurig profielnummer, bijvoorbeeld 1), zet de gewenste vinkjes en bevestig met OK. Herhaal dit voor een ander profiel (zoals cleanmgr /sageset:<n+1>). Voer Schijfopruiming later opnieuw uit met een bestaand profiel via bijvoorbeeld cleanmgr

De-junking

Er bestaan ook gratis tools die zich richten op het opsporen en verwijderen van tijdelijke en andere ongewenste bestanden (junk). Zulke tools zijn niet strikt noodzakelijk, maar wel handig om in één keer alle webbrowsers en andere applicaties schoon te maken. Maak vooraf wel een systeemherstelpunt: klik in het startmenu op Een herstelpunt maken en volg de instructies.

Bekende tools zijn CCleaner (www.ccleaner.com) en het opensource BleachBit (www.bleachbit.org). We nemen hier BleachBit als voorbeeld. Na het opstarten zie je in het linkervenster de onderdelen die kunnen worden opgeschoond, met rechts telkens een korte toelichting. Selecteer de gewenste items, zoals Google Chrome, Microsoft Edge, Microsoft Office en Systeem, en klik op Voorvertonen om te zien wat er precies wordt verwijderd en hoeveel ruimte dat oplevert. Je kunt ook met rechts op een item klikken en hier Voorvertonen kiezen om direct te zien hoeveel schijfruimte je ermee vrijmaakt. Bevestig met Opruimen om het opschoonproces te starten.

Programma’s verwijderen

Er is zoveel goede freeware dat je waarschijnlijk al regelmatig een gratis programma uitprobeert en installeert. Zulke programma’s kosten wel schijfruimte. Gebruik je een applicatie niet langer, dan verwijder je die bij voorkeur. Dat kan via Instellingen / Apps / Geïnstalleerde apps. Klik op het knopje met drie puntjes naast de app en kies Verwijderen (twee keer). Oudere of complexere toepassingen haal je weg via het Configuratiescherm met Een programma verwijderen.

Een nadeel van de Windows-procedures is dat je slechts één toepassing tegelijk verwijdert en niet altijd alle sporen meeneemt. Gratis alternatieven als IObit Uninstaller (www.kwikr.nl/uninst) en het opensource Bulk Crap Uninstaller (www.bcuninstaller.com) ondersteunen batchverwijdering en ruimen grondiger op. Omdat IObit nogal opdringerig is, focussen we hier op BCU, gericht op iets gevorderde gebruikers.

BCU

Installeer BCU en start het programma. De eerste keer verschijnt een wizard die je in een zevental stappen door de initiële configuratie leidt; de voorgestelde opties kun je gerust laten staan. Daarna zie je een lijst met gedetecteerde programma’s die je kunt sorteren op bijvoorbeeld Naam, Installatiedatum of Grootte.

Met de Ctrl- of Shift-toets selecteer je meerdere ongewenste programma’s tegelijk, waarna je op De-installeer (stil) klikt. In het dialoogvenster dat volgt kun je het verwijderproces eventueel nog aanpassen, of zelfs kiezen voor De-installatie simuleren. Na bevestiging kun je eventueel nog aangeven welke programma-onderdelen je alsnog wilt behouden. BCU maakt automatisch een herstelpunt en zoekt na afloop naar restanten, zoals registersleutels, die je desgewenst kunt laten verwijderen. Via Help / Help openen krijg je toegang tot een uitgebreide Engelstalige handleiding.

Bloatware

De kans is groot dat Windows al vooraf geïnstalleerd was toen je je pc of laptop kocht. In dat geval heeft de fabrikant waarschijnlijk flink wat ‘crapware’ oftewel ‘bloatware’ toegevoegd, zoals proefversies en extra software naast de standaard Windows-apps. Je kunt deze handmatig verwijderen zoals eerder beschreven, maar er bestaan ook gratis tools die zich specifiek op bloatware richten.

Een daarvan is O&O AppBuster (www.kwikr.nl/appbuster). De app toont alle gedetecteerde programma’s en geeft per item in de kolom Recommendation een aanbeveling om het al dan niet te verwijderen. Kies je vervolgens de optie Computer, dan verdwijnen de geselecteerde apps ook bij toekomstige Windows-accounts. Beantwoord de vraag om eerst een herstelpunt te maken met Yes.

Voor iets gevorderde gebruikers is er Bloatware Removal Utility (www.kwikr.nl/bru). Klik op de groene Code-knop en kies Download ZIP. Pak het archief uit, navigeer naar de map, klik met rechts op Bloatware-Removal-Utility.bat en kies Als administrator uitvoeren. Dit start een PowerShell-script dat de aanwezige applicaties oplijst. Via Toggle Suggested Bloatware krijg je suggesties voor te verwijderen apps. Laat in het Options-menu de standaardinstellingen staan, zodat automatisch ook een herstelpunt wordt gemaakt. Selecteer de ongewenste items, klik op Remove Selected en bevestig met Y in het PowerShell-venster.

Dubbele bestanden

Na verloop van tijd stapelen zich niet alleen overtollige bestanden op, maar vaak ook dubbele exemplaren. Wanneer je deze opspoort en verwijdert, moet je er zeker van zijn dat het echt om exacte kopieën gaat en dat het systeem of andere applicaties ze niet nodig hebben, wat geregeld voorkomt.

Handmatig dubbele bestanden opruimen is haast onmogelijk, maar met een hulpmiddel als het gratis opensource dupeGuru (https://dupeguru.voltaicideas.net) lukt dat wel. Installeer de app en start deze bij voorkeur als administrator. Met het plusknopje onderaan voeg je de mappen toe die je wilt laten analyseren. De Toepassingsmodus laat je bij voorkeur staan op Standaard, tenzij je specifiek dubbele muziek- of beeldbestanden zoekt. Bij Onderzoekstype kies je wellicht Bestandsnaam, maar je kunt ook Inhoud (duurt langer) of Mappen selecteren.

Je kunt direct op Onderzoeken klikken, rechtsonder, maar via Meer Opties pas je indien gewenst eerst zoekfilters aan. Zo kun je bijvoorbeeld Negeer bestanden kleiner dan x KB instellen om je op grote ruimtevreters te concentreren. Na de scan toont dupeGuru alle mogelijke dubbele bestanden met een zekerheidspercentage. Via Acties kun je geselecteerde bestanden kopiëren, verplaatsen of verwijderen. Nogmaals, wees hierbij wel voorzichtig.

Extra ruimte

We belichten graag nog enkele specials: onderdelen die vaak over het hoofd worden gezien, maar waarmee je toch flink wat schijfruimte kunt winnen.We doelen hier niet op allerlei ‘optimizer tools’ en ‘registry cleaners’, die zelden extra ruimte of betere systeemprestaties opleveren en soms zelfs schade veroorzaken. Wat wél merkbaar ruimte kan besparen is het uitschakelen van de sluimerstand. Tijdens deze energiemodus wordt de inhoud van het werkgeheugen opgeslagen in het verborgen systeembestand C:\hiberfil.sys voordat de pc wordt afgesloten. Dit bestand kan tot zo’n 75 procent van het totale RAM-geheugen groot zijn. Kun je zonder sluimerstand, open dan de Opdrachtprompt als administrator en voer powercfg -h off uit (h staat voor hibernation). Na bevestiging verdwijnt hiberfil.sys. Met de parameter -on kun je de sluimerstand desgewenst later weer inschakelen.

Ook door systeemherstelpunten te verwijderen kun je tijdelijk veel ruimte vrijmaken. Druk op Windows-toets+R en voer systempropertiesprotection uit. In het venster Systeemeigenschappen open je het tabblad Systeembeveiliging, klik je op Configureren en daarna op Verwijderen en Doorgaan. Zodra het kan, kun je via de knop Maken opnieuw een herstelpunt creëren.

Acuut

Bij acute schijfnood kun je overwegen de schijfinhoud te comprimeren. Windows biedt hier standaard tools voor. Open de Verkenner, klik met rechts op de gewenste stationsletter en kies Eigenschappen. Plaats op het tabblad Algemeen een vinkje bij Dit station comprimeren om schijfruimte te besparen. Bevestig met OK en geef aan of je dit ook op alle onderliggende mappen wilt toepassen. De compressie start dan meteen. Je kunt het vinkje later weer weghalen om de data te decomprimeren. Compressie kun je ook via de opdrachtprompt starten, uitgevoerd als administrator. Met:

compact /compactos:always

comprimeer je een aantal Windows-systeembestanden, wat enkele gigabytes ruimte kan opleveren. Met:

/compactos:never

maak je dit ongedaan. .Ook afzonderlijke mappen kun je op deze manier comprimeren met:

compact.exe /c /s:<pad_naar_map>

waarbij /s ook submappen meeneemt. Vervang /c (compress) door /u (uncompress) om bestanden weer te decomprimeren. Houd er rekening mee dat het automatisch decomprimeren van bestanden bij gebruik een licht prestatieverlies kan veroorzaken, vooral op oudere pc’s.

Cloudopslag

Een extra tip voor wie de synchronisatiefunctie van cloudopslagdiensten als Google Drive of Microsoft OneDrive gebruikt: je kunt instellen dat lokale bestanden enkel verwijzingen zijn naar de exemplaren in de cloud. Pas wanneer je zo’n bestand opent, wordt het tijdelijk gedownload en op je systeem beschikbaar. Dit bespaart veel ruimte, maar het betekent wel dat je data fysiek alleen in de cloud staan en dat je een internetverbinding nodig hebt om nog niet gedownloade bestanden te openen.

In Microsoft OneDrive bijvoorbeeld stel je dit als volgt in. Klik op het OneDrive-pictogram in het systeemvak van de taakbalk, klik op het tandwielpictogram en kies Instellingen. Ga onderaan naar Geavanceerde instellingen en klik op Schijfruimte vrijmaken bij Bestanden op aanvraag. Bevestig met Doorgaan. Je herkent de verwijzingen aan een wolkicoontje; een wit bolletje met vinkje betekent tijdelijk offline opgeslagen, een groen bolletje wijst op altijd lokaal beschikbaar.

Proactief

Tot nu toe hebben we ons vooral gericht op tools en technieken om overtollige bestanden gericht op te sporen en te verwijderen, maar je kunt ook proactiever te werk gaan. Een handig hulpmiddel daarvoor vind je in de Instellingen van Windows. Kies Systeem / Opslag en klik bij Opslagbeheer op Opslaginzicht. Plaats een vinkje bij Windows probleemloos laten werken door […], zodat tijdelijke bestanden voortaan automatisch worden opgeschoond. Je kunt ook de optie Gebruikersinhoud automatisch opschonen activeren.

Bij Opslaginzicht uitvoeren bepaal je zelf wanneer deze functie actief wordt. De standaardinstelling Bij weinig vrije schijfruimte lijkt ons prima. Daarnaast kun je instellen dat bestanden in de prullenbak automatisch worden verwijderd zodra ze langer dan een instelbaar aantal dagen (tussen 1 en 60) aanwezig zijn. Voor bestanden in de map ‘Downloads’ geldt hetzelfde: ook die kunnen automatisch verdwijnen na een bepaald aantal dagen ongeopend te zijn gebleven. Tot slot kun je, aanvullend op wat we in het kaderstuk schreven, instellen dat bestanden uit OneDrive alleen nog online beschikbaar blijven als je ze gedurende een instelbaar aantal dagen niet hebt geopend. Klik op Opslaginzicht nu uitvoeren om de ingestelde opruimacties meteen te starten.