De oorspronkelijke Motorola Moto 360 stamt uit 2014 en werd met veel enthousiasme ontvangen door de liefhebbers. Eind vorig jaar bracht het bedrijf zijn opvolger op de markt: de Moto 360 (2nd generation), ook wel de Moto 360 (2015) genoemd. Waar het eerste model op sommige punten tekortschoot, heeft Motorola geleerd van zijn fouten en diverse verbeteringen aangebracht. Je leest er alles over in deze review.

Verschillende versies met klassiek design

Een eerste verschil tussen de eerste en tweede generatie is dat Motorola ditmaal meerdere modellen heeft uitgebracht. Zo is er een kleinere variant met een doorsnee van 42 mm en een grotere waarvan de horlogekast 46 mm breed is. Speciaal voor vrouwen heeft Motorola een 42 mm versie met smallere bandjes uitgebracht. Tot slot heeft het bedrijf onlangs een sportversie van zijn smartwatch gelanceerd. In plaats van een leren of metalen band heeft deze een siliconen band. Voor deze review beschikte PCM over de kleinere 42 mm variant met zwarte leren band voor mannen.
 

Qua design heeft de Moto 360 veel weg van zijn voorganger

Het design van de tweede generatie lijkt sterk op zijn voorganger met zijn klassieke, ronde horlogekast. De drukknop aan de zijkant is verplaatst van de 3 uur naar 2 uur positie. Een kleine aanpassing die in praktijk erg prettig blijkt. Aan de onderkant vinden we een optische hartslagmeter die groen oplicht zodra je je hartslag wil berekenen. De bandjes hebben aan weerszijden een metalen pinnetje. Een polsbandje vervangen is hiermee een fluitje van een cent.

Het IPS LCD-scherm van ons reviewexemplaar heeft een beelddiagonaal van 1.37 inch met een resolutie van 360 bij 325 pixels en een pixeldichtheid van 263 ppi. Daaroverheen is Corning Gorilla Glass 3 aangebracht om het scherm te beschermen tegen krassen en stoten. De 46 mm variant is met een schermgrootte van 1.56 inch een fractie groter. Licht of donker, regen of zonneschijn: onder alle omstandigheden was het scherm goed af te lezen, zowel binnenshuis als buiten de deur. Naast handbediening is het tevens mogelijk om de smartwatch met je pols te bedienen, bijvoorbeeld door naar achteren te rollen om naar het volgende scherm te gaan.

Tot slot biedt Motorola de mogelijkheid om je watch face of tijdwijzerplaat naar je eigen smaak in te richten. Een analoge klok of liever een digitale? Zijn de kleuren van de achtergrond of de cijfers niet naar je smaak? Alleen de tijd weergeven, of ook de datum en het aantal stappen? Of liever een eigen watch face installeren? Het kan allemaal met de Moto 360.

©PXimport

Flat Tire nog altijd present

Nog altijd aanwezigheid is de flat tire, de afgevlakte zwarte rand onder in het scherm. Waarom Motorola het scherm niet volledig vult? Om de simpele reden dat de ambient light sensor hierin is verwerkt. Deze sensor past automatisch de helderheid van de display aan, afhankelijk van de lichtsterkte uit je omgeving. In het begin stoorden we ons enigszins aan deze flat tire , maar na enige tijd weet je niet beter en merk je het niet eens meer. Maar mooi is anders. De dynamische helderheid die je ervoor terugkrijgt vertaalt zich in een langere batterijduur, waarover verderop in deze review meer.
 

Android Wear en andere software draaien vlekkeloos

Android Wear is weinig verrassend maar werkt nog erg goed

De Moto 360 wordt aangestuurd door Android Wear, Googles besturingssysteem voor wearables. Dankzij de laatste ontwikkelingen is het mogelijk om via het WiFi-signaal je smartphone met de Moto 360 te verbinden. Een Bluetooth-verbinding is alleen noodzakelijk om gegevens tussen beide apparaten te synchroniseren.

Dat de smartwatch op Android Wear draait, brengt allerlei voordelen met zich mee. Applicaties uit de Google Play Store die ondersteuning bieden aan Android Wear, worden automatisch gesynchroniseerd met de Moto 360. Denk bijvoorbeeld aan het bedienen van muziek die je met Play Music afspeelt, maar ook het ontvangen van WhatsApp-berichten, e-mails of notificaties van nieuwsdiensten. Ander voordeel is dat deze apps niet voor een tweede keer geïnstalleerd hoeven te worden op de smartwatch, wat de nodige geheugenbesparing met zich meebrengt.
 

Hardware is in orde, maar de microfoon schiet tekort

De op het eerste gezicht trage processor werkt aangenaam snel

Een 1.2GHz Snapdragon 400 quadcore-processor en 512MB aan werkgeheugen: dat klinkt wat aan de magere kant, maar laat je niet misleiden door deze specs. Met de prestaties van de Moto 360 (2nd generation) zit het wel snor. De hardware is krachtig genoeg om de software soepel te laten draaien, zonder haperingen of noemenswaardige snelheidsvermindering (latency).

Wel merkten we dat de microfoon en stemherkenningssoftware zo nu en dan te wensen over lieten. Om ‘Ok, Google’ zonder problemen te gebruiken, moet je de smartwatch vlak bij je mond houden, recht in de microfoon praten en goed articuleren. Ondanks de actieve noise cancellation blijkt deze software niet vlekkeloos altijd te werken als je een rumoerige omgeving bent met veel omgevingsgeluiden.
 

Goede accuduur

De batterij heeft een vermogen van 300 mAh. De 46 mm variant heeft met 400 mAh een iets zwaardere accu. Afhankelijk van je gebruik gaat de Moto 360 één tot maximaal anderhalve dag mee met een lading. Dit is eenvoudig te verlengen door naar het instellingenmenu naar de optie ‘Scherm altijd aan’ te gaan en deze op ‘Uit’ te zetten. Daarmee rek je de levensduur met 12 tot 24 uur.

Tot slot is het mogelijk om de Moto 360 draadloos op te laden met de bijgeleverde docking station. Zodra je de smartwatch hierop neerlegt draait het scherm 90 graden in landschapsmodus zodat je altijd de tijd (en datum) kunt aflezen van het scherm. Opladen neemt anderhalf tot twee uur in beslag.

©PXimport

Conclusie

De Motorola Moto 360 (2nd generation) heeft met zijn vormgeving de look and feel van een klassiek horloge. Het ziet eruit en draagt precies als een traditioneel horloge, maar dan uitgerust met moderne snufjes. Motorola is erin geslaagd om de tweede generatie op diverse punten te verbeteren en verfijnen ten opzichte van zijn voorganger. De verschillende modellen, verwisselbare bandjes en groot aantal beschikbare watch faces met instellingsmogelijkheden, geven je de mogelijkheid om deze smartwatch te personaliseren.

De Moto 360 (2nd generation) is in diverse modellen en prijsklassen verkrijgbaar. Het instapmodel uit deze review is verkrijgbaar voor 269 euro. Zijn grotere broer met cognacbruine band is met een prijskaartje van 299 euro enkele tientjes duurder. De sportversie is met een adviesprijs van 269 even duur als de Moto 360 uit deze review.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.