ID.nl logo
4 redenen waarom je 's ochtends niet meteen je smartphone moet checken
© Monkey Business Images
Gezond leven

4 redenen waarom je 's ochtends niet meteen je smartphone moet checken

Voor veel mensen is het een gewoonte: wakker worden en direct je smartphone pakken. Heeft iemand nog een berichtje gestuurd? Is er nog iets belangrijks gebeurd terwijl ik sliep? Dit blijkt een naar ochtendritueel te zijn, dat een behoorlijke impact op je dag en humeur kan hebben.

Ook al lijkt het heel normaal om meteen je smartphone te pakken zodra je wakker wordt, er kleven toch een aantal nadelen aan waar je misschien niet eerder aan dacht. We zetten 4 redenen op een rij:

❶ Je voelt je niet productief. ❷ Je slaat belangrijke stappen van wakker worden over. ❸ Je smartphone zet meteen de toon. ❹ Je gaat heel de dag op zoek naar een dopaminefix.

Lees ook: Dit zegt de psycholoog over smartphoneverslaving

Sommige mensen zijn zich er niet van bewust, maar die leven met een smartphone vastgeplakt aan hun hand. Op zich hoeft dat nog niet eens verkeerd te zijn. Maar wanneer je ergens een ongezonde hoeveelheid tijd aan besteedt, dan kan dat een negatieve impact op je leven hebben. Daarom besteden we op ID.nl ook aandacht aan de andere kant van tech, en geven we voorbeelden van hoe het ook kan. Mocht je het idee hebben dat je verslaafd bent aan je smartphone, probeer dan eens een dumbphone uit. Denk dan aan Light Phone II, Punkt MP02 of eentje van Nokia.

Met een dumbphone ben je nog steeds bereikbaar, maar minder dan wanneer je een smartphone naast je bed legt. Een van de ergste dingen die je namelijk kunt doen voor je mentale gezondheid is meteen je smartphone pakken wanneer je ’s ochtends wakker wordt. Daar zitten ook wetenschappelijke redenen achter, die we in dit artikel benoemen. Mocht je toch niet zonder je smartphone kunnen, dan hebben we ook tips klaarstaan waarmee je je telefoon minder afleidend maakt. Wellicht kom je dan minder snel in de verleiding hem erbij te pakken.

We snappen dat het moeilijk is om je smartphone links te laten liggen in de ochtend, helemaal als die tevens fungeert als wekker. Wanneer je de wekker uitzet, dan is de kans groot dat je meteen in de verleiding komt door allerlei meldingen. Een ouderwetse wekker kan dit probleem verhelpen.

❶ Je voelt je niet productief

Doe je dat wel in de ochtend en je ziet meteen die meldingen van gisteren waar je niet aan toe kwam, dan kun je opstaan met het gevoel dat je niet productief bent. Komt er dan ook nog een mailtje binnen van de baas over een project waar je mee bezig bent, dan kun je je overweldigd en inadequaat voelen. An sich is er weinig mis met een apparaat dat precies laat zien wat je te doen hebt. Dat is handig voor het overzicht, en sommige dingen kun je snel van je to-do-lijstje halen.

Waar het om gaat is dat op het moment dat je wakker wordt, het niet fijn is meteen tien dingen door je brein te laten rammelen. Je ligt nog op bed en dat is eigenlijk de plek om tot rust te komen. Maar in plaats daarvan kun je denken dat je niet productief genoeg bent en gisteren meer had kunnen doen. Door je telefoon dus links te laten liggen (of niet mee de slaapkamer in te nemen), geef je je brein en jezelf de tijd om te reflecteren op de dag ervoor. En om rustig op te staan.

❷ Je wordt niet rustig wakker

En vooral dat laatste is enorm belangrijk. Want wakker worden is niet slechts een kwestie van niet meer slapen; ook daar zit wetenschap achter. Tijdens het wakker worden ga je namelijk door verschillende fases, net zoals bij het slapen. Bij die fases horen verschillende hersengolven, die allemaal hun eigen functie hebben. Wanneer je zo’n stap of fase overslaat en je brein meteen in de versnelling gaat, dan komen bepaalde hersengolven niet of te kort aan bod in de ochtend.

Je brein gaat eerst van delta-golven naar thèta-golven. Oftewel van golven die in verband gebracht worden met het herstelstadium van het lichaam waarin nieuwe cellen aangemaakt worden naar de slaapfase die je nodig hebt om de gebeurtenissen van de dag te verwerken. Die fase zorgt ervoor dat je herinneringen aanmaakt, leert en informatie verwerkt. Mensen die slecht slapen hebben problemen om ervaringen van de dag te verwerken, aldus de website van de Hersenstichting.

Vervolgens stappen we over van thèta naar alfa. Dit zijn golven die actief zijn wanneer je ontspant en ontspannen bent, die de creativiteit boosten en symptomen van depressie kunnen tegengaan. Dan komen we aan bij bèta, de hersengolven waar we gedurende de dag het meeste mee te maken hebben. Die zijn actief wanneer je je concentreert of ergens zorgen over maakt. En je raadt het al: een teveel aan dit soort golven kan leiden tot stress. Mediteren helpt overigens dit te reduceren.

Lees ook: Verbeter je slaap door meditatie

Wanneer je in de ochtend meteen je smartphone erbij pakt, dan forceer je je brein meteen van delta naar bèta te gaan. Dat betekent dat dus twee belangrijke fases van rust overslaat en dat je hersenen direct stress ervaren. Door je telefoon dus nog even te laten liggen, zorg je voor een rustig en ontspannen begin van de dag. Daardoor kun je mogelijk negatieve gevoelens en gedachten veel beter tackelen, en dan komen we mooi aan bij een volgend punt.

©oatawa

❸ Je smartphone zet meteen de toon

Want het kan zijn dat je geconfronteerd wordt met slecht nieuws, persoonlijk of algemeen. Heb je nieuwsapps op je smartphone die je op de hoogte houden van belangrijke gebeurtenissen, dan beurt dat je zelden op. Wacht dus even voordat je het nieuws leest net nadat je wakker geworden bent. En sla sociale media ook de eerste minuten (of uren) over, omdat uit onderzoek blijkt dat die vaak een negatieve impact op je zelfbeeld hebben. Nergens voor nodig. Je bent awesome.

Het zou kunnen dat websites met goed nieuws juist voor een positief effect op je mentale gezondheid kunnen zorgen. Maar ook hier kan stress een factor zijn. Want misschien wil je niets missen, of herken je jezelf in bepaalde, grappig bedoelde berichten en kan zo’n confrontatie juist averechts werken.

❹ Op zoek naar de dopaminefix

En of je nu op sociale media zit, een game op je smartphone speelt (zoals die van Netflix) of je favoriete app gebruikt – je brein laat dopamine los. En wanneer je dus meteen je smartphone erbij na het wakker worden en je brein direct z’n fix krijgt, dan zullen je hersens daar heel de dag naar hunkeren. Erger nog: wanneer je school- of werkdag veel saaier is dan je van tevoren zag aankomen, dan kan concentreren op zo’n taak nog moeilijker zijn dan voorheen. Alleen je telefoon lijkt dan interessant.

Je kunt je telefoon minder afleidend maken, door specifieke instellingen om te schakelen of speciale apps te downloaden. Maar wanneer je in de ochtend eerst wat anders doet en je smartphone negeert, dan merk je dat je gedurende de dag minder met dat apparaat bezig bent. Ga in plaats daarvan op zoek naar wat anders in de ochtend, waardoor je brein ook even op gang kan komen. Zoals je hebt gelezen kan dat belangrijk zijn. Je hebt niets te verliezen, dus probeer het vooral uit.

(Wat dacht je van eerst eens rustig wakker worden met een ontbijtje en een kopje koffie? Zo start je lekker langzaam de dag op)
▼ Volgende artikel
Dit zijn de 4 beste alternatieven voor Google Maps
© Kaspars Grinvalds - stock.adobe.com
Huis

Dit zijn de 4 beste alternatieven voor Google Maps

Google Maps is een veelgebruikte navigatie-app binnen zowel Android als iOS. Veel mensen zijn inmiddels gewend aan die app en hebben geen behoefte aan alternatieven. Maar als je om je heen kijkt, zijn er genoeg kaarten-apps die de moeite waard zijn.

In dit korte overzicht zetten we vier apps in het zonnetje. Mocht je Google Maps zat zijn, of minder van Google afhankelijk willen zijn, dan kun je één van de onderstaande apps uitproberen:

  1. Here WeGo
  2. Apple Maps
  3. Waze
  4. OsmAnd

Ook interessant: Maak kennis met Waze: een slim alternatief voor Google Maps

Google Maps is inmiddels meer dan alleen een app voor het navigeren. Je kunt er eveneens informatie over je omgeving of buurt mee opzoeken, en zodoende leuke plekjes ontdekken. Ook biedt de app informatie over bijvoorbeeld files en de luchtkwaliteit. Daarnaast laten mensen er zelf recensies en foto's op achter, waardoor je nog een beter beeld krijgt van wat er in jouw omgeving gebeurt. En vergeet de Steet View-functie niet om een omgeving elders op de wereld te verkennen.

Maar dit is natuurlijk niet de enige dienst die je op deze manier op je smartphone kunt gebruiken. In dit artikel bieden we vier alternatieven voor Google Maps aan.

GRATIS OF BETAALD? Alle apps die we in dit artikel noemen zijn gratis te gebruiken. Alleen in het geval van OsmAnd kun je eventueel kiezen voor een abonnement, met prijzen variërend van 1,82 tot 39,99 euro.

1- Here WeGo

De eerste app in dit korte lijstje is Here WeGo. Dit is een gratis te downloaden app, die in de basis hetzelfde doet als Google Maps – maar dan zonder Google. Je hebt toegang tot verschillende soorten navigatieopties, zoals wandelen, met de auto of het ov, en kunt directies opvragen die je van deur tot deur brengt. Daarnaast zijn er allerlei mogelijkheden waarmee je de reis, ongeacht het voertuig, personaliseert. Zo kun je kiezen voor de snelste of de kortste route (het verschil zit hem in snelheid) en of je in realtime omgeleid wil worden wanneer dat nodig is. Zo kan Here WeGo rekening houden met files en eventueel oponthoud. Verder zijn er twee weergavemodi: een zoals in Google Maps en een met een satellietbeeld van de omgeving.

Here WeGo is beschikbaar voor Android en iOS.

Watch on YouTube

🚲Leestip: Ga eropuit! De beste sites en apps voor wandelen en fietsen

2- Apple Maps

We kunnen het ons bijna niet voorstellen dat je dit niet weet als je een iPhone hebt, maar Apple biedt met zijn eigen kaartenapplicatie Apple Maps ook een prima alternatief voor Google Maps aan. Hoewel de software eerder onbruikbaar was, heeft de app de afgelopen jaren flinke sprongen vooruit gemaakt. Had je de app eerder afgeschreven, dan kun je je er nu aan wagen. Net zoals bij andere navigatie-applicaties heb je de keuze uit verschillende reisopties, zoals met de auto, de fiets en bijvoorbeeld een taxi. Apple Maps biedt routenavigatie, locatie delen, plaatskaarten en een interactieve 3D-weergave aan van allerlei omgevingen. Zo krijg je een beter beeld van wat er te beleven valt, of hoe er een stad, dorp of weg vormgegeven is.

Apple Maps is alleen beschikbaar voor iOS.

Watch on YouTube

3- Waze

Mocht je iemand zijn die uit het Google-ecosysteem wil stappen, of minder van Google afhankelijk wil zijn, dan is Waze wellicht niet de beste optie. Google is namelijk eigenaar van deze app. Maar voor andere gebruikers kan dit wel een goed alternatief zijn. Veel van de informatie die Waze presenteert, is namelijk afkomstig vanuit de community. Gebruikers houden andere mensen dus op de hoogte. Daardoor krijg je veel meer updates in realtime over wat er om je heen gebeurt of wanneer je eenmaal de weg op gaat. Ongelukken en dergelijke zijn daardoor geen verrassingen meer. Waze kan bovendien razendsnel andere routes aanbieden, en je kunt van tevoren aangeven dat je bepaalde wegen of gebieden wilt vermijden.

Waze is beschikbaar voor zowel Android als iOS.

Watch on YouTube

4- OsmAnd

OsmAnd is tot slot een navigatieapplicatie die volop gebruikmaakt van opensource-informatie. In dit geval gaat het om de data van OpenStreetMap. Dat is niet het enige dat dit zo'n sterke app maakt. Want OsmAnd legt voornamelijk de nadruk op offline gebruik. Zo kunnen gebruikers niet alleen hun eigen omgeving, maar ook gewoon de kaart van een volledig land offline beschikbaar maken. Dat zal de app dan ook meteen vragen op het moment dat je hem voor het eerst opent. Daardoor kun je niet alleen data besparen, ook heb je gewoon een goede kaart tot je beschikking wanneer je in een gebied bent met slecht internet. Verder is het fijn om te zien dat OsmAnd de basis op orde heeft als het gaat om de interface en navigatieopties. Alle basale functies die je mag verwachten van een kaartenapp zit in OsmAnd, dus je hoeft niets te missen.

OsmAnd is beschikbaar voor zowel Android als iOS.

Watch on YouTube

Liever een losse navigatie voor in je auto?

Voordeel: leidt je niet af met appjes en meldingen

▼ Volgende artikel
Review Amazon Kindle Paperwhite (2024) – Geen echt grote stap vooruit, maar toch de moeite waard
© Wesley Akkerman
Huis

Review Amazon Kindle Paperwhite (2024) – Geen echt grote stap vooruit, maar toch de moeite waard

Op papier (!) voegt de Amazon Kindle Paperwhite niet ontzettend veel toe. Maar de aanpassingen kunnen wel waardevol zijn voor iedereen die al jaren een (verouderde) Kindle-versie heeft. Wat brengt de 2024-variant?

Uitstekend
Conclusie

Hoewel we enthousiast zijn over de Amazon Kindle Paperwhite (2024) en de aanpassingen zeker de moeite waard vinden, betekent dat niet dat we iedereen aanraden om over te stappen vanaf het 2021-model – want daarvoor zijn de stappen te klein. Maar heb je een veel ouder model, dan kun je dat met een gerust hart wél doen. De basis is vertrouwd gebleven, en ondanks een paar kleine minpunten is dit zeker geen miskoop.

Plus- en minpunten
  • Sneller
  • Hoger contrast
  • Groter scherm
  • Geen echte grote stap vooruit
  • Bekende minpunten

We vallen meteen met de deur in huis. Mocht je de 2021-versie van de Amazon Kindle Paperwhite gekocht hebben, dan zal de stap naar de 2024-variant te klein zijn om opnieuw 180 euro uit te geven aan een (eerlijk is eerlijk: voortreffelijke) e-reader. Maar als jouw Kindle uit 2018 of eerder komt, dan is het wél tijd om de overstap te maken. De Amazon Kindle van de twaalfde generatie heeft namelijk twee belangrijke en waardevolle aanpassingen.

Ten eerste is het systeem nu tot 25 procent sneller. Amazon geeft weinig informatie vrij over de processor en andere specificaties; maar als je een oude en nieuwe Kindle naast elkaar houdt, merk je dat verschil. Het menu reageert vlotter op je aanrakingen, waardoor je minder lang hoeft te wachten. Dit is met name merkbaar wanneer je iets moet intypen, als je een boek zoekt bijvoorbeeld.

Daarnaast is het scherm ten opzichte van de 2021-editie is het scherm met een inch gegroeid. Er past nu net wat meer op het scherm: wat ons betreft betekent dat vooral meer leesplezier. Dat hij daardoor een paar gram zwaarder en wat groter is dan de voorgaande Paperwhite mag eigenlijk geen naam hebben. Met een gewicht van 211 gram en een scherm van 7 inch blijft de 2024-variant namelijk nog steeds een e-reader die niet zwaar of ontzettend groot is. Het is nog steeds een compact apparaat dat je vrijwel overal mee naartoe kunt nemen.

©Wesley Akkerman

Kleine frustratie

Het apparaat ligt lekker in de hand, maar is tevens ontzettend glad waardoor we een hoesje eigenlijk verplicht vinden. Zo voorkom je dat je de e-reader stevig vast wilt houden, waardoor je mogelijk met je duim op het e-inkt-scherm tikt.

Tikken op het scherm betekent dat je van pagina wisselt in een boek of comic. Dat wil je natuurlijk niet per ongeluk doen, want dat kan je een beetje uit het lezen halen. Het is geen groot probleem, maar wel een kleine smet op de ervaring. Verder hebben we weinig aan te merken op het ontwerp. Onderop zit de knop waarmee je hem uit de slaapstand haalt. Ook zit hier de usb-c-poort waarmee je hem oplaadt. De accu kan het tot drie maanden uithouden.

©Wesley Akkerman

(Bijna) hetzelfde, verbeterd

Net als bij andere Kindle-modellen kun je de kwaliteit van het scherm aanpassen op je eigen zicht. Zo heb je verschillende niveaus van helderheid, die er zowel in de avond als overdag prima uitzien. Daarnaast ben je in staat de warmte van het scherm te veranderen. Dan maak je de digitale pagina's in feite meer geel dan wit, maar dat vinden we geen groot probleem. Na een seconde is je zicht daaraan gewend en lees je de woorden prettig van het schermpje. Ook de contrastverhouding is nu hoger. Dat zie je voornamelijk wanneer je comics of graphic novels leest. Een verbetering waarvan we zeggen: meer dan welkom. Maar...

©Wesley Akkerman

Oude(re) Kindle vervangen of niet?

...Ondanks de verbeteringen wat betreft snelheid, schermgrootte en de hierboven beschreven contrastverhouding is de sprong tussen de variant uit 2021 en deze uit 2024 ook weer niet zó groot dat we meteen roepen dat je er nu een moet bestellen. Ja, de ervaring is beter – maar ook weer niet zó veel beter.

Daarnaast is het jammer dat Amazon de Amazon Kindle Paperwhite voorziet van slechts 16 GB aan opslagruimte. Nu zal dat voor je verzameling oude en nieuwe boeken en novels meer dan voldoende zijn, maar fans van audioboeken kunnen beter naar een model kijken met iets meer ruimte. De Paperwhite Signature Edition heeft bijvoorbeeld 32 GB aan opslagruimte, maar kost met 199 euro ook meteen twee tientjes meer.

©Wesley Akkerman

Een Kindle zoals verwacht

Het zal niemand verrassen dat de Amazon Kindle Paperwhite presteert zoals verwacht. Zoals altijd kun je heel fijn je boeken lezen op dit apparaat, zonder vermoeide ogen. De interface is toegankelijk en boeken aanschaffen is zo gepiept. Dat kan direct op de e-reader, met een Amazon-account, of via de website. Dan worden ze naar de e-reader gestuurd. Gekochte boeken worden verder netjes gepresenteerd op het thuisscherm van het apparaat. Zoals altijd is het ook mogelijk gratis epubs met een omweg naar het product te sturen.

Het apparaat biedt een aantal opties voor het aanpassen van de tekstgrootte en het lettertype, maar voelt tegelijkertijd ook een beetje beperkt. We zien graag meer opties in het menu staan. Daarnaast is het jammer dat de nieuwe Paperwhite geen koptelefoonaansluiting heeft en dat je voor luisterboeken bent aangewezen op bluetooth – zeggen we in het kader van veelzijdigheid.

©Wesley Akkerman

Amazon Kindle Paperwhite kopen?

Hoewel we enthousiast zijn over de Amazon Kindle Paperwhite (2024) en de aanpassingen zeker de moeite waard vinden, betekent dat niet dat we iedereen met een 2021-model aanraden om over te stappen – want daarvoor zijn de stappen te klein. Maar heb je een veel ouder model, dan kun je dat met een gerust hart wél doen. De basis is vertrouwd gebleven, en ondanks een paar kleine minpunten is dit zeker geen miskoop.